Tag Archive: Θεσσαλονίκη


Σήμερα, Τετάρτη 26 Οκτωβρίου, είναι η εορτή του πολυούχου της Θεσσαλονίκης Αγίου Δημητρίου, άρα εδώ στη Θεσσαλονίκη η ημέρα αυτή είναι αργεία και κλείνουν όλα. Λίγο άβολο στη μέση της εβδομάδας, όμως έτσι γίνεται στο ελληνικό κράτος. Όλοι γνωρίζουμε την ιστορία του Αγίου Δημητρίου, ο οποίος έζησε στη Θεσσαλονίκη στα Ρωμαϊκά χρόνια. Αυτό που δεν ξέρει σχεδόν κανείς είναι ότι ό πραγματικός «Άγιος Δημήτριος» δεν είχε καμία σχέση με τη Θεσσαλονίκη, και ίσως και να μην την επισκέφθηκε ποτέ. Όπως και με πολλούς άλλους χριστιανικούς αγίους, το πρόσωπό του κατασκευάστηκε μεταθάνατον. Το άρθρο από το ιστολόγιο του Στέλιου Φραγκόπουλου θα σας λύσει της νεοδημιουργηθήσες απορέις.

Πηγή:
sfrang2

27 October 2014
Κατασκευή αγίων για να ζεσταθεί το παγκάρι…
dimitrios
Από την ιστορική βιβλιογραφία (Cyril Mango, Bautz Kirchenlexikon κ.ά.) προκύπτουν τα ακόλουθα για τον λεγόμενο «άγιο» Δημήτριο: Ήταν μία ακόμα ομιχλώδης εκκλησιαστική προσωπικότητα με αμφισβητούμενη ιστορική παρουσία. Υποτίθεται πως έπεσε θύμα διωγμού την εποχή του Διοκλητιανού ή του Μαξιμίνου Β’ Ντάια. Ήταν γιος εύπορης ρωμαϊκής οικογένειας και αρχικά δεν είχε καμιά σχέση με τη Θεσσαλονίκη αλλά με το Σίρμιο, την πόλη Μητροβίτσα της σημερινής Σερβίας. Πρώτα γραπτά με το όνομά του εμφανίζονται το 10ο αιώνα μ.Χ., έξι αιώνες μετά τον θρυλούμενο βίαιο θάνατό του. Τυχόν προγενέστερα, αν υπήρξαν, ίσως να είχαν καταστραφεί κατά τις εικονομαχίες…
Περί το έτος 442 η πρωτεύουσα του Ιλλυρικού μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη, γιατί κατέλαβαν «βάρβαροι» το Σίρμιο. Έτσι μετανάστευσε και η λατρεία του Δημητρίου, ο οποίος έγινε πλέον Θεσσαλονικιός με εκκλησία προς τιμήν του κ.λπ. — περίπου όπως μεταφέρθηκε η Παναγία Σουμελά από τον Πόντο στο ελλαδικό Βέρμιο.  
Με τον καιρό αποκρύφτηκε και ξεχάστηκε η απουσία λειψάνων τού «αγίου», αφού τον 7ο αι. δεν είχαν ανακαλυφτεί ακόμη. Κάποια εποχή εμφανίστηκε όμως ένας τάφος, ο οποίος κατασκευάστηκε με ένα σύστημα σωλήνων ώστε να τροφοδοτείται και να αναβλύζει απ’ αυτόν μύρο. Με αυτό τον τρόπο απέκτησε ο μετανάστης «άγιος» τον επίζηλο μεταξύ αγίων τίτλο του μυροβλήτη.
Αφού μεταμορφώθηκε από τους αγιογράφους από κατσαρομάλλη διάκο σε στρατιωτικό, ο Δημήτριος αξιοποιήθηκε επανειλημμένα για την υπεράσπιση της «αγαπημένης πόλης του», την οποία δεν είχε γνωρίσει μάλλον αλλά τον είχαν μετακομίσει οι κληρικοί. Δεν είναι καθόλου περίεργο ότι στις εικονογραφήσεις ο στρατιωτικός πλέον άγιος λογχίζει από το άλογο έναν πεζοπόρο Έλληνα πολεμιστή…

Το σχολικό βιβλίο Ιστορίας αναφέρει ότι σε μια πολιορκία της Θεσ/νίκης από τους Σέρβους, ο «άγιος» κατατρόπωσε τους -επίσης χριστιανούς ορθοδόξους- εχθρούς, έλυσε την πολιορκία και έσωσε την πόλη. Χωρίς να το έχω ψάξει, είμαι βέβαιος ότι οι Σέρβοι θα έχουν άλλους εθνικούς θεούς, οι οποίοι υποστηρίζουν τον λαό τους σε πολεμικές διενέξεις — περίπου όπως στον τρωικό πόλεμο που οι θεοί ήταν μοιρασμένοι, άλλοι θεοί υποστήριζαν τους Τρώες και άλλοι τους Αχαιούς…
483px-%CE%9B%CE%BF%CE%B3%CF%8C…
Το 1207 εκατοντάδες χρόνια μετά το θάνατό του, σκότωσε ο Δημήτριος έξω από τα τείχη της Θεσ/νίκης τον τσάρο των Βουλγάρων Καλογιάννη-Iωαννίτση, ο οποίος ήταν κι αυτός χριστιανός και ορθόδοξος. Στην πραγματικότητα ο Καλογιάννης δολοφονήθηκε στον ύπνο του από ένα Κουμάνο αξιωματικό λόγω προσωπικών αντιδικιών. Ποιος απαγορεύει όμως να πήρε ο ίδιος ο «άγιος» τη μορφή του αξιωματικού και να εκτέλεσε το θεάρεστο έργο;; Ουδείς!
Η μορφή του Δημήτριου χρησιμοποιείται ως σήμα για το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Εννοείται, ο «άγιος» δεν έχει καμιά σχέση, ούτε με τον Αριστοτέλη, ούτε με τις επιστήμες και τα γράμματα…

Το τελευταίο να λέγεται. Έχουμε ένα ακόμα χριστιανικό ψέμα λοιπόν, και το χειρότερο είναι ότι οι σημερινοί παπάδες εξακολουθούν να εξαπατούν τους μωρόπιστους για το δήθεν μύρο που αναβλύζει θαυματουργά ο τάφος του αγίου, ενώ είναι γνωσ΄το από παλιά ότι το μύρο παρέχεται από σύστημα σωληνώσεων, κάτι που παλαιότερα πολλοί δεν απέκρυπταν. Ακούστε την απόδειξη από έναν καθηγητή της θεολογικής.

Και να μην ξεχνάμε επίσης, ότι ο Άγιος Δημήτριος, ως στρατιωτικός άγιος, εικονίζεται συνήθως να σκοτώνει έναν άνθρωπο, ο οποίος δεν είναι ο Λιαίος όπως λανθασμε΄να λέγεται (εκείνο τον σκότωσε ο μαθητής του ο Νέστορας), αλλά πιθανότατα ο τσάρος των Βουλγάρων, αν και η ταυτότητά του δεν είναι πλήρως εξακριβωμένη και μπορούν να δοθούν περαιτέρω ερμηνείες, π.χ. ότι είναι ένας ειδωλολάτρης/Έλληνας στρατιώτης συμβολικά. Με αυτό το θέαμα λοιπόν αυνανίζονται πνευματικά οι πιστοί και σέρνουν και τα παιδάκια τους να προσκηνήσουν και να απορροφήσουν λίγο ΄μίσος. Και μετά εξανίστανται για τις βίαιες σκηνές που προβάλλουν τα σύγχρονα σατανικά μμε!
Και τέλος να αναφέρω ότι το όνομα «Δημήτριος» προέρχεται από τη θεά Δήμητρα όπως ο «Απολλώνιος» από τον Απόλλωνα. Στην Ελληνιστική περίοδο ήταν κοινό να βάζουν ονόματα προς τιμήν κάποιου ελληνικού θεού. Οπότε το όνομα είναι στην πραγματικότητα ελληνικότατο, παρόλο που το οικειοποιήθηκαν οι χριστιανοί και σήμερα σχεδόν ξεχάσαμε τις ρίζες του.

Πηγή:
voria.gr

ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΕΠΤΑ ΑΓΝΩΣΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΦΩΤΟ)

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 24/09/2016, 09:27 | από Voria.gr

Η δράση «Αόρατα μνημεία…Ψηφιακή μνήμη» αποκαλύπτει επτά, εν πολλοίς αγνώστους, αρχαιολογικούς θησαυρούς που μαρτυρούν τη μακραίωνη ιστορία της πόλης.
της Αλεξίας Καλαϊτζή
Θαμμένα κάτω από πολυκατοικίες, κρυμμένα σε υπόγεια ξενοδοχείων ή ακόμα και παρατημένα σε δρόμους της Θεσσαλονίκης χωρίς καμία επιγραφή, βρίσκονται επτά αρχαιολογικοί θησαυροί που αποκαλύπτουν τη μακρά ιστορία της πόλης.

Τα πολύτιμα και σπάνια μνημεία, τα οποία μαρτυρούν το πέρασμα Ρωμαίων, Χριστιανών Μουσουλμάνων και Εβραίων από την πόλη και σηματοδοτούν την πορεία της Θεσσαλονίκης σε διάφορες χρονικές περιόδους, παραμένουν αφανή, ανεκμετάλλευτα και εν πολλοίς άγνωστα για την πλειοψηφία των κατοίκων της πόλης.
Ένας οικισμός που χρονολογείται 8000 χρόνια πριν, ψήγματα ναών από την περίοδο της παλαιοχριστιανικής περιόδου, εβραϊκοί τάφοι αλλά και πολυτελή ρωμαϊκά λουτρά είναι κάποια από αυτά τα μνημεία, τα οποία άλλοτε ανακαλύφθηκαν στη διάρκεια ανασκαφών και άλλοτε τυχαία κατά την ανοικοδόμηση κτιρίων, όπως αυτό της Νομικής του ΑΠΘ.
Στην ανάδειξη επτά τέτοιων μνημείων στοχεύει η δράση «Αόρατα μνημεία…Ψηφιακή μνήμη» που πραγματοποιείται στην πόλη από σήμερα 24 Σεπτεμβρίου έως και τις 2 Οκτωβρίου, στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Στη διάρκεια της δράσης, δίπλα στα επτά μνημεία θα υπάρχουν αφίσες με QR codes τα οποία θα μπορούν να «διαβαστούν» μέσω smartphones ή tablets και τα οποία θα περιέχουν πληροφορίες και πλούσιο φωτογραφικό υλικό από την ιστορία των αρχαιολογικών τόπων.

Παρά τη σημασία των περισσοτέρων αυτών, τα μνημεία διατηρήθηκαν σε υπόγεια και η πρόσβαση σε αυτά είναι εξαιρετικά δύσκολη.
Δείτε ποιοι είναι οι αρχαιολογικοί αυτοί θησαυροί:
1. Βασιλική Αγίας Σοφίας
Όλοι γνωρίζουν το ναό της Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη. Λίγοι όμως γνωρίζουν πώς κάτω από την εκκλησία που βρίσκεται τώρα σε αυτό το σημείο, προϋπήρχε ένας παλαιότερος ναός ο οποίος που μάλιστα ήταν αρκετά μεγαλύτερος από τον σημερινό. Πρόκειται για μια μεγάλη βασιλική, δηλαδή δημόσιο κτίριο που μετά τον 4ο αιώνα προσαρμόστηκε στις ανάγκες των Χριστιανών, μήκους 115 μέτρων και πλάτους 53, που αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες της παλαιοχριστιανικής περιόδου και χρονολογείται στον 5ο αι. μ. Χ.  
Ενδιαφέρον έχει ότι ο μικρότερος σε μήκος σημερινός ναός της Αγίας Σοφίας έχει το ίδιο περίπου πλάτος με την παλαιότερη εκκλησία, και ακολουθεί τους παλαιότερους τοίχους. Στην ανασκαφή που έγινε το 1961 – 62 στην οδό Πρίγκηπος Νικολάου 1, τη σημερινή Αλ. Σβώλου, βρέθηκε μέρος της κόγχης του ιερού, καθώς και τμήματα των θρόνων των ιερέων.
Τα ευρήματα αν και ήταν εντυπωσιακά, διατηρούνται στο υπόγειο πολυκατοικίας. Ένα ακόμη τμήμα της διατηρείται στην αυλή της κρύπτης του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Η κρύπτη ήταν αρχικά ρωμαϊκό λουτρό («νυμφαίο») που μετατράπηκε σε βαπτιστήριο για τις ανάγκες της παλαιότερης εκκλησίας. Ένας από τους κίονες του βαπτιστηρίου διατηρείται στη θέση του μέχρι σήμερα.
2. Στήλη Όφεων Yilan Mermer
Η στήλη που στέκεται παραμελημένη και κακοπαθημένη στο πεζοδρόμιο στη συμβολή Αγ. Δημητρίου και Σουρή, έξω από τη ΔΕΗ προέρχεται από την εποχή της ‘Υστερης Αρχαιότητας (4ος – 6ος αι. μ. Χ.). Είναι το βάθρο κίονα που στήριζε τον ανδριάντα του αυτοκράτορα και βρισκόταν σχεδόν πάντοτε στην ίδια θέση από τη στιγμή που στήθηκε. Τέτοια μνημεία ήταν πολύ διαδεδομένα σε όλη τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Το συγκεκριμένο αποτελεί σημαντική μαρτυρία για τη στρατηγική σημασία της πόλης αυτή την περίοδο.
Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου η στήλη ονομαζόταν “το μάρμαρο του φιδιού”, απηχώντας κάποια λαϊκή δοξασία. Σηματοδοτούσε δε μια πλατεία γνωστή ως “Πλατεία των Όφεων”. Μια σειρά από φωτογραφίες, κυρίως από τις αρχές του 20ού αιώνα, απεικονίζουν τη στήλη πάνω στο ψηλό βαθμιδωτό της κρηπίδωμα να λειτουργεί ως φανοστάτης και δίπλα της να σώζεται μια κρήνη.
Στα 1975 λόγω της διάνοιξης της οδού Αγίου Δημητρίου το μνημείο, μετά από σύντομη ανασκαφή, αποκολλήθηκε από την αρχική του θέση και τοποθετήθηκε πέντε μέτρα βορειότερα, στο σημείο που την συναντάμε και σήμερα.
3. Ιππόδρομος της Θεσσαλονίκης
Ο Ιππόδρομος της Θεσσαλονίκης, αν και αόρατος σήμερα, είναι περιβόητος για τη σφαγή 7000 Θεσσαλονικέων μετά από εντολή του Θεοδοσίου Α΄ το 390 μ. Χ.
Το οικοδόμημα είχε εντυπωσιακό μέγεθος: μήκος περίπου 450μ. και πλάτος 95μ. Χτίστηκε ως μέρος του Γαλεριανού συγκροτήματος και στο βόρειο καμπύλο τμήμα του σχηματίζονταν δώδεκα χώροι που πλαισίωναν την κεντρική είσοδο και χρησίμευαν για τη στάθμευση και εκκίνηση των αρμάτων. Η ανατολική πλευρά του Ιππόδρομου χρησιμοποιούσε το ανατολικό τείχος της πόλης για τη διαμόρφωση των κερκίδων ενώ στη δυτική πλευρά υπήρχε το θεωρείο του αυτοκράτορα. Η είσοδος για τους θεατές των αγώνων υπήρχε στη σφενδόνη, δηλαδή στο νότιο κυκλικό τμήμα του, στα όρια της σημερινής οδού Μητροπόλεως.
Ο στίβος του πρώην Ιππόδρομου με την πάροδο των χρόνων δεν καταλήφθηκε από κτίρια, αλλά μετατράπηκε σε μια μακρόστενη πλατεία που διατηρήθηκε έως τις μέρες μας και πήρε το όνομα του. Η κατασκευή του τοποθετείται στις αρχές του 4ου μ. Χ. αιώνα, ενώ σύμφωνα με τις γραπτές πηγές συνέχισε να λειτουργεί τουλάχιστον μέχρι τον 7ο αι. μ. Χ.
4. Νεολιθικός οικισμός στη ΔΕΘ
Είθισται η ιστορία της πόλης της Θεσσαλονίκης να ξεκινά με την ίδρυσή της το 315 π. Χ. από τον Κάσσανδρο. Στην πραγματικότητα όμως η ιστορία της πόλης πηγαίνει αρκετές χιλιάδες χρόνια πριν από αυτή την χρονολογία.
Οι αρχαιολογικές μαρτυρίες για την πρώτη αυτή περίοδο είναι λίγες και σπάνιες και αποτελούνται κυρίως από τυχαία ευρήματα σωστικών ανασκαφών. Ένα τέτοιο τυχαίο εύρημα είναι και ο προϊστορικός οικισμός που εντοπίστηκε στο χώρο της ΔΕΘ το 1992-93 κατά την ανέγερση του Βελλίδειου συνεδριακού κέντρου, και ο οποίος χρονολογείται περίπου 8000 χρόνια πριν.
Σε μία έκταση περίπου 800 τετραγωνικών μέτρων οι αρχαιολόγοι εντόπισαν λάκκους σε διάφορα μεγέθη και σχήματα που χρησιμοποιούνταν ως χώροι για απορρίμματα, ως αποθήκες και ως ημιυπόγειες κατοικίες. Τα ευρήματα ήταν πήλινα αγγεία, εργαλεία από πέτρα και οστό, εργαλεία υφαντικής και κοσμήματα. Ο οικισμός αυτός είναι η αρχαιότερη γνωστή εγκατάσταση ανθρώπων στην περιοχή όπου, πολύ αργότερα, αναπτύχθηκε η πόλη της Θεσσαλονίκης.
5. Ρωμαϊκό λουτρό
Στη λεωφόρο Εγνατία στο ύψος της πλατείας Αντιγονιδών διατηρείται στο υπόγειο του ξενοδοχείου Mandrinο, τμήμα λουτρών των ρωμαϊκών χρόνων. Οι τοίχοι του σώζονται σε ύψος 0,80 μ., αλλά το πιο εντυπωσιακό εύρημα είναι το ψηφιδωτό δάπεδο της αίθουσας του.
Το ψηφιδωτό απεικονίζει παράσταση με τέθριππο αγωνιστικό άρμα ενώ στο μπροστινό μέρος της παράστασης του ψηφιδωτού υπάρχουν τρεις «πίνακες» που απεικονίζουν γυναικεία πορτρέτα. Το μνημείο φέρει ακόμα και μια επιγραφή, η οποία αναφέρεται στα Πύθια, δηλαδή στους αγώνες προς τιμή του Απόλλωνα, που άρχισαν να γίνονται στη Θεσσαλονίκη λίγο πριν τα μέσα του 3ου αι. μ.Χ.
Τα ψηφιδωτά αποκολλήθηκαν και μεταφέρθηκαν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης όπου και εκτίθενται. Χρονολογούνται στον 3ο αι. μ. Χ.
6. Cubiculum (ταφικό κτίσμα)
Στο χώρο ανάμεσα στο κτίριο Διοίκησης του ΑΠΘ και το κτίριο της Νομικής, διατηρείται ένα ιδιαίτερο ταφικό κτίσμα. Πρόκειται για ένα cubiculum. Στη μία του πλευρά είχε κτιστό υπόγειο δρόμο και σχημάτιζε στο εσωτερικό του θαλάμου του τρία αρκοσόλια, δηλαδή θέσεις για την τοποθέτηση σαρκοφάγων. Στους τοίχους του θαλάμου διασώθηκε ζωγραφική διακόσμηση.
Ο τάφος αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια της θεμελίωσης του κτιρίου της Νομικής Σχολής τη δεκαετία του 1960. Λίγο δυτικότερα βρέθηκε και δεύτερο ταφικό κτίσμα το οποίο δεν είναι πλέον ορατό. Το μνημείο αυτό αποτελεί μέρος του Εβραϊκού νεκροταφείου της πρώτης κοινότητας των Εβραίων της πόλης. Στην μαρμάρινη πόρτα του υπήρχε μία χαραγμένη μια επιγραφή, η οποία ανέφερε: «Βενιαμής ω κε Δομέτιος» δηλαδή «Βενιαμής ο οποίος [λέγεται] και Δομέτιος».
Από την επιγραφή αυτή, συμπεραίνουν οι ειδικοί ότι όποιος ενταφιάστηκε εκεί ήταν μέλος της εβραϊκής κοινότητας. Το μνημείο χρονολογείται στο πρώτο μισό του 4ου αι. μ.Χ.
7. Ναός Σέργιου Πραγαμά
Στην οδό Μπαλταδώρου 8, στο μικρό δρόμο στο κέντρο της πόλης, κρύβεται ένας ακόμα αρχαιολογικός θησαυρός: ο ναός του Σέργιου Πραγαμά. Ο ναός είναι υπόγειος σήμερα και εντοπίστηκε στα 1888 κατά την διάνοιξη φρεάτιου.
Πρόκειται για ένα μικρό λατρευτικό οικοδόμημα που ιδρύθηκε στη θέση Ρωμαϊκού λουτρού. Στον δεξί τοίχο διασώθηκε ψηφιδωτή επιγραφή που αναφέρει τον Σέργιο Πραγαμά. Ο ναός χρονολογείται στον 5ο αι. μ. Χ. και αποτελεί ένα από τα πρώτα μνημεία αφιερωμένα στη χριστιανική λατρεία στην πόλη.
Αν και η Αρχαιολογική Υπηρεσία περιέλαβε το ναό στο χωροταξικό σχέδιο της Θεσσαλονίκης, τελικά το 1970 χτίστηκε οικοδομή και ο ναός διατηρήθηκε σε αρκετά μεγάλο βάθος με αποτέλεσμα η πρόσβαση σε αυτόν να είναι δύσκολη.
 
«Νομίζω ότι οι Θεσσαλονικείς γνωρίζουν συγκεκριμένα μνημεία αλλά η βιωματική τους σχέση με τους αρχαιολογικούς τόπους της πόλης δεν είναι αυτή που θα μπορούσε να είναι», δήλωσε στη Voria.gr ο επιστημονικά υπεύθυνος της δράσης και καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Κώστας Κωτσάκης. Στόχος της δράσης, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι με τη βοήθεια της νέας τεχνολογίας οι πολίτες να γνωρίσουν τους αρχαιολογικούς θησαυρούς της πόλης και να διαμορφώσουν μια έντονη, ζωντανή σχέση με αυτούς. «Η προστασία των μνημείων εξαρτάται από το ενδιαφέρον μας για αυτά. Αλλιώς μαραίνονται και πεθαίνουν, όπως συμβαίνει και με τους ανθρώπους» πρόσθεσε ο καθηγητής.

Γερμανός (Solanum elaeagnifolium)

Νεαροί και ανθισμένοι βλαστοί του φυτού στη Σχολή Τυφλών της Θεσσαλονίκης.

Περσινοί ξεροί βλαστοί με λίγους εναπομείναντες καρπούς στην ίδια τοποθεσία, δίπλα στους βλαστούς της προηγούμενης φωτογραφίας.

Είναι απ’τα κοινότερα ζιζάνια της περιοχής της Θεσσαλονίκης, και μέσα στην πόλη αλλά και γύρω της. Εάν βρεθείτε σε εγκαταλελειμμένα πάρκα ή παρτέρια, ή στις ανοιχτές περιοχές των παρυφών της πόλης, σίγουρο είναι πως θα το βρείτε σε αφθονία. Το καλοκαίρι μάλιστα όλες οι ανοιχτές περιοχές έξω απ’την πόλη κατακλύζονται μ’αυτό το απαίσιο φυτό, χωρίς σχεδόν τίποτα άλλο, αφού τα στάχυα έχουν ήδη ξεραθεί. Δημιουργεί σχεδόν αδιαπέραστες αγκαθωτές συστάδες δηλητηριώδεις προς κάθε φυτοφάγο, ενώ το χειμώνα τα λεπτά ξυλώδη υπολείμματά του, που σπάνε εύκολα και τρυπούν, δυσκολεύουν την πορεία μέσα απ’αυτό.

Το φυτό αυτό, μέλος της οικογένειας των σολανιδών (solanaceae), μαζί με διάφορα άλλα δηλητηριώδη ή λαχανικά (σε ορισμένες περιπτώσεις ή ορισμένα μέρη τους), όπως η ντομάτα, η πατάτα, η πιπεριά, η μελιτζάνα, ο καπνός, η
ντατούρα,
η πετούνια ή το στρίχνο, ανήκει μαζί με την
Πατάτα,
Τη ντομάτα, το στρίχνο και διάφορα άλλα στο μεγάλο γένος Solanum, ως το είδος Solanum elaeagnifolium. Πιθανόν κατάγεται από τη Βόρεια Αμερική, όπου μπορεί να βρεθεί σε μερικές νοτιοδυτικές πολιτείες και λίγο στα βορειοδυτικά του Μεξικού, αλλά βρίσκεται επίσης και στην Ουρουγουάη, στην Αργεντινή και στη Χιλή της Νότιας Αμερικής μάλλον ως εισαγόμενο από παλιά. Σήμερα έχει εξαπλωθεί στη λεκάνη της Μεσογείου, στη Νότια Αφρική και στην Αυστραλία. Το όνομα «Γερμανός» δεν προέρχεται από την ακάθεκτη επέκτασή του και τη σκληρότητά του όπως των Γερμανών του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά από την εισβολή του στη χώρα μας από σπόρους ζωοτροφών γερμανικής προέλευσης τη δεκαετία του 1960 (περισσότερες λεπτομέρειες γι’αυτό δε μπόρεςα να βρω). Λέγεται και αγριοντοματιά, αν κι αυτό το όνομα φέρουν επίσης πολλά άλλα άγρια σολανοειδή φυτά. Στα αγγλικά αποκαλείται συνήθως “silver nettle = αργυρή τσουκνίδα», “bull nettle ή horse nettle = τσουκνίδα του ταύρου ή του αλόγου», ενώ στα αφρικάανς αποκαλείται «satansbos”, δηλαδή θάμνος του Σατανά.

Έως τώρα νόμιζα πως αυτό το φυτό είναι μονοετές, αφού φαινομενικά ξεραίνεται το χειμώνα, μη δίνοντας μάλλον μεγάλη σημασία στη δυσκολία ξεριζώματός του. Το φυτό κανονικά είναι πολυετές και ριζωματώδες, με σκληρά, βαθιά και ταχέως εξαπλούμενα ριζώματα. Οι υπέργειοι βλαστοί είναι επίσης σκληροί, ποικίλουν από 10-100 εκατοστά σε ύψος, διακλαδίζονται και φέρουν εναλλάξ λογχοειδή οδοντωτά φύλλα μέγιστου μήκους 15 εκατοστών και πλάτους 0,5-2 εκατοστών, καλυμμένα με πυκνά τριχώματα που δίνουν σ’αυτά και τους βλαστούς αργυρό χρώμα, χαρακτηριστικό κοινό σε ξηρόφυτα που αποτρέπει την απώλεια νερού. Το φυτό επίσης φέρει λεπτά επιδερμικά αγκάθια σε ποικίλο βαθμό, με άλλα φυτά να’ναι εντελώς καλυμμένα μ’αυτά και άλλα νά’χουν ελάχιστα. Τα άνθη εμφανίζονται φαινομενικά στις κορυφές των βλαστών, αλλά όπως και σ’άλλα σολανοειδή, κοντά στην κορυφή γίνεται διακλάδωση και το φυτό συνεχίζει την ανοδική ανάπτυξή του, ώστε οι καρποί αργότερα να φαίνονται πλευρικά τοποθετημένοι στους βλαστούς. Είναι μικρά, με πέντε συνενωμένα ρόδινα, ιώδη ή σπάνια λευκά πέταλα, με τους πέντε στήμονες και τον ύπερο να προεξέχουν. Οι καρποί είναι ράγες με ποδίσκο κυρτό προσ τα κάτω, πράσινες αρχικά, οι οποίες κιτρινίζουν, κοκκινίζουν ή πορτοκαλίζουν όσο ωριμάζουν. Το χειμώνα τα φύλλα πέφτουν και τα υπέργεια μέρη ξεραίνονται, οπότε οι καρποί καφετιάζουν και μαραίνονται. Σ’εκείνη τη φάση έχουν σκληρό δερματώδες περίβλημα που εσωτερικά έχει λίγο ελεώδη χυμό και πολλά σπέρματα, ανάλογη κατάσταση μ’αυτήν άλων σολανοειδών με σχετικά κοίλους καρπούς όπως η πιπεριά, η
Ντατούρα
κι άλλα.

Το φυτό εξαπλώνεται γρήγορα χάρη στα σπέρματά του και στα ριζώματα, ενώ ευδοκιμεί στα πιο φτωχά και ξηρά εδάφη. Η καταπολέμησή του είναι δύσκολη, μιας και τμήματα ριζώματος ακόμα κι ενός εκατοστού μπορούν υπό ορισμένες συνθήκες ν’αναγεννήσουν το φυτό. Είναι επίσης τοξικό για τα φυτοφάγα θηλαστικά, τα οποία ωστόσο δύσκολα θα το φάνε. Για ένα μικρό χρονικό διάστημα έδινα κορυφές στα
Κουνέλια
Μου, αλλά πρόσεχα πως μασουλούσαν λίγο και το υπόλοιπο το άφηναν. Έπειτα δοκίμασα μαλακότερες κορυφές, μήπως εκείνα που τους έδινα ήταν πολύ σκληρά και ινώδη, αλλά πάλι τα άφηναν, οπότε το αφαίρεσα πλήρως απ’το διαιτολόγιό τους. Ως ζιζάνιο είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικό σε καλλιέργειες βαμβακιού ή αραχίδας (φυστικιού), ενώ μπορεί να προκαλέσει προβλήματα σε ανοιξιάτικα λαχανικά, οπωρώνες και αμπέλια. Είναι αλληλοπαθητικό, εκκρίνοντας τοξικές ουσίες που αναστέλλουν την ανάπτυξη γειτονικών φυτών, ενώ μπορεί να μεταφέρει παθογόνους οργανισμούς στα καλλιεργούμενα φυτά, όπως το έντομο Lygus hesperus και τους μύκητες Rhizoctonia solani, Cercospora atromarginalis και Verticillium albo-atrum.

Παρά την αντιμετώπισή του ως ζιζσάνιο πάντως, κάποιοι το χρησιμοποιούν ως καλλωπιστικό σε ξηροφυτικούς κήπους χάρη στην αντοχή του στην ξηρασία σε συνδυασμό με τη μεγάλη ανθοφορία του και τους μικρούς στρογγυλούς καρπούς το χειμώνα.

Πηγές και ιστοσελίδες:
άρθρο της αγγλικής Wikipedia για το Solanum elaeagnifolium
Solanum elaeagnifolium – Η Χλωρίδα της Αττικής
Τα ζιζάνια απειλούν τα πάρκα της Θεσσαλονίκης.

Ξεκινώντας σήμερα το βράδυ για αναζητήσεις με θέμα τους Εβραίους, αρχίζοντας απ’το αν ο Κώστας Σημίτης ήταν τελικά Εβραίος, κάτι για το οποίο δε βρήκα κάποιο έγκυρο αποτέλεσμα, αν και μπορει νά’ταν αυτός ή πιθανότατα κάποιος πρόγονός του, πηγαίνοντας έπειτα σε νέα της μασονίας κι επιστρέφοντας πάλι στους Εβραίους, βρήκα την ετυμολογία μιας πολυχρησιμοποιούμενης λέξης στη γλώσσα μας, της παρέας. Η «παρέα» δεν είναι όμως ελληνική λέξη. Ούτε όμως κι εβραΪκή, γι’αυτό και στον τίτλο του θέματος έγραψα πως απλώς προήλθε απ’τους Εβραίους. Θα μπορούσα κάλλιστα για εντυπωσιοθηρικούς λόγους νά’γραφα πως επρόκειτο για εβραΪκή, αλλά σκοπός μου δεν είναι να τραβήξω τις εντυπώσεις και τα σχόλια των φανατικών αντιεβραίων, θέλω να δώσω έγκυρες πληροφορίες. Σύμφωνα με το λεξικό του Μανώλη Τριανταφυλλίδη λοιπόν, του οποίου την ετυμολογία παρέθεσε ένας Ισπανοεβραίος
στο ιστολόγιό του
η λέξη «παρέα» είναι:

[ισπανοεβραίικο parea < ισπαν. pareja `ζευγάρι΄· πα ρέ(α) -ούλα, -ίτσα]

Όπως καταδεικνύει η ετυμολογία, οι Εβραίοι τις Ισπανίας πήραν τη λέξη από τα ισπανικά, η οποία θά’χει πιθανότατα κοινή προέλευση με το αγγλικό «Pair», ζευγάρι πάλι, και για να επιβεβαιώσω την υπόθεσή μου έκανα ένα γρήγορο ψάξιμο. Πράγματι το
«pair»
προέρχεται από το αρχαιογαλλικό «paire» με την ίδια σημασία, το οποίο με τη σειρά του προέρχεται από τον πληθυντικό του λατινικού επιθέτου «par», τα «paria», δηλαδή τα ίσα, τα όμοια ή τα τέτοια. Το «par» με τη σειρά του
προέρχεται από την πρωτοΪνδοευρωπαϊκή
ρίζα «*περ», ρηματική ρίζα με την έννοια της ανταλλαγής, όπως στο αρχαιοελληνικό «πέρνιμι» = πουλώ, «πιπράσκω» = αγοράζω και «πόρνη» = η γνωστή επαγγελματίας. Η έννοια του πληθυντικού του επιθέτου ως δύο ίσα στοιχεία, δηλαδή ως ένα ζεύγος, διαδόθηκε λοιπόν ως ουσιαστικό με τα μεσαιωνικά λατινικά στην υπόλοιπη ευρώπη, και πέρα από το λατινκό και στο γερμανικό κόσμο με παράγωγα της λέξης και εκεί.

Επομένως μππορεί η λέξη να εισήχθει στην Ελλάδα από τους Εβραίους, δεν είναι όμως γνήσια εβραΪκή λέξη, δηλαδή λέξη της εβραϊκής γλώσσας. Πάντως είναι ένα απ’τα προφανώς λιγοστά στοιχεία του εβραΪκού πολιτισμού που πέρασαν και στον ελληνικό, με τεράστια μάλιστα διάδοση και πλήρη ενσωμάτωση.

Τέλος έχω να κάνω μια παρατήρηση για το ιστολόγιο παραπάνω. Όλα τα θέματα και οι λειτουργίες του υπάρχουν και στα αγγλικά όπως και στα ελληνικά, και κάπως παρόμοια λειτουργούν οι σελίδες των μασονικών στωών και του Εβραίου συγκραφέα Ζαν Κοέν. Πιθανόν αυτή η ομάδα ανθρώπων, ως μη ανήκουσα στην ελληνική κοινωνία (γιατί όσο κι αν λέει ο Αμπραβανέλ ότι οι Ελληνοεβραίοι είναι Έλληνες, με την κατάδειξή του αντισημιτικών ενεργειών από Έλληνες αναιρείται), προσπαθεί μ’αυτόν τον τρόπο να διαδώσει το έργο της κι εκτός Ελλάδος σε παρόμοιες ομάδες του εξωτερικού.

Οι τελευταίες μέρες πέρασαν με ιδιαίτερο τρόπο και με πολλά γεγονότα, θετικά όμως. Οι φίλοι μου απ’τη Νάουσα με κάλεσαν εκεί, κι αμέσως μετά τους κάλεσα εγώ εδώ στη Θεσσαλονίκη, και είχαμε και στα δυο μέρη, όπως και στις προηγούμενες επισκέψεις μου εκεί ή αυτών εδώ, αρκετά πράγματα να κάνουμε.

Το ιστορικ΄΄ο λοιπόν είναι το εξής: Το χωριό της μητέρας μου είναι οι Πύργοι της Κοζάνης, ένα χωριό 850 κατοίκων περίπου, όπου προσέρχονται πολύ περισσότεροι τις περιόδους των διακοπών με προγόνους ή συγγενείς εκεί. Εγώ πήγαινα στο χωριό από τα πρώτα χρόνια μου, όσο και οι φίλοι μου απ’τη Νάουσα που έχουν συγγενείς εκεί, με τους οποίους γνωρίστηκα εκεί. Είναι δύο δίδυμα αδέρφια 16 χρόνων, δύο χρόνια μικρότεροί μου δηλαδή, αρκετά όμοιοι στην εμφάνιση, αλλά διαφορετικοί κατά τ’άλλα. Ο ένας, ο Πέτρος, είναι απ’τους καλύτερους νέους χαντμπολίστες στην Ελλάδα, μέλος της ομάδας του Ζαφυράκη της Νάουσας με συμμετοχή σε πολλά πανελλήνια πρωταθλήματα. Κυρίως ασχολείται με τον αθλητισμό και τη γυμναστική, και πιθανότατα θα επιλέξει γυμναστική ακαδημία. Δε θα μου φανεί παράξενο αν κάποτε βρεθεί μέλος κάποιας μεγάλης ομάδας. Ο άλλος, ο Γιώργος, είναι περισσότερο του πνεύματος, των βιβλίων και του πολιτισμού, κι έχοντας αρκετά κοινά στοιχεία μαζί μου, σιγά-σιγά γίναμε οι καλύτεροι φίλοι. Μ’αυτόν συζητούμε πολύ για διάφορα θέματα, και για ορισμένες απ’αυτές τις συζητήσεις έχω ανοίξει άρθρα εδώ, κυρίως στην κατηγορία των σκέψεων. Εύχομαι για μια συνεχή και μακρά φιλία μεταξύ μας. Από πέρσι λοιπόν έχουμε καθιερώσει να επισκεπτόμαστε, τουλάχιστον μια φορά το χρόνο, ο ένας την πόλη του άλλου. Πέρσι έγινε δύο φορές, ενώ φέτος η μία μόλις τώρα. Ενώ συνήθως λοιπόν η επίσκεψη διαρκούσε μια διανυχτέρευση, τώρα κράτησε παραπάνω, 2 εγώ στη Νάουσα και 3 αυτοί εδώ.

Ο κύριος λόγος πρόσκλησής μου στη Νάουσα τις συγκεκριμένες μέρες ήταν η παρακολούθηση της συναυλίας του Γιώργου Νταλάρα και της Ελένης Τσαλιγοπούλου στις 5 και 6 Σεπτεμβρίου προς τιμήν του μεγάλου λαΪκού συνθέτη Απόστολου Καλδάρα, με τον οποίον ο Νταλάρας συνεργαζόταν στενά από πολύ παλιά, καθώς επίσης και για τα 90 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή και τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της πόλης και γενικότερα της Μακεδονίας. Έφτασα λοιπόν εκεί στις 5 του μηνός, και το βράδυ πήγαμε να παρακολουθήσουμε τη συναυλία, η οποία έγινε στο ανοιχτό θέατρο της πόλης χωρητικότητας περίπου 2000 ατόμων, αρκετά μικρό για τα δεδομένα της Θεσσαλονίκης, στο κεντρικό πάρκο της πόλης. Ήταν η πρώτη συναυλία του Νταλάρα στην Ελλάδα φέτος, με κόσμο που ήρθε από πολλά μέρη της Ελλάδας, αλλά κι απ’άλλες χώρες της Ευρώπης. Η συναυλία διεξήχθη απροβλημάτιστα χωρίς επεισόδια και γιαουρτώματα. Η ασφάλεια επίσης ήταν επαρκής? κατά τη διάρκεια της συναυλίας, έγιναν μόνο δύο αρνητικά γεγονότα. Στο ένα κάποιος από μια ανώτερη σειρά των κερκίδων διάβασε στο πανό 32 περίπου Αθηναίων φανατικών του Νταλάρα αντί για «κορυφαίε Νταλάρα» «κουφάλα Νταλάρα», και πήδηξε τέσσερις σειρές κάτω ώστε να τους το κατεβάσει. Στο άλλο, κάποιος από το κοινό κατέβηκε στη σκηνή για να χορέψει ζεμπεκιά σ’ένα τραγούδι, αλλά με την προειδοποίηση των αστυνομικών μαζεύτηκε γρήγορα. Ερμηνεύτηκαν περιπου 40 τραγούδια με μουσική του Καλδάρα, κυρίως των δίσκων «Μικρά Ασία» και «Βυζαντινός Εσπερινός», καθώς και διάφορα άλλα λαϊκά προς το τέλος. Η Τσαλιγοπούλου, που παρεμπιπτώντως είναι Ναουσαία, τραγούδησε αρκετά λιγότερο σχετικά με το Νταλάρα, για τον οποίον άλλωστε ήρθε ο περισσ΄΄οτερος κόσμος. Ναουσαίος είναι επίσης ο γενικός διευθυντής της ΕΡΤ Κώστας Μπλιάτκας, ο οποίος με μια ομάδα δημοσιογράφων ήρθε να βιντεοσκοπήσει το γεγονός, το οποίο θα προβληθεί στο κανάλι ΕΤ3 στις 17 Οκτωβρίου, επέτειος της απελευθέρωσης της πόλης. Το γεγονός παρουσίασε η δημοσιογράφος Μάρνη Χατζιεμανουήλ, παρουσιάστρια της γνωστής εκπομπής «Κυριακή στο Χωριό», ενώ έπειτα μίλησε ο πολύ λιγότερο γνωστός συνθέτης γιος του αποθανόντος πλέον Απόστολου Καλδάρα Κώστας, ο οποίος πρόσφατα μετακόμισε με την οικογένειά του μόνιμα στη Νάουσα, δεν ξέρω για πιον ακριβώς λόγο, πάντως είναι και φίλος της Τσαλιγοπούλου. Έπειτα μίλησε και λίγο ο δήμαρχος της πόλης Τάσος Καραμπατζός, προς απρόσμενα γενικευμένη δυσαρέσκεια του κοινού, το οποίο μου έμεινε χαρακτηριστικά από τη συναυλία, παρότι ο συγκεκριμένος ωφέλησε σημαντικά την πόλη. Προφανώς ο κόσμος περίμενε ν’ακούσει τους τραγουδιστές, όχι ομιλίες. Στο τέλος της εκδήλωσης ο δήμαρχος ανακήρυξε το Νταλάρα επίτιμο δημότη της Νάουσας, όπως είχε γίνει και με το Μίκη Θεοδωράκη το 2006. Ο μόνος που έλειπε παραδόξως ήταν ο μητροπολίτης Βερροίας Ναούσης και Καμπανίας Παντελεήμων ή απλώς όπως τον λέω ο Βερροίας, ο οποίος όμως ήρθε την επόμενη μέρα με συνοδεία τουλάχιστον 4 άλλων ιερέων. Έχει πολύ δραστήρια μητρόπολη και χώνεται παντού, και πιστέυω πως αν αφηνόταν ελεύθερος θα μπορούσε να μετατρέψει την περιφέρειά του σε κανονική θεοκρατία. Από τη συναυλία έχω πολύ θετικές εντυπώσεις. Την επόμενη μέρα όμως, οπότε πήγε η γιαγιά του Γιώργου με την αδερφή της ενώ εμείς παραμείναμε ως τζαμπατζήδες στο πάρκο – άλλωστε είχαν εξαντληθεί τα εισιτήρια ακόμα κι αν θέλαμε να πληρώσουμε -, η συναυλία κόπηκε στα 9 τραγούδια από μια αιφνίδια υποτίθεται βροχή. Λέω υποτίθεται επειδή πριν μισή ώρα περίπου είχε ψυχαλίσει ελαφριά και μέχρι το ξέσπασμα της μπόρας υπήρχαν συνεχώς αστραπές και βροντές. Όσοι είχαν ομπρέλες τις έβγαλαν, άλλοι προσπαθούσαν μάταια να προστατευτούν σε κάποια γωνία, ενώ όλοι είχαν φωνάξει δικούς τους να τους παραλάβουν με τ’αυτοκίνητα. Δεύτερη φορά μετά το
καρναβάλι με τους Γενίτσαρους και τις Μπούλες
που είδα τέτοια κίνηση στην πόλη. Λέγοντας επίσης για τη γιαγιά των φίλων μου, έκανα μια δυσάρεστη διαπίστωση. Κατάλαβα ότι, για τις παλιές γενιές τουλάχιστον, ίσως στις γυναίκες περισσότερο για ιστορικούς λόγους, είναι διαφορετικο να μεγαλώσει στην πόλη κάποιος παρά στο χωριό. Η γιαγιά των παιδιών αυτών για παράδειγμα και η αδερφή της, οι οποίες έχουν μεγαλώσει στη Νάουσα, παρακολουθούν συστηματικά πολιτιστικά γεγονότα είτε στην τηλεόραση είτε ζωντανά, ενώ οι γιαγιά μου στο χωριό και αυτή των παιδιών εκεί λίγο ενδιαφέρον έχουν γι’αυτά. Τέλος εδώ να σημειώσω πως η γιαγιά του Πέτρου και του Γιώργου στη Νάουσα είναι από παλιά γνωστή με την οικογένεια της Τσαλιγοπούλου.

Κατά τ’άλλα δεν επισκέφθηκα κάποιο σημαντικό μέρος, μιας κι ο πατέρας των παιδιών είχε μερικές δουλειές εκείνες τις μέρες εμποδίζοντάς τον να μας πάει με το αυτοκίνητο κάπου, δεν πειράζει καθόλου όμως, γιατί κάποια άλλη φορά θα γίνει κι αυτό. Ήταν να πηγαίναμε είτε στη Βεργίνα είτε στην Παναγία Σουμελά. Πήγαμε τελικά μια μικρή βόλτα στο γνωστό πάρκο του Αγίου Νικολάου, το οποίο έχω επισκεφθεί πολλές φορές, ενώ μου έδειξαν επίσης το κολυμβητήριο της πόλης, ένα από τα συγχρονότερα στην Ελλάδα με εγκαίνεια το 2011. Εκεί κατά καιρούς έρχονται διάφορες ομάδες για προπόνηση, ακόμα και του εξωτερικού. Την τελευταία μέρα επίσης ο Γιώργος με πήγε στο μέρος που του είχα ζητήσει ήδη από την
πρώτη επίσκεψή μου,
στα νεκροταφεία της πόλης. Πραγματικά εξεπλάγην από το μέγεθος του χώρου και τους αναρίθμητους τάφους, όλους κάτασπρους σε σειρές παντού, μ’ένα φαρδύ δρόμο στη μέση για τις νεκροφόρες, ενώ και το οστεοφυλάκιο ήταν μεγάλων διαστάσεων γεμάτο μέχρι το ταβάνι με λάρνακες. Χώρος που ξεπερνούσε το ένα στρέμμα όλος αφιερωμένος στους μη παραγωγικούς πλέον νεκρούς, ο οποίος ή ένα μέρος τουλάχιστον θα μπορούσε ν’αξιοποιηθεί για παράδειγμα, ως πάρκο ή οικιστική περιοχή αν εφαρμοζόταν η
καύση.
Το νεκροταφείο μου έκανε τόσο μεγάλη εντύπωση, γιατί ποτέ ως τώρα δεν έχω επισκεφθεί νεκροταφείο μεγαλύτερο απ’αυτό των Πύργων, το οποίο είναι επίσης και πιο ανοργάνωτο. Σημειωτέον ότι στη Νάουσα, ως μικρότερη πόλη, οι νεκροί ξεθάβονται κάθε 5 χρόνια, αντί των 3 που ισχύουν στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα.

Έπειτα οι φίλοι μου ήρθαν εδώ. Την πρώτη μέρα αναγκάστηκα να καλύψω τις επιθυμίες του Πέτρου πηγαίνοντάς τον σ’έναν αγώνα χειροσφαίρισης (χάντμπολ) μεταξύ ΠΑΟΚ και ΧΑΝΘ στη Μίκρα, στου Διαόλου τη μάνα δηλαδή μέσα στη μεσημεριανή ζέστη. Έπειτα κουβαληθήκαμε στο γήπεδο της Τούμπας για τον αγώνα ΠΑΟΚ-Πανσεραϊκού, όπου ήταν πολύ καλύτερα, αν κι ο δρόμος ως εκεί ήταν κουραστικός. Ο αγώνας ήταν φιλικός με λίγο σχετικά κόσμο και σχεδόν άδεια θύρα 4.

Την επόμενη μέρα τους πήγα στο Λαογραφικό Μουσείο Μακεδονίας και Θράκης ευρισκόμενο στη διεύθυνση Βασιλίσσης Όλγας 68, αρκετά κοντά στην περιοχή μου , όπου είχα να πάω από το δημοτικό, αλλά μπαίνοντας μέσα θυμήθηκα πάρα πολλά. Υπήρχαν πρώτον παραδοσιακές φορεσιές από την Καστοριά και τη Φλώρινα έως τη Θάσο και τη Θράκη, αλλά και ποντιακές. Εντύπωση τους προκάλεσε η μεγάλη αντιπροσώπευση της Νάουσας, απ’όπου υπήρχαν αρκετές φορεσιές, και οι κανονικές και των καρναβαλιών. Άλλωστε η πόλη τότε ήταν αρκετά πλούσια, άρα περιμένουμε πολλά από εκεί. Οι φορεσιές της περιοχής εκείνης λοιπόν, αντανακλώντας τον πλούτο, φτιάχνονταν κυρίως από μετάξι παρά από μαλλί, ενώ ήταν και περισσότερο στολισμένες. Το μετάξι φυσικά χρησιμοποιούταν και σ’άλλες περιοχές τγς /ελλάδας, αλλά συνήθως ως κάτι επιπρόσθετο στο ήδη μάλλινο ένδυμα.
Επίσης υπήρχαν αίθουσες, η μία σχετική με την κατεργασία του σιταριού, η άλλη με την κατεργασία του ξύλου, και η τελευταία μ’αυτήντου μαλλιού, πάντοτε ξεκινώντας από τους παλαιότερους τρόπους, π.χ. δρεπάνι, άροτρο και χειρόμυλος, τσεκούρι και πριόνι, ή ρόκα και απλός αργαλειός αντίστοιχα, και τελειώνοντας με τα πιο σύνθετα, π.χ. νερόμυλος, νεροπρίονο και μαντάνι και νεροτριβή αντίστοιχα, τα τελευταία για το χτύπημα και στερεοποίηση του υφάσματος και για το χτύπημα και στερεοποίηση της φλοκάτης και τον καθαρισμό των υφασμάτων αντίστοιχα. Τα υδροκίνητα μηχανήματα ήταν λειτουργικές μικρογραφίες των κανονικών, και μας τέθηκαν σε λειτουργία απ’την ξεναγό. Επίσης υπήρχε μια μηχανή εσωτερικής καύσης για σύγκριση με τα παλαιότερα μηχανήματα. Σ’όλα τα υδροκίνητα μηχανήματα, υπήρχε μία φτερωτή που γύριζε με το νερό, η οποία μετέδιδε την περιστροφική της κίνηση χτυπώντας σ’έναν άξονα όπου μετατρεπόταν σε παλινδρομική, ο οποίος έπειτα κινούσε το εκάστοτε εργαλείο. Στο τέλος μας προβλήθηκε ντοκιμαντέρ σχετικά με τη λειτουργία εκείνων των παλαιών μηχανημάτων, την κατάστασή τους σήμερα και τη δουλειά του μουσείου, απ’όπου κατάλαβα πόσο δύσκολη και χρονοβόρος διαδικασία ήταν η εκτέλεση των εργασιών ακόμα και μ’εκείνες τις σχετικά αποδοτικότερες μηχανές. Ένα ύφασμα μπορεί νά’παιρνε και 20 ώρες στο μαντάνι για να χτυπηθεί σωστά για παράδειγμα. Σύμφωνα με την έρευνα του μουσείου, από τις εκατοντάδες τέτοιων μηχανών που λειτουργούσαν κάποτε στο χώρο της Μακεδονίας και της Θράκης, σήμερα απέμειναν λίγες μονάδες.
Εμένα εντύπωση μου προκάλεσαν οι διαδραστικοί χάρτες, και στις φορεσιές και στα μηχανήματα. Στην πρώτη περίπτωση, με το πάτημα μιας φορεσιάς εμφανιζόταν με φωτεινά σημεία οι περιοχές στις οποίες φοριόταν, ενώ στη δεύτερη, με το πάτημα της ανάλογης μηχανής, εμφανιζόταν με φωτεινά σημεία πού λειτουργούσε και πού απέμεινε σήμερα.

Τον υπόλοιπο χρόνο τον περνούσαμε κάνοντας βόλτες στην πόλη και πηγαίνοντας στην έκθεση, ο κύριος λόγος που τους είχα καλέσει τη συγκεκριμένη εποχή. Πήγαμε προς Βασιλίσσης Όλγας, προς Δελφών, προς Τσιμισκή, καθώς και στα στενά λίγο και στην Παραλία. Στην έκθεση πήγαμε τη δεύτερη και τρίτη μέρα. Παρόλο που λόγω οικονομικής κρίσης τα περίπτερα μειώθηκαν κατά 40% και δεν υπάρχει τιμώμενη χώρα, τα πράγματα ήταν πάλι πολλά κι ο κόσμος παντού.
Τώρα που ο κόσμος δεν έχει λεφτά για πετρέλαιο πουλάνε πολύ οι εναλλακτικοί λέβητες φθηνότερων καυσίμων όπως πέλετς ξύλου, πυρήνες ελιάς και ξύλα, απ’τους οποίους υπήρχαν πολλοί παντού, μάλιστα δύο περίπτερα ήταν αφιερωμένα σ’αυτούς. Επίσης υπήρχαν πολλά ενεργειακά τζάκια, αλλά και συστήματα ψύξης. Η Αίγυπτος, η Τουρκία, το Ιράν, το Πακιστάν και η Ινδία ήταν συγκεντρωμένες σ’ένα περίπτερο με τα κλασικά προϊόντα τους όπως κάθε χρόνο – ναργιλέδες, κομπολόγια, περσικά χαλιά, μικρά διακοσμητικά, δερμάτινες τσάντες, τύμπανα κλπ. Φαγητά για να δοκιμάσουμε ήταν αρκετά όπως πάντα, όπως καραμελωμένοι ξηροί καρποί, λουκουμάδες, τυριά κλπ. Τα σεραϊκά και κρητικά προΪόντα υπήρχαν όπως πέρσι, τυριά, βουβαλινά προϊόντα και σπιρουλίνα. Αγόρασα επίσης μια στέβια (Stevia rebaudiana) που βρήκα σ’ένα μέρος με φυτά στο τμήμα ενός περιπτέρου, όπου επίσης πωλούνταν διάφορα άλλα εναλλακτικά καρποφόρα, όπως βατομουριές, κρανιές, μύρτιλα, γκότζι μπέρι, κι άλλα, καθώς και το αρκετά ξεχωριστό και σπάνιο
γίνκγο.
Ο Γιώργος αγόρασε μερικά καλά βιβλία που ήθελε, τα οποία πρόκειται να σκανάρω και να ψηφιοποιήσω αργότερα κι εγώ. Το ένα είναι για τα ολοκαυτώματα στην Ελλάδα κατά το διάστημα του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, το άλλο για το μέλλον του κόσμου τις επόμενες δεκαετίες, ενώ το τελευταίο είναι μια σύντομη ιστορία της ανθρωπότητας. Βιβλία μπορούν να βρεθούν παντού σε πάγκους σε πολύ χαμηλές τιμές. Υπήρχε επίσης ένα περίπτερο αγροτικό με διάφορα ζώα μέσα όπως αγελάδες, άλογα κλπ, όπως πέρσι, καθώς κι όπως πέρσι επίσης διάφορες δραστηριότητες για παιδάκια όπως φουσκωτά, φουσκωτές σφαίρες μέσα στο νερό, βαρκούλες, καρουζέλ και ομαδικά παιχνίδια.
Τα υπόλοιπα περίπτερα ήταν πάνω-κάτω όπως και πριν, αν και δε μπήκαμε σ’όλα. Εντύπωση μου προκάλεσαν οι πάρα πολλοί παπάδες και μοναχοί, που βρέθηκαν την Κυριακή στην Έκθεση, για ανεξήγητο λόγο. Μήπως έγινε καμία ομαδική έξοδος από μοναστήρι;

Επισκεφθήκαμε επίσης και την έκθεση εντόμων, την οποία είχα επισκεφθεί πέρσι, όμως είχα περιέργεια τι αλλαγές θα είχε φέτος. Όλα τα περσινά εκθέματα βρίσκονταν λοιπόν στη θέση τους – τα διάφορα είδη φασμιδίων και μυρμηγκιών, οι σαρανταποδαρούσες, οι ταραντούλες, οι σκορπιοί, οι
χιλιοποδαρούσες,
οι σκαραβαίοι και το τροπικό θερμοκήπιο με τις πεταλούδες. Αυτό είναι ένα κλειστό δωμάτιο με θερμοκρασία περίπου στους 30 βαθμού τη μέρα και υψηλή υγρασία, όπου βρίσκονται διάφορα φυτά όπως φοινικοειδή, κι ανάμεσά τους πετούν τροπικές πεταλούδες. Απόρησα, και το είπα στο φίλο μου που είναι υπερβολικά αντιρατσιστής, ότι είνα αδύνατο σε τέτοιο άθλιο κλίμα οι άνθρωποι ν’αναπτύξουν υψηλή νοημοσύνη και πολιτισμό.
Υπήρχαν όμως και σπονδυλωτά, περισσότερα απ’όσα πέρσι. Πέρσι θυμάμαι τα
αφρικανικά πυγμαία ποντίκια.
Φέτος είχε επίσης τις υδρόβιες σαλαμάνδρες αξολότλ (Ambystoma mexicanum), ένα είδος νεοτενικής σαλαμάνδρας με βράγχια και κατά την ενηλικίωση, αφρικανικούς υδρόβιους βατράχους (Xenopus laevis), ένα αποκλειστικά υδρόβιο είδος βατράχου, σημαντικό εργαστηριακό μοντέλο ώστε ήταν και το πρώτο σπονδυλωτο που κλωνοποιήθηκε,
μπομπίνες
της Ασίας (Bombina orientalis), πεπλοφόρο χαμαιλέοντα (Chamaeleo calyptratus), ευμήκη σκίγκο (Eumeces schneideri), βασιλικό πύθωνα (Python regius), πράσινη ιγκουάνα (Iguana iguana), κινέζικο δράκο του νερού (Fisignathus cosinsinus), γενειοοφόρο δράκο (Pogona vitticeps), βαρανό της σαβάνας (Varanus exanthematicus), ακόμα κι έναn μικρό καΪμάν (Caiman crocodilus). Από την εκτενή μου αναφορά στα ερπετά θά’χετε καταλάβει την αγάπη μου γι’αυτήν την ομάδα ζώων. Έλειπαν ωστόσο παντελώς οι χελώνες.
Επειδή λοιπόν έχω πρόβλημα όρασης και τα περισσότερα εκθέματα δε μπορούσα να τα διακρίνω, είτε γιατί ήταν χωμένα στις γωνίες είτε γιατί είχαν καλό καμουφλάζ, ζήτησα από τους υπεύθυνους εκεί να μας δώσουν να πιάσουμε μερικάνζώα. Μου έδωσαν λοιπόν ένα φασματοειδές της Νέας Γουινέας του οποίου το όνομα του είδους δε θυμάμαι, το οποίο είχε μορφή κορμού δέντρου για καμουφλάζ. Ήταν περίπου στα 8-10 εκ., αρκετά χοντρό με μακριά και λεπτά πόδια και μακριές κεραίες, σκούρο καφέ με τραχιά επιφάνεια με φύματα σαν φλοιός, και άπτερο όπως τα περισσότερα μέλη της τάξης του. Όπως μας είπαν, τρέφεται με φύλλα βατομουριάς το βράδυ, ενώ τη μέρα κάθεται πάνω στους κορμούς ακίνητο. Έπιασα επίσης το αφρικανικό γιγάντιο σαλιγκάρι (Achaitina fulica), ένα εντυπωσιακό χερσαίο μαλάκιο που φτάνει και τα 30 εκ. σε μήκος. Το συγκεκριμένο ήταν περίπου 15 εκ. κι ακόμα ήταν στην ανάπτυξη, μιας και δεν είχε χείλος στην περιφέρεια του οστράκου του. Το είδος έχει κωνοειδές παρά στρογγυλεμένο όστρακο κι από,τι ήξερα από πρι διατηρείται εύκολα, αν και στην Ελλάδα δεν έχω ακούσει κανένα να το έχει. Στηις χώρες όπου ενδημεί
τρώγεται
κανονικά. Ωστόσο το καλύτερο ήταν ο γενειοφόρος δράκος, μια παμφάγος σαύρα 50 περίπου εκ. ανοιχτού καφέ χρώματος από τις ερήμους της κεντρικής Αυστραλίας με αρκετά χοντρό και γεροδεμένο σώμα, δυνατά πόδια, πλατύ κεφάλι και χοντρή ουρά. Το όνομά της το πήρε από τις αποφύσεις που φέρει στις φολίδες κυρίως του μπροστινού μέρους του σώματος τις οποίες ανασηκώνει όταν φουσκώνει σε περίπτωση που απειληθεί, για να τρομάξει τους εχθρούς της. Αμέσως κατάλαβα γιατί αυτό το είδος είναι τόσο δημοφιλές στους ερπετόφιλους της
ελληνικής πύλης για τα ερπετά.
Πέραν του ότι είναι εύκολο στη διατήρηση, είναι πολλύ ήρεμο και φιλικό. Ο συγκεκριμένος που έπιασα καθόταν πάνω στο χέρι μου, γαντζονόταν από τη μπλούζα μου και δεν έδειχνε κανένα σημάδι φόβου, θυμίζοντας πολύ θηλαστικό. Δεν ξέρω τι είχε στο μυαλό του, αλλά πάντως είχε συνηθίσει πλήρως τους ανθρώπους.

Πάντως στους φίλους μου έμεινε και μια αρνητική εντύπωση: η Σχολή Τυφλών. Τους πήγα δυο φορές εκεί κατά της βόλτες μας στη Βασιλίσσης Όλγας, για να δουν υποτίθεται το μέρος όπου υποστηρίζονται τα άτομα με πρόβλημα όρασης. Η κακοδιατηρημένη όψη του κτιρίου ομως και οι τρόφιμοι διαφόρων καταστάσεων που είδαν τους στεναχώρησαν. Πράγματι στο οικοτροφείο της Σχολής μπορεί να φιλοξενηθεί κάποιος αρκεί νά’χει πρόβλημα όρασης, ενώ στο αθηναϊκό κέντρο και στο εξωτερικό μόνο οι μαθητές μέχρι τα 18 ή εξαιρετικές περιπτώσεις. Εδώ όμως μένουν και άνθρωποι 60 ετών και πάνω, κυρίως εγκαταλελειμμένοι ή με άλλα νοητικά προβλήματα, άνθρωποι που βρήκαν μέρος να μείνουν τζάμπα, ενώ από μαθητές η πλειονότητα προέρχεται από ομάδες χαμηλής κοινωνικοοικονομικής θέσης όπως παιδιά διαλυμένων οικογενειών και Τσιγγάνοι, αφού οι άλλοι καλούν εξειδικευμένους δασκάλους αν χρειαστεί στη δικη τους περιοχή. Φέτος όμως λόγω οικονομικής κρίσης επιτέλους θα παρθούν μέτρα να μεταφερθούν οι περισσότεροι μη μαθητές εκτός Σχολής σε σπίτια νοικιαζόμενα απ’τη Σχολή ή στις οικογένειές τους. «καλά,» μου λέει ο Γιώργος, «είναι η Σχολή κέντρο για άτομα με πρόβλημα όρασης ή κοινωνικό άσυλο που πάει ο κάθε κατατρεγμένος;» «Μάλλον άσυλο ήταν, αλλλά τώρα τα πράγματα θ’αλλάξουν,» του λέω εγώ. Πραγματικά οι φίλοι μου τρόμαξαν απ’όσους είδαν εκεί μέσα, και αναρωτήθηκαν πώς καταφέρνω και λειτουργώ κανονικά σ’αυτην την κατάσταση. Θέμα τύχης, γιατί αν έρχονταν άλλη φορά θα μπορούσαν να συναντήσουν περισσότερα νοητικά φυσιολογικά άτομα.

Ο Πέτρος λοιπόν τη Δευτέρα έφυγε για να μη χάσει την προπόνηση, ενώ το Γιώργο τον κρατήσαμε για να πάμε στη συναυλοία προς ττιμήν του Δημήτρη Μητροπάνου που θα γινόταν στο Καυτατζόγλειο το βράδυ από φίλους και συνεργάτες του καλλιτέχνες. Θά’φευγε την επομένη νωρίς το πρωί, για να προλάβει και τον αγιασμό στο σχολείο του. Η είσοδος στη συναυλία ήταν 12 ευρώ, τα οποία θα πήγαιναν προς υποστήριξη των ΚΑΠΗ του δήμου Θεσσαλονίκης. Η ιδέα υποστήριξης των ηλικιωμένων με σοβαρά προβλήματα προτάθηκε από τον ίδιο το Μητροπάνο στις αρχές του Απριλίου, ο θάνατός του όμως ακύρωσε εκείνη τη συναυλία, έτσι οι φίλοι και συνεργάτες του την ανέλαβαν. Το στάδιο είχε γεμίσει με αρκετές χιλιάδες σίγουρα κόσμο απ’όλες τις πλευρές. Τραγούδησαν ο Γιάννης Κότσιρας, ο Διονύσης Τσακνής, ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Λάκης Παπαδόπουλος, ο Γιώργος Κατσαρός, ο Γιάννης Μηλιώκας, ο Βαγγέλης Κορακάκης, ο Μανώλης Μιτσιάς, ο Μίλτος Πασχαλίδης, ο Δημήτρης Μπάσης, ο Στέλιος Διονυσίου, γιος του γνωστού Στράτου Διονυσίου, ενώ έπαιξαν μουσικοί συνεργάτες του Μητροπάνου. Για τιμητικούς λόγους ας πούμε, μερικά κορυφαία τραγουδια του Μητροπάνου ερμηνεύτηκαν απ’τον ίδιο βιντεοσκοπημένο. Τα περισσότερα τραγούδια μου ήταν άγνωστα, λίγα μόνο ήξερα όπως τα Λαδάδικα, τη Ρόζα, το Ο Χάρος βγήκε Παγανιά κλπ. Πρόσεξα πάντως πως πολλά είχαν να κάνουν με το θάνατο. Γενικά αυτή η συναυλία δε μ’ενθουσίασε τόσο όσο αυτή του Νταλάρα στη Νάουσα, μάλλον γιατί δεν είχαν όλοι καλές φωνές, τα περισσότερα τραγούδια δεν τα ήξερα κι επίσης ερμήνευαν μουσική που δεν ακούω.

Αυτές τις μέρες φυσικά δε μπορούσα ν’ασχοληθώ πολύ με τον υπολογιστή, έμαθα όμως και λίγα νέα. Ξέρατε το θέατρο «Ο Αθανάσιος Διάκος Επιστρέφει;»
Το ψάχναμε με το Γιώργο στο Διαδίκτυο αφού έφερε τόσες
αρνητικές αντιδράσεις
από όλους κι από παντού. Στο φετινό Αθηναϊκό Φεστιβάλ τον Ιούλιο λοιπόν παίχτηκε ένα θέατρο από μια σχεδόν άγνωστη καλιτέχνιδα ονόματι Λένα Κιτσοπούλου, η οποία στο έργο της φέρνει υποτίθεται τον εθνικό ήρωα Αθανάσιο Διάκο στη σημερινή εποχή, οπότε αυτός διατηρεί ένα σουβλατζίδικο στην Αθήνα (αποτέλεσμα ψυχολογικού τραύματος;), έχει προσλάβει Κούρδους λαθρομετανάστες για ντελιβεράδες κι έχει προβληματική σχέση με τη γυναίκα του, ζηλεύοντάς την υπερβολικά και μαλώνοντας συνέχεια με βίαιες αντιδράσεις. Κάποτε μαθαίνει ότι η γυναίκα του τον απάτησε μ’έναν Κούρδο λαθρομετανάστη απ’τον οποίο έμεινε έγκυος και τη σκοτώνει. Υποτίθεται πως μ’αυτό το θέατρο η καλλιτέχνιδα αποσκοπούσε να περάσει φεμινιστικά και αντιρατσιστικά μηνύματα, αν και οι απόψεις της γι’αυτά τα θέματα είναι λίγο παραπάνω από ακραίες, όπως θα διαπιστώσετε απ’το σύνδεσμο παραπάνω. Σημειώνει πάντως ότι η επιλογή του Αθανασίου Διάκου για το θέατρο δε σκόπευε στην ισοπέδωσή του, όπως λέγεται απ’τους επικριτές. Αναρωτήθηκα εγώ μήπως αν ερχόταν πράγματι ο Αθανάσιος Διάκος εκδήλωνε τέτοια υπερβολική συμπεριφορά, μιας και στην εποχή του αυτό ίσως ήταν αποδεκτό. Όποια κι αν ήταν όμως η περίπτωση, δε δικαιολογώ τις ακραίες αντιδράσεις των επικριτών. Το θεωρώ θέατρο σχετικά χαμηλού επιπέδου χωρίς κάποιο συγκεκριμένο νόημα, όχι κάτι τόσο προσβλητικό όπως αναφέρεται. Ο καθένας μπορεί να γράφει ό,τι θεωρεί τέχνη.

Γενικά είχαμε μια πολύ καλή συνάντηση και πιστεύω πως στο μέλλον θα γίνονται παρόμοιες. Θέλω την επόμενη φορά που θα τους καλέσω εδώ να τους έχω φτιάξει ένα πρόγραμμα από πριν για μερικά καλά μέρη τα οποία θα πρέπει να επισκεφθούμε. Ως τότε εγώ δε θά’χω κάτι σημαντικό να κάνω, αυτοί όμως συνεχίζουν το σχολείο ακόμα. Φέτος μπήκαν στη δευτέρα του λυκείου, άρχισαν να γνωρίζονται με την κατεύθυνση και τα φροντίστήριά τους αυξάνονται.

Πηγή:
econews.gr

Απορριμματοφόρο που καίει τηγανέλαιο

15/09/2011

Από τον ερχόμενο Απρίλιο θα αρχίσει να κυκλοφορεί στους δρόμους της Θεσσαλονίκης το απορριμματοφόρο του κεντρικού Δήμου που θα κινείται με βιοκαύσιμο από τα τηγανέλαια των εστιατορίων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Εξπρές», αυτήν τη στιγμή η ερευνητική ομάδα του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), που ανέπτυξε την τεχνολογία για τη δημιουργία του συγκεκριμένου καυσίμου, ασχολείται με την παραγωγή δύο τόνων βιοκαυσίμου, έτσι ώστε το απορριμματοφόρο να μπορεί να κυκλοφορεί για τέσσερις περίπου μήνες.
Το βιοντίζελ παράγεται από τηγανέλαια που συγκεντρώνονται στα καταστήματα της πόλης και μεταφέρονται από το Τμήμα Ανακύκλωσης του Δήμου στο Κέντρο.
Εν μέσω οικονομικής κρίσης, τα οφέλη ενός οικονομικού καυσίμου που αντικαθιστά με μεγάλη επιτυχία το ντίζελ είναι μεγάλα, ενώ η υψηλή ποιότητα του βιοκαυσίμου από τηγανέλαια είναι αποτέλεσμα της μεγαλύτερης θερμογόνου δύναμής του και του αριθμού κετανίων που το χαρακτηρίζουν.
Το συγκεκριμένο βιοκαύσιμο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οποιοδήποτε όχημα κινείται με ντίζελ, όπως τα ταξί, τα φορτηγά, τα λεωφορεία και τα τρακτέρ.
Σημειώνεται ότι η ερευνητική ομάδα τού ΕΚΕΤΑ, που βραβεύτηκε σε διαγωνισμό καινοτομίας τού ΣΕΒ και της Eurobank, υλοποιεί μια προσπάθεια που συγχρηματοδοτείται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Life+.