Category: νέες μέθοδοι


Τις μέρες αυτές βρήκα στο Βήμα ένα άρθρο για μια πιθανή, πειραματική ακόμα φυσικά, θεραπεία για το γλαύκωμα με βλαστοκύτταρα και αποφάσισα να ψάξω λίγο παραπάνω και βρήκα μερικά άρθρα για νέες πρωτοποριακές θεραπείες.

Το γλαύκωμα είναι μια πάθηση του οφθαλμού σχετιζόμενη με υψηλή ενδοφθάλμια πίεση, η οποία βλάπτει χρόνια τον αμφιβληστροειδή και το οπτικό νεύρο. Συγκεκριμένα εκφυλίζονται τα γαγγλιακά κύτταρα του αμφιβληστροειδούς, τα οποία μεταδίδουν τα σήματα στο οπτικό νεύρο. Αυτό σταδιακά οδηγεί σε απώλεια όρασης, που μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να καταλήξει στην τύφλωση. Το γλαύκωμα είναι η δεύτερη αιτία τύφλωσης παγκοσμίως μετά τον καταρράκτη. Για τη διαχείριση του προβλήματος χορηγούνται σταγόνες που κατεβάζουν την πίεση ή τοποθετούνται βαλβίδες μέσα στο μάτι που τη ρυθμίζουν. Τουλάχιστον στη δική μου περίπτωση και σε πολλές άλλες γίνεται αυτό. Ακόμα μπορεί να γίνει επέμβαση διάνοιξης των συστημάτων αποχέτευσης του υδατοειδούς υγρού του οφθαλμού. Η νόσος πλήττει περίπου το 3% του γενικού πληθυσμού. Επίσης κάτι λίγο έχω διαβάσει ότι ίσως το γλαύκωμα ανήκει στις νευροεκφυλιστικές παθήσεις, γιατί κι εδώ φαίνεται να εμπλέκεται μια τρομερή πρωτεΐνη στην εκφύλιση των γαγγλιακών κυττάρων, το β-αμυλοειδές, βλ.
πρωτεΪνοπάθεια στην αγγλική wikipedia.
Αυτό είναι κάτι ιδιαίτερα ανησυχιτικό δεδομένου ότι το πεπτίδιο αυτό παίζει ρόλο και σ’άλλες σοβαρότατες εκφυλιστικές παθήσεις όπως το Αλτσχάιμερ, και ως αμυλοειδές είναι πολύ ανθεκτικό και μπορεί να μεταδοθεί. Θα μπορούσε δηλαδή από το μάτι να πάει στον εγκέφαλο και να προκαλέσει πρόβλημα; Έχει γίνει καμία σχετική μελέτη που να ψάχνει συσχέτιση μεταξύ γλαυκώματος και άλλων εκφυλιστικών παθήσεων; Πρέπει να ψάξω οπωσδήποτε.

Θα βάλω τις μελέτες σε χρονολογική σειρά, όχι με τη σειρά τις βρήκα. Η
πρώτη
δημοσιεύθηκε στο Βήμα πέρσι στις 14 Μαρτίου. Σ’αυτήν τη δοκιμή επιστημόνων του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ της Βρετανίας, χρησιμοποιήθηκαν αρουραίοι με γλαύκωμα από τους οποίους απομονώθηκαν βλαστοκύτταρα από το μυελό των οστών. Έπειτα τα κύτταρα αυτά καλλιεργήθηκαν σε θρεπτικό μέσο και εγχύθηκαν μ’ένεση στο πίσω μέρος του οφθαλμού, όπου διαφοροποιήθηκαν στους τύπους που χρειάζεται για να αποκαταστήσουν τις βλάβες του οπτικού νεύρου, και ίσως να το αναπλάσουν. Παρατηρήθηκε βελτίωση της κατάστασης. Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι ίσως σε 5 χρόνια η τεχνική αυτή θα δοκιμαστεί και σε ανθρώπους. Ίσως.

Η
δεύτερη δοκιμή,
κι αυτή Βρετανών επιστημόνων του University College του Λονδίνου σε συνεργασία με το οφθαλμιατρικό νοσοκομείο Μούρφιλντ, δημοσιευμένη στο Βήμα πριν 6 μέρες στις 8 Μαρτίου, είναι ακόμα πιο εκπληκτική, διότι εδώ χρησιμοποιήθηκαν πολυδύναμα κύτταρα από τον ίδιο τον οφθαλμό του ανθρώπου. Τα κύτταρα αυτά ονομάζονται Muller, και απομονώθηκαν από το πίσω μέρος ανθρώπινων ματιών δωρημένων για μεταμοσχεύσεις κερατοειδούς. Μετά την απομόνωση, οι επιστήμονες τα καλλιέργησαν σε εργαστηριακό περιβάλλον μετατρέποντάς τα σε γαγγλιακά κύτταρα του αμφιβληστροειδούς. Όταν τα έγχυσαν σε ποντικούς με γλαύκωμα που είχαν χάσει όλα τα γαγγλιακά τους κύτταρα και επομένως ήταν ολικά τυφλά, παρατήρησαν ότι τα ζώα άρχισαν ν’αντιδρούν ακόμα και σε χαμηλά επίπεδα φωτός. Συμπέραναν λοιπόν οιεπιστήμονες ότι αυτή η τεχνική αναπλάθει τον αμφιβληστροειδή κι επαναφέρει εν μέρει την όραση. Αργότερα στη μελέτη βρέθηκε ότι τα νέα κύτταρα δεν κάνουν τις απευθείας συνδέσεις με το οπτικό νεύρο όπως τα προϋπάρχοντα, αλλά δημιουργούν νέες δικές τους, εξίσου λειτουργικές, μ’άλλα νεύρα του αμφιβληστροειδούς, τα οποία μπορούν να μεταβιβάσουν τις πληροφορίες σ’αυτό. Κι εδώ οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η τεχνική αυτή ίσως εφαρμοστεί και σε ανθρώπους στο εγγύς μέλλον.

Εδώ θα πρέπει να πούμε ότι αυτές οι δοκιμές βρίσκονται ακόμα καθαρά σε πειραματικό στάδιο και δεν πρόκειται να εφαρμοστούν σε ανθρώπους στα κοντά. Ακόμα κι αν οι επιστήμονες εκτιμούν πως θα εφαρμοστούν κλινικά στο εγγύς μέλλον, ή, χειρότερα, θέτουν και χρονικό όριο που θα γίνει αυτό, εμεις θα πρέπει να παραμένουμε σκεπτικοί. Πρώτον τα προγράμματα αυτών των μελετών μπορεί να σταματήσουν λόγω έλλειψης πόρων, άλλων μελετών μεγαλύτερης προτεραιότητας κ.ά., και δεύτερων ακόμα δεν είναι πλήρως γνωστές οι πιθανές παρενέργειες ή ελλείψεις αυτών των θεραπειών, και συνήθως δε γίνεται πλήρης έρευνα τέτοιων μεθόδων. Ακόμα όμως κι αν εφαρμοστούν σε ανθρώπους, πράγμα που πιστεύω ότι θα γίνει, θα γίνει σε ορισμένα άτομα μιας κλινικής μελέτης, πειραματικά δηλαδή, κι από εκεί και πέρα δεν ξέρουμε αν συνεχιστεί ή αν μπει στο αρχείο, ακόμα κι αν πετύχει. Το κύριο εμπόδιο υποτίθεται πως είναι τό κόστος. Γενικά όμως η ιατρική κοινότητα ακόμα δεν έχει δεχτεί πλήρως την εναλλακτική των βλαστοκυττάρων, μολονότι αυτά θα μπορούσαν να λύσουν πάμπολλα προβλήματα χωρίς υπερβολή π.χ. το πρόβλημα της ιστοσυμβατότητας, για το λόγο μάλλον ότι υπάρχει φόβος για προβλήματα λανθασμένης εγκατάστασής τους στον οργανισμό, κόστους όπως είπα ή, στην περίπτωση των εμβρυικών βλαστοκυττάρων, για δήθεν ηθικούς λόγους, π.χ. υποτίθεται ότι δεν είναι ηθικά σωστο να χρησιμοποιούνται βλαστοκύτταρα εν δυνάμει ανθρώπων για έρευνα, λες και έχουν μυαλό ή και νευρικό σύστημα για να καταλάβουν.
Δείτε εδώ
πόσες περισσότερες θεραπείες με βλαστοκύτταρα βρίσκονται σε πειραματικό στάδιο σε ζώα ή σε ανθρώπους σε σχέση μ’αυτές που έχουν τακτικές πρακτικές εφαρμογές. Η συνηθέστερη και παλιότερη θεραπεία με βλαστοκύτταρα είναι η μεταμόσχευση μυελού των οστών σε καρκινοπαθείς με λευχαιμία ή λέμφωμα, για την αντικατάσταση του δικού τους που μπορεί νά’χει καταστραφεί από τις θεραπείες. Θά’πρεπε ωστόσο η αντιμετώπιση προς αυτές τις θεραπείες ν’αλλάξει.

Τέλος
η τρίτη μελέτη
δημοσιευμένη κι αυτή στο Βήμα, είναι κάπως διαφορετική από τις προηγούμενες. Πρώτον γιατί, αν και σπάνιο, είναι ελληνική. Και δεύτερον, γιατί ερευνά ασαφής σχέσεις μόλυνσης ενός βακτηριδίου με την εμφάνιση γλαυκώματος κι άλλων εκφυλιστικών παθήσεων.

Η εν λόγω μελέτη έχει τις απαρχές τις πριν μια δεκαετία, πρόσφατα όμως έγιναν τ’αποφασιστικά βήματα. Διενεργείται από τον καθηγητή παθολογίας-γαστρεντερολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Ιωάννη Κουντουρά σε συνεργασία με μεγάλη ομάδα άλλων ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων κυρίως από το Ιπποκράτειο Νοσοκομείο. Αναζητά να βρει συσχέτιση μεταξύ μόλυνσης με το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και την εμφάνιση γλαυκώματος ή και άλωων νευροεκφυλιστικών παθήσεων (οι επιστήμονες κατατάσσουν το γλαύκωμα σ’αυτές τις παθήσεις).

Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H. pylori) είναι ένα μικρό βακτήριο που μολύνει το βλενογόνο του γαστρεντερικού σωλήνα προκαλώντας ενίοτε προβλήματα. Μεταδίδεται κυρίως από μολυσμένα τρόφιμα, αλλά μπορεί και μεταξύ ανθρώπων ακόμα και από το φιλί. Εκτιμάται ότι το 50% του γενικού πληθυσμού άνω των 50 ετών φέρει το βακτήριο. Το βακτήριο αυτό έχει αποδειχθεί ότι συμβάλλει στην εμφάνιση έλκους του στομάχου και έλκους του δωδεκαδακτύλου (το αρχικό τμήμα του λεπτού εντέρου) σε χρόνια μολυσμένα άτομα. Αναλυτικότερα υπολογίζεται ότι το 80% των περιπτώσεων έλκους στομάχου και το 90% των περιπτώσεων έλκους δωδεκαδακτύλου οφείλονται στη χρόνια μόλυνση μ’αυτό το βακτήριο. Έχει συσχετιστί σ’άλλες μελέτες επίσης με εξαπλασιασμό του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του στομάχου. Ωστόσο δεν εμφανίζουν όλοι όσοι έχουν μολυνθεί γαστρεντερικά προβλήματα, αλλά η ευπάθεια του καθενός καθορίζεται και από άλλους παράγοντες, όπως τα γενετικά του χαρακτηριστικά. Υπολογίζεται ότι το 2% με 10% των μολυσμένων με το ελικοβακτηρίδιο θα εμφανίσει κάποιο γαστρεντερικό πρόβλημα.

Ένα από τα ανατρεπτικά ευρήματα της μελέτης ήταν η ανακάλυψη ότι το συγκεκριμένο βακτήριο μπορεί να εισβάλλει στα λεμφοκύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, τα οποία το πολεμούν, μέσω των οποίων μπορεί έπειτα να μεταδοθεί σ’άλλα μέρη του οργανισμού, όπως στα μάτια. Επίσης οι επιστήμονες παρατήρησαν υψηλότρα επίπεδα αντισωμάτων κατά του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού σε ασθενείς με γλαύκωμα. Τελικά ο ίδιος ο μικροοργανισμός απομονώθηκε από μάτια ασθενών.

Σύμφωνα με τα ευρήματα των επιστημόνων, ο λόγος σύνδεσης αυτών των δύο φαινομενικά άσχετων καταστάσεων ωφείλεται σε μοριακή μιμιτική. Ορισμένες πρωτεΐνες του ελικοβακτηρίου μοιάζουν πολύ με στοιχεία του οπτικού νεύρου, κάνοντας το ανοσοποιητικό σύστημα να μπερδέψει στοιχεία του σώματος μ’εχθρικά και να προκαλέσει βλάβες, με παρόμοιο τρόπο δηλαδή που λειτουργούν και τα αυτοάνοσα νοσήματα. Δεν κινδυνεύουν όλοι οι άνθρωποι από τέτοιες προεκτάσεις της μόλυνσης, μόν όσοι έχουν υπερδραστήριο ανοσοποιητικό σύστημα που μπορεί ν’αποκριθεί προβληματικά. Η έρευνα βρήκε τρία συγκεκριμένα γονίδια που έχουν να κάνουν με το ανοσοποιητικό σύστημα να υπερεκφράζονται σε ασθενείς με H. pylori. Οι ερευνητές αποδίδουν περίπου το 10% των περιπτώσεων γλαυκώματος στη μόλυνση με το μικρόβιο.

Τα ευρήματα των ερευνητών δημοσιεύονται σε διάφορα έγκριτα ιατρικά περιοδικά του εξωτερικού, όπως το Ophthalmology και το Clinical Ophthalmology.

Ακόμα εκπληκτικότερη είναι η πιθανή σύνδεση που προτείνουν οι ερευνητές της μόλυνσης με H. pylori και νευροεκφυλιστικές ασθένεις όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον. Οι Έλληνες ερευνητές αναζητούν σύνδεση H. pylori με Αλτσχάιμερ και λιγότερο με σκλήρυνση κατά πλάκας, ενώ στο εξωτερικό γίνονται έρευνες για τη σύνδεσή του με το Πάρκινσον. Όσον αφορά το Αλτσχάιμερ, συχνά παρατηρείται στους ασθενείς υψηλό ποσοστό μόλυνσης μ’αυτό το βακτήριο. Από τους 65 ασθενείς με νόσο Αλτσχάιμερ μιας μελέτης του κ. Κουντουρά, το 88% είχε ενεργή λοίμωξη με ελικοβακτηρίδιο στο στομάχι, και η εκρίζωσή του βελτίωσε κάπως την κατάσταση των ασθενών επιμηκύνοντας και το χρόνο ζωής τους από 3 χρόνια σε 5. Ομοίως υψηλά ποσοστά έχουν βρεθεί και σε ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας.

Ο κ. Κουντουράς ελπίζει πως με το τέλος της μελέτης, αν τελικά βρεθεί ότι η σύνδεση είναι κάτι βέβαιο, απλά η εκρίζωση του μικροοργανισμού που μπορεί να γίνει με αντιβιωτικά θα μπορούσε να βελτιώσει την κατάσταση του γλαυκώματος στους συγκεκριμένους ασθενείς.

Παράξενο ωστόσο μου φάνηκε η παντελής έλλειψη αναφοράς στην υψηλή ενδοφθάλμια πίεση και τον πιθανό ρόλο του βακτηρίου σ’αυτό, εάν υπάρχει. Επίσης θεωρώ απίθανο με την εξαφάνιση αυτού του βακτηριδίου να θεραπευθούν ασθένειες όπως Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον, πρώτον επειδή ακόμα δεν έχει επιβεβαιωθεί κάποια σίγουρη σύνδεση, και δεύτερον, ακόμα κι αν το βακτήριο συμβάλλει κάπως στην έναρξη της ασθένειας, η εκρρίζωσή του δε θα σταματήσει την αλυσιδωτη αντίδραση της μετατροπής των πρωτεΐνών που ήδη λαμβάνει χώρα στον εγκέφαλο, ίσως κάπως επιβραδυνθεί για άγνωστο ακόμα λόγο, όπως λένε οι επιστήμονες, όχι όμως να σταματήσει εντελώς. Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι αυτοάνοσο νόσημα, για την αιτιολογία της οποίας έχουν ειπωθεί πολλά, και η σχέση της με τη μόλυνση με το συγκεκριμένο μικροοργανισμό δεν είναι απίθανη.

Προσεχώς: θέμα για σχέση γλαυκώματος με νευροεκφυλιστικές παθήσεις.

Πηγή:
typologos.com

Φεβρουαρίου 10, 2012

Ένα ακ΄΄ομα βήμα μπροστά έκανε η γονιδιακή θεραπεία για τους τυφλούς εκ γενετής

Επιμέλεια: Νίκος Μόσχοβος,

ετά από γονιδιακή θεραπεία για την τύφλωση εκ γενετής, περιοχές στο τμήμα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για την όραση δείχνουν “μια απάντηση” μετά από ένα οπτικό ερέθισμα. H φωτογραφία είναι από το Νοσοκομείο Παίδων της Φιλαδέλφειας)

Ένα ακόμη μπροστά έκανε η γονιδιακή θεραπεία για την τύφλωση εκ γενετής σημειώνοντας πρόοδο μέσω των παραδειγμάτων τριών ενηλίκων ασθενών, οι οποίοι είχαν λάβει μια προηγούμενη θεραπευτική αντιμετώπιση στο ένα μάτι.

Η ίδια ακριβώς θεραπεία δόθηκε τώρα και στο άλλο μάτι τους, με αποτέλεσμα να είναι οι ασθενείς σε καλύτερη θέση για να δουν σε αμυδρό φως. Μάλιστα, οι δύο από αυτούς μπορούσαν να «δουν» τα διάφορα εμπόδια μέσα σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Από τη γονιδιακή θεραπεία δεν εμφανίστηκαν ανεπιθύμητα συμπτώματα ή παρενέργειες!

Οι γιατροί διαπίστωσαν ότι ούτε από την πρώτη και μήτε από τη δεύτερη επαναχορηγούμενη θεραπεία προκλήθηκε μια αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος που θα ακύρωνε τα οφέλη των γονιδίων, όπως συνέβη σε ανθρώπινες δοκιμές της γονιδιακής θεραπείας για άλλες ασθένειες!

Η τρέχουσα έρευνα στοχεύει στο καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα σχετικά με τη συγγενή αμαύρωση ( ΑΚΖ) που είναι μια ασθένεια του αμφιβληστροειδούς, η οποία εξελίσσεται σε ολική τύφλωση με την ενηλικίωση.

Αυτή τη φορά τις δυνάμεις τους ένωσαν οι επιστήμονες του Νοσοκομείου Παίδων της Φιλαδέλφειας και της Ιατρικής Σχολής Perelman του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, οι οποίοι πραγματοποίησαν μια μελέτη, που τα αποτελέσματά της δημοσιεύτηκαν στις 8 Φεβρουαρίου του 2012 στο Science Translational Medicine .

«Οι ασθενείς μας είπαν πως οι ζωές τους έχουν αλλάξει από τότε που λαμβάνει η γονιδιακή θεραπεία Είναι σε θέση να περπατήσουν στα γύρω μέρη τη νύχτα, να πάνε για ψώνια στο παντοπωλείο και να αναγνωρίσουν όλα τα πρόσωπα των ανθρώπων ή πράγματα,, κάτι που δεν μπορούσαν να το κάνουν πριν», λέει η καθηγήτρια Οφθαλμολογίας του Πανεπιστήμιου της Πενσυλβάνια, Ζαν Μπένετ(φωτογραφία).

«Την ίδια στιγμή ήμασταν σε θέση να μετρήσουμε με αντικειμενικό τρόπο τις βελτιώσεις στην ευαισθησία στο φως, στην όραση και στις άλλες οπτικές λειτουργίες», σημειώνει η καθηγήτρια.

Ένα άλλο επίτευγμα της μελέτης έγκεται στα σήματα του εγκεφάλου που εμφανίζονται να ανταποκρίνονται με τη μέθοδο της νευροαπεικόνισης, όταν ένα αμυδρό φως αρχίζει να τρεμοπαίζει και να λάμπει στο μάτι του ασθενούς!

«Η διαπίστωση αυτή μας καταδεικνύει ότι ο εγκέφαλος αποκρίνεται με την ευαισθησία του ματιού στο αμυδρό φως », εξηγεί ο ερευνητής ακτινολογίας- Ph.D., Manzar Ashtari, από το Νοσοκομείο Παίδων της Φιλαδέλφειας.

Η ΑΚΖ είναι μια ομάδα κληρονομικών ασθενειών του αμφιβληστροειδούς, στον οποίο επεμβαίνει μια μετάλλαξη γονιδίου που παρεμποδίζει την παραγωγή ενός απαραίτητου ενζύμου για τους υποδοχείς φωτός.

Η ομάδα μελέτης έκανε ένεση στους ασθενείς με ένα φορέα διορθωτικού γονιδίου. Πειράματα της ερευνητικής ομάδας σε ζώα έδειξαν- επιπλέον- ότι ήταν ασφαλής και αποτελεσματική η θεραπεία στο δεύτερο μάτι.

«Η ανησυχία μας ήταν ότι η πρώτη θεραπεία θα μπορούσε να προκαλέσει μια ανοσολογική απάντηση που θα μπορούσε να προετοιμάσει το ανοσοποιητικό σύστημα του ατόμου να αντιδράσει κατά μιας επανειλημμένης έκθεσης”, δήλωσε η καθηγήτρια, Ζαν Μπένετ.

Οι ερευνητές συνέχισαν να παραακολουθούν τις τρεις ασθενείς επί έξι μήνες μετά την χορήγηση της θεραπείας στο δεύτερο μάτι κι ανακάλυψαν ότι σημειωνόταν σημαντικές βελτιώσεις σε ότι αφορά στην ευαισθησία στο φως, αλλά και στις αντιδράσεις του εγκεφάλου!

Οι ερευνητές προειδοποίησαν ότι θα πρέπει να γίνουν μελέτες παρακολούθησης για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και επιπλέον πειράματα, ώστε οριστικά να εξασφαλίσουν ότι η συγκεκριμένη γονιδιακή θεραπεία για τη νόσο του αμφιβληστροειδούς είναι ασφαλής για τον άνθρωπο.

Πάντως, η κ. Μπένετ χαρακτήρισε «καλό οιωνό» τα ευρήματα για τη θεραπεία στο δεύτερο μάτι στους και τόνισε ότι μπορεί να έχουν καλύτερα αποτελέσματα στα παιδιά, διότι οι αμφιβληστροειδείς τους δεν έχουν εκφυλιστεί τόσο πολύ σε σύγκριση με τους αντίστοιχους των ενηλίκων.

« Η έρευνα υπόσχεται πολλά για τη χρήση μιας παρόμοιας προσέγγισης μέσω της γονιδιακής θεραπείας και για άλλες ασθένειες του αμφιβληστροειδούς», εκτίμησε η καθηγήτρια.

Το Νοσοκομείο Παίδων της Φιλαδέλφειας ιδρύθηκε το 1855 ως το πρώτο παιδιατρικό νοσοκομείο στις ΗΠΑ. Σήμερα παρέχει εξαιρετική φροντίδα στους μικρούς ασθενείς, εκπαιδεύει νέους παιδιάτρους και διεξάγει πρωτοποριακή έρευνα από τα αποτελέσματα της οποίας έχουν επωφεληθεί τα παιδιά σε όλο τον κόσμο

Πηγή:
health.in.gr

Πρώτη κλινική δοκιμή ανθρώπινων βλαστοκυττάρων για τη νόσο Stargardt

Ουάσινκτον
Αμερικανική εταιρία βιοτεχνολογίας θα ξεκινήσει σύντομα την πρώτη κλινική δοκιμή στην Ευρώπη με ανθρώπινα βλαστοκύτταρα ελπίζοντας στην δημιουργία θεραπείας για την σοβαρή και ανίατη, μέχρι τώρα, νόσο Stargardt.

Πρόκειται για μια σοβαρή οφθαλμοπάθεια, που προκαλεί τύφλωση. Η νόσος Stargardt προσβάλλει 80.000 ως 100.000 ανθρώπους στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, γεγονός που την καθιστά μια από τις πλέον διαδεδομένες ασθένειες ανάμεσα στους νέους. Είναι κληρονομική, εμφανίζεται μετά το έκτο έτος της ηλικίας και μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί θεραπεία.

Η εταιρία Advanced Cell Technology (ACT) ανακοίνωσε την Πέμπτη πως οι δοκιμές θα πραγματοποιηθούν στο Νοσοκομείο Moorfields Eye του Λονδίνου σε 12 ασθενείς που πάσχουν από τη νόσο Stargardt.

«Είναι η πρώτη φορά που δίνεται άδεια για κλινικές δοκιμές με εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα, εκτός Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο Μπομπ Λάνζα, επιστημονικός εκπρόσωπος της εταιρίας.

Η άδεια δόθηκε από την Βρετανική Ρυθμιστική Υπηρεσία Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας και την Επιτροπή του συμβουλίου για την Γενετική Θεραπεία, διευκρινίζει η εταιρία.

Τον Νοέμβριο του 2010 η ACT είχει λάβει την άδεια από τις αρμόδιες αρχές των ΗΠΑ για τις πρώτες δοκιμές με εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα για την θεραπεία της εκφυλιστικής αυτής νόσου. Τα πειράματα που έγιναν σε ποντίκια στα εργαστήρια της ACT δείχνουν βελτίωση της όρασης στο 100% των περιπτώσεων, χωρίς παρενέργειες.

Αν η θεραπεία έχει αποτελέσματα στους ανθρώπους, τα εργαστήρια της ACT ελπίζει να διευρύνει τις δραστηριότητές της και σε άλλες οφθαλμολογικές παθήσεις, από τις οποίες πάσχουν περίπου 30 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ.
Πάντως μέχρι σήμερα μόνο δύο Αμερικανοί έχουν συμμετάσχει στις κλινικές δοκιμές.

«Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι από τα αποτελέσματα και προγραμματίζουμε δύο νέες δοκιμές για άλλους δύο ασθενείς», τόνισε ο κ.Λάνζα.

Οι έρευνες για θεραπείες που βασίζονται σε βλαστοκύτταρα είναι για πολλούς επιστήμονες η μεγαλύτερη ελπίδα εναντίον ασθενειών όπως ο διαβήτης, η νόσος Πάρκινσον και η νόσο Αλτσχάιμερ, αλλά και η παράλυση εξαιτίας τραυματισμού της σπονδυλικής στήλης.

Η χρηματοδότηση των ερευνών αυτών, που είχαν απαγορευτεί για ηθικούς και θρησκευτικούς λόγους από τον πρώην Πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους, επαναλαμβάνεται από τον Μάρτιο του 2009 μετά την απόφαση του νυν Προέδρου Μπάρακ Ομπάμα.

Πηγή:
Το βήμα

Νέο φάρμακο αναστρέφει την τύφλωση

Επαναφέρει την όραση σε άτομα που πάσχουν από κληρονομική οπτική ατροφία

Λονδίνο

Βρετανοί ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Νιουκάσλ ανακάλυψαν ότι ένα νέο φάρμακο, το οποίο περιέχει μια συνθετική ένωση ανάλογη του συνενζύμου Q10, είναι ικανό να αναστρέψει προβλήματα όρασης ατόμων που πάσχουν από κληρονομική οπτική ατροφία.

Ελπιδοφόρα θεραπεία

Στην κλινική δοκιμή που πραγματοποίησαν οι ειδικοί έλαβαν μέρος 62 ασθενείς που έπασχαν από την εν λόγω νόσο, η οποία εμφανίζεται σε ηλικίες 20-25 ετών και οδηγεί στη βραδέως προοδευτική μείωση της οπτικής οξύτητας αλλά και της αντίληψης των χρωμάτων. Πρόκειται για την πιο κοινή μορφή κληρονομικής τύφλωσης.

Οι επιστήμονες χορηγούσαν στους συμμετέχοντες μια θεραπεία ιδεβενόνης για ένα διάστημα 24 εβδομάδων. Παρατήρησαν λοιπόν ότι μέχρι το τέλος της θεραπείας, η όραση του 25% των εθελοντών είχε βελτιωθεί σε σημείο ώστε να μπορούν να διαβάσουν μια ολόκληρη γραμμή γραμμάτων ενός διαγράμματος.

Βρήκαν ξανά το φως τους

«Πρόκειται για την πρώτη αποδεδειγμένα αποτελεσματική θεραπεία ενάντια σε μια μιτοχονδριακή διαταραχή που πλήττει τα ενεργειακά “εργοστάσια” των ματιών» εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης καθηγητής Πάτρικ Τσίνερι.

Το φάρμακο, σύμφωνα με τους ειδικούς, εισχωρεί στα μιτοχόνδρια των οφθαλμών και στη συνέχεια καθαρίζει τα τοξικά μόρια που προκαλούν βλάβες στον οφθαλμικό ιστό.

«Είδαμε ασθενείς που αρχικά δεν μπορούσαν καν να διακρίνουν το διάγραμμα στον τοίχο, να διαβάζουν στην πορεία την πρώτη γραμμή, ενώ κάποιοι άλλοι προσπάθησαν να περάσουν ακόμη και στη δεύτερη. Για τους συγκεκριμένους ανθρώπους, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να σημαίνει σημαντική βελτίωση στην ποιότητα ζωής τους» προσθέτει ο επιστήμονας.

«Γνωρίζουμε ότι η όρασή τους είναι τώρα στο σημείο που ήταν κάποτε, αλλά γνωρίζουμε ακόμα ότι η θεραπεία αυτή θα μπορούσε να μεταμορφώσει την καθημερινότητά τους – κάποιοι από τους ασθενείς ήταν σε θέση να κινούνται μέσα στο χώρο με μεγαλύτερη ευκολία ή να μπορούν να βλέπουν και πάλι οικογενειακές φωτογραφίες» καταλήγει.

Το φάρμακο το οποίο παρασκευάζεται από την φαρμακευτική εταιρεία Santhera Pharmaceuticals, αναμένεται να περάσει από την απαραίτητη αξιολόγηση των αρμόδιων ευρωπαϊκών αρχών, προτού χορηγηθεί σε περισσότερους ασθενείς.

Πηγή:
Neurophilosophy

Μετάφραση: Bolko

Τεχνητά μοσχεύματα νεύρων από ιστό αράχνης
7 Μαρτίου, 2011 9:05 ΠΜ

Κάθε χρόνο, εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπων πάσχουν από παραλυμένα άκρα ως αποτέλεσμα τραυματισμού των περιφερικών νεύρων. Πρόσφατα, η εμφύτευση τεχνητών μοσχευμάτων νεύρων έχει γίνει η μέθοδος επιλογής για την επιδιόρθωση κατεστραμμένων περιφερικών νεύρων. Τα μοσχεύματα μπορούν να φέρουν κάποιο βαθμό λειτουργικής αποκατάστασης όταν έχει καταστραφεί ένα βραχύ τμήμα νεύρου. Αλλά είναι σχεδόν άχρηστα όταν πρέπει ν’αναγεννηθούν
Νεύρα σε αποστάσεις μεγαλύτερες λίγων χιλιοστών, και τέτοιοι τραυματισμοί άρα οδηγούν συχνά σε μόνιμη παράλυση.
Τώρα όμως, χειρούργι από τη Γερμανία έχουν κάνει κάτι που θα μπορούσε να είναι μία σπουδαία πρόοδος της μηχανικής του νευρικού ιστού. Έχουν αναπτύξει τεχνητά μοσχεύματα νεύρων€ φτιαγμένα από κούφιες φλέβες χοίρου γεμισμένες με ίνες ιστού αράχνης και, σε μια σειρά πειραμάτων με ζώα, έδειξαν ότι τα μοσχεύματα μπορούν να ενισχύσουν την αναγέννηση των περιφερικών νεύρων σε αποστάσεις έως τα 6 εκατοστά. Τα ευρήματά τους έχουν μόλις δημοσιευθεί (link) στο περιοδικό ελεύθερης πρόσβασης PLoS One.
Τα περιφερικά νεύρα έχουν μεγαλύτερη αναγεννητική ικανότητα από εκεινα του κεντρικού νευρικού συστήματος, αλλά η σωστή αναγέννησή τους είναι προκλητική. Οι κάθε μια από τις ίνες δεν πρέπει μόνο ν’αναπτυχθεί στην κατεστραμμένη περιοχή, αλλ’επίσης να βρει το σωστό της στόχο. Επιπλέον, το αναγεννημένο νεύρο δε θα λειτουργήσει σωστά αν δεν εποικιστεί από κύτταρα Schwann, τα οποία παράγουν μυελίνη. Αυτός ο λιπώδης ιστός είναι απαραίτητος για την πλήρη ανάρρωση, αφού τυλίγεται γύρω από τις νευρικές ίνες ανά τακτά διαστήματα (μια διαδικασία που λέγεται μυελίνωση), διευκολύνοντας την αγωγή νευρικών σημάτων κατά μήκος τους.
Συμβατικά, τα κατεστραμμένα περιφερικά νεύρα θεραπεύονται είτε με ραφή ειτε με εμφύτευση μοσχευμάτων νεύρων. Τα δύο τέλη ενός κομμένου νεύρου μπορούν να επανενωθούν μεταξύ τους χειρουργικά, εάν το νεύρο δεν τεντωθεί κατά τη διαδικασία. Αυτό δεν είναι δυνατό για κενά μεγαλύτερα από περίπου 5 χιλιοστά, στην οποία περίπτωση ένα βραχύ τμήμα νεύρου από αλλού στο σώμα του ασθενούς μπορεί να μεταμοσχευθεί στην κατεστραμμένη περιοχή. Αλλ’αυτό συχνά προκαλεί πόνο στη δοτική περιοχή, και μπορεί να είναι δύσκολο να βρεθεί ένα τμήμα νεύρου που έχει την ίδια διάμετρο με το κατεστραμμένο νεύρο. Νεύρα μπορούν να εξασφαλιστούν από έναν άλλον άνθρωπο, αλλά μπορεί ν’απορριφθούν από το ανοσοποιητικό σύστημα του λήπτη, έτσι συνήθως χορηγούνται φάρμακα που καταστέλλουν την ανοσοαπόκριση.
Μια εναλλακτική προσέγγιση, η οποία έχει εμφανιστεί περίπου στα τελευταία δέκα χρόνια, είναι η χρήση τεχνητών μοσχευμάτων νεύρων φτιαγμένα από σιλικόνη ή συνθετικά πολυμερή όπως πολυαιθυλένιο. Αυτά δημιουργούν σκελετούς που γεφυρώνουν το κενό στο κατεστραμμένο νεύρο και λειτουργούν ως σωλήνες μέσ’από τους οποίους μπορούν ν’αναπτυχθούν οι νευρικές ίνες. Τα τεχνητά μοσχεύματα νεύρων μπορούν να φέρουν ένα βαθμό λειτουργικής ανάρρωσης, αλλά μπορεί να γίνουν τοξικά με το χρόνο, ή μπορεί να συσφίξουν το νεύρο.
Αυτά τα προβλήματα μπορούν δυνητικά να ξεπεραστούν με τη χρήση νευρικών μοσχευμάτων δομημένα από βιοδιασπώμενα υλικά. Πέντε χρόνια πριν, ο Peter Vogt και οι συνεργάτες του στο τμήμα πλαστικού, χεριού και ανακατασκευαστικής χειρουργικής στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Hannover ανέφεραν ότι κύτταρα Schwan εύκολα περιβάλλουν ίνες ιστού αράχνης όταν καλλιεργηθούν πάνω τους, κι ότι μοσχεύματα νεύρων φτιαγμένα από αποκυτταρωμένες φλέβες γεμισμένες με ιστό αράχνης μπορούν να διατηρηθούν σε καλλιέργεια για περιόδους έως και μια εβδομάδα. Πιο πρόσφατα, έδειξαν ότι τα μοσχεύματα από ιστό αράχνης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναγέννηση κενού 20 χιλιοστών στο ισχιακό νεύρο των αρουραίων, είτε μόνα τους είτε όταν συμπληρωθούν με κύτταρα Schwan.
Στη νέα μελέτη, η ομάδα του Vogt αφαίρεσε τμήματα 6 εκατοστών από τις μικρές φλέβες στα πόδια των χοίρων, τις έπλυνε και τις απογύμνωσε από τα περισσότερα των ενδοθηλιακών κυττάρων από τα εσωτερικά τους τοιχώματα. Μετά συνέλεξαν συρτές γραμμές ιστού από την αράχνη με το χρυσό ιστό Nephila clavipes και τον πέρασαν μέσ’από τις αποκυτταρωμένες φλέβες, μέχρι που γέμισε περίπου το ένα τέταρτο της διαμέτρου τους.
Χρησιμοποιώντας ενήλικα πρόβατα, οι ερευνητές αφαίρεσαν ένα τμήμα 6 εκατοστών από το κνημιακό νεύρο του ποδιού. Στη μια ομάδα ζώων, το κενό γεφυρώθηκε με το κατασκεύασμα από ιστό αράχνης, σε μια άλη, το τμήμα του νεύρου που είχε αφαιρεθεί επανατοποθετήθηκε σε αντίστροφο προσανατολισμό. Προβλήματα στο βηματισμό των ζώων έγιναν εμφανή αμέσως μετά την εγχείριση – το πίσω άκρο ήταν μερικώς παραλυμένο και αφύσικα κεκαμμένο. Αλλά μέσα σε τρεις εβδομάδες υπήρχε σημαντική βελτίωση, με και τις δύο ομάδες ζώων να μπορούν να σταθούν σωστά. Σε τέσσερις μήνες, τα ζώα μπορούσαν να σταθούν όρθια και στα δύο πίσω άκρα, τα πίσω άκρα κινούνταν σε συντονισμό μεταξύ τους κατά τη βάδιση, και δεν υπήρχε εμφανής διαφορά στη δύναμη μεταξύ των εγχειρισμένων και των μη εγχειρισμένων άκρων.
Δέκα μήνες μετά την εγχείριση, τα πρόβατα θανατώθηκαν και τα’αναγεννημένα τους νεύρα εξετάστηκαν κάτω απ’το μικροσκόπιο. Και στις δύο ομάδες ζώων, οι κομμένες νευρικές ίνες είχαν ξαναμεγαλώσει μέσα στα μοσχεύματα για να γεφυρώσουν το κενό των 6 εκατοστών, κύτταρα Schwan είχαν μεταναστεύσει στα μοσχεύματα και τυλίγονταν γύρω απ’όλο το μήκος των αναγεννημένων νεύρων, και οι δίαυλοι νατρίου απαιτούμενοι για τη δημιουργία νευρικών σημάτων ήταν κατανεμημένοι ακανόνιστα κατά μήκος των ινών. Αυτό δείχνει ότι η μυελίνωση είχε γίνει σωστά, με το σχηματισμό κόμβων του Ranvier, τα κανονικά κενά στο περίβλημα της μυελίνης στα οποία οι δίαυλοι νατρίου συγκεντρώνονται φυσιολογικά. Κανένα ίχνος υπολειμματικού ιστού αράχνης δεν ανιχνεύτηκε στα πειραματόζωα, και δεν υπήρχε σημάδι φλεγμονής στο σημείο της επιδιόρθωσης, δείχνοντας ότι οι ίνες του ιστού απορροφήθηκαν ομαλά χωρίς δυσμενείς επιπτώσεις.
Αυτά τα ευρήματα θα μπορούσαν να’χουν σημαντικές εφαρμογές στην ανακατασκευαστική νευροχειρουργική. Αυτή είναι η πρώτη φορά που ένα μοντέλο μεγάλου ζώου έχει χρησιμοποιηθεί για να μελετηθεί η αναγέννηση των νεύρων, κι αυτή η μελέτη είναι η πρώτη στην οποία ένα έλλειμμα μεγαλύτερο των 2 εκατοστών έχει επιδιορθωθεί επιτυχώς. Τα κατασκευάσματα ιστού αράχνης ενίσχυσαν την αναγέννηση των νεύρων τουλάχιστον τόσο αποτελεσματικά όσο τα ίδια τα νεύρα των προβάτων, και θα’ταν επωφελή στην κλινική, επειδή η μεταμόσχευση μεγάλων τμημάτων από τα νεύρα του ίδιου του ασθενούς είναι ανέφικτη.
€Περισσότερη δουλειά θα χρειαστεί πριν η τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί σε ανθρώπους. Εντωμεταξύ, η αναγέννηση που αναφέρθηκε εδώ θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω με διάφορους τρόπους. Τα κατασκευάσματα ιστού αράχνης θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να φορτωθούν με ουσίες όπως παράγοντα ανάπτυξης νεύρων, ή θα μπορούσαν να μεταμοσχευθούν μαζί με κύτταρα Schwan, για να επιταχυνθεί η επανανάπτυξη του νεύρου.
Αλλά τελικά, η μηχανική πλήρως λειτουργικών περιφερικών νεύρων πιθανόν θα χρειαστεί ένα συνδυασμο προχωρημένης μικροχειρουργικής, μεταμόσχευση και κυττάρων και ιστών, προόδους στις υλικές επιστήμες και, πιθανόν, μεταφορά γονιδίων για την αποτελεσματική διανομή παραγόντων ανάπτυξης.

Radtke, C. et al. (2011). Spider Silk Constructs Enhance Axonal Regeneration and Remyelination in Long Nerve Defects in Sheep. PLoS ONE, 6 (2) DOI: 10.1371/journal.pone.0016990.

Πηγή:
pharyngula
Κάθε χρόνο, πολλοί άνθρωποι στον κόσμο πεθαίνουν από εκφυλιστικές ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος όπως το εμφύσημα, για τις οποίες η μόνη θεραπεία είναι μία μεταμόσχευση πνεύμονα, αλλά συνήθως οι ασθενείς που τη χρειάζονται, ήδη έχουν πολλά άλλα προβλήματα και το πιο πιθανό η εγχείρηση να αποτύχει. Επίσης, οι δότες σε σχέση με τους δέκτες είναι λίγοι και μια μεταμόσχευση συνεπάγεται ανοσοκατασταλτικής φαρμακευτικής αγωγής εφ’όρου ζωής για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της απόρριψης του οργάνου.
Θα έρθει όμως μία μέρα, όπου οι πνεύμονες θα μπορούν να κατασκευαστούν και οι εγχειρήσεις αντικατάστασης οργάνων θα είναι πιο συχνές. Παρόλα αυτά, η μέρα αυτή δεν είναι κοντά ακόμα, αλλά υπάρχουν ελπιδοφόρα σήματα στον ορίζοντα. Ένα τέτοιο σημάδι είναι πρόσφατες προσπάθειες για την καλλιέργεια πνευμόνων στο εργαστήριο.
Μπορούμε τώρα να καλλιεργήσουμε λειτουργικούς πνεύμονες αρουραίου σε ένα θάλαμο καλλιέργειας ιστού, οι οποίοι έχουν μία περιορισμένη ικανότητα υποστήριξης της αναπνοής όταν μεταμοσχευθούν σ’έναν άλλο αρουραίο. Εδώ θα παρουσιαστεί συνοπτικά η διαδικασία σε βήματα:
Το πρώτο βήμα είναι η συλλογή ενός πνεύμονα από ένα δότη αρουραίο. Το όργανο εκτέμνεται από ένα ζωντανό αρουραίο, ο οποίος γρήγορα θα πεθάνει, αυτό το κομμάτι της διαδικασίας φυσικά δε θα εφαρμοστεί σε ανθρώπους. Εντούτοις, πνεύμονες από νεκρούς ή ίσως ακόμα και από ζώα του κατάλληλου μεγέθους θα είναι επαρκείς.
Αυτός μετά ο πνεύμονας του δότη θα πρέπει να απογυμνωθεί απ’όλα τα ζωντανά κύτταρά του. Αυτό γίνεται διαβρέχοντάς τον με διάλυμα απορρυπαντικού. Οι μεμβράνες διαρρηγνύονται και διαλύονται παρουσία απορρυπαντικού, έτσι όλα τα κύτταρα του πνεύμονα καταστρέφονται, τα περιεχόμενά τους, περιλαμβανομένου του κυταρροπλάσματος, του πυρήνα με το dna, των μεμβρανών και των οργανιδίων ξεπλένονται.
Αυτό που απομένει είναι συνδετικός ιστός και εξωτερικές πρωτεινες. Ο πνεύμονας έχει γίνει ένα αφρώδες, εύθραυστο καλούπι από ίνες όπως κολλαγόνο και ελαστίνη, μέσα στις οποίες βρίσκονται σηματοδοτικές πρωτεϊνες που θα είναι χρήσιμες για την υποστήριξη της ανάπτυξης των νέων κυττάρων. Ο πνεύμονας-φάντασμα τώρα είναι έτοιμος να επανεπικοιστεί από νέα κύτταρα.
Αυτό είναι το βήμα-κλειδί. Οι πνεύμονες είναι σύνθετες, ευαίσθητες μεμβρανώδεις δομές, και θα ήταν πολύ δύσκολη η καλλιέργειά τους εκ του μηδενός. Ξεκινόντας όμως μ’ένα ‘σκελετό’ του πνεύμονα, ο οποίος διατηρεί το σχήμα των κυψελίδων και των αιμοφόρων αγγείων δίνει στη μηχανική ιστού ένα ξεκίνημα.
Το καλό με αυτήν την τεχνική είναι ότι σχεδόν όλα τα αντιγονικά στοιχεία του πνεύμονα έχουν αφαιρεθεί, δηλαδή αν αυτός ο σκελετός πρωτεϊνών μεταμοσχευόταν σ’ένα άλλο ζώο, πιθανόν δε θα προκαλούσε ανοσοαπόκριση. Φυσικά, δε θα μπορούσε να δουλέψει ως πνεύμονας, αφού δεν υπάρχουν επιφάνειες ανταλλαγής αερίων και όλη η κατασκευή είναι διάτρητη. Είναι ακόμα, υπενθυμίζω, ένας σκελετός.
Το επόμενο βήμα είναι το κρέμασμα του πνεύμονα σ’ένα θάλαμο και η πρόσδεση σωληνών στους αεραγωγούς και στα αιμοφόρα αγγεία. Ζωντανά, απομονωμένα πνευμονικά επιθηλιακά κύτταρα εισάγονται στους αεραγωγούς, και πνευμονικά ενδοθηλιακά κύτταρα (τα κύτταρα που στρώνουν τα αιμοφόρα αγγεία) εισάγονται στις πνευμονικές αρτηρίες και φλέβες. Τα κύτταρα αυτά κολλούν στο καλούπι και αναπτύσσονται. Στην πραγματικότητα αναπτύσσονται καλύτερα στο καλούπι του πνεύμονα παρά σ’ένα τριβλίο, πιθανόν λόγω της ύπαρξης πρωτεϊνών στο καλούπι που δρουν ως παράγοντες ανάπτυξης.
Τα νέα κύτταρα χρησιμοποιούν το καλούπι ως οδηγό και ξαναφτιάχνουν την κυτταρική δομή του πνεύμονα. Καθ’όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, το μέσο της καλλιέργειας ιστού κυκλοφορεί με τη βοήθεια αντλίας στις αρτηρίες για μίμηση των επιδράσεων της πίεσης του αίματος, και αέρας με αντλία κυκλοφορεί στους αεραγωγούς. Δουλεύει καλά. Νέα στηλοειδή επιθηλιακά κύτταρα αναπτύσσονται στρώνοντας τις κυψελίδες, τα ενδοθηλιακά κύτταρα στρώνουν το εσωτερικό των αιμοφόρων αγγείων σωστά, και τα κύτταρα εκκρίνουν τις κατάλληλες πρωτεϊνες, όπως επιφανειοδραστικά που μειώνουν την επιφανειακή τάση και είναι σημαντικές για την διόγκωση των πνευμόνων. Παίρνει περίπου μια εβδομάδα για να σχηματιστούν οι ιστοί του πνεύμονα, οι οποίοι είναι δυνατοί, παράγοντας φύλλα κυττάρων που μπορούν να αντέξουν τις ίδιες πιέσεις όπως και οι κανονικοί πνεύμονες.
Τώρα έτοιμα για την πραγματική δοκιμή. Οι αναδομημένοι πνεύμονες μεταμοσχεύθηκαν σε ζωντανούς αρουραίους για 45 λεπτά με δύο ώρες. Δούλεψαν! Όλα λειτουργούσαν αρμονικά, και οι αναδομημένοι ιστοί κοκκίνισαν ωραία όταν το αίμα άρχισε να ρέει μέσα τους. Το αίμα ήταν ορατά οξυγονωμένο όταν περνούσε από το νέο πνεύμονα, και μετρήσεις του οξυγόνου και του διοξειδίου του άνθρακα στο αίμα έδειξαν ότι το πρώτο ανέβηκε και το τελευταίο κατέβηκε, ακριβώς όπως θα έπρεπε να γίνει.
Αυτό όλο είναι αρκετά ελπιδοφόρο, αλλά οι χρόνοι που άντεξαν τα μοσχεύματα ήταν πολύ μικροί, και μπορεί να αναρρωτηθείτε γιατί. Αυτοί οι πνεύμονες δεν ήταν τέλειοι. Υπήρχε αιμοραγία από τα αιμοφόρα αγγεία στους αεραγωγούς, και επίσης θρόμβωση – για να δούλευαν κανονικά, οι διαχωριστικές μεμβράνες θα’πρεπε να είναι τέλειες, κάτι που ακόμα δεν έχει επιτευχθεί. Οι πνεύμονες των αρουραίων θα είχαν καταρρεύσει και διαλυθεί με την παρατεταμένη χρήση, και η θρόμβωση τελικά θα οδηγούσε σε απόφραξη.
Ένα άλλο πρόβλημα, το οποίο θα πρέπει τελικά να λυθεί εάν αυτή η τεχνική εφαρμοστεί κάποτε και σε ανθρώπους, είναι η προέλευση των κυττάρων. Ο συνδετικός ιστός είναι πολύ ελαφρά αντιγονικός, άρα δεν πρόκειται να προκαλέσει κάποια σοβαρή ανοσοαπόκριση, αλλά επανεποικίζοντάς τον με κύτταρα το πρόβλημα της απόρριψης επανέρχεται πάλι. Αυτό που χρειαζόμαστε για μακροπρόθεσμη επιτυχία είναι μία πηγή πνευμονικών βλαστοκυττάρων από ενήλικες, ή έναν τροπο για να κάνουμε τα πολυδύναμα κύτταρα να διαφοροποιηθούν στους τύπους που χρειαζόμαστε.
Δηλαδή, χρειαζόμαστε περισσότερη έρευνα πάνω στα βλαστοκύτταρα. Αν χρειάζεστε ένα νέο πνεύμονα, και εμείς πρέπει να επανακατασκευάσουμε έναν στο εργαστήριο, θα χρειαστούμε έναν πληθυσμό αυτόλογων κυττάρων – κύτταρα από σας για να επανεποικήσουμε ένα ακύτταρο καλούπι παρμένο από πτώμα ή από χοίρο με ιστό πνεύμονα που δε θα προκαλέσει ανοσοαπόκριση.
Αυτό απέχει από το να είναι χρήσιμο για ανθρώπους, με δύο μεγάλα προβλήματα ακόμα μας παραμένουν – βελτίωση της τεχνικής της μηχανικής ιστού για την παραγωγή τελειότερων και αξιοπιστότερων μεμβρανών και η πολύ σημαντική έρευνα βλαστοκυττάρων που θα μας επιτρέψει να βρούμε πηγές ανοσολογικά συμβατών κυττάρων, αλλά το καλό είναι ότι οι απαντήσεις είναι ξεκάθαρες και βρίσκονται μπροστά μας: χρόνος και χρήματα και ένα λιγότερο αυστηρό περιβάλλον για την έρευνα βλαστοκυττάρων είναι αυτό που χρειάζεται.

Petersen TH, Calle EA, Zhao L, Lee EJ, Gui L, Raredon MB, Gavrilov K, Yi T, Zhuang ZW, Breuer C, Herzog E, Niklason LE (2010) Tissue-engineered lungs for in vivo implantation. Science 329(5991):538-41.

Σημείωση: Αυτό με το περιοριστικό περιβάλλον όσον αφορά την έρευνα βλαστοκυττάρων ισχύει κυρίως για τις ΗΠΑ, όπου οι κανόνες είναι αυστηρότεροι και απαγορεύεται η έρευνα με έμβρυα. Άλλες χώρες έχουν λιγότερο αυστηρούς νόμους. Στην περίπτωση των τεχνητών πνευμόνων, δε θα χρειαστεί να καταστραφούν έμβρυα.