Category: μαγεία


Από:
εδώ.

Ο Τωβίτ και ο ερωτύλος δαίμων Ασμοδαίος – Διασκεδαστική, ατόφια δεισιδαιμονία στη Βίβλο!
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΜΙΑ ΚΩΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΞΟΡΚΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΜΑΓΙΚΩΝ ΙΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ΑΛΛΑ ΘΕΟΠΝΕΥΣΤΗ ΒΙΒΛΟ! –ΑΠ’ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ Μ. ΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ «ΤΟ ΘΕΑΤΡO ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ»
Ο Τωβίτ και ο ερωτύλος δαίμων Ασμοδαίος! – Διασκεδαστική, ατόφια δεισιδαιμονία στη Βίβλο!  
Του Μ. Καλόπουλου   
Στην εγκεκριμένη απ’ την ιερά σύνοδο της Ελλάδος Βίβλο[1]  και στο βιβλίο του Τωβίτ, ενός Ιουδαίου της διασποράς, διαβάζουμε την εξής παράξενη, αλλά εντελώς «θεόπνευστη» ιστορία: Ένας Εβραίος ονόματι Ραγουήλ, ζούσε στην πόλη Ραγούς της Μηδίας και είχε μια κόρη που την έλεγαν Σάρα. Την άτυχη αυτή κόρη, έλεγαν πως: «την αγαπούσε ένας δαίμονας που έβλαπτε μόνο εκείνους που (ερωτικά) την πλησίαζαν» Τωβίτ 6.15.
Η δύστυχη κόρη: «είχε παντρευτεί εφτά άνδρες, αλλά ο Ασμοδαίος (όπως λεγόταν) το πονηρό δαιμόνιο, σκότωσε και τους εφτά που πλάγιασαν μαζί της». Οι δικοί της, εξαιρετικά στενοχωρημένοι, στην αρχή χωρίς να γνωρίζουν την ύπαρξη του δαίμονα, κατηγορούσαν την κόρη για το τραγικό τέλος των ανδρών της, λέγοντας: «Δεν καταλαβαίνεις ότι πνίγεις τους άνδρες σου». Τωβίτ 3.7-9. Η κοπέλα πικραμένη, πήρε την απόφαση να πεθάνει. Μέχρι που στην ζωή της εμφανίστηκε ένας ακόμα υποψήφιος γαμπρός, αυτή τη φορά, ο συγγενής της Τωβίας, ο γιος του Τωβίτ.
Ο Τωβίας ήταν Εβραίος απ’ την Γαλιλαία, που είχε έρθει στα μέρη τους, από την μακρινή Νινευή της Ασσυρίας, όπου ζούσε με τον πατέρα του Τωβίτ[2]  από τότε που ο Ασσύριος Σεναχηρείμ, τους είχε φέρει αιχμάλωτους από την Σαμάρεια της Παλαιστίνης. Είχε κάνει όλο αυτό το ταξίδι, για να ζητήσει κατ’ εντολή του πατέρα του, κάποιο παλιό χρέος, απ’ τον πατέρα της δαιμονο-παθούς κόρης. Στην διάρκεια όμως του ταξιδιού, βρέθηκε και συνταξίδεψε μαζί του, ένας παράξενος συνοδοιπόρος, ο Αζαρίας, που όμως, χωρίς ο Τωβίας, ο ήρωας μας να το γνωρίζει, επρόκειτο για τον ενσαρκωθέντα… αρχάγγελο Ραφαήλ!
Ο αρχάγγελος λοιπόν Ραφαήλ, ως άνθρωπος, με τ’ όνομα Αζαρίας, είχε αποστολή του να βοηθήσει τον νεαρό Τωβία, στην επικείμενη μάχη του με τον ερωτομανή δαίμονα. Έτσι, όταν κάποτε έφτασαν στον ποταμό Τίγρη της Μεσοποταμίας: «κατέβηκε ο Τωβίας στην όχθη να πλένει τα πόδια του, τότε ένα μεγάλο ψάρι πήδηξε και θέλησε να τον καταπιεί.(!) Ο άγγελος (Ραφαήλ ή Αζαρίας) του είπε: πιάσ’ το. Ο νεαρός (Τωβίας) έπιασε το ψάρι και το έβγαλε στην ξηρά. Τότε ο άγγελος του είπε: Άνοιξε το ψάρι και βγάλε του την καρδιά, το συκώτι και την χολή και φύλαξέ τα καλά. Ο Τωβίας έκανε όπως του είπε ο άγγελος, μετά έψησαν το (υπόλοιπο) ψάρι και το έφαγαν». Τωβίτ 6.5.
Μυστήριο παραμένει το πώς , ο ήρωας μας κατάφερε να βγάλει εντελώς μόνος του έξω από το νερό, ένα τόσο μεγάλο ψάρι, που ήταν ικανό να τον καταπιεί! Αλλά, και το πώς κατάφεραν να φάνε μόνοι τους ένα τόσο μεγάλο ψάρι! Βέβαια, αν θυμηθούμε, ότι τρεις άγγελοι έφαγαν ένα ολόκληρο μοσχάρι, όταν επισκέφθηκαν τον Αβραάμ, (Γεν.18.8) συμπεραίνουμε πως όταν οι άγγελοι πεζοπορούν, νοιώθουν ακόρεστη πείνα!
«Αργότερα καθ’ οδόν, ρώτησε ο Τωβίας τον άγγελο: αδελφέ μου Αζαρία, τι τα θέλουμε (γιατί φυλάξαμε) την καρδιά, το συκώτι και την χολή του ψαριού; Εκείνος του απάντησε: (ακολουθεί βιβλική συνταγή εξορκισμού!). Εάν κάποιον άνθρωπο ή γυναίκα (προσοχή… ο γελοίος διαχωρισμός μεταξη ανθρώπου και γυναικός δεν είναι δικός μου![3] ) Ο΄: τον ενοχλεί ένας δαίμονας ή πνεύμα πονηρό (ποιά άραγε η διαφορά;) πρέπει κάποιος να κάψει (Ο΄ να καπνίσει, να λιβανίσει) μπροστά του, την καρδιά και το συκώτι (του ψαριού!) και ο δαίμονας δεν θα τον ξαναενοχλήσει ποτέ πιά. Η δε χολή χρειάζεται στους ανθρώπους που έχουν λευκώματα (ιπποκρατικά γλαύκωση) στα μάτια, αν τα αλείψει μ’ αυτήν θα θεραπευτεί». Τωβίτ 6.6-9.
Στην συνέχειά της, η αφήγηση μας δείχνει, πως με τους θεόπνευστους ψαρο-καπνισμούς του αγγέλου Ραφαήλ, η κοπέλα πράγματι απαλλάχθηκε απ’ τον ερωτύλο δαίμονα και έγινε τελικά γυναίκα του Τωβία: «Και ότε ηθέλησαν (οι νεόνυμφοι Σάρα και Τωβίας) να κοιμηθούν, έλαβε ο Τωβίας το ήπαρ και την καρδίαν του ιχθύος εκ του βαλαντίου και έθεσεν αυτά επί του θυμιάματος και η οσμή του ιχθύος εκώλυσεν (εμπόδισε) το δαιμόνιο». Αποτέλεσμα; «Απέδρασεν (το δαιμόνιο) εις τα μέρη της άνω Αιγύπτου (…ξέρουν και που πήγε!) και βαδίσας (…!) ο Ραφαήλ συνεπόδισε αυτό εκεί και επέδεσε αυτό παραχρήμα» Τωβίτ(S) 8.1-3… Προσέξτε… πολύ ορθά ο Ραφαήλ, δεν πέταξε, αλλά βάδισε μέχρι την Αίγυπτο, επειδή ήταν ενσαρκωμένος (στον άνθρωπο Αζαρία) δεν του επιτρεπόταν να πετάξει! 
Εντυπωσιακό, επιτέλους… μια δαιμονολογία με αξιόλογη δράση!
Όπως καταλαβαίνετε, θα διασκεδάσουμε αρκετά γιατί ο συγκεκριμένος βιβλικός συγγραφέας, δεν ενδιαφέρεται καθόλου να διατηρήσει κάποιο μέτρο στις δαιμονολογίες του! Έτσι το δαιμόνιο Ασμοδαίος, αν και ουράνιας καταγωγής,[4]  όχι μόνο διαθέτει ακόρεστη ανθρώπινη σεξουαλικότητα,[5]  αλλά ξορκίζεται με ψαρο-καπνισμούς λες και πρόκειται για ενοχλητικό έντομο!
Μάλιστα, το εξορκισμένο πνεύμα, ανικανοποίητο σεξουαλικά, δεν επιστρέφει ντροπιασμένο κάπου στο άθλιο ουράνιο κρησφύγετό του… για να τελειώνει γρήγορα και το βιβλικό ηλιθιογράφημα… αλλά ο ανεκδιήγητος βιβλικός αυτός συγγραφέας, μετά τον ψαρο-καπνο-ξορκισμό, προσθέτει με ύφος ειδικού, διάφορες σπιρτόζικες λεπτομέρειες, για την συμπεριφορά του δαίμονα!
Ο γυναικάς λοιπόν δαίμονας Ασμοδαίος! Ο ερωτοχτυπημένος αυτός δαίμονας, είχε ένα συντριπτικό πλεονέκτημα απέναντι στους άνδρες αντεραστές του… αυτός ερωτευμένος, αέρινος και διεισδυτικός, βρισκόταν μονίμως θρονιασμένος μέσα στο αντικείμενο του πόθου του, μέσα στο σώμα της αγαπημένης Σάρας… σαν το σκουλήκι μεσ’ το μήλο!
Το μόνο που μπορούσε να τον ξετρυπώσει από την τρισευτυχισμένη αυτή κατάσταση, ήταν αυτή η καταραμένη η ανυπόφορη ψαροκαπνίλα! Όταν τον λιβάνισαν με ψαρίλα αυτή λέει πρώτα τον έκανε να… «κολλάει» (ο επιστημονικός όρος είναι… ψαροκαπνιστική δυσκαμψία… πρόκειται για συνηθισμένη αντίδραση δαιμόνων, σε εξαιρετικά δυσάρεστες οσμές!)… Όμως ένας δαίμονας, δεν το βάζει εύκολα κάτω, έτσι παρά το «κόλλημά» του, δίνει μιά… και εκτινάσσεται λέει με ένα δαιμονισμένο άλμα, από την Συρία που βρισκόταν, κάπου στην Άνω Αίγυπτο, δηλαδή τουλάχιστον… 1800 χιλιόμετρα μακριά!
Δυστυχώς όμως, για τον φιλήδονο, σαλταδόρο Ασμοδαίο, τη σκηνή παρακολουθούσε ο ταχύτερος δαιμονοκυνηγός του ουρανού, ο αρχάγγελος Ραφαήλ! Αυτός για να μην προδώσει την κρυφή ιδιότητά του, συγκρατήθηκε και δεν πέταξε, αλλά «βαδίσας» όρμησε ξωπίσω του! Βέβαια σαν άγγελος που ήταν, βάδιζε… κάπως γρήγορα… ας πούμε κάτι σαν… τον υπηρέτη του Μινχάουζεν! Ο λαγοπόδαρος λοιπόν Αζαρίας, οσφραινόμενος σαν λαγωνικό στον αέρα, την ψαροκαπνίλα που άφησε πίσω του ο κακός συνάδελφός του, εντόπισε γρήγορα τον γυναικά Ασμοδαίο, κάπου στην Άνω Αίγυπτο.
Ο αδιόρθωτος χαδιάρης δαίμονας κι εκεί λέει γλυκοκοιτούσε μελαψές Βεδουίνες, που έσκυβαν να βγάλουν νερό από κάποιο πηγάδι σε μια όαση της Άνω Αιγύπτου! Έπεσε λοιπόν πάνω του… και μετά από σύντομη πάλη, μέσα σ’ ένα σύννεφο σκόνης που μόνο άγγελοι μπορούσαν να παρακολουθήσουν, τον «έδεσε» χειροπόδαρα! Η κερκίδα των ασπροφορεμένων αγγέλων, ξέσπασε σε ζητωκραυγές και χειροκροτήματα, (κατά πως λέει αλλού και η Βίβλος: «πάντες οι άγγελοι του θεού αλάλαζαν από χαρά» (Ιωβ 38.7) ενώ οι μαυροντυμένοι αντίπαλοί τους, ξέσπασαν σε βρισιές και αναθεματισμούς! Κάποιοι μάλιστα απ’ αυτούς έδειξαν τον κακό χαρακτήρα τους κάνοντας και… άσεμνες χειρονομίες!
Δυστυχώς οι διασκεδαστικές αυτές βιβλικές λεπτομέρειες τελειώνουν κάπου εδώ κι έτσι απ’ το θεόπνευστο αυτό βιβλικό κώμιξ, δεν θα μάθουμε ποτέ… αν ο Ραφαήλ άφησε δεμένο στην Αίγυπτο τον Ασμοδαίο, κάτω από κάποια χουρμαδιά, αν τον έκλεισε σε ειδικό ουράνιο δεσμωτήριο (με άσεμνες φωτογραφίες γυναικών στους τοίχους για να παρηγορείται!), ή αν τον μετέφερε ξανά πίσω στην Συρία, για να υποφέρει, βλέποντας ανήμπορος και δεμένος την αγαπημένη του Σάρα, να απολαμβάνει ανενόχλητη πια τις γήινες χαρές του γάμου της, με τον νεαρό Τωβία, που τον νίκησε με ένα απλό θυμιατήρι, γεμάτο από τα ξεραμένα σπλάχνα του δαιμονο-διωκτικού ψαριού!
 Ναι, το σατιρίζουμε λίγο παραπάνω, για να αντέξουμε το απελπιστικά χαμηλό επίπεδο της θρησκευτικής παράνοιας και να τονίσουμε καλύτερα το καταγέλαστο του πράγματος, αν και δεν αμφιβάλλω καθόλου πως το κείμενο αυτό και από μόνο του, είναι εξαιρετικά γελοίο!
Ακόμα και σε όσους έκαναν συνήθειά τους, να δέχονται αδιαμαρτύ¬ρητα τις θεολογικές ασυναρτησίες, έντονη απορία προκαλούν, απλές ερωτήσεις όπως: που ήταν ο τόσο πετυχημένος δαιμονοκυνηγός, ο αεικίνητος άγγελος Ραφαήλ, όταν οι πρώτοι σεξομανείς δαίμονες: «οι γιοι του θεού είδαν τις θυγατέρες των ανθρώπων, ότι ήσαν ωραίες (σεξουαλικά θελκτικές!) και έλαβαν εξ αυτών για γυναίκες όσες διάλεξαν»; Γέν.6.2.
Γιατί οι εξίσου αθώες εκείνες γυναίκες, απλά θύματα της διεστραμμένης ερωτικής διάθεσης «των υιών του θεού», πλήρωσαν τον αφύσικο έρωτα των αγγέλων, με την ζωή τους στον κατακλυσμό… ενώ στο βιβλίο του Τωβίτ, η Σάρα απαλλάσσεται από κάθε παρόμοια μομφή, αν και για χάρη της ο ερωτευμένος μαζί της δαίμονας Ασμοδαίος, σκότωσε ήδη εφτά αθώα παλικάρια;     
Αλήθεια, πώς έμαθε τελικά ο Τωβίτ, ο Εβραίος[6]  συγγραφέας του ομώνυμου βιβλίου, ότι ο καπνιστός δαίμονας μόλις «ξεκόλλησε», απ’ την Σάρα, κατέφυγε στην Άνω Αίγυπτο; Του αφηγήθηκε όλες αυτές τις λεπτομέρειες το βράδυ γύρω απ’ την φωτιά, ο εκδικητής δαιμόνων, ο άγγελος Ραφαήλ; Τελικά, είναι αυτό βιβλίο θεού, ή μήπως έχουμε χαθεί στις ασυναρτησίες κάποιων γελοίων αναγνωσμάτων, αρχαίας θεολογικό-σεξουαλικής ψυχαγωγίας!
Δυστυχώς όμως, η κατάσταση είναι σοβαρή και δεν θα βγάλουμε άκρη μόνο με χαλαρή σάτιρα. Γι’ αυτό με κουράγιο και προσοχή στη λεπτομέρεια, πρέπει να επανέλθουμε στην κριτική αναμόχλευση του θεολογικού αυτού βούρκου.
Δυστυχώς πρέπει να παραδεχθούμε, πως όταν τα πλέον ηλίθια ψέματα, είναι γραμμένα στη Βίβλο, αποκτούν αυτόματα ένα αδιαπραγμάτευτο φωτοστέφανο. Όμως και μόνο η απλή ύπαρξη του βιβλίου του Τωβίτ στην εγκεκριμένη από τον θεό Βίβλο, (παρακαλώ να το διαβάσετε και να γελάσετε ή να κλάψετε με θαρραλέα αποδοχή της άγνοιας που μέχρι χτες ονομάζαμε πίστη) έπρεπε να αναγκάσει τους αξιοπρεπείς ανθρώπους των τελευταίων τουλάχιστον αιώνων, να προσέξουν καλύτερα την Ιουδαιο-χριστιανική Βίβλο. Και επιτέλους, αφού δεν έγινε ούτε τους τελευταίους αιώνες, ας το κάνουμε εμείς σήμερα!
Δεν είναι λοιπόν φανερό, ότι και μόνο απ’ το βιβλίο του Τωβίτ, προκύπτει ατόφιος ολόκληρος ο κόσμος της τυπικής μαγείας; Δεν αποδέχεται εδώ η ίδια η Βίβλος, την ουσία της χειρότερης δεισιδαιμονίας, παρουσιάζοντας ανθρώπους να δέχονται επίθεση (και μάλιστα σεξουαλική) από τους δαίμονες; Δεν παραδέχεται ως λειτουργικούς, γελοίους μηχανισμούς κατάμαυρης μαγείας και εξορκισμών, με παράξενα υλικά (εδώ καπνιστό γουλιανό!) που λύνουν ανθρώπους και δένουν δαίμονες;
Με την βιβλική αυτή ιστορία δεν νομιμοποιείται ο κάθε οπαδός της Βίβλου να πιστεύει, ότι υπάρχουν δαίμονες που μπορούν με το παραπάνω να ερωτευτούν γυναίκες, αλλά και να σκοτώσουν αθώους αντεραστές από σεξουαλική ζήλια; Αυτές δεν είναι και οι βασικές θέσεις της καθεαυτού μαγείας; Δεν είναι όλα αυτά στο κέντρο της αρχαίας παγκόσμιας δεισιδαιμονο-μαγείας; Δεν αποτελούν όλα αυτά, τα χειρότερα όρια θρησκευτικής πλάνης;
Γελοία καταγωγή πρέπει να έχει και η ιδέα του καπνιστού δαίμονα!
Αλήθεια αναρωτηθήκατε έστω και μια στιγμή, γιατί καπνίζουν τον δαίμονα οι δαιμονολόγοι της Βίβλου; Η απάντηση είναι απλή, διότι στην εποχή τους, ο υποκαπνισμός ήταν πράγματι μια εντυπωσιακή μέθοδος επίτευξης λυτρωτικών και θηρευτικών αποτελεσμάτων: «το κάπνισμα χρησιμοποιείται σε ειδικές κυνηγετικές περιστάσεις, προς εξαναγκασμό εξόδου από τα κοιλώματα δένδρων βράχων ή υπόγειας κρύπτης των θηραμάτων. Το κάπνισμα αυτό προκαλείται δια της καύσεως ξηρών χόρτων και θείου»… Επίσης: «το κάπνισμα ή υποκαπνισμός των φυτών καταπολεμούσε τα παράσιτα. Στην ανθο¬κομία ο υποκαπνισμός ήταν συχνότατος. Καίγοντας δηλητηριώδη σκευάσματα τα βλαβερά παράσιτα έπεφταν νεκρά ασφυκτιώντας» … Να λοιπόν γιατί «το κάπνισμα με δυσώδεις ουσίες, ήταν συνηθισμένο μαγικό μέσον εκδίωξης δαιμόνων και θεραπείας ασθενειών των καθυστερημένων λαών».[7] 
Η απίθανη αυτή ιστορία, με κάθε σοβαρότητα έχει και συνέχεια! Όταν επέστρεψε τελικά στο πατρικό του ο Τωβίας, έτριψε με την χολή του ψαριού τα μάτια, του επί οκταετία τυφλού πατέρα του από «λεύκωμα» (γλαύκωμα) «και ενεφύσησεν εις τους οφθαλμούς αυτού και επέβαλεν το φάρμακο επ’ αυτόν και απέδωκεν (ιατρεύθη)». Τωβίτ(S) 8.1-3. «Και επέχρισε την χολήν επί τους οφθαλμούς αυτού και διέτριψεν αυτούς και ελεπίσθη(σαν) απ’ αυτού τα λευκώματα». Τωβίτ 11.12.
Τότε ο Αζαρίας ο άγγελος, τους κάλεσε ιδιαιτέρως και τους αποκαλύφθηκε: «εγώ είμαι ο Ραφαήλ[8]  εις εκ των επτά αγγέλων, που ενώπιον του θεού παρουσιάζονται. Τότε ταράχθηκαν και προσκύνησαν (ο άγγελος συνέχισε δικαιολογούμενος για τον ρόλο του Αζαρία) όλο τον καιρό που ήμουν μαζί σας, δεν έτρωγα τίποτα, ούτε έπινα, αλλά εσείς με βλέπατε (να τρώω και να πίνω!) σαν σε όραμα. Τώρα λοιπόν γράψτε πάντα ταύτα τα συμβάντα και ευχαριστήστε τον θεό, γιατί εγώ, ιδού αναβαίνω προς τον αποστείλαντά με, και ανέβη (ανελήφθη)». Τωβίτ 12.15-20. Μήπως σας θυμίζουν κάτι όλα αυτά;
Η στιγμή του αποχαιρετισμού πρέπει να ήταν εξαιρετικά συγκινητική!
Ο ήρωάς μας ο Τωβίτ, δακρυσμένος κουνούσε το χέρι του στον ευεργέτη του άγγελο καθώς αυτός… ανέπτυσσε ταχύτητα διαφυγής απ’ την γήινη βαρύτητα. Όμως… τα φίδια της ανησυχίας άρχισαν ήδη να τον ζώνουν. Ξέχασε βλέπετε να ρωτήσει τον καλό αυτόν άγγελο, αν υπάρχει περίπτωση να ξαναεπιστρέψει ο βρωμο-γυναικάς ο Ασμοδαίος! Αναρωτιόταν ήδη, μήπως έπρεπε να κρατήσει λίγο ψαρόνεφρο, για να κάψει στα μούτρα του λιγούρη δαίμονα, έτσι και επανεμφανιστεί γλυκοκοιτώντας ξανά την γυναίκα του, που άλλωστε… ήταν και παλιό του αίσθημα!
Καθώς έβλεπε τον άγγελο να ανεβαίνει στον ουρανό, αισθάνθηκε απελπιστικά μόνος. Τι θα κάνει αν ο Ασμοδαίος εμφανιστεί αργότερα, ορεξάτος και ξαναμμένος, ορεγόμενος τις κόρες του ή αργότερα τις νύφες του; Μαύρες σκέψεις του κατέστρεφαν την ευτυχία, καθώς συνειδητοποιούσε ότι δεν έκανε αρκετές ερωτήσεις για το μέλλον! Τι θα καπνίσει στο θυμιατό του, τώρα που δεν έχει άλλα απ’ τα θαυματουργά σπλάχνα ψαριού; Μήπως πρέπει να πεταχτεί εγκαίρως μέχρι τον ποταμό Τίγρη, να ψαρέψει κανέναν θαυματουργό γουλιανό, για να έχει καλού κακού λίγο ψαρόνεφρο στην άκρη.. αχρείαστο να είναι; Μήπως πρέπει να διδάξει την δαιμονοδιωκτική αυτήν μέθοδο και σε άλλους;
Ερωτήσεις, που δεν σκέφτηκε να υποβάλει εγκαίρως, του κατέστρεφαν την χαρά του αποχωρισμού! Αχ, πόσο ποιοτικότερη θα ήταν η ζωή μας, αν οι άγγελοι δεν ήταν υποχρεωμένοι να επιστρέφουν τόσο γρήγορα στους ουρανούς;
Αλήθεια, μόνο τα σπλάχνα ψαριού ξορκίζουν δαίμονες, ή μήπως κι άλλες δύσοσμες ουσίες, ξορκίζουν (θεραπεύουν) κι άλλες μορφές δαιμονισμένων; Άραγε μόνο ο Ραφαήλ δένει δαίμονες, ή κι άλλοι άγγελοι τα καταφέρνουν εξίσου καλά; Άραγε μόνο ο Ασμοδαίος κυνηγάει γυναίκες ή υπάρχουν κι άλλοι ηδονοβλεψίες δαίμονες; Μήπως θα ήταν σκόπιμο, να καπνίζουμε προληπτικά λίγα σπλάχνα ψαριού, για να αποτρέπουμε τον κάθε σεξουαλικά ξεσηκωμένο «Ασμοδαίο» να πλησιάσει αόρατος καθώς είναι, απαρατήρητος τα κορίτσια μας;!
Μήπως ένα άρωμα… από ψαρόσουπα γουλιανού, είναι αποτελεσματική προστασία για τα κορίτσια μας; Τι συμβαίνει με τ’ αγόρια μας; Μήπως υπάρχουν και γι αυτά ανάλογοι ερωτομανείς δαίμονες; Και τι ψάρι πρέπει να βρούμε γι’ αυτούς; Μήπως υπάρχουν γυναικόσχημοι δαίμονες που ειδικεύονται στους μοναχικούς οδοιπόρους; Στους ασθενείς; Στους ηλικιωμένους; Πόσες απ’ τις υπόλοιπες ταλαιπωρίες της ψυχής και του σώματός μας, οφείλονται άραγε σε δαίμονες… μήπως όλες; Μήπως;
Αν οι παραπάνω ερωτήσεις σας φαίνονται υπερβολικές, τότε δεν έχετε παρά να κάνε κάτι, που δεν κάνατε ποτέ σας… να διαβάσετε επιτέλους τις περιπέτειες του Τωβίτ στην δική σας Βίβλο! Και επιτέλους ρωτήστε κάποιον πνευματικό της εμπιστοσύνης σας: ισχύουν οι δαιμονο-ηλιθιότητες αυτού του βιβλίου, ή μήπως καταργήθηκαν; Αν καταργήθηκαν, τότε γιατί εξακολουθεί αυτό το δαιμονο-μαγικό βιβλίο (του Τωβίτ) να βρίσκεται μέσα στην Βίβλο; 
Ποιος αμφιβάλει λοιπόν, ότι τέτοια αναγνώσματα, όπως ο βιβλικός Τωβίτ, αργά αλλά σταθερά, συντηρούσαν για αιώνες το ψιλοβρόχι της δεισιδαιμονίας, αρχικά στα μυαλά των φιλεύσεβων Ιουδαίων και αργότερα, μέσα απ’ τον Ιουδαιο-χριστιανισμό προκάλεσαν την μαύρη δαιμονο-καταιγίδα του μεσαίωνα;
 
Κάποιοι θα πουν ότι όλα αυτά ανήκουν στην Παλαιά Διαθήκη και δεν τα υιοθέτησε ο Χριστιανισμός. Δεν είναι καθόλου έτσι και θα το δούμε στην συνέχεια. Επί του παρόντος, δείτε τι λένε για τις δαιμονολογίες του Τωβίτ δύο απ’ τους μεγαλύτερους πατέρες της εκκλησίας.
Χωρίς τον παραμικρό υπαινιγμό απόρριψης του Τωβίτ και του δαίμονα Ασμοδαίου, ο Ιωάννης Χρυσόστομος[9]  γράφει: «Τωβίτ καλείται το βιβλίο, επειδή την περί αυτού ιστορία (όχι παραμύθι) περιέχει. Στα Εκβάτανα δε υπήρχε η θυγατέρα του Ραγουήλ ονόματι Σάρα. Ταύτην ουκ επέτρεπεν γαμηθήναι ο δαίμων Ασμοδαίος και επτά (παλικάρια) λαβόντες αυτήν απέκτηνε»… Και τελειώνοντας την περίληψη του βιβλίου παραδέχεται: «Το ήπαρ και η καρδιά (του ιχθύος) θυμιώμενα θα διώξουν τον δαίμονα. Η δε χολή θα καθαρίσει τα λευκώματα». Τα ίδια ακριβώς επαναλαμβάνει και ο επονομαζόμενος «Μέγας» Αθανάσιος ο θεολόγος, αυτός που συνέταξε το περιεχόμενο της Κυριακής λειτουργίας και στο «κατά Ελλήνων» βιβλίο του κατέκρινε τις δεισιδαιμονίες… των Ελλήνων![10] 
Μάλιστα, ο Ιωάννης Χρυσόστομος, ξεπέρασε κατά πολύ τον οποιονδήποτε βιβλικό Τωβίτ, αφού συνέταξε δικούς του εξορκισμούς δαιμόνων, που μέχρι σήμερα αποτελούν το επίσημο κείμενο εξορκισμών της εκκλησίας! Αναφερόμενος δε στην περίπτωση του Τωβίτ επιβεβαιώνει ότι: «τον Τωβίτ ομματώσας και το φως αυτού χαρισάμενος»! Παραδέχεται λοιπόν άμεσα ως αληθινή, όχι μόνο την ύπαρξη του σεξουαλικού δαίμονα Ασμοδαίου, αλλά και την θεραπεία της οφθαλμικής πάθησης (λεύκωμα) με την επάλειψη εντοσθίων ψαριού! 
Αλήθεια πότε έζησε ο Τωβίτ ο συγγραφέας αυτού του παράξενου βιβλίου; Στο ίδιο το βιβλίο διαβάζουμε: «εγώ ο Τωβίτ οδηγήθηκα αιχμάλωτος στην Νινευή την εποχή του Ενεμερσσάρου (Σαλμανάσαρου Ε΄ 762-722 π.Χ.) ο οποίος με διόρισε προμηθευτή του (ότι κι αυτός σχετίζεται με τα τρόφιμα και την βασιλική κουζίνα, δεν πρέπει να θεωρηθεί… παρά καθαρή σύμπτωση). Όταν πέθανε ο Ενεμερσσάρος τον διαδέχθηκε[11]  ο Σενναχηρίμ (704-681)». Τωβίτ 1.10-15.
Κατά την εσωτερική μαρτυρία του βιβλίου λοιπόν, ο συγγραφέας έζησε τον έβδομο αιώνα π.Χ. Κατά τους ειδικούς, που συνεκτιμούν το συγγραφικό ύφος, τους εξελληνισμένους όρους και το γενικότερο εκφραστικό ύφος, το βιβλίο είναι ξαναγραμμένο πολύ αργότερα: «Το βιβλίο (του Τωβίτ) εγράφη πρωτοτύπως εβραϊστί ή αραμαϊστί, δια να δείξει πως ο θεός επιτρέπει μεν τις δοκιμασίες των ευσεβών ανθρώπων, δεν εγκαταλείπει όμως αυτούς, αλλά και εν τη παρούση ζωή ανταμείβει την αρετή αυτών… Πότε ακριβώς και υπό τίνος εγράφη, δεν δύναται τις να είπει, ειμή μόνο ότι τούτο εγράφη (το ορθότερο είναι ξαναγράφτηκε) από τις αρχές του Γ΄ μέχρι το τέλος του Β΄ προ Χριστού αιώνος»[12]  Άρα η αντιγραφή του τοποθετείται τουλάχιστον από το 300 π.Χ. και εντεύθεν.
Βέβαια οι ευφυέστατοι διαχειριστές των «ιερών» αυτών κειμένων, για να απαλλαγούν από τα ενοχλητικά φορτία φανερής μαγείας, που ενίοτε περιείχαν, εφηύραν τον όρο «δευτεροκανονικά» (!) και: «μόνο αναγιγνωσκόμενα στους κατηχουμένους».[13]  Δεν γνωρίζω αν μ’ αυτό το εφεύρημα, κατάφεραν να αποτρέψουν τις ερωτήσεις, ή ο φόβος και η άγνοια που βασίλευε ανάμεσα στους πιστούς των περασμένων αιώνων, ήταν αρκετά να εξασφαλίσουν την αδιατάρακτη παρουσία τέτοιων κειμένων στον βιβλικό κώδικα! Γνωρίζω μόνο, ότι σήμερα που η υποτυπώδης κριτική σκέψη και οι βασικές ελευθερίες έκφρασης επανεδραιώνονται, θα ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρον έως διασκεδαστικό, αν κάποιος προσπαθούσε να μας εξηγήσει, τι θα πει… δευτεροκανονική θεοπνευστία!
 Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι, η συμμετοχή του καθαρά δαιμονολογικού βιβλίου Τωβίτ, στον κανόνα[14]  της Π. Διαθήκης δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία. Η ύπαρξη του βιβλίου Τωβίτ στον κανόνα της Βίβλου, μας αποκαλύπτει κάτι σημαντικό. Υπήρχε μια χονδροειδής δαιμονολογική και μαγο-θεραπευτική πτυχή του Ιουδαϊσμού, που για κάποιους λόγους αφαιρέθηκε ή επικαλύφθηκε προσεκτικά στα υπόλοιπα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης.
Γνωρίζοντας ότι ο Ιησούς στην Καινή Διαθήκη εκβάλλει ασταμάτητα δαίμονες, ο συσχετισμός της συμπεριφοράς του με το βιβλίο του Τωβίτ είναι αναπόφευκτος! Το απολύτως δαιμονολογικό, κείμενο του «Τωβίτ», θέτει λοιπόν μια σειρά από σημαντικές ερωτήσεις σε όποιον θέλει να εξετάσει την δαιμονοδιωκτική συμπεριφορά του Ιησού.
Η κεντρική μας ερώτηση είναι: Γιατί εκβάλλει δαίμονες ο Ιησούς;
Είναι με κάποιον ιδιαίτερο τρόπο ο συνεχιστής του δαιμονοδιωκτικού πνεύματος του Τωβίτ; Ενώ ο Ιησούς εκβάλλει συνεχώς δαίμονες, γιατί στην υπόλοιπη Παλαιά Διαθήκη, εκτός από την περίπτωση του Τωβίτ και ελάχιστων ακόμα εξαιρέσεων, μια τέτοια δαιμονοδιωκτική πρακτική σχεδόν απουσιάζει από τους παλαιοδιαθηκικούς θεραπευτές; Υπήρξε άραγε, στους προχριστιανικούς χρόνους, μια ξαφνική στροφή της ιουδαϊκής θεολογίας προς την δαιμονοδιωκτική θεραπευτική… ή μήπως όλες αυτές οι δαιμονολογικές περιγραφές αν και ελάχιστες σε ολόκληρη την Π. Διαθήκη, μαρτυρούν μια επιμελώς κρυμμένη πλευρά της βιβλικής δαιμονολογίας;
Μια προσεκτικότερη ματιά στα αρχεία αυτής της βιβλικής θρησκείας, θα μας βοηθήσει να διαμορφώσουμε άποψη, για το ενδεχόμενο μιας άλλης εντελώς διαφορετικής προέλευσης του δαιμονο-θεραπευτικού Χριστιανισμού και να ανακαλύψουμε μια νέα βάση αξιολόγησης των λόγων και των έργων του ανθρώπου, που ενσάρκωσε με τόση επιτυχία τον κεντρικό ήρωα της Καινής Διαθήκης.
M. Καλόπουλος
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:
[1]  Τα αποσπάσματα είναι από την επονομαζόμενη μετάφραση των τεσσάρων καθη¬γη¬τών (ή Β. Βέλλα), της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας. Η μετάφραση αυτή είναι εγκεκριμένη απ’ την ιερά σύνοδο της Ελλάδος, με αριθμό πρωτοκόλλου 1492.
[2]  Όλως περιέργως και ο Τωβίας ήταν αυλικός (οικονόμος) του Βασιλιά Σαλμανάσαρ!
[3]  Η ανεκδιήγητη αυτή έκφραση: «ανθρώπου ή γυναικός», (!) υπάρχει στο πρωτότυπο των Ο΄ και ο παράξενος αυτός διαχωρισμός, αφήνει αστεία υπονοούμενα… για τις γυναίκες! Βέβαια η εξήγηση είναι απλή, στη φτωχή Εβραϊκή γλώσσα, για τον άνδρα και τον άνθρωπο υπάρχει μόνο μια λέξη και ο μεταφραστής… έκανε την ζημιά του!
[4]  Οι δαίμονες κατά την Βίβλο, είναι άγγελοι που ξέπεσαν μαζί με τον αρχηγό τους Σατανά από τον ουράνιό τους ρόλο.
[5]  Υπενθυμίζουμε εδώ ότι η σεξουαλική δαιμονολογία, ξεκινάει από το πρώτο κιόλας βιβλίο της Βίβλου την Γένεση, όπου: «είδαν οι υιοί του θεού τις θυγατέρες των ανθρώπων ότι ήταν όμορφες και πήραν για γυναίκες τους όσες από εκείνες τους άρεσαν» (Β.Β.) Γένεσις 6.1.
[6]  «Το δε βιβλίο του Τωβίτ είναι Εβραϊκό» Μιχ. Γλύκας «Βίβλος χρονική» 321.4.
[7]  Κ. Παλαιολόγος Επιμελ. Εργαστ. φυσικής Πανεπ. Αθηνών. Βλ. Δρανδ. «καπνισμός»
[8]  «Ραφαήλ του μεγάλου» Τωβίτ 3.16. Το όνομα Ραφαήλ σημαίνει: «ο θεός πολεμάει»
[9]  Ιωάννης Χρυσόστομος Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως: Σύνοψις Παλαιάς και Καινής Διαθήκης «Βιβλίον Τωβίτ» 56.360.55.
[10]  Αθανάσιος θεολόγος: Σύνοψις Παλαιάς Διαθήκης. «Βιβλίον Τωβίτ» 28.372.49.
[11]  Στην πραγματικότητα μεσολαβεί ο Σαργών Β΄ (722-705 π.Χ.) αλλά τέτοιες ανακρίβειες είναι εντελώς συνηθισμένες στα ιστορικά δεδομένα της Βίβλου.
[12]  Π. Μπρατσιώτης, καθηγητής εισαγωγής και ερμηνείας στην Π. Διαθήκη των Ο΄ του πανεπ. Αθηνών. (Δρανδάκης: «Τωβίτ»).
[13]  Ο Αθανάσιος ο Θεολόγος (Σύνοψις 28.289.21) είναι ο πρώτος που μετονόμασε σε δευτεροκανονικό τον Τωβίτ, ενώ ο προγενέστερος του Κλήμης Αλεξανδρείας αγνοεί αυτόν τον σκόπιμο τεμαχισμό!
[14]  «Τον Τωβίτ, την Σοφία Σολομώντος, καθώς και την Ιουδίθ, αναγνώρισε ως κανονικά βιβλία η εν Καρθαγένη (418μ.Χ.) σύνοδος δια του λβ΄ κανόνος» Πρωτοσύγκελος Ευστάθ. Δ. Σκάρπας. Βλ. επίσης Δρανδάκης «Αγία Γραφή». «Ο παρών κανών (λβ΄) ορίζει ότι εις την Εκκλησία, άλλο τι να μην αναγιγνώσκεται εις όνομα αγίων γραφών, εκτός απ’ τα κανονικά τούτα βιβλία… Αυτές δε είναι οι κανονικές Γραφές: Γένεσις, Έξοδος, Λευιτικόν, Αριθμοί, Δευτερονόμιο, Ιησούς του Ναυή, Κριταί, Βασιλειών (βίβλοι δ΄) Παραλειπομένων (βίβλοι β΄) Ιωβ, Ψαλμοί, Σολομώντος (βίβλοι δ΄) Προφητών (βίβλοι ιβ΄) Ησαΐας, Ιερεμίας, Ιεζεκιήλ, Δανιήλ, Τωβίτ, Ιουδίθ, Εσθήρ, Έσδρα (βίβλοι β΄)». Σύνοδος Καρθαγένης (418μ.Χ.) Κανών ΛΒ΄. Πηδάλιον ορθοδόξου εκκλ. σελ. 480.
Βλέπε επίσης: Ο ΤΣΙΦΟΡΟΣ ΣΑΤΙΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΒΙΒΛΙΚΟ ΤΩΒΙΤ !!! Τό δαιμόνιο της Σάρρας
……………………

M. Καλόπουλος

Εντάξει, δεν είναι και μυστικό ότι ο ιουδαϊσμός, και σε λιγότερο βαθμό και ο χριστιανισμός, εμπεριέχουν πολλά μαγικά στοιχεία. Μια γρήγορη ματιά στην Αγία Γραφή, κυρίως στην Παλαιά, αλά και σε σημεία της Καινής Διαθήκης ή σε κάποια αποσπάσματα του Ταλμούδ θα το επιβεβαιώσουν αμέσως. Κι επίσης τα απλά και εύλογα ερωτήματα που θέτει ο συγγραφέας δε χρήζουν απαραίτητα απάντησης, μιας και τα θρησκευτικά κείμενα σπάνια πατούν πάνω στη λογι΄κή. Παρεμπιπτόντως, αυτή είναι η χιλιοστή δημοσίευση του ιστολογίου.

Advertisements

Ασιατικός βαράνος του νερού (Varanus salvator salvator), από Wikipedia.

Οι βαράνοι ή βαρανοί αποκαλούνται συχνά οι βασιλιάδες των σαυρών. Είναι συνήθως μεγαλόσωμες, σαρκοφάγες σαύρες με μεγάλη εξάπλωση στην Αφρική, στην Ασία, στα νησιά του Ινδικού και στην Αυστραλία. Τα 78 είδη τους αποτελούν το γένος Varanus της μονοτυπικής οικογένειας Varanidae, αλλά ο αριθμός των ειδών συνεχώς αυξάνεται από τη διάσπαση πληθυσμών σε νεά είδη ή και την ανακάλυψη νέων. Η οικογένεια των βαρανιδών έχει ιστορία από το ύστερο Κρητιδικό, και στο παρελθόν είχε περισσότερα γένη, αν και σήμερα μόνο οι βαράνοι απομένουν, οι οποίοι είναι πολύ επιτυχημένοι. Συγγενείς και ίσως πρόγονοί τους είναι οι νεκρόσαυροι, και λίγο μακρινότεροι οι θαλάσσιοι μοσάσαυροι του Κρητιδικού. Ακόμα μακρινότεροι συγγενείς είναι οι άωτοι βαράνοι (οικογένεια Lanthanotidae), τα τέρατα του Τζίλα (οικογένεια Helodermatidae), τα αγκουοειδή όπως το κονάκι (οικογένεια Anguidae), και τα φίδια. Το γένος είναι μοναδικό στο ότι, παρά τις τεράστιες διαφορές στο μέγεθος (από 20 εκ [πρόσφατα ανακαλυμμένος V. sparnus της Αυστραλίας] μέχρι 3 μ [ο δράκος του Κόμοντο V. Comodoensis], αν κι ακόμα μεγαλύτερος ήταν ο εξαφανισμένος αυστραλιανός V. priscus στα 5 ή και 7 μ), τα είδη δε διαφέρουν σημαντικά στη μορφολογία. Γενικώς είναι σαύρες μακρόστενες αλλά γεροδεμένες, με μακρύ λαιμό, μικρό κεφάλι, αρκετά ανεπτυγμένα άκρα και δυνατή, μη αυτοτομήσιμη ουρά. Η γλώσσα τους είναι λεπτή και διχαλωτή όπως αυτή των φιδιών, και χρησιμεύει μόνο στην όσφρηση, όπως και στα φίδια. Όταν δεν την χρησιμοποιούν, παραμένει προστατευμένη μέσα σ’ένα κάλυμμα ιστού. Τα δόντια τους είναι μεγάλα, κωνικά και αιχμηρά, και το κρανίο τους ελαφρώς κινητικό για να μπορούν να καταπίνουν μεγάλα θηράματα, αν και σε περίπτωση που είναι πολύ μεγάλα, συχνά τα τεμαχίζουν με το κεφάλι και τα μπροστινά τους άκρα. Έχουν το τρίτο μάτι (βρεγματικός οφθαλμός) στην κορυφή του κεφαλιού, όπως οι περισσότερες ημερόβιες σαύρες, και στις φολίδες τους φέρουν αισθητήρια βοθρία για την αφή. Στην κοιλιά τους έχουν σκωληκόμορφες οστέινες πλάκες.
Είναι δραστήρια ζώα, που συχνά καλύπτουν μεγάλες αποστάσεις για εξεύρεση τροφής, και πολλές φορές καταδιώκουν ενεργά τα θηράματά τους. Αυτό απαιτεί υψηλό μεταβολισμό, και σύμφωνα με τις μελέτες που το διερεύνησαν αυτό, οι βαράνοι είναι τα σημερινά ερπετά με τον υψηλότερο μεταβολισμό και αερόβια ικανότητα. Η καρδιά τους είναι λειτουργικά τετράχωρη κατά τη συστολή, διαχωρίζοντας έτσι πλήρως τη συστημική από την πνευμονική κυκλοφορία, ώστε να μπορούν να έχουν υψηλή συστημική πίεση για να καλύπτουν τις ανάγκες τους σε οξυγόνο χωρίς αυτό να βλάπτει τους πνεύμονες, όμοια με τα πτηνά και τα θηλαστικά. Ο αέρας στους πνεύμονές τους κινείται μονόδρομα, ένα σύστημα που έχει εξελιχθεί ανεξάρτητα και στους αρχόσαυρους (κροκοδείλια, πουλιά και εξαφανισμένοι συγγενείς), και είναι αποτελεσματικότερο απ’αυτό των θηλαστικών. Διατηρούν επίσης υψηλές θερμοκρασίες την ημέρα, όμοιες ή υψηλότερες απ’αυτές των θηλαστικών. Τα χαρακτηριστικά αυτά τους έχουν κάνει αντάξιους ανταγωνιστές των σαρκοφάγων θηλαστικών μεσαίου μεγέθους στις περιοχές όπου ζουν. Σε μικρότερα μεγέθη κινδυνεύουν να φαγωθούν από μικρά σαρκοφάγα θηλαστικά, γι’αυτό ελάχιστοι μικροί Βαρανοί υπάρχουν στην Αφρική και την Ασία, αν και στην Αυστραλία, ελλείψει πολλών σαρκοφάγων πλακουντοφόρων θηλαστικών, πολλοί βαράνοι έχουν εξελίξει μικρότερο μέγεθος και τα αντικαθιστούν οικολογικά. Σχεδόν όλα τα μέλη του γένους είναι σαρκοφάγα, τρώγοντας εύρος τροφών από αυγά, έντομα και σκουλήκια μέχρι ψάρια, τρωκτικά, άλλα ερπετά, μεγάλα ζώα όσο κι ένα βουβάλι και πτώματα. Κάποια δενδρόβια είδη μπορεί να τρώνε και φρούτα συμπληρωματικά, ενώ 3 ασιατικά είδη είναι φρουτοφάγα. Η όρασή τους είναι καλή, αλλά ακόμα καλύτερη είναι η όσφρησή τους, χάρη στην οποία εύκολα βρίσκουν κρυμμένη ή θαμμένη τροφή. Τα περισσότερα είδη κινούνται στο περιβάλλον όπου εξελίχθηκαν, αλλά μπορεί να κυνηγήσουν και σε διαφορετικά περιβάλλοντα, π.χ. πολλά χερσαία είδη μπορεί να ψάξουν τροφή στο νερό. Είναι ημερόβιοι, αλλά μπορούν να δραστηριοποιηθούν και τη νύχτα κάποιες φορές.
Είναι από τα εξυπνότερα ερπετά, με νοημοσύνη που ξεπερνά αυτήν πολλών θηλαστικών. Διάφορα είδη έχουν βρεθεί ότι λύνουν περίπλοκα προβλήματα για να φτάσουν στην τροφή, έχουν υποτυπώδεις αριθμητικές ικανότητες, παίζουν με αντικείμενα όπως πολλά θηλαστικά κλπ. Ορισμένα είδη εξαπατούν τους γονείς για να κλέψουν τα αυγά τους, όπως ο Varanus albigularis στην Αφρική, όπου ο ένας διώχνει τον κροκόδειλο απ’τη φωλιά κι ο άλλος τρώει τα αυγά, και μετά επιστρέφει και ο πρώτος για να φάει – από τα λίγα ερπετά που κυνηγούν συνεργατικά. Πολλοί δενδρόβιοι βαράνοι χρησιμοποιούν τα μπροστινά τους άκρα για να βγάλουν έντομα από τρύπες, συμπεριφορά σπάνια στις σαύρες. Παρόλα αυτά, οι περισσότεροι βαράνοι είναι μοναχικοί, αποφεύγοντας την επαφή με άλλα μέλη του είδους τους. Εκτός από το συγκεκριμένο Αφρικανικό είδος, κυνηγούν μόνοι τους, αν και μπορεί να συγκεντρωθούν σε περίπτωση πολλής τροφής, π.χ. αν υπάρχει μεγάλο πτώμα, οπότε τρώνε ανάλογα με το μέγεθός τους, με τους μεγαλύτερους πρώτους. Σε τέτοιες περιπτώσεις, μεγαλόσωμοι βαράνοι μπορεί να μαλώσουν, όπως επίσης μαλώνουν αρσενικά κατά την περίοδο αναπαραγωγής για τις περιοχές τους. Όταν μαλώνουν σηκώνονται στα δύο πόδια και σπρώχνονται. Τα θηλυκά σε πολλά είδη σκάβουν περίπλοκες φωλιές, τις οποίες φυλάγουν από εχθρούς, αλλά τα μικρά είναι ανεξάρτητα μόλις γεννηθούν, μένοντας κρυμμένα για τον περισσότερο καιρό μέχρι να μεγαλώσουν, για΄τι έχουν πολλούς εχθρούς, συμπεριλαμβανομένων και μεγαλύτερων μελών του είδους τους. Παρομοίως σηκώνονται στα δύο πόδια και την ουρά για να παρακολουθήσουν το περιβάλλον τους, δίνοντάς τους το αγγλικό όνομα “monitor lizards (σαύρες που παρακολουθούν)». Το όνομα «βαράνος» προέρχεται από το αραβικό «ουαράν» ή «ουαράλ», που προέρχεται από τη σημιτική ρίζα “wrl” αναφερόμενοι σε μεγάλη σαύρα ή δράκο.

Δεν είναι λοιπόν απορίας άξιο ότι τέτοια ζώα συγκέντρωσαν αρκετό μύθο και παράδοση γύρω τους σε διάφορους πολιτισμούς. Εξαιτίας των μοναδικών χαρακτηριστικών τους, οι άνθρωποι από αρχαιοτάτων χρόνων τους ξεχώριζαν από όλες τις υπόλοιπες σαύρες, αντιμετωπίζοντάς τους περισσότερο ως μυθικούς δράκους παρά ως σαύρες. Αλλού σκοτώνονταν ως επικίνδυνα ζώα, αλλού θεωρούνταν κακά πνεύματα και φορείς κακοτυχίας, αλλού λατρεύονταν ή θεοποιούνταν, αλλού ήταν ανεκτοί, χρησιμοποιούνταν στην ιατρική, στη μαγεία και κυνηγούνταν για το κρέας τους. Σήμερα πολλά είδη απειλούνται από την απώλεια του ενδιαιτήματός τους εξαιτίας της ανθρώπινης ανάπτυξης, αλλά κι από την ανθρώπινη εκμετάλλευση, κυρίως για το δέρμα τους. Άλλα είδη ωστόσο εξακολουθούν ν’ακμάζουν παρά τις πιέσεις, αποδεικνύοντας πόσο επιτυχημένα είναι. Όπως και τα περισσότερα ερπετά, οι μύθοι που τους περιβάλλουν τους συνδέουν κυρίως με το κακό, καθιστώντας/όντας έτσι σοβαρά εμπόδια για τις προσπάθειες προστασίας τους. Το παρακάτω κείμενο είναι απόσπασμα βιβλίου, το οποίο βρήκα στη σελίδα του Mampam, ενός περιβαλλοντικού ιδρύματος που ασχολείται με την προστασία λιγότερο γνωστών ζώων, όπως είναι οι βαράνοι, αλλά και με την υποστήριξη παραμελημένων κοινοτήτων. Αρχικά ήταν σπασμένο σε πρώτο και δεύτερο μέρος, αλλά εγώ τα συνένωσα.

Μετάφραση: Bolko

Βαράνοι και ανθρωπότητα

Σελίδα 1 από 2

Απόσπασμα από το Ένα Μικρό Βιβλίο για τους Βαράνους © D. Bennett 1995. Viper Press, UK

Η σχέση μας με τους βαράνους φτάνει μέχρι 90.000.000 χρόνια πριν. Για σχεδόν όλο αυτό το διάστημα, αυτοί ήταν οι θηρευτές κι εμείς τα θηράματα. Οι πρώτες καταγεγραμμένες περιπτώσεις θήρευσης βαράνων από τον άνθρωπο χρονολογούνται περίπου στα 40.000 χρόνια πριν (King 1962). Σήμερα η σχέση της ανθρωπότητας με τους βαράνους είναι περίπλοκη. Είναι αναμφίβολα οι σημαντικότερες από τις σαύρες για την ανθρώπινη φυλή.

Ο βαράνος στην παράδοση και την τέχνη

Οι βαράνοι συχνά λέγεται ότι έδωσαν την έμπνευση για τους μυθικούς δράκους, αλλά πολλά άλλα ζώα διεκδικούν εξίσου την ίδια θέση. Η περιγραφή των μεγάλων όφεων του Καραζάν από το Μάρκο Πόλο εύκολα θα μπορούσε ν’αναφέρεται σε ένα δράκο του Κόμοντο:

«Εδώ υπάρχουν τεράστια φίδια δέκα βήματα σε μήκος και 10 πιθαμές στο πλάτος του σώματος. Στο μπροστινό μέρος δίπλα στο κεφάλι έχουν δύο κοντά πόδια, το καθένα με τρία νύχια σαν αυτά μίας τίγρεως, με μάτια μεγαλύτερα από ένα καρβέλι τεσσάρων πεννών και πολύ λαμπερά. Τα σαγόνια είναι αρκετά πλατιά ώστε να καταπιούν έναν άνθρωπο, τα δόντια είναι μεγάλα και αιχμηρά και η όλη τους εμφάνιση είναι τόσο φοβερή που ούτε άνθρωπος ούτε κανένα άλλο ζώο δε μπορεί να τα πλησιάσει χωρίς τρόμο.»

Οι πρώτες γνωστές απεικονίσεις βαράνων προέρχονται από σπηλαιογραφίες κοντά στο Μπόπαλ που έγιναν πριν από περίπου 10.000 χρόνια (Das 1989). Συχνά εμφανίζονται στην αρχαία και στη σύγχρονη αυστραλιανή τέχνη, αλλά απουσιάζουν εμφανώς από την τέχνη των αρχαίων αιγυπτιακών πολιτισμών. Σύμφωνα με τον Rose (1962) οι βαράνοι συχνά απεικονίζονταν και ταριχεύονταν από τους Αρχαίους Αιγυπτίους. Πάραυτα οι Αιγύπτιοι δεν άρχισαν να ταριχεύουν ερπετά μέχρι τις μεταγενέστερες δυναστείες (πριν περίπου 4.000 χρόνια), όταν σχετίστηκαν με τον ηλιακό θεό Ατούμ, και μια έρευνα για τα μουμιοποιημε΄να ερπετά στο Βρετανικό Μουσειο και σ’αυτό του Καΐρου δεν έχει αποκαλύψει ούτε ένα δείγμα βαράνου (Bennett & Akonnor ms). Ο πιθανότατος λόγος για τον οποίον οι βαρανίδες αποκλείονταν από τη μεταθάνατον ζωή είναι ότι τρώνε τα αυγά και τα μικρά των κροκοδείλων, οι οποίοι, αν και περιφρονούνταν, θεωρούνταν πολύ ιεροί από τους Αρχαίους Αιγυπτίους.

Η παράδοση βρίθει από δεισιδαιμονίες και ανέκδοτα που αφορούν τους βαράνους. Σε κάποια μέρη αντιμετωπίζονται με περιφρόνηση ή και με φόβο, αλλά πολλοί πολιτισμοί εκτιμούν τις σαύρες και ορισμένοι τις αντιμετωπίζουν με υψηλή ευλάβεια.

Ιστορίες ότι οι βαράνοι είναι ιοβόλοι ή και δηλητηριώδεις αφθονούν στην πρώιμη βιβλιογραφία. Το σάλιο τους θεωρείται δηλητηριώδες στη Βεγγάλη και σε μέρη του Βόρνεο πάντοτε μαγειρεύονται με πιπερόριζα ως προληπτικό μέτρο, διότι αν έχει επιλεγεί για την κατσαρόλα ένα δηλητηριώδες άτομο, το μίγμα θα μαυρίσει (Saha 1983; Auffenberg 1982). Οι Mason & Theobald (στο Gaddow 1901) έχουν ισχυριστεί ότι οι Βυρμανέζοι Καρέν έτρωγαν βαράνους, αλλά πετούσαν τα κεφάλια επειδή τα θεωρούσαν δηλητηριώδη. Ο κρυπτικός τραχύλαιμος βαράνος πιστευόταν ότι είχε τόσο δυνατό δηλητήριο, που μπορούσε να σκοτώσει έναν ελέφαντα (Lekagul 1969). Στη Σρι Λάνκα οι βαράνοι του νερού συνήθως θεωρούνται άνοστοι, ενώ οι βαράνοι της Βεγγάλης τρώγονται με ευχαρίστηση (Deraniyagala 1953). Εντούτοις αν πατήσεις τα περιττώματα των σαυρών μπορεί να βγάλεις εξανθήματα με έλκη στα πόδια σου (de Silva, προσ.επικ.). Η ικανότητα των σαυρών να τρώνε ιοβόλα φίδια αναγνωρίζεται σε πολλούς πολιτισμούς και στην Αυστραλία, στην Αίγυπτο και στην Αλγερία η ανοσία τους συχνά αποδίδεται στη συνήθειά τους να αναζητούν φαρμακευτικά φυτά μόλις δαγκωθούν (Reed 1987, Anderson 1898, Mamir, προς. επικ.).

Οι βαράνοι μπορούν να φέρουν κακή τύχη στους ανθρώπους με διάφορους τρόπους. Στο Βόρνεο μερικές φορές απεικονίζονται στις ασπίδες των πολεμιστών για να σκορπίσουν τον τρόμο στις καρδίες των αντιπάλων τους. Εάν ένας βαράνος περάσει μπροστά από έναν προελαύνοντα στρατό, μπορεί να επέλθει ανταρσία, εκτός κι αν η μάχη αναβληθεί. Εάν ένας ειδωθεί σ’ένα γάμο, η ένωση θεωρείται αποτυχημένη από την αρχή (Auffenberg 1982). Σε μέρη του Πακιστάν θεωρούταν απαραίτητο να κρατήσεις το στόμα σου καλά κλειστό μπροστά σ’ένα βαράνο· με μια φευγαλέα ματιά των δοντιών σου θα μπορούσε το πνεύμα του ερπετού να μολύνει την ψυχή σου (Minton 1966). Εάν ένας βαράνος έτρεχε ανάμεσα στα πόδια σου στο Καζακστάν, η πιθανότητά σου να κάνεις παιδιά στο μέλλον θεωρούταν μηδενική (Nickolskii 1915). Σε κάποια μέρη της Ταϊλάνδης κάποιοι άνθρωποι δεν τολμούν καν να προφέρουν το όνομα του βαράνου, ενώ άλλοι το χρησιμοποιούν ως προσβολή (Nutphand undated). Στα νοτιότερα, όταν το φεγγάρι είναι γεμάτο, κάποιοι δύστυχοι άνθρωποι βγάζουν λέπια και βγάζουν μια μακριά, διχαλωτή γλώσσα. Αυτοί οι «βαρανάνθρωποι» περιπλανώνται ψάχνοντας όχι για κάμπιες και σκαθάρια, αλλά για ζεστή ανθρώπινη σάρκα (Auffenberg 1982).

Πολλοί πολιτισμοί ξεχωρίζουν σαφώς τους καλούς από τους κακούς βαράνους. Γύρω από τους λόφους Γκάρο στην Ινδία, οι βαράνοι του νερού με νεφελώδη σημάδια θεωρούνταν κακά πλάσματα που τραβούσαν τους ανθρώπους κάτω απ’το νερό και τους έπιναν το αίμα. Αυτοί με φωτεινά σχέδια (γνωστοί ως Αρίνγκα) υποτίθεται ότι ήταν φιλικοί και απεικονίζονταν στις θύρες των σπιτιών των εργένηδων των φυλών Άτονγκ και Γκάντσινγκ. Ένα άλλο σόι του Γκάρο, οι Ντάουα, έχουν την ακόλουθη ιστορία για τον ιδρυτή τους.

Όταν κάποτε ο Ντάουα ήταν νεαρός, συνάντησε ένα μωρό αρίνγκα που έτρωγε φύλλα πεπονιάς σ’ένα από τα χωράφια του χωριού. Το έπιασε και το έβαλε σ’ένα κλουβί, ταΐζοντάς το με φρούτα. Κάθε μέρα οι γονείς του βαράνου έρχονταν και επισκέπτονταν το φυλακισμένο παιδί τους, κι όταν ο Ντάουα είδε τα τεράστια αρίνγκα τρομοκρατήθηκε σε περίπτωση που αποφάσιζαν να τον εκδικηθούν αυτόν ή τους ανθρώπους του όταν περνούσαν το ποτάμι. Έτσι έντυσε το νεαρό βαρανό μ’ένα κίτρινο πανωφόρι, έβαλε σκουλαρίκια στα αυτιά του, τον απελευθέρωσε και υποσχέθηκε στους γονείς του ότι δε θα ξαναπιάσει βαράνους ποτέ, και τους ζήτησε ως αντάλλαγμα να μη φάνε κανέναν από το σόι του αν διαβεβαίωναν την ταυτότητά τους πριν μπουν στο νερό. Το νεαρό αρίνγκα έγινε ο φίλος του Ντάουα, κι όταν μεγάλωσε συνήθιζε να τον περνάει απέναντι απ’το ποτάμι στην πλάτη του. Μέχρι σήμερα οι Γκάρο ποτέ δε σκοτώνουν αρίνγκα, και πάντοτε φωνάζουν «Είμαι γιος του Ντάουα» πριν μπουν στο ποτάμι. Εάν κάποιος πιαστεί κατά λάθος, του δίνονται λίγα σκουλαρίκια ως απολογία κι απελευθερώνεται (Parry 1932).

Σύμφωνα με το θρύλο, τα κανό από φλοιό πρωτοεφευρέθηκαν από τους βαράνους του Μέρτενς, οι οποίοι έπρεπε να μάθουν πώς να σκαρφαλώνουν για να προμηθεύονται τις πρώτες ύλες για τις τέχνες τους (McConnel 1957). Οι εργατικοί και εφευρετικοί βαράνοι έγιναν τεμπέληδες όταν έφτασαν στη νότια Αυστραλία. Εγκατέλειψαν τη γεωργία και επιδόθηκαν στο κυνήγι μικρών κι ανυπεράσπιστων ζώων, καταλήγοντας τελικά να κλέβουν τροφή από τους ακανθόχοιρους αφού τους νάρκωναν με μέλι (Reed 1987).

Στη Μαλάγια πιστευόταν ότι οι βαράνοι του νερού εκκολάπτονταν από αυγά κροκοδείλου, αλλά έμεναν στην ξηρά, ενώ κάποια απ’τα αδέρφια τους έτρεχαν αμέσως στο νερό κι έτσι γίνονταν γνήσιοι κροκόδειλοι (Ridley 1899). Παραδόξως μια παρόμοια πίστη επικρατούσε στην Αίγυπτο, όπου ο βαράνος του Νείλου πιστευόταν ότι ήταν το πρώτο στάδιο στη ζωή ενός κροκοδείλου, και ο Ηρόδοτος (περίπου στο 450 π.Χ. στον Anderson 1898) περιέγραψε τους βαράνους της ερήμου που είδε στη Λιβύη ως χερσαίους κροκοδείλους.

Χρήσεις των βαράνων από τον άνθρωπο

Η ανθρωπότητα χρησιμοποιεί τους βαράνους με διάφορους τρόπους· για τροφή, ως εξολοθρευτές επιζήμιων ζώων και για την Παρασκευή φαρμάκων και κατεργασμένου δέρματος. Σε κάποια μέρη του κόσμου είναι τεράστιας οικονομικής σημασίας, αλλά σε λίγα μέρη θεωρούνται μάστιγα και γίνονται προσπάθειες αφανισμού τους.

Οι διατροφή πολλών βαράνων τους κάνει ιδανικούς εξολοθρευτές επιζήμιων ζώων, και η χρήση τους γι’αυτό είναι αναμφίβολα η πιο πολύτιμη ιδιότητά τους. Τρώνε αυγά κροκοδείλου και δηλητηριώδη φίδια, όπως επίσης και τεράστιες ποσότητες επιζήμιων για τις καλλιέργειες καβουριών, σαλιγκαριών, σκαθαριών και ορθόπτερων. Σε πολλά μέρη της Αφρικής και της Ασίας ενθαρρύνονται να κατοικήσουν σε ορυζώνες, άλση κοκοφοινίκων κι άλλες αγροτικές εκτάσεις για να μειώσουν τις βλάβες στη σοδειά (π.χ. Deraniyagala 1931). Ο βαράνος του Ρόζενμπεργκ ίσως να έχει εισαχθεί σε πολλά νησιά της νότιας Αυστραλίας για να μειώσει τον αριθμό των ιοβόλων φιδιών (Κεφάλαιο 5) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εξέταζε την εισαγωγή του βαράνου των μαγκροβίων σε νησιά του Ειρηνικού γεμάτα με αρουραίους, μέχρι που έγινε προφανής η βέβαιή του προτίμηση για τα καβούρια (Uchida 1967). Οι λίγες μελέτες που διεξήχθησαν σε βαράνους που ζούσαν σε αγροτικές περιοχές έχουν όλες καταδείξει ότι η διατροφή τους αποτελείται ως επί το πλήστον από ζώα που είναι επιζήμια για τις καλλιέργειες (Auffenberg και αλ 1991, Traeholt 1993, Bennett & Akonnor 1995) και σε πολλές περιοχές η συνήθειά τους να καταναλώνουν πτώματα επιδοκιμάζεται. Όπου οι βαράνοι δεν καταδιώκονται, ζουν κοντά ή και μέσα σε κατοικημένες περιοχές, ψάχνοντας τροφή γύρω από σκουπιδότοπους και τρώγοντας κάθε είδους σκουπίδι. Είναι κοινό θέαμα σε κάποιες από τις μεγαλύτερες πόλεις της Αφρικής, της Ασίας και της Αυστραλίας και πιθανόν είναι ανεκτοί επειδή βοηθούν στη μείωση της τροφής των αρουραίων, των μυγών και άλλων αστικών παρασίτων.

Η χυμώδης σάρκα των βαράνων έχει εκτιμηθεί εδώ και πολύ καιρό. Είναι πλούσια σε λίπος και μπορεί να ψηθεί στο φούρνο, στη σχάρα, να καπνιστεί και να γίνει σούπα, να μαγειρευτεί σε κάρι ή να τηγανιστεί. Εάν μαγειρευτεί προσεκτικά, είναι τρυφερή και ούτε στο ελάχιστο ινώδης ή σκληρή. Τα καλύτερα κομμάτια είναι το συκώτι, η βάση της ουράς και τα αυγά. Ο Cochran (1930) αναφέρει ότι τα αυγά των βαράνων του νερού θεωρούνταν κατάλληλα για προσφορά στο βασιλιά της Ταϊλάνδης. Οι ακόλουθοι του ισλάμ στην Ασία δεν τρώνε βαράνους, αλλά πολλοί ευσεβείς μουσουλμάνοι στη Δυτική Αφρική τους θεωρούν μεγάλη νοστιμιά. Σε κάποια μέρη των νησιών των Φιλιππίνων, οι βαράνοι είναι σημαντικό στοιχείο της διατροφής και σε πολλά μέρη του κόσμου χρησιμοποιούνται για να επαυξήσουν αξιολύπητα χαμηλά σε πρωτεΐνη γεύματα. Η χρήση τους ως τροφή στην Αφρική, στην Ασία και στην Αυστραλία φαίνεται να είναι πλατιά διαδεδομένη (π.χ. Irvine 1969). Ο βαράνος των μαγκροβίωνέχει εισαχθεί σε πολλά νησιά του Ειρηνικού πολύ πρόσφατα, πιθανόν ως πηγή τροφής (Κεφάλαιο 6).

Μια εκπληκτική σειρά τονωτικών, φαρμάκων και φίλτρων φτιάχνονται από διάφορα μέρη του σώματος του βαράνου (π.χ. Gaddow 1901, Auffenberg 1982, Das 1989 και οι παραπομπές που αναφέρονται εκεί). Το λίπος χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της επιδεινούμενης όρασης και για ποικιλία άλλων παθήσεων (ιδίως της αρθρίτιδας, των ρευματισμών, των αιμορροΐδων και των μυικών πόνων). Χρησιμοποιείται επίσης ως σεξουαλικό λιπαντικό (Saxena 1993). Οι αποξηραμένες χοληδόχοι κύστεις είναι ιδιαίτερα θεραπευτικές, αφού θεραπεύουν τα καρδιακά προβλήματα, την ανικανότητα και την ηπατική ανεπάρκεια, όπως επίσης και πλήθος σοβαρότερων παθήσεων. Στη Βόρεια Αφρική, αποξηραμένα κεφάλια βαράνων πωλούνται για να κονιορτοποιηθούν και να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία πλήθους εξωτερικών και εσωτερικών βασάνων (Linley, προσ.επικ.). Οι αμνησιακοί στη Σρι Λάνκα κάποιες φορές παρασκευάζουν ένα γεύμα από γλώσσες βαράνων, το οποίο λέγεται ότι επαναφέρει τη μνήμη στην πλήρη της ισχύ (de Silva, προσ.επικ.). Ο Krishnan (1992) αναφέρει ότι ένας άντρας που υπέστη μια σοβαρή πληγή στο μηρό ως αποτέλεσμα της αναμέτρησής του μ’έναν αγριόχοιρο γιατροπορεύτηκε απ’τους φίλους του με τον ακόλουθο τρόπο: Λεπτές φέτες φρέσκιας σάρκας βαράνου της Βεγγάλης τοποθετήθηκαν μέσα στη βαθιά πληγή, η οποία έπειτα δέθηκε με επιδέσμους. Ο άντρας ισχυρίστηκε αργότερα ότι η πληγή είχε επουλωθεί εντελώς σε δέκα μέρες κι άφησε μόνο μια εκπληκτικά μικρή ουλή. Απ’ό,τι γνωρίζω, καμία από τις θεραπευτικές ιδιότητες των βαρανών δεν έχει τεθεί ακόμα υπό σοβαρή επιστημονική εξέταση. Στη Σρι Λάνκα επίσης πιστευόταν ότι ένα μίγμα λίπους και σάρκας του βαράνου του νερού και ανθρώπινου αίματος και τριχών γίνεται πολύ ισχυρό δηλητήριο αν βραστεί, κι ότι μια σταγόνα είναι αρκετή για να σκοτώσει αμέσως έναν εχθρό (Auffenberg 1982). Οι βαράνοι του νερού λεγόταν επίσης ότι συντελούσαν στην Παρασκευή του πλέον προτιμώμενου δηλητηρίου των Σινγκαλέζων ασασίνων, το καμπάρα-τελ. Τα υλικά (φρέσκο δηλητήριο φιδιού, αρσενικό και διάφορα βότανα) ανακατεύονταν με νερό σ’ένα ανθρώπινο κρανίο και τοποθετούνταν σε μια φωτιά, σε τρεις γωνίες της οποίας δεμένοι βαράνοι του νερού τοποθετούνταν στρατηγικά και χτυπούνταν, ώστε οι συριγμοί τους να επιταχύνουν τη διαδικασία του βρασμού και να επαυξήσουν τη δύναμη του αφεψήματος. Ο αφρός από τα χείλη των σαυρών προστιθέταν στο τελευταίο λεπτό, κι όταν στην επιφάνεια εμφανιζόταν ένα ελαιώδες απόβρασμα, το τρομερό φίλτρο ήταν έτοιμο (Morris στο Gaddow 1901).

Σελίδα 2 από 2

Σύμφωνα με τον Das (1988), η φόνευση βαράνων με τσουγκράνες είναι μια μορφή αθλήματος σε μέρη της βορειοανατολικής Ινδίας. Παρομοίως, τα παιδιά σε μέρη της ερήμου Κάρα-Χουμ αντλούν μεγάλη χαρά κυνηγώντας τους βαράνους της Κασπίας και χτυπώντας τους μέχρι θανάτου με τα ρόπαλα. Επειδή οι σαύρες πιστεύεται ότι είναι δηλητηριώδεις, η συμμετοχή και η επιτυχία σ’αυτό το άθλημα θεωρείται πράξη μεγάλης γενναιότητας (προσ. επικ.).

Ο πολυμήχανος και ξακουστός Μαράθι πολεμιστής Κάρνα Σινγκ πέρασε τα τείχη του Φρουρίου του Κέλνα δένοντας ένα σχοινί σ’ένα βαράνο, αφήνοντάς τον να σκαρφαλώσει το τείχος κι ακολουθώντας τον μέχρι πάνω όταν είχε ασφαλιστεί σε μια στενή σχισμή. Από τότε η φυλή του ήταν γνωστή ως Γκορπάντε (από το μαράθι όνομα του βαράνου της Βεγγάλης, γκορπάντ), και κάθε στρατιώτης στο στρατό εκπαιδευόταν στη χρήση τους (Ramakrishna 1983). Λιγότερο ηρωικα άτομα χρησιμοποιούσαν τις σαύρες για να σκαρφαλώσουν τους τοίχους σπιτιών που διαρρήγνυαν (Robinson στο Gaddow 1901).

Ορισμένοι πολιτισμοί λεγόταν ότι άφηναν τους βαράνους να φάνε τους νεκρούς συγγενείς τους κι έτσι κατήργησαν την ανάγκη αποκομιδής των πτωμάτων με ταφή ή καύση. Στο Αρχιπέλαγος Μέργκου, τα πτώματα αφήνονταν σε εκτεθημένες εξέδρες στο δάσος, ενώ στο Μπαλί τα σώματα καλύπτονταν με καλάθια λυγαριάς, τα οποία απέτρεπαν τους σκύλους και τα μαϊμούνια, αλλά άφηναν τους βαράνους να φάνε με την ησυχία τους (Anderson 1889, Auffenberg 1982). Τέτοια δωρεάν και θρεπτικά γεύματα προσέλκυαν μεγάλους αριθμούς βαράνων του νερού, ο Άντερσον αναφέρει ότι ως και 15 άτομα είχαν παρατηρηθεί «να επιδίδονται σ’ένα μακάβριο γεύμα τέτοιου είδους».

Μακράν η πλέον εξέχουσα χρήση των βαράνων είναι για το δέρμα τους. Τα δέρματα των βαράνων παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή μεμβρανών τυμπάνων και ασπίδων, αλλά σήμερα έχουν μεγάλη ζήτηση στα πλουσιότερα μέρη του κόσμου για να γίνουν λουριά ρολογιών χειρός, παπούτσια, πορτοφόλια, τσάντες κι άλλα δερμάτινα αγαθά. Τα πανέμορφα σχέδια στις σαύρες σε συνδυασμό με την ανθεκτικότητα των τομαριών τους τις κάνουν την πλέον δημοφιλή οικογένεια σαυρών στην αγορά του δέρματος. Οι περισσότερες πιάνονται στις φτωχότερες χώρες της κεντρικής Αφρικής και της Νοτιοανατολικής Ασίας και πωλούνται στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Ιαπωνία. Απ’όσο γνωρίζω δεν υπάρχει ζήτηση για κρέας βαράνου στην Ευρώπη, ούτε οι χοληδόχοι κύστεις πωλούνται ευρέως, έτσι η ζήτηση για τα ζώα προέρχεται μόνο από την αγορά της μόδας. Ο αριθμός των ζώων που εμπλέκονται στο εμπόριο είναι τεράστιος και οι αναφερόμενοι αριθμοί μπορεί να αντιπροσωπεύουν μόνο ένα μικρό ποσοστό του πραγματικού εμπορίου. Μέχρι το 1975, δεν υπήρχε κάποια διεθνής προσπάθεια για την παρακολούθηση του αριθμού των δερμάτων σαυρών που αποστέλλονταν από χώρα σε χώρα, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι σε πολλές περιοχές μια ανθηρή εξαγωγική αγορά υπήρχε για σίγουρα πάνω από εκατό χρόνια. Ο Mertens (1942a) εισηγήθηκε ότι ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ωφέλησε τους βαράνους, δίνοντάς τους λίγη ξεκούραση από την εντατική εκμετάλλευση.

Το 1973-74 η μπαγκλαντεσιανή κυβέρνηση εκτίμησε ότι οι εξαγωγές δερμάτων σαύρας άξιζαν πάνω από US$1.300.000 (Gilmour 1984). Το αναφερόμενο εμπόριο σε δέρματα σαύρας από την Ινδία μεταξύ του 1964 και του 1973 ήταν πάνω από 2,5 εκατομμύρια κιλά, υππολογιζόμενης αξίας σχεδόν 15 εκατομμυρίων ρουπιών (Anon 1978). Εντούτοις το εμπόριο που αναφέρθηκε στο CITES κατά το 1975 αντιστοιχούσε σε μόνο 51.239 δέρματα, εκ των οποίων τα 38.478 προέρχονταν από την ινδική υποήπειρο. Το ελάχιστο συνολικό εμπόριο σε δέρματα βαράνων μεταξύ 1975-199* καταδεικνύεται παρακάτω. Η μεγάλη αύξηση στους αριθμούς μεταξύ του τέλους της δεκαετίας του 1970 και της αρχής της δεκαετίας του 1980 αντανακλά πιθανότερα βελτιώσεις στην αποτελεσματικότητα του συστήματος αναφοράς παρά μια πραγματική ένδειξη αύξησης της ζήτησης.

Δεν κυνηγούνται όλοι οι βαράνοι για το δέρμα τους, στην πραγματικότητα το βάρος του εμπορίου πλήττει μόνο πέντε ή έξι είδη. Ο βαράνος του νερού (V. salvator) είναι το περισσότερο συλλεγόμενο είδος, με αναφορά εμπορίου σχεδόν 2,5 εκατομμυρίων δερμάτων μόνο το 1990. Οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς δερμάτων βαράνων είναι η Ινδονησία, οι Φιλιππίνες και η ταϊλάνδη. Τα περισσότερα δέρματα αποστέλλονται μέσω της Σιγκαπούρης και βρίσκουν αγορές σ’όλη την υπόλοιπη ανατολική Ασία, την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Στην Αφρική ο βαράνος του Νείλου είναι το βαρύτερα εκμεταλλευόμενο είδος με μέσο αναφερόμενο εμπόριο άνω των 400.000 δερμάτων μεταξύ 1980 και 1985. Τα περισσότερα δέρματα εξάγονται από τη Νιγηρία, το Σουδάν, το Μάλι και το Καμερούν και πωλούνται στη Γαλλία, στην Ιταλία και στης Η.Π.Α. Αναφέρεται επίσης εμπόριο μεγάλης κλίμακας του V. exanthematicus (δηλ. V.albigularis και V.exanthematicus) με μέσο όρο τα 88.000 δέρματα ν’αποστέλλονται ετησίως μεταξύ του 1980 και του 1985. Τα περισσότερα απ’αυτά τα ζώα προέρχονταν από τη Νιγηρία (V. exanthematicus) και, σε μικρότερο βαθμό, το Μάλι (V. exanthematicus), το Σουδάν (;) και τη Νότια Αφρική (V. albigularis). Η περισσότερη ζήτηση έρχεται από τη Γαλλία, άλλα ευρωπαϊκά κράτη και τις ΗΠΑ. Το εμπόριο σε δέρματα βαράνων της ερήμου, V. griseus, αναφέρεται συχνά, αλλά σύμφωνα με τον Auffenberg (1982) το δέρμα του είναι πολύ λεπτό για να γίνει καλό προϊόν και θεωρείται πολύ υποδεέστερο υποκατάστατο δερμάτων άλλων βαράνων. Τα περισσότερα δέρματα ζώων που πωλούνται ως V. griseus, πιθανόν ανήκουν στα δύο πλήρως προστατευόμενα είδη V. bengalensis και V. flavescens. Το εμπόριο σ’αυτά τα είδη έχει κηρυχθεί εκτός νόμου από το 1975, αλλά πολλές χώρες, ιδιαίτερα η Ιαπωνία, αγνόησαν την απαγόρευση και συνέχισαν να εισάγουν μεγάλες ποσότητες από τα δέρματά τους μέχρι πολύ πρόσφατα. Μεταξύ του 1983 και του 1986 πωλήθηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο δέρματα V. bengalensis, κυρίως από την Ινδία, το Μπαγκλαντές και την ταϊλάνδη και σχεδόν όλα εξείχθησαν στην Ιαπωνία. Το εμπόριο σε δέρματα του V. flavescens αριθμούσε σε μέσο όρο σχεδόν 120.000 δέρματα ετησίως μεταξύ του 1983 και του 1986. Σχεδόν όλα τα δέρματα προέρχονταν από την Ινδία και το Μπαγκλαντές και πάλι η Ιαπωνία ήταν μακράν ο μεγαλύτερος καταναλωτής. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι όλοι οι αριθμοί που αναφέρθηκαν παραπάνω αφορούν μόνο ολόκληρα δέρματα, και δεν περιλαμβάνουν προϊόντα κατασκευασμένα από βαράνους ή συναλλαγές που αναφέρονται με το βάρος (που συχνά ανέρχονται στις χιλιάδες κιλά το χρόνο). Ούτε περιλαμβάνουν τα πάνω από 1,5 εκατομμύρια δέρματα που κατέγραψαν τα ιαπωνικά τελωνεία μεταξύ του 1983 και του 1987, αλλά δε δηλώθηκαν στο CITES. Επιπλέον τα δέρματα των βαράνων συχνά ταυτοποιούνται λανθασμένα στις επίσημες δηλώσεις, με ασιατικά είδη να εξάγονται από αφρικανικές χώρες και το αντίστροφο. Οι εξαγωγείς θα πρέπει να το βρίσκουν πολύ εύκολο να εξαπατούν τους υπαλλήλους των τελωνείων και του CITES. Κατά τις διερευνήσεις μου, αρκετά τελωνειακά γραφεία σε αρκετές χώρες ζητούσαν φωτογραφίες που απεικόνιζαν τα διάφορα είδη, παραδεχόμενα ότι δε μπορούσαν να τα ξεχωρίσουν. Η πιο πρόσφατη αναφορά του παγκοσμίου εμπορίου δερμάτων ερπετών (Jenkins & Broad 1994) περιλαμβάνει μια μόνο φωτογραφία του V. salvator, του συχνότερα απαντώμενου βαράνου στο εμπόριο δερμάτων, ο οποίος είναι σαφώς λάθος ταυτοποιημένος και θά’πρεπε να ταυτοποιηθεί ως V. dumerilii, ένα είδος για το οποίο το εμπόριο δέρματος είναι άγνωστο.

Η εκμετάλλευση των βαράνων έχει παραβλεφθεί σε μεγάλο βαθμό από τους Δυτικούς. Οι περισσότεροι άνθρωποι δε θεωρούν τους βαράνους χαδιάρικα ζώα, και ίσως είναι εξαιτίας της απουσίας γούνας που η σφαγή τους δεν προκαλεί τη συμπόνια που επεκτείνεται σε άλλα θύματα του εμπορίου δερμάτινων. Απ’ό,τι είναι γνωστό, ούτε ένας βαράνος δεν έχει εκτραφεί εμπορικά, κι έτσι το εμπόριο βασίζεται εξολοκλήρου σε ζώα πιασμένα από τη φύση. Αναλογιζόμενοι τους τεράστιους αριθμούς των εμπλεκόμενων ζώων και το γεγονός ότι μόνο τα δέρματα των ενηλίκων ή των ημιενηλικών ατόμων είναι κατάλληλα, μπορούμε να υποθέσουμε ότι το εμπόριο τελικα θα εξαντλήσει τους αριθμούς τους στο σημείο που θα εξαφανιστούν σε πολλές περιοχές. Πρόσφατες εξαφανίσεις μεγάλης κλίμακας έχουν πιθανολογηθεί για αρκετούς βαράνους στο Πακιστάν, την Ινδία και το Μπαγκλαντές, αλλά δεν είναι σαφές αν η εξαφάνισή τους οφείλεται περισσότερο στο άμεσο ανθρώπινο κυνήγι ή στην απώλεια του ενδιαιτήματός τους. Μελέτες σε βαρέως εκμεταλλευόμενους πληθυσμούς στη Σουμάτρα κατέδειξαν μία από τις υψηλότερες καταγεγραμμένες βιομάζες κάθε σαύρας στον κόσμο (Erdelen 1988, 1991) και δεν υπάρχουν σαφώς επιβεβαιωμένες περιπτώσεις πληθυσμών βαράνων που αποδεκατίστηκαν οπουδήποτε στην Νοτιοανατολική Ασία ή στην Αφρική από τις δραστηριότητες του εμπορίου δέρματος (π.χ. Buffrenil et al 1994, Shine et al. 1996). Η απώλεια του ενδιαιτήματος, από την άλλη, μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη για μειώσεις στους αριθμούς των βαράνων σε κάθε χώρα όπου βρίσκονται. Είναι δύσκολο να σκεφτούμε το εμπόριο δέρματος χωρίς αποστροφή, αλλά η φτώχεια στην Αφρική και στη Νοτιοανατολική Ασία είναι πολύ πιο ανυπόφορη. Το ενδεχόμενο οι βαράνοι να γίνουν ένας πολύ προσοδοφόρος και βιώσιμος πόρος θα έχει περάσει απ’το μυαλό πολλών, αλλά δε φαίνεται να έχει γίνει καμία προσπάθεια εκτροφής τους σε εμπορική κλίμακα. Αυτό μπορεί να μη γίνεται εξαιτίας του γεγονότος ότι ακόμα αφθονούν σε πολλές περιοχές, αλλλά αν η ανθρωπότητα πρόκειται να συνεχίζει να ωφελείται από τους βαράνους στο μακροπρόθεσμο μέλλον, η αναπαραγωγή μεγάλης κλίμακας στην αιχμαλωσια θα είναι υποχρεωτική.

Πολλοί καλοπροαίρετοι αλλά παραπληροφορημένοι άνθρωποι καταδικάζουν την κατανάλωση των βαράνων όχι με γνώμονα τη γεύση, αλλά την ηθική. Θεωρούν ότι η χρήση τους για τροφή ή πράγματι για κάθε σκοπό συμβάλλει στην εξαφάνισή τους, αλλά αδυνατούν να καταλάβουν ότι σχεδόν όλες οι χώρες όπου υπάρχουν βαράνοι είναι αφάνταστα φτωχότερες από οπουδήποτε στη Βόρεια Αμερική ή στην Ευρώπη. Επειδή οι άνθρωποι έχουν πολύ λίγα χρήματα, έχουν πολύ υψηλή βρεφική θνησιμότητα και πολύ μικρό προσδόκιμο ζωής. Αυτό τους εξαναγκάζει να υιοθετούν μη βιώσιμες οικονομικές πρακτικές που οδηγούν στην καταστροφή των τοπικών οικοσυστημάτων, στην εξαφάνιση πολλών ζώων και φυτών και σε γη ακατάλληλη για τίποτα εκ΄τος από παραγκουπόλεις και στρατόπεδα προσφύγων. Απ’όλα τα άγρια ζώα, οι βαράνοι είναι μεταξύ των πλέον κατάλληλων για βιώσιμη χρήση. Αναπαράγονται κι αναπτύσσονται πολύ γρήγορα, και πολλοί είναι το ίδιο ευχαριστημένοι ζώντας σ’ένα παρθένο δάσος, σ’ένα χωράφι καλαμποκιού ή σ’ένα σκουπιδότοπο. Γρήγορα δημιουργούν μεγάλους πληθυσμούς οπουδήποτε υπάρχει επαρκής τροφή και δεν είναι εκλεκτικοί στη διατροφή τους. Το κρέας τους είναι πολύ θρεπτικό και το σημαντικότερο, το δέρμα τους είναι πολύ ακριβό. Η τιμή ενός ζευγαριού παπουτσιών βαράνου στην Ιταλία ή στην Ιαπωνία θα τάιζε μια οικογένεια για ένα χρόνο στα περισσότερα μέρη του κόσμου. Οι Δυτικοί που αντιλέγουν στη χρήση κάθε δέρματος ζώου εκτος από αγελάδες και πρόβατα συχνά αδυνατούν να καταλάβουν ότι το δικαίωμα στην ύπαρξη ζώων χωρίς οικονομική αξία είναι πιθανό να αμφισβητηθεί όλο και περισσότερο όσο οι πληθυσμοί των φτωχότερων χωρών αυξάνονται.

Χρήσεις του ανθρώπου από τους βαράνους

Η ανθρωπότητα προσφέρει τροφή και στέγη στους βαράνους. Λίγοι μεγάλοι βαράνοι θα φάνε ανθρώπους αν τους δοθεί η ευκαιρία, αλλά οι περισσότεροι πρέπει να αρκεστούν στα θαμμένα πτώματα που εντοπίζουν με την όσφρηση και τα ξεθάβουν. Σε πολλά μέρη του κόσμου είναι αναγκαίο τα νεκροταφεία να προστατεύονται καλά από τους βαράνους, με τη συμπίεση του εδάφους με άργιλο ή κοράλι, ή με την περιβολή της περιοχής με ισχυρό φράκτη (π.χ. Taylor 1963). Μόνο λίγοι, πολύ μεγάλοι δράκοι του Κόμοντο μπορούν να πιάσουν και να φάνε έναν υγιή ενήλικα, αλλά τα μικρά παιδιά δυνητικά θα μπορούσαν να γίνουν θήραμα αριθμού ειδών. Οι βαράνοι έχουν την κακή φήμη ότι κλέβουν ζώα (συνήθως νεαρά κοτόπουλα) από τον άνθρωπο στα περισσότερα μέρη του κόσμου και γι’αυτό συχνά θανατώνονται όταν συναντιούνται από τους αγρότες. Σε κάποιους πολιτισμούς, οι βαράνοι αντιμετωπίζονται περισσότερο με ανοχή παρά ενθαρρύνονται. Τοπικά έθιμα συχνά απαγορεύουν τη θανάτωση των βαράνων για οποιονδήποτε λόγο, αλά η αντικοινωνική τους συμπεριφορά δε μένει απαραίτητα ατιμώρητη. Ο Cisse (1971) θυμάται ότι ένας Σενεγαλέζος που βρήκε ένα βαράνο του Νείλου στο σπίτι του να γευματίζει από τα αυγά του πρωινού του δεν είχε τη δύναμη να σκοτώσει τον εισβολέα, αλλά εκτόνωσε το θυμό του δένοντας το ζώο και δίνοντάς του ένα καλό ξύλο με τη ζώνη πριν το απελευθερώσει, μελανιασμένο αλλά κατά τα’άλλα αβλαβές. Παρέμεινε στην περιοχή, αλά δεν ξαναμπήκε στο σπίτι του ποτέ.

Οι βαράνοι αγαπούν τους βρώμικους κατασκηνωτές και καθαρίζουν μεγάλο μέρος της βρωμιάς τους, όπως αποφάγια, περιττώματα, και, δυστυχώς, πλαστικές σακούλες και άλλα μη φαγώσιμα σκουπίδια που μυρίζουν φαγητό. Σε πολλές περιοχές, φαίνεται να γνωρίζουν τις συνήθειες των παραθεριστών, κι εμφανίζονται σταθερά λίγα λεπτά αφού έχει αναχωρήσει και το τελευταίο τουριστικό λεωφορείο. Λιγότερο ντροπαλά άτομα μπορεί να ζητούν φανερά τροφή από τους ανθρώπους και μπορεί ακόμα και να παρακαλούν για τροφή σαν σκυλιά.

Από τότε που γράφτηκαν τα παραπάνω, κάποια πράγματα έχουν αλλάξει. Η πιο σημαντική ανακάλυψη είναι ότι πράγματι οι βαράνοι έχουν δηλητήριο, ανακάλυψη που έγινε το 2004. Μαζί με τα δηλητηριώδη λανθανωτοειδή και τέρατα του Τζίλα, τα φίδια, τους ανγκουίδες και τα ιγκουάνια αποτελούν τον κλάδο των τοξικοφόρων, ο μεσοζωικός πρόγονος των οποίων είχε εξελίξει δηλητήριο, οι απόγονοι σχεδόν το έχασαν, και αργότερα κάποιοι κλάδοι το επανεξέλιξαν και το ισχυροποίησαν. Όπως και τα τέρατα του Τζίλα, οι βαράνοι έχουν τους δηλητηριώδεις αδένες στην κάτω γνάθο, και ο μηχανισμός έγχυσης είναι υποτυπώδης. Το δηλητήριό τους δεν είναι πολύ ισχυρό, αλά μπορεί να αποδυναμώσει ή και να σκοτώσει αργά μικρά ζώα που δαγκώθηκαν και ξέφυγαν, οπότε ο βαράνος μπορεί να τα βρει. Το δηλητήριο του δράκου του Κόμοντο μπορεί να σκοτώσει μέσα σε διάστημα ημερών μεγάλα ζώα όπως βουβάλια, οπότε ίσως είναι ισχυρότερο, ή απλώς εγχέεται μεγαλύτερη ποσότητα από το βαθύ δάγκωμα που κάνει. Δεν έχουν καταγραφεί ανθρώπινοι θάνατοι από δάγκωμα βαράνου, εκτός ίσως από μία μόνο περίπτωση που είχε πολλαπλά προβλήματα υγείας, και ίσως ο βαράνος να την εξασθένησε ακόμα περισσότερο. Το πιο πιθανό είναι να υπάρξει έντονος πόνος, αιμορραγία και φλεγμονή μετά από δάγκωμα βαρανού, κι όχι κάτι σοβαρότερο. Οπότε ίσως οι αναφορές ότι τα δαγκώματα του βαράνου πονάνε πολύ ή επουλώνονται δύσκολα ίσως τελικά να έχουν κάποια βάση στην πραγματικότητα, αλλά όλες οι άλλες πίστεις, ότι για παράδειγμα μπορεί να σκοτώσει άνθρωπο εύκολα ή και ελέφαντα, ότι το δηλητίριο παραμένει στο κρέας ή στο κεφάλι του ζώου κλπ είναι υπερβολές.

Επίσης ο βαράνος της ερήμου (Varanus griseus) σήμερα έχει ενταχθεί στον πίνακα i της Σύμβασης για το Διεθνές Εμπόριο Απειλούμενων Ειδών (CITES), οπότε το εμπόριό του απαγορεύεται εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, π.χ. για επιστημονική έρευνα. Άλλοτε είδος που εκτεινόταν σ’όλη τη Βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή και στην κεντρική Ασία μέχρι το Καζακστάν, σήμερα η απώλεια του ενδιαιτήματος και το κυνήγι έχουν μειώσει και κατατμήσει τους πληθυσμούς του.
Ο V. exanthematicus συμψηφίζεται με τον V. albigularis στο άρθρο, γιατί την εποχή που γράφτηκε τα δύο είδη δεν αναγνωρίζονταν ως ξεχωριστά απ’όλη την επιστημονική κοινότητα. Σήμερα θεωρούνται δύο διαφορετικά είδη.

Ο ακανθόχοιρος που αναφέρεται στο άρθρο πιθανότατα είναι η αυστραλιανή έχιδνα (Tachyglossus aculeatus), ένα αγκαθωτό μικρό θηλαστικό της τάξης των μονοτρημάτων (ωοτόκα θηλαστικά) που έχει συγχυστεί με τον ακανθόχοιρο ή και με τον σκαντζόχοιρο από τους Ευρωπαίους. Τρέφεται με μυρμήγκια και τερμίτες.

Από τότε που ο άνθρωπος άρχισε να ενοχοποιεί ορισμένες βιολογικές του λειτουργίες, άρχισε να πιστεύει παράξενα πράγματα. Και, μαϊμούνι ων, έβλεπε πάντοτε οντότητες με ανθρώπινες φατσούλες και χέρια με αντίχειρες πίσω από κάθε φυσικό φαινόμενο, τύχη ή κακοτυχία, οι οποίες μάλιστα είχαν βούληση, στόχους και συναισθήματα όπως κι αυτός. Το ενδεχόμενο ότι πράγματα γίνονται είναι δεν είναι αυτός στον κόσμο δεν του πέρασε απ’το μυαλό, ή, όταν του πέρασε, του δημιούργησε τόσο μεγάλο υπαρξιακό άγχος, ώστε το απέκλεισε αμέσως κι έκανε αιώνες μέχρι να ξαναμιλήσει γι’αυτό. Τότε ο άνθρωπος είχε ανιμιστική σχέση με τον κόσμο του, η σχέση εγώ-εσύ, όπως έλεγε και η Ρέι Τάναχιλ. Και όταν λοιπόν κάτι κακό τύχαινε να συνδυαστεί με κάτι ενοχοποιημένο από τον ανθρώπινο πολιτισμό, όπώς μ’αυτές τις κακές βιολογικές λειτουργίες, τότε έπρεπε οπωσδήποτε να είναι το έργο ενός δαίμονα. Μάλλον κάπως έτσι γεννήθηκαν και οι δαίμονες της τουαλέτας, που απαντούν στα δαιμονολόγια πολλών πολιτισμών.

Ο Σουλάκ (Šulak) ήταν ο βαβυλωνιακός δαίμονας του αποχωρητηρίου. Ήταν δαίμονας που παραμόνευε στα αποχωρητήρια, ή όπου αλλού ένας άνθρωπος έκανε τις φυσικές του ανάγκες, οπότε εκεί, επειδή ήταν μόνος, ήταν ευάλωτος σε αιφνίδια επίθεσή του, η οποία ήταν ένα mišittu, δηλαδή αποπληξία, πιθανώς κάποιο εγκεφαλικό επεισόδιο, επιλειπτική κρίση, ανακοπή κλπ. Για το λόγο αυτόν, αποκαλείται και κτυπητής. Προφανώς αν τύχαινε κάποιος καρδιοπαθής να πάθει ανακοπή από το πολύ σφίξιμο – αυτό που λέμε ο γέρος πήγε από χέσιμο -, φαινόταν πολύ παράξενο, αν όχι τρομακτικό, στους τότε ανθρώπους και το απέδιδαν στο δαίμονα. Ο δαίμονας αυτός εμφανίζεται στην πλάκα 27 του βαβυλωνιακού διαγνωστικού εγχειριδίου, ιατρικού βιβλίου του πρώτου μισού της δεύτερης χιλιετίας π.Χ., στην οποία περιγράφονται πολλές άλλες νόσοι και οι θεοί, θεές και δαίμονες που τις προκαλούν. Ο δαίμονας αυτός ήταν γνωστός από παλαιότερα στην Εγγύς Ανατολή, αφού εμφανίζεται και σε χεταϊκά γραπτά, αν και το χεταϊκό όνομά του δεν το γνωρίζουμε.

Ο δαίμονας ξανακάνει την εμφάνισή του στο εβραϊκό Βαβυλωνιακό Ταλμούδ, ένα πολύτομο έργο που ολοκληρώθηκε γύρω στο 500 μ.Χ. στη Βαβυλώνα, στο οποίο εξηγείται ο νόμος της Τορά, και σήμερα αποτελεί το βασικότερο ιερό κείμενο των περισσότερων κλάδων του ιουδαϊσμού. Αν και η Τορά ήταν ο πρώτος γραπτός νόμος που παραδόθηκε στο Μωυσή από το Θεό, υποτίθεται πως μαζί δόθηκε και μία σειρά προφορικών νόμων, καθώς και ο τρόπος ερμηνείας των γραπτών, τα οποία αποκαλύπτονταν στις επόμενες γενιές σοφών, μέχρις ότου να γραφτούν στο Ταλμούδ. Στην πραγματικότητα το Ταλμούδ ήταν η συλλογή των ερμηνειών και των δικαστικών αποφάσεων του πλέον πολυπλοκοποιημένου και τροποποιημένου αρχικού νόμου, ο οποίος άλλαξε με την πάροδο των αιώνων και των ιστορικών συγκυριών, αφού οι αρχικοί νόμοι ήταν πολύ άκαμπτοι και κατάλληλοι μόνο για μια πρωτόγονη κι απομονωμένη κοινωνία. Εδώ λοιπόν ο δαίμονας αναφέρεται ως ο «Δαίμονας του Αποχωρητηρίου (σεϊντ μπεϊτ χα-κισσέτ)». Σύμφωνα με τους ταλμουδικούς ραββίνους, ένας άντρας δε θα πρέπει να έλθει σε σεξουαλική επαφή επιστρέφοντας από το αποχωρητήριο, αν δεν έχει περάσει χρόνος όσος αν περπατούσε μισό μίλι, διότι ο Δαίμονας του Αποχωρητηρίου μένει μαζί του για εκείνο το διάστημα και τα παιδιά του θα γεννηθούν επιλειπτικά. Το Ταλμούδ βρίθει παρόμοιων παράλογων απαγορεύσεων στο σεξ, οι οποίες αποτρέπουν διάφορα προβλήματα στους απογόνους. Στην πραγματικότητα είναι επηρεασμένο βαθιά από τη βαβυλωνιακή ιατρική και μαγεία, και στις σελίδες του μπορεί να βρεθεί πλήθος ιατρικών συνταγών και μαγικών τελετουργιών για τη θεραπεία ασθενειών. Αν και πιστεύεται ότι ο ιουδαϊσμός απαγορεύει τη μαγεία, στην πραγματικότητα μόνο η μαγεία με επίκληση σε ξένες θεότητες απαγορεύεται ως ειδωλολατρεία, ηδάλλως, μέσα στα πλαίσια του μονοθεϊσμού, ή εάν πρόκειται να θεραπευτεί μια ασθένεια, δηλαδή για κάτι καλό, όλα επιτρέπονται. Οι μεταγενέστεροι ραββίνοι, αναγνωρίζοντας το μαγικό παραλογισμό του Ταλμούδ, αλλά και μην τολμώντας να το αμφισβητήσουν ανοιχτά, σιωπηρά άρχισαν να παραλείπουν τέτοιες περίεργες συμβουλές από τις πραγματείες τους πάνω στο Ταλμούδ, και οι Εβραίοι γιατροί σπάνια συμβουλεύονταν το Ταλμούδ ως πηγή ιατρικής γνώσης. Ο Μαϊμονίδης για παράδειγμα δε συμπεριέλαβε το νόμο του Δαίμονα του Αποχωρητηρίου στη Μισνέ Τορά, τη μεγάλη συλλογή εβραϊκών νόμων που συνέταξε μεταξύ 1170-1180. Ο δαίμονας αυτός εμφανίζεται στην ταλμουδική πραγματεία Σαμπάτ 67α και στην Μπεραχότ 62α με τη μορφή τράγου.

Ο Δαίμονας του Αποχωρητηρίου ξαναεμφανίζεται στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, ως ένα ακάθαρτο πνεύμα που φέρνει πλοιάδα φυσικών και πνευματικών παθήσεων.

Τώρα μπορεί να μου πείτε πως αυτά είναι πράγματα περασμένα και ξεχασμένα, χωρίς καμία σημασία σήμερα, που μόνο λίγα ψαχτήρια σαν κι εμένα τα βρίσκουν και τα ανασύρουν στην επιφάνεια. Έτσι νομίζετε! Μπορεί οι θρησκεία της Βαβυλώνας να έσβησε για πάντα, όμως ο ιουδαϊσμός καλά κρατεί, και τα πιο ορθόδοξα ρεύματά του θεωρούν το Ταλμούδ θεόπνευστο κείμενο. Γι’αυτούς τα κομμάτια που λένε για μαγεία και δαίμονες είναι δύσκολο, γιατί πρέπει να τα ερμηνεύσουν με τέτοιον τρόπο, ώστε να μη φαίνονται γελοία για το σημερινό άνθρωπο. Ο νόμος για το Δαίμονα του αποχωρητηρίου έχει ερμηνευθεί ποικιλοτρόπως. Σύμφωνα με την επικρατούσα ερμηνεία, που κυριαρχεί σήμερα εξαιτίας της ισότητας των φύλων, ο Θεός απλός προτρέπει τον άντρα να είναι καθαρός όταν συνευρίσκεται με τη γυναίκα του, ως ένδειξη σεβασμού προς αυτήν. Ναι, ακριβώς αυτό! Αυτοί που υποβίβασαν τη γυναίκα σε επίπεδο περιουσιακού στοιχείου, τώρα αρχίζουν να αλλάζουν αυτά που είπαν για να μη φαίνονται πρωτόγονοι και κατά βάση όμοιοι με τα ισλαμικά αδέρφια τους! Αν όμως σκοπός ήταν μια απλή προτροπή, τότε γιατί τα παιδιά κάποιου να γεννηθούν επιλειπτικά αν δεν τηρήσει τη συμβουλή; Θέλει ο Θεός να τρομοκρατεί τους πιστούς του;

Υπάρχουν όμως και πολλοί, οι οποίοι παραδέχονται την ύπαρξη αυτού, καθώς κι άλλων δαιμόνων. Έχουν υπολογίσει το χρόνο του μισού μιλίου στα 30 λεπτά. Η πίστη σε διάφορους δαίμονες υπήρχε ανέκαθεν στον ιουδαϊσμό. Την εποχή που γράφτηκε το Ταλμούδ για παράδειγμα και νωρίτερα, οι Εβραίοι πίστευαν σε δαίμονες που μπορούσαν να προκαλέσουν οτιδήποτε. Αυτοί παραμόνευαν συνήθως σε εγκαταλελειμμένα ή ακατοίκητα με΄ρη, όπως σε ερείπια, νεκροταφεία ή ερήμους, και μπορούσαν να καταλάβουν την ψυχή ενός ευάλωτου ανθρώπου. Δεν ήταν τυχαίο που ο Χριστός συνάντησε το Διάβολο στην έρημο, ή ότι οι άγιοι πατέρες ασκήτευαν στην έρημο. Εκεί η πίστη τους δοκιμαζόταν από τους αναρίθμητους δαίμονες. Ε, με τόσες στερήσεις που περνούσαν, σίγουρα θα έβλεπαν τρομακτικά οράματα, κι αν έπαιρναν και κάτι, ακόμα περισσότερο. Για να αποτρέψουν λοιπόν τα δαιμόνια, οι Εβραίοι κατέφευγαν σε περίεργες μαγικές πρακτικές. Γι’αυτό και οι Ρωμαίοι τους χαρακτήριζαν ως έθνος προληπτικών και δεισιδαιμόνων. Για να το λένε αυτό οι Ρωμαίοι, που πίστευαν σε κάθε είδος οιωνού, σκεφτείτε πόσο προληπτικοί ήταν οι Ιουδαίοι. Η δεισιδαιμονία αυτή δε σταμάτησε μέχρι και τον εβραϊκό διαφωτισμό στην Ευρώπη κατά τον 18ο αιώνα τουλάχιστον, οπότε μέχρι τότε οι Εβραίοι ζούσαν σε απομονωμένες κοινότητες με το ραββίνο στη θέση επίγειου θεού κι είχαν αναπτύξει πολλά αλλόκοτα έθιμα. Παρόλα αυτά, ακόμα και σήμερα, ιδίως σε υπερορθόδοξους κύκλους, κυριαρχεί η δεισιδαιμονία. Δηλαδή υπάρχουν ακόμα σήμερα Εβραίοι που πιστεύουν στο Δαίμονα του Αποχωρητηρίου! Και το ακόμα χειρότερο είναι ότι εμείς οι σκεπτόμενοι άνθρωποι σήμερα καλούμαστε να σεβαστούμε αυτήν τη θρησκεία, και κάθε κριτική της μπορεί να εκληφθεί ως αντισημιτισμός. Ακριβώς αυτό, δηλαδή αν δεν προσποιείσαι ότι τουλάχιστον αναγνωρίζεις το δικαίωμα κάποιον ανθρώπων να πιστεύουν στο Δαίμονα του Αποχωρητηρίου ή στην ιδέα ότι το κόψιμο μικρού μέρους του πέους τους διαφοροποιεί από τα υπόλοιπα έθνη, κινδυνεύεις να εξισωθείς με αρνητή του Ολοκαυτώματος ή κάτι τέτοιο! Ευτυχώς δεν υπάρχουν πολλοί υπερορθόδοξοι Ιουδαίοι στη χώρα μας, και δεν έχουμε τέτοια προβλήματα προς το παρόν.

Ή λέτε τελικά ο δαίμονας αυτός να υπάρχει, κι εγώ να αμαρτάνω τώρα που τα γράφω αυτά; Μήπως όταν δυσκολευόμαστε να βγάλουμε το σκατό απ’τον κώλο φταίει ο δαίμονας, και θα έπρεπε να του προσφέρουμε λίγο χρησιμοποιημένο χαρτί υγείας για να τον κατευνάσουμε;

Όλοι μαςέχουμε βιώσει μεγάλο φόβο κάποια στιγμή και ξέρουμε πόσο τρομακτικό συναίσθημα είναι αυτό. Πολλοί από εμάς θά’χουμε πάθει τουλάχιστον μια φορά στη ζωή μας κρίση πανικού. Εγώ θυμάμαι περίπου 5-6 σ’εμένα. Είναι η ακραία έκφραση του άγχους, με έντονη ταχυκαρδία, εφήδρωση, αίσθηση ανικανότητας λύσης του προβλήματος, ζάλη, πονοκέφαλος, πόνους στο σώμα όπως στο στήθος και τα άκρα, ξηρός λαιμός και δυσκολία στην κατάποση, αποπροσανατολισμός, γρήγορες αγχωμένες κινήσεις ή ακινησία σ’ένα μέρος, ακόμα και φόβο απώλειας του μυαλού ή και επερχόμενου θανάτου. Αυτή η κρίση δεν προκαλείται απαραίτητα από κάποιον προφανή λόγο? Μπορεί να έρθει έπειτα από βαθιά σκέψη για παράδειγμα, όπως σ’εμένα μερικές φορές. Άλλες φορές που την είχα πάθει είχε προέλθει από αίσθηση ότι κάτι δεν πήγαινε καλά στο σώμα μου. Φυσικά αυτή η αντίδραση, μολονότι εντονότατη, δεν αφήνει κάποια μόνιμη βλάβη στον οργανισμό, διαρκώντας μόνο λίγα λεπτά. Σε ορισμένες περιπτώσεις ωστόσο, όπως στην αγχώδη διαταραχή του πανικού, μπορεί να προκαλείται ευκολότερα ή να διαρκεί με αυξομειούμενη ένταση περισσότερο, αλλά φυσικά δεν απειλή τη ζωή. Πώς θα ήταν όμως εάν ένας βρισκόταν σε παρόμοια κατάσταση υπέρτατου φόβου, χωρίς τρόπο διαφυγής, για μεγάλο χρονικό διάστημα; Το θέμα αυτό μελετήθηκε από διάφορους επιστήμονες, και σήμερα γνωρίζουμε ότι μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα, ακόμα και στο θάνατο. Εδώ μπορούμε δηλαδή να πούμε ότι ο θάνατος προκαλείται από ψυχοσωματικά αίτια. Υπάρχουν βέβαια περιπτώσεις όπου κάποιος έχει πεθάνει από καρδιακή προσβολή έπειτα από έντονο φόβο, στις οποίες ωστόσο μεταθάνατον διαγιγνώσκεται λανθάνον πρόβλημα υγείας. Εδώ αναφέρομαι όμως στις περιπτώσεις οι οποίες δεν παρουσίαζαν κανένα πρόβλημα υγείας πριν το επεισόδιο, ούτε βρέθηκε κάτι μετά το θάνατο.

Το φαινόμενο του ψυχοσωματικού θανάτου είναι σπανιότατο σήμερα, αν κι έχει παρατηρηθεί σε νοσοκομεία, πολέμους, στρατόπεδα συγκεντρώσεως κι άλλα περιβάλλοντα όπου η διαφυγή είναι πρακτικά αδύνατη κι ο φόβος μεγάλος. Ο τομέας ωστόσο στον οοποίο μελετήθηκε εκτενέστερα είναι οι πρωτόγονες φυλές ιθαγενών, όπου έχει παρατηρηθεί επανειλημμένα σε καταραμένους από ξόρκι εχθρού ή κακού μάγου ή σε παραβάτες ιερών κανόνων σ’όλες τις ηπείρους.

Ο πρώτος που μελέτησε συστηματικά το φαινόμενο ήταν ο Αμερικανός ψυχολόγος Walter B. Cannon, ο οποίος, με τη σημαντική
μελέτη του
το 1942 άνοιξε το δρόμο για τον κλάδο της ψυχοφυσιολογίας, της μελέτης του τρόπου με τον οποίο τα συναισθήματα επηρεάζουν το σώμα. Αυτός εισήγαγε τον όρο «θάνατος βουντού (voodoo death)» για ναπεριγράψει αυτές τις περιπτώσεις μαγικά προκληθέντος θανάτου, αν και στην πραγματικότητα τα κρούσματα αυτά δεν περιορίζονται μόνο σε μέρη όπου εφαρμόζεται το
βουντού.
Αυτός επίσης εισήγαγε τον όρο «απόκριση μάχης η φυγής (fight or flight responce)», για να περιγράψει την κατάσταση στην οποία περιέρχεται το σώμα σε κατάσταση κινδύνου, οπότε όλες οι δυνάμεις του διοχετεύονται στα όργανα που θα εξυπηρετήσουν τη μάχη με τον εχθρό ή τη γρήγορη διαφυγή του.

Στη μελέτη του λοιπόν, η οποία είναι αρχείο pdf στον παραπάνω σύνδεσμο, ο ερευνητής αρχικά κάνει μια εισαγωγή για το ανεξήγητο του φαινομένου και για τη μεγάλη δυσπιστία των γιατρών και των επιστημόνων γι’αυτό. Έπειτα μας παρουσιάζει διάφορες περιπτώσεις από διάφορες φυλές, με έμφαση στους ιθαγενείς της Αυστραλίας. Αναφέρει περιπτώσεις θανάτου από φόβο ή κατάρες μάγων σε φυλές της Αργεντινής και της Βραζιλίας, καθώς και περιπτώσεις ξαφνικής κατάπτωσης και τελικού θανάτου από «μαγεμένους» ανθρώπους, οι οποίοι ως τότε έδειχναν πλήρως δυνατοί στην Αφρική, μ’ένα εξέχον παράδειγμα. Ένας μαύρος λέει, πηγαίνοντας μια μέρα να μείνει σ’ένα φίλο του μεγαλύτερης ηλικίας, δέχεται ως γεύμα άγρια κότα, η οποία απαγορευόταν ρητώς για νεαρά άτομα, ο φίλος του όμως τον διαβεβαίωσε ότι δεν ήταν άγρια. Ο νεαρός την έφαγε κανονικά, κι έπειτα από 3 χρόνια που ξανασυναντήθηκαν, ο υποτιθέμενος φίλος του του είπε για το γεγονός κι αυτός αμέσως κατέρρευσε από φόβο, και σε 24 ώρες πέθανε. Παρόμοια περίπτωση συνέβη στη Νέα Ζηλανδία, όπου μια γυναίκα Μαορί έφαγε καρπούς από ένα ταπού (ιερό) μέρος, και μόλις τό’μαθε πίστεψε ότι το πνεύμα του αρχηγού της φυλής θα την βλάψη, κατέρρευσε και πέθανε. Παρόμοια γεγονότα έχουν καταγραφεί στα νησιά του Ειρηνικού, στη Χαβάη και στην Αϊτή, σημειωτέον η μόνη απ’τις παραπάνω χώρες που πιστεύει στο βουντού.

Εκτενέστερη αναφορά γίνεται ωστόσο για ιθαγενείς της Αυστραλίας του βόρειου Κουίνσλαντ και της Βόρειας Επικράτειας της χώρας. Μας αφηγείται για διάφορες περιπτώσεις «μαγεμένων» από κακούς μάγους που πέθαναν, με ορισμένα παραδείγματα. Ένας υγιής άνθρωπος σε μια ιεραποστολή στο Βόρειο Κουίνσλαντ δέχθηκε επίθεση ξορκιού από κακό μάγο, ο οποίος του έδειξε ένα οστό (κοινός τρόπος κατάρας θανάτου στους ιθαγενείς της Αυστραλίας). Αυτός γρήγορα κατέρρευσε, αρνούταν τροφή και νερό, ενώ η αδυναμία του αυξανόταν, παρότι δεν βρέθηκε κάποια ανωμαλία στις εξετάσεις του. Όταν όμως ήρθε ένας άλλος μάγος λέγοντάς του ότι ήταν λάθος ή και αστείο, ο ασθενής επανήλθε σχεδόν στιγμιαία. Μια δεύτερη περίπτωση ωστόσο δε σώθηκε, και σε δύο μέρες πέθανε. Αυτό που εντυπωσίασε όμως τον ερευνητή ήταν η αποδοχή της κατάστασης του ασθενούς από τους ομοεθνείς του. Στους ιθαγενείς της Βόρειας Επικράτειας για παράδειγμα, όταν κάποιος δέχεται επίθεση μαύρης μαγείας, καταρρέει και αδυνατίζει. Σ’αυτό το διάστημα όλη η κοινωνία, συμπεριλαμβανομένω και τον πλησιέστερων προ΄σώπων του, αποκόπτουν κάθε επαφή μαζί του κι αποσύρουν κάθε υποστήριξη, θεωρώντας τον πλέον ως κάτι σχεδόν ιερό, περισσότερο στο χώρο των νεκρών. Μετά από λίγο χρόνο επανέρχονται στο θύμα θρηνώντας το ως νεκρο και τελώντας νεκρόσιμες τελετές ενόσο ακόμα ζει. Έτσι το θύμα υποβάλλεται στο μέγιστο δυνατο βαθμό και τελικά πεθαίνει. Σε περίπτωση που δεν έρθει κάποιος μάγος-ιατρός για να το σώσει με κάποιο αντιξόρκι, συνήθως δείχνοντας ένα αντικειμενο που ορκίστηκε πως το πήρε απ’τον κακό μάγο που τον έβλαψε, το θύμα μιας τέτοιας επίθεσης καταλήγει στο θάνατο, μιας κι εκτός από τη βαριά εξουθένωση απ’το φόβο δε δέχεται ούτε τροφή ούτε νερό.

Έπειτα ο ερευνητής αποκλείει την πιθανότητα δηλητηρίασης απ’το μάγο ή χρήσης κάποιου άλλου μέσου, εφόσον η επίθεση γίνεται συνήθως εξ αποστάσεως, ο ασθενείς δε τρώει ούτε παίρνει τίποτα για να δηλητηριαστεί, τα δηλητήρια είναι σχεδόν άγνωστα στην Αυστραλία, ο ασθενής αναρρώνει αμέσως μετά τη μαγική θεραπεία, και, το σημαντικότερο, η τρομακτική αυτή κατάσταση έρχεται μόνο εάν ο άνθρωπος έχει συνείδηση της μαγικής επίθεσης ή της παράβασης κάποιου κανόνα. Σ’έναν κόσμο όπου κυριαρχεί η δεισιδαιμονία και η κυραρχία κακόβουλων πνευμάτων παντού, σ’έναν κόσμο όπου όλοι πιστεύουν το γεγονός του μαγικού θανάτου, ο ερευνητής υποστηρίζει ότι ο ψυχοσωματικός θάνατος δεν είναι κάτι το τόσο παράξενο.

Έπειτα προτείνει μια λογική εξήγηση για το γεγονός. Σύμφωνα με τη θεωρία του, ο θάνατος επέρχεται ύστερα από τραυματικό σοκ, όχι διαφορετικό απ’αυτό που παθαίνουν οι τραυματίες με μεγάλη απώλεια αίματος. Έχει παρατηρηθεί στα θύματα μαγικής επίθεσης ταχυκαρδία και υπόταση, ενώ τα αιμοσφαίρια είναι πυκνότερα. Κατά τη δική του εξήγηση λοιπόν, ο ασθενής μετά τη μάθηση του τρομακτικού γεγονότος, περιέρχεται σε εντονότατη κατάσταση μάχης ή φυγής μ’ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρυκού συστήματος (κλάδος του αυτόνομου νευρικού συστήματος που προετοιμάζει τον οργανισμό για επείγουσες καταστάσεις), χωρίς όμως τρόπο εκτόνωσης της κατάστασης, όπου τα αιμοφόρα αγγεία συστέλλονται υπερβολικά εξαιτίας της έκκρισης αδρεναλίνης, συμπεριλαμβανομένων αυτών της καρδιάς κι άλλων ζωτικών οργάνων, κάνοντας έτσι δυσκολότερη την λειτουργία τους σ’έναν είδη καταβεβλημένο οργανισμό. Η έλλειψη επαρκούς αιματικής παροχή στους ιστούς, άρα και η έλλειψη σωστής οξυγόνωσης, κάνει τα τριχοειδή αγγεία διαπερατότερα στο πλάσμα, το οποίο διαφεύγει στους ιστούς προκαλώντας πτώση της πίεσησς στο αγγειακό σύστημα και συγκέντρωση των αιμοσφαιρίων. Αυτή η κατάσταση, μαζί με έντονο συναίσθημα φόβου, απελπισίας κι αναπόφευκτου θανάτου, και μη πρόσληψη τροφής και νερού, μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο. Παρόμοιες καταστάσεις περιγράφει και σε τραυματίες του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου με αμελητέα τραύματα, αλλά οδυνηρές εμπειρίες, καθώς και σε χειρουργημένους που φοβούνταν την επέμβαση ή τ’αποτελέσματά της, αρκετοί εκ των οποίων δε σώθηκαν.

Ο Cannon ωστόσο δε γνώριζε επ’ακριβώς τη λειτουργία του οργανισμού υπό στρες ούτε όλες τις ορμόνες, δεδομένου ότι αυτά ανακαλύφθηκαν αργότερα. Για παράδειγμα κατά την αντίδραση της μάχης ή της φυγής, η αιματική παροχή στα ζωτικά όργανα δεν επηρεάζεται, το οποίο ανακάλυψε σύντομα ο ίδιος. Από τότε έχουν προταθεί διάφορες αιτίες θανάτου. Κατά τον Curt Richter ο θάνατος δεν προέρχεται από υπερδιέγερση του συμπαθητικού συστηματος, αλλά του παρασυμπαθητικού (ο άλλος κλάδος του αυτόνομου νευρικού συστήματος που διατηρεί τον οργανισμό σε ηρεμία). Υποβάλλοντας σ’ένα φρικιαστικο πείραμα αρουραίους σε ταραγμένο νερό, παρατήρησε ότι οι εξημερωμένοι πνίγηκαν σε 4 ώρες, ενώ οι άγριοι μόλις σε 15 λεπτά, και πριν το θάνατό τους, ο καρδιακός παλμός έπεσε σημαντικά. Συγκρίνοντας λοιπόν αυτήν την κατάσταση μ’άλλες γνωστές στα θηλαστικά κι άλλα ζώα, όπου το ζώο περιέρχεται σε πλήρη ακινησία μιμούμενο το νεκρό υπό εντονότατο φόβο κι ο καρδιακός παλμός του πέφτει δραματικά, συμπέρανε ότι η ανεπάρκεια κυκλοφορίας κι επομένως οξυγόνωσης στο σώμα επιφέρει το θάνατο. Το 1981, ο Wylie Vale ανακάλυψε την κορτικοτροφίνη, τη στρεσογόνο ουσία εκρινόμενη απ’το θάλαμο του εγκεφάλου, η οποία συντονίζει τη λειτουργία άλλων κέντρων απόκρισης στο στρες του εγκεφαλικού στελέχους. Κατ’αυτόν, η υπερβολική έκκριση αδρεναλίνης και παρόμοιων ορμονών του στρες ενδέχεται να προκαλέσει καρδιακές αρρυθμίες, απώλεια όρεξης, αδυναμία, ακόμα κι αγγειακή κατάρρευση, που μπορούν να οδηγήσουν στο θάνατο. Κατά το Martin A.Samuels, η υπερβολική συγκέντρωση ορμονών του στρες οδηγεί σε παρατεταμένο άνοιγμα των διαύλων ασβεστίου των κυττάρων, προκαλώντας το θάνατο τους. Τέλος,
ΣΕ ΜΙΑ ανασκοπική ΜΕΛΈΤΗ
ΤΟΥ 2002 η Esther M. Sternberg εξετάζει όλες τις προηγούμενες απόψεις απαριθμώντας τελικά τη σειρά των γεγονότων. Αρχικά γίνεται η σύλληψη του τρομακτικού μηνύματος απ’τον εγκέφαλο, όπου η αμυγδαλή, το κέντρο του φόβου, το επεξεργάζεται, κι έπειτα ενεργοποιείται η υπόφυση, η οποία ενεργοποιεί με τη σειρά της την έκκριση αδρεναλίνης. Οι ορμόνες του στρες, σε υψηλές συγκεντρώσεις, μπορεί να προκαλέσουν καρδιακές αρρυθμίες και θάνατο.

Η ιδέα του θανάτου βουντού δεν έμεινε πάντως χωρίς κριτική. Μερικοί επιστήμονες επέκριναν την εργασία του Cannon ως βασισμένη σε ανεκδοτολογικά δεδομένα και αποδοχή των πίστεων των ιθαγενών. Πώς όμως αλλιώς θα σχημάτιζε ολοκληρωμένη εικόνα, εάν δεν κατέγραφε και τις αντιλήψεις αυτών των ανθρώπων; Ορισμένοι επιστήμονες δέχτηκαν την ιδέα του θανάτου βουντού, αλλά δεν αποδέχθηκαν την ψυχοσωματική εξήγηση του Cannon, με το David Lester
στη μελέτη του
το 1972 να υποστηρίζει την καθαρά ψυχογενή αιτία του φαινομένου, θεωρώντας πως μόνο η αυθυποβολη αρκεί να επιφέρει το θάνατο από τη μια μεριά, και το Theodor X. Barber
σε μια μελέτη του 1972
(pdf) να δυσπιστεί στα ανεκδοτολογικά στοιχεία του Cannon, εξετάζοντας πολλές περιπτώσεις και βρίσκοντας ότι ήδη πριν το γεγονός τα θύματα έπασχαν από κάποια ασθένεια και θεώρησαν πως αυτή η ασθένεια προήλθε από μαγεία, αποδίδοντας το θάνατο σ’όσους πέθαναν από ψυχοσωματικά αίτια χωρίς προηγούμενη ασθένεια στην αφυδάτωση. Παρόμοια άποψη εξέφρασε κι ο Harry D. Easterwell το 1982, ο οποίος ωστόσο αρνήθηκε οποιαδήποτε ψυχολογική ανάμειξη στο φαινόμενο. Εντούτοις η πλειονότητα της επιστημονικής κοινότητας έχει υποστηρίξει την ύπαρξη του ψυχοσωματικού θανάτου με τη βοήθεια πειραμάτων και νέων ανακαλύψεων περιπτώσεων, με τους δύο κύριους υποστηρικτές τη Barbara W. Lex το 1974, η οποία θεωρεί ότι η παρατήρηση του φαινομένου είναι κάτι φανερό,,και την E. M. Sternberg. Η πηγή για τη χρονολογική σειρά των επιστημονικών ερευνών είναι
το αντίστοιχο άρθρο της αγγλικής Wikipedia.

Ευτυχώς για μας, ζούμε σε πολιτισμένες κοινωνίες χωρίς πίστη στη μαγεία και στα πνεύματα, γνωρίζουμε ότι ό,τι ξόρκι κι αν μας ρίξουν δε θα μας πιάσει εφόσον δεν το πιστεύουμε, κι όσον αφορά τις άλλες περιπτώσεις ψυχοσωματικού θανάτου, πιστεύω ότι είναι πολύ απίθανο να βρεθούμε σε τόσο απελιπιστική κατάσταση ώστε να το πάθουμε. Επίσης έχουμε γνώση και του φαινομένου
placebo,
της επίδρασης δηλαδή του μυαλού στη σωματική υγεία, και σύμφωνα μ’αυτήν ίσως μπορέσουμε ν’αποφύγουμε τις δύσκολες ψυχοσωματικές καταστάσεις αυθυποβάλλοντας τον εαυτό μας σε κάτι καλύτερο.

Πηγή:
Art of Wise

Παρακάτω ένα άρθρο με διάφορες περίεργες μεθόδους μαντείας που έχει χρησιμοποιήσει κατά καιρούς ο άνθρωπος για να βρει λύσεις στα προβλήματά του ή να προβλέψει το μέλλον. Το άρθρο έχει και συμβουλές πώς να εφαρμόσουν τις τεχνικές για όσους τις πιστεύουν.
Ήταν αναγκαίο να κάνω κάποιες διορθώσεις στο άρθρο, όπως αριθμολογία αντί νουμερολογία κι συνεχώς να τοποθετώ την ανάλογη κατάληξη σύμφωνα με την πτώση στη λέξη (ερωτών), μιας και η συγγραφέας αυτού του άρθρου μάλλον δε γνωρίζει ότι κλίνεται.

Ξεχασμένες Μέθοδοι Μαντείας

~ Γράφει η Νεφέλη ~

Αιλουρομαντεία: Η τέχνη της αιλουρομαντείας αναπτύχθηκε κυρίως στην αρχαία Αίγυπτο, που όπως είναι γνωστό, οι γάτες ήταν ιερές και προστατευόμενες της Θεάς Μπαάστ.
Ο μάντης παρατηρούσε και διάβαζε την συμπεριφορά και την κίνηση της γάτας που βρισκόταν είτε στο σπίτι, είτε στον περίβολο του σπιτιού του ερωτώντος.

Αλατομαντεία: Η τέχνη της αλατομαντείας άνθισε κυρίως στην αρχαία και μεσαιωνική Ευρώπη. Ο μάντης ανάβει μια υπαίθρια φωτιά και ζητά την βοήθεια των στοιχείων της Γης και της Φωτιάς. Στην συνέχεια ρίχνει αλάτι στην φωτιά και παρατηρεί τον τρόπο που πέφτει, τον ήχο που κάνει και το πώς παραλλάσσονται οι φλόγες της φωτιάς με το αλάτι.

Αλεκτορμαντεία: Η μέθοδος της αλεκτορμαντείας αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους Ρωμαίους. Ο μάντης έριχνε αρκετούς σπόρους από καλαμπόκι και άφηνε μια μικρή ομάδα από μαύρους κόκορες (ή χήνες) να τα φανε. Μετά, διάβαζε τα χνάρια που άφηναν στο χώμα.

Αλευρομαντεία: Η αλευρομαντεία υπήρξε πολύ δημοφιλής στην αρχαία Ελλάδα και προστατευόταν από τον Θεό Απόλλωνα. Η μέθοδος θυμίζει πάρα πολύ τα κινέζικα fortune cookies (τυχερά κουλουράκια): 9 διαφορετικές μικρές προτάσεις γράφονταν σε μικρά χαρτάκια που κάλυπταν 9 διαφορετικές πιθανές εκβάσεις του μέλλοντος σχετικά με το ερώτημα. Μετά πλάθονταν 9 μικρά μπαλάκια από αλεύρι και νερό όπου στο κέντρο έμπαιναν τα χαρτάκια. Ο ερωτών ανακάτευε τα μπαλάκια καλά και μετά διάλεγε ένα, το οποίο και του έδινε την απάντηση στο ερώτημά του.

Αλφιτομαντεία: Η τέχνη της αλφιτομαντείας είναι από αυτές που δεν έγιναν ποτέ ιδιαίτερα γνωστές και αγαπημένες λόγω της επικινδυνότητάς της.
Ο μάντης προετοίμαζε με ειδική ζύμωση και ψήσιμο ένα ψωμί από κριθάρι, το οποίο στην συνέχεια έτρωγε. Το ψωμί εκτός από κριθάρι περιείχε και ένα παραισθησιογόνο βότανο (άγνωστο ποιο), το οποίο έβαζε τον μάντη σε κατάσταση έκστασης όπου ήταν δυνατό να δει οράματα. Η επικινδυνότητα όμως του παραισθησιογόνου βοτάνου δεν ήταν στις παραισθήσεις που δημιουργούσε, αλλά στο ότι μπορούσε να δράσει σαν θανατηφόρο δηλητήριο αν η δόση ήταν λίγο μεγαλύτερη ή αν δεν είχε ετοιμαστεί και ψηθεί σωστά.

Αμμοσκόπηση: Η αμμοσκόπηση έχει πατρίδα της την αρχαία Περσία, εξαπλώθηκε σε όλη την Ασία αλλά και την Ευρώπη, και επέζησε μέχρι την Αναγέννηση.
Η μέθοδος αν και επιφανειακά φαίνεται απλή, απαιτεί πείρα και παρατηρητικότητα. Ο μάντης κρατά ένα μεγάλο τάσι όπου μέσα βρίσκεται ψιλή άμμος. Ο ερωτών ανακατεύει την άμμο μια μόνο φορά με το ενεργό χέρι του (αυτό που είναι πιο δυνατό) και στην συνέχεια ο μάντης παρατηρεί τα σχήματα που δημιουργήθηκαν.
Εκτός όμως από την πολύ προσεκτική μελέτη των σχημάτων, ο μάντης παρατηρούσε και ερμήνευε το πώς ανακάτεψε ο ερωτών την άμμο, όπως και τα τυχόν γεγονότα που μερικές φορές συνέβαιναν όσο παρατηρούσε τα σχήματα. Για παράδειγμα, αν φυσούσε ξαφνικά αέρας και εξαφάνιζε τα σχήματα από την άμμο, αυτό ήταν πολύ σοβαρός και δυσοίωνος οιωνός… ο ερωτών θα πέθαινε προτού χαράξει η επόμενη μέρα. Αν έπεφτε κάποιο έντομο πάνω στην άμμο, ανάλογα το έντομο, ανάλογα το σχήμα πάνω στο οποίο έπεσε και ανάλογα την συμπεριφορά του στην συνέχεια, ερμηνεύονταν ως καλός ή κακός οιωνός. Επίσης δίνονταν σημασία στα τυχόν φύλλα που θα έπεφταν μέσα και στο κατά πόσο τα σημάδια στην άμμο «στέκονταν» ή παρασύρονταν αργά.
Άλλος ένας οιωνός ήταν αν τύχαινε να γλιστρήσει το τάσι από τα χέρια του μάντη προτού προλάβει να διαβάσει την άμμο, ή συνέβαινε κάτι που θα έκανε το τάσι να πέσει από τα χέρια του. Σε αυτήν την περίπτωση, η ερμηνεία ήταν πολύ απλή: οι ανώτερες δυνάμεις δεν θέλουν ο μάντης να γνωρίζει για το μέλλον του ερωτώντος. Ο λόγος όμως ποικίλε από μάντη σε μάντη. Άλλοι υποστήριζαν ότι σε αυτήν την περίπτωση ο ερωτών είναι ένας ξεχωριστός άνθρωπος τον οποίο οι ανώτερες δυνάμεις προετοιμάζουν για έναν μεγάλο σκοπό. Άλλοι όμως υποστήριζαν ότι αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, ο ερωτών είναι μάγος/μάγισσα, προστατευόμενος από τα πνεύματα και τα αερικά.

Ανθομαντεία: Οι ρίζες αυτής της τέχνης χάνονται μέσα στον χρόνο. Ο μάντης παρατηρεί και διαβάζει τα λουλούδια και φυτά που έχουν μεγαλώσει στο σπίτι του ερωτώντος και με την φροντίδα του. Από το χρώμα, την ανάπτυξη του φυλλώματος και τον αριθμό των μπουμπουκιών του φυτού, ο μάντης μπορούσε να δεί μέσα στο σύντομο μέλλον του ερωτών.

Ανθρωπομαντεία: Μια μέθοδος επηρεασμένη από την πρωτόγονη μορφή Νεκρομαντείας, που όμως μεταλλάχθηκε σε μια πολύ βάρβαρη μέθοδο και άνθισε στην αρχαία Αίγυπτο. Τηρώντας την μέθοδο της προφητείας με σπλάχνα, οι αρχαίοι Αιγύπτιοι αντί να χρησιμοποιήσουν σπλάχνα ζώων χρησιμοποιούσαν σπλάχνα μικρών παιδιών, κατά προτίμηση αγοριών. Με το χρόνο αυτή η μέθοδος «ενσωματώθηκε» με τις αιματηρές θυσίες, οικειοποιήθηκε την προτίμηση σε νεαρές όμορφες παρθένες κοπέλες αντί για μικρά αγόρια και αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους ακόλουθους του Θεού Σιθ (Αιγυπτιακή υποχθόνια θεότητα).

Αξινομαντεία: Η τέχνη της αξινομαντείας ξεκίνησε από τους Κέλτες που όμως δεν επέζησε πολύ, ούτε επεκτάθηκε ιδιαίτερα.
Η αξινομαντεία μπορεί να δώσει απάντηση μόνο σε ερωτήματα που μπορούν να απαντηθούν με ένα απλό «ναι» ή «όχι». Ο μάντης, ή ακόμα και ο ίδιος ο ερωτών, κρατούσε μια πέτρα πάνω σε έναν πέλεκυ που ήταν στερεωμένος κάθετα στο έδαφος. Στην συνέχεια έκανε την ερώτησή του και άφηνε την πέτρα να πέσει. Ανάλογα με την πλευρά που έπεφτε η πέτρα, η απάντηση στο ερώτημα ήταν «ναι» αν έπεφτε δεξιά ή «όχι» αν έπεφτε αριστερά.

Απαντομαντεία: Η απαντομαντεία είναι μια πανάρχαια τέχνη, που εικάζεται ότι πατέρας της είναι ο Σαμανισμός. Εξασκείται ακόμα από αρκετούς, έχει όμως εκφυλιστεί και πολλοί την συνδέουν με δεισιδαιμονίες και προλήψεις.
Ο ερωτών παρατηρεί προσεχτικά όλα τα ζώα που θα συναντήσει πηγαίνοντας στον μάντη, και την συμπεριφορά τους. Μετά κάνει μια λεπτομερή αναφορά στον μάντη όλων όσων είδε, που τα είδε και τι έκαναν και εκείνος με την σειρά του ερμηνεύει αυτούς τους οιωνούς.

Αριθμομαντεία: Η αριθμομαντεία είναι ο πρόγονος της αριθμολογίας, όπου χρησιμοποιούσε επίσης και κάποια βασικά στοιχεία αστρολογίας. Οι αρχαίοι Έλληνες χώριζαν το αλφάβητο σε τρείς ομάδες από 7 γράμματα. Αυτά τα 7 γράμματα αντιστοιχούσαν το καθένα στους 7 πλανήτες.
Χρησιμοποιούσαν αυτήν την μέθοδο για να προβλέψουν την έκβαση ενός αγώνα μεταξύ αθλητών, αναλύοντας και συγκρίνοντας μεταξύ τους τα ονόματά των αθλητών.

Ακουτομαντεία – Μέθοδος με την οποία χρησιμοποιούνται αιχμηρά αντικείμενα, κατά προτίμηση καρφίτσες ή καρφιά. Ο μάντης κρατά στις χούφτες του 13 ή 7 καρφίτσες, συγκεντρώνεται στο θέμα για οποίο θέλει να μάθει το μέλλον και αφήνει τις καρφίτσες να πέσουν σε λεία επιφάνεια ψιχαλισμένη με αλεύρι (συνήθως για οικογενειακά ή οικονομικά ζητήματα) ή αλάτι (συνήθως για επαγγελματικά ζητήματα) ή ζάχαρη (συνήθως για αισθηματικά ζητήματα ή θέματα γάμου). Μετά ερμηνεύει τον τρόπο που έπεσαν οι καρφίτσες καθώς και τα σχέδια που δημιούργησαν πάνω στο αλεύρι/ζάχαρη/αλάτι.

Αλομαντεία – Μέθοδος ιδιαίτερα αγαπητή στην αρχαία Ελλάδα και αποτελεί παρακλάδι της Πυρομαντείας. Δεν γνωρίζουμε πολλά για την αλομαντεία, μα γνωρίζουμε ότι η πρόγνωση δίδονταν μελετώντας τον τρόπο που καιγόταν το αλάτι στην εστία του σπιτιού καθώς και οι ήχοι που κάνει, αφού το ρίξει η κεφαλή τη οικογένειας (συνήθως ο γηραιότερος αρσενικός).

Αιμογραφία – Μια πολύ σπάνια μέθοδος και ιδιαίτερα μυστική. Γνωρίζουμε ελάχιστα πράγματα για την πρακτική της και εντάσσεται στις πρακτικές θρησκευτικής ψυχοκίνησης. Οι προβλέψεις δίδονται μετά από μελέτη του τρόπου που κυλά το αίμα από θύματα δυστυχημάτων ή ακόμα και φόνων.

Βοτανομαντεία: Μια τέχνη που άνθησε ιδιαίτερα στην βόρεια Ευρώπη, επεκτάθηκε σε όλη την Ευρώπη και εξασκείται ακόμα και σήμερα.
Ο μάντης ανάβει φωτιά με ξύλα αγριοτριανταφυλλιάς και ιεροβότανου, συλλεγμένα τις ώρες και μέρες που κυβερνούν Θεοί/Θεές της μαντείας και πάντα κατά το άδειασμα της Σελήνης. Στην συνέχεια συγκεντρώνεται στις φλόγες της φωτιάς, μέχρι που μπορεί να δει οράματα.
Λόγω όμως του ότι συχνά αυτή η τέχνη είναι «παρακλάδι» της πυρομαντείας και ελκύει αερικά και πνεύματα, όχι πάντα καλόβουλα, αν θέλεις να εξασκήσεις αυτήν την τέχνη, θα σε συμβούλευα να δημιουργείς κύκλο γύρω από εσένα και την φωτιά προτού ξεκινήσεις.

Γελωτομαντεία: Οι ρίζες αυτής της τέχνης είναι άγνωστες. Ο μάντης παρατηρεί τον ερωτώντα κατά την διάρκεια υστερικού γέλιου. Από τον ήχο του γέλιου, τις κινήσεις του σώματος και τις συσπάσεις του πρόσωπου του, μπορεί να προφητέψει για το άμεσο μέλλον του.
Θα πρέπει εδώ να σημειώσω, ότι η τέχνη της γελωτομαντείας απαιτεί κάποιες βασικές γνώσεις ιατρικής μιας και με αυτές ο μάντης μπορεί να καταλάβει από το γέλιο του ερωτών την κατάσταση της υγείας του, γνώσεις της τέχνης της Γλώσσας του Σώματος όπως και της τέχνης της Ανάλυσης Προσώπου.

Δακρυομαντεία – Ο μάντης παρακολουθεί τα δάκρυα του ερωτώντος και δίνει πρόγνωση για το άμεσο μέλλον του από τον τρόπο που κυλάνε.

Ελαιομαντεία: Η τέχνη της ελαιομαντείας έχει τις ρίζες της στην αρχαία Βαβυλώνα και έχουν διασωθεί αρκετά από τα χειρόγραφα των διαφόρων μεθόδων της εφαρμογής της. Αργότερα, η ελαιομαντεία υιοθετήθηκε από τους Έλληνες και τους Εβραίους. Στον Ελληνικό Μαγικό Πάπυρο που γράφτηκε στην Αίγυπτο και χρονολογείται γύρω στο 200 Π.Χ. με 500 Μ.Χ., αναφέρονται λεπτομερώς όλες οι μέθοδοι της ελαιομαντείας. Μερικές από αυτές, είναι οι εξής:
Η Αρχόντισσα του αντίχειρα: Ο Μάντης άλειφε την παλάμη του και τον αντίχειρά του με λάδι. Το γυαλισμένο από το λάδι νύχι του αντίχειρα λειτουργούσε σαν μαγικός καθρέφτης, απ’ όπου μπορούσε να δει οράματα και πνεύματα.
Η Αρχόντισσα του χεριού: Ανακατευόταν λάδι με μελάσα για να δημιουργηθεί μια μαύρη πάστα, την οποία στην συνέχεια ο Μάντης άλειφε στο χέρι του. Το χέρι τότε λειτουργούσε και πάλι σαν μαγικός καθρέφτης.
Η Αρχόντισσα της Κούπας: Αλειφόταν το εσωτερικό μιας κούπας με σουσαμόλαδο και την τοποθετούσαν σε πλάγια θέση. Στον πάτο της κούπας τοποθετούσαν ένα κερί, με το φως του οποίου η κούπα γυάλιζε και λειτουργούσε σαν μαγικός καθρέφτης.
Οι Έλληνες και οι Αιγύπτιοι επίσης, χρησιμοποιούσαν νερό μέσα στο λάδι. Ανάλογα με το τι ήθελαν να προκαλέσουν, χρησιμοποιούσαν και το ανάλογο νερό: Βροχινό για οράματα από τους Ολύμπιους Θεούς, θαλασσινό για τους χθόνιους Θεούς, νερό από φυσική πηγή για τις ψυχές των νεκρών και ποταμόνερο για τους Θεούς Όσιρι και Σέραπι.

Η Μαντεία των Ντογκόν: Οι Ντογκόν είναι μια φυλή της Δ. Αφρικής. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι μαντικές τους τέχνες είναι ένα κράμα της πανάρχαιας αφρικανικής μαγείας, της Μεσοποτάμιας και την μαντική των αρχαίων Αιγυπτίων. Οι Ντογκόν έχουν δυο μεθόδους για να δουν το μέλλον:
Τα κοχύλια: ο μάντης κρατά ένα μεγάλο ψάθινο «πιάτο» και μερικά κοχύλια κάουρι που καθένα του έχει κάποιο ιδιαίτερο φυσικό χαρακτηριστικό για να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα και να έχει την δική του ερμηνεία (π.χ. μια τρύπα στο κέλυφος, ή ένα ιδιαίτερα ανοιχτό στόμιο). Ο ερωτών κάνει την ερώτηση πάνω στο θέμα που τον ενδιαφέρει και ο μάντης αφού κουνήσει για λίγο τα κοχύλια μέσα στην χούφτα του, τα ρίχνει πάνω στο πιάτο. Στην συνέχει ερμηνεύει τα κοχύλια ανάλογα με την θέση που έπεσαν.
Οι Ιερές Αλεπούδες: Στην περιοχή των Ντογκόν υπάρχουν πολλές αλεπούδες οι οποίες πιστεύεται ότι είναι ιερές και ειδικές απεσταλμένες του Θεού των Ντογκόν. Ο μάντης αρχικά σχεδιάζει στην άμμο ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο πλέγμα από σύμβολα τα οποία θυμίζουν έναν συνδυασμό ντόμινο και αρχαίων αιγυπτιακών συμβόλων. Ρίχνει γύρω από το πλέγμα φιστίκια για να προσελκύσει τις αλεπούδες και αφού περάσει μια νύχτα, ερμηνεύονται τα ίχνη που άφησαν οι αλεπούδες πάνω στο πλέγμα.

Η Ράβδος: Μια τέχνη η οποία χρονολογείται πάνω από 7.000 χρόνια. Στην αρχαιότητα υπήρξε πολύ διαδεδομένη στους Αιγυπτίους και στους Κινέζους. Αργότερα, χρησιμοποιήθηκε πάρα πολύ από τους Ευρωπαίους, κυρίως τους Κέλτες και είναι μια τέχνη η οποία εξασκείται μέχρι και σήμερα.
Κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα χρησιμοποιήθηκε ευρέως για την εύρεση κάρβουνου και νερού. Αργότερα, στον 20ο αιώνα, διαδόθηκε πολύ για να εξυπηρετηθεί η αρχαιολογία και η γεωλογία. Επίσης, χρησιμοποιείται για την εύρεση σπασμένων σωληνώσεων ή ακόμα και κατεστραμμένων καλωδίων δικτύου.
Η Ράβδος είναι ένα μακρύ ξύλο, κατά προτίμηση από Ιτιά ή Φλαμουριά και χρησιμοποιείται για την εύρεση νερού, θησαυρών, μετάλλων (πολύτιμων και μη) και γενικά οτιδήποτε βρίσκεται κρυμμένο κάτω από την γη. Ο ψυχικός πρώτα συγκεντρώνεται σε αυτό που θέλει να βρεί. Στην συνέχεια «συγχρονίζεται» με την Ράβδο, έτσι ώστε να την αισθάνεται ως προέκταση του εσώτερου εαυτού του. Κρατά την Ράβδο από την άκρη με το ένα χέρι και την παλάμη προς τα επάνω και την άλλη άκρη της Ράβδου ελαφρά προς τα κάτω. Προχωρά αργά γύρω από την περιοχή στην οποία πιστεύει ότι βρίσκεται αυτό που ψάχνει. Όταν η Ράβδος αρχίσει και ταλαντεύεται, σε αυτό το σημείο βρίσκεται αυτό που ψάχνει.

Ιχθυομαντεία: Η τέχνη της ιχθυομαντείας έχει της ρίζες της στην πρωτόγονη μορφή της Νεκρομαντείας, και εξασκήθηκε πολύ από τους Κέλτες και τους Ρωμαίους.
Ο ερωτών θα πρέπει να πάει στον μάντη ένα ψάρι ψαρεμένο από τον ίδιο. Στην συνέχεια ο μάντης ανοίγει μια τομή κατά μήκος όλης της κοιλιάς του ψαριού, και διαβάζει το αίμα, τα σπλάχνα και τα πιθανά αυγά του ψαριού.

Καπνομαντεία: Η καπνομαντεία είναι «παιδί» της Πυρομαντείας και της Σαμανικής τέχνης του «καταλύματος του ιδρώτα». Θα σε συμβούλευα να είσαι πολύ προσεχτικός εφαρμόζοντας αυτή τη μέθοδο και καλό θα ήταν να έχεις δημιουργήσει ένα κύκλο γύρω από την φωτιά, αρκετά μεγάλο ώστε να μπορείς να κάτσεις κι εσύ κοντά στην εστία της άνετα.
Η καταλληλότερες συνθήκες είναι δίπλα σε φωτιά που έχει αναφτεί στην ύπαιθρο. Χαλάρωσε και στάσου έτσι ώστε να μπορείς να παρατηρείς τον καπνό της φωτιάς καθαρά. Μην ακολουθείς τον καπνό προς τα πάνω, αλλά βρες ένα σημείο με το μάτι όπου μπορείς να τον δείς καθαρά, και κράτα τα μάτια σου εκεί. Με την εξάσκηση, θα είσαι σε θέση να δεις οράματα που σχηματίζονται με τον καπνό.

Κεφαλομαντεία: Άλλη μια τέχνη που βασίζεται στην πρωτόγονη μορφή της Νεκρομαντείας και εξασκήθηκε από τους Ρωμαίους.
Ο ερωτών έσφαζε ένα γαϊδούρι μεγαλωμένο από τον ίδιο. Ο μάντης έπαιρνε το κεφάλι, το έβραζε τελετουργικά και στην συνέχεια δημιουργούσε μια τομή έτσι ώστε το κεφάλι να χωριζόταν σε δυο ίσα μέρη. Στην αριστερή πλευρά φαινόταν το παρελθόν και στην δεξιά το μέλλον. Από την θέση των οργάνων, το χρώμα και το τι υπολείμματα σάρκας είχαν μείνει από βράσιμο στην κάθε πλευρά, ο μάντης μπορούσε να βγάλει την προφητεία.
Η τέχνη της κεφαλομαντείας υιοθετήθηκε και από τους Σάξωνες, οι οποίοι όμως αντί για γαϊδούρι χρησιμοποιούσαν αρσενικό μοσχαράκι.

Καυσινομαντεία – Αλλη μια μέθοδος πυρομαντείας που μελετά τον τρόπο που καίγονται διάφορα αντικείμενα, συνήθως αντιπροσωπευτικά του θέματος για το οποίο ζητείται πρόγνωση.

Λεκανομαντεία: Μια πάρα πολύ απλή μέθοδος της οποίας η εθνικότητα αγνοείται. Ο μάντης γεμίζει μια λεκάνη με νερό και στην συνέχεια ζητά από τον ερωτώντα να κάνει την ερώτηση για το θέμα που τον αφορά και να ρίξει μέσα μια πέτρα. Ο μάντης διαβάζει τον ήχο και τα «δαχτυλίδια» που θα σχηματίσει η πέτρα στο νερό. Μερικές φορές, αντί για πέτρα χρησιμοποιούταν λάδι, όπου ο μάντης διάβαζε τα σχήματα που δημιουργούσε στο νερό.

Λιθομαντεία: Η ρίζες αυτής της τέχνης χάνονται στον χρόνο, πιθανολογείται όμως ότι πατρίδα της είναι η Ανατολική Ασία. Εξασκείται ακόμα από πολλούς, απαιτεί όμως πολλή προσοχή και καλή γνώση των ιδιοτήτων των πολύτιμων πετραδιών.
Αν αποφασίσεις να εξασκήσεις την τέχνη της λιθομαντείας, αυτό που θα χρειαστείς είναι μια ποικιλία καθαγιασμένων πολύτιμων λίθων, κεριά με τα αντίστοιχα χρώματα και ότι χρειάζεται για την δημιουργία ενός κύκλου.
Πρίν από κάθε άλλο, δημιούργησε έναν κύκλο προστασίας γύρω σου. Ανάλογα με το ερώτημα, επέλεξε τον αντίστοιχο λίθο και ένα κερί στο ίδιο χρώμα. Αν θέλεις, μπορείς εκτός από το λιβάνι που θα χρησιμοποιηθεί για την δημιουργία του κύκλου, να κάψεις και λιβάνι από το βότανο που αντιπροσωπεύει το θέμα του ερωτήματος ή να προετοιμάσεις το κερί σου με αυτό το βότανο .
Όταν ο κύκλος είναι έτοιμος, άναψε το κερί του λίθου (και το αντίστοιχο λιβάνι). Τοποθέτησέ το σε μια θέση που θα σου επιτρέπει να βλέπεις καθαρά πάνω από την φλόγα του. Πίσω και πάνω από την φλόγα κράτα τον λίθο. Χαλάρωσε και συγκεντρώσου στο κέντρο του λίθου. Η φλόγα του κεριού θα δημιουργεί αντανακλάσεις πάνω στο λίθο και αυτές είναι που θα πρέπει να παρατηρήσεις. Μετά από εξάσκηση, θα είσαι σε θέση να δεις εικόνες σχηματισμένες από την αντανάκλαση της φλόγας.
Προσπάθησε να κρατάς τον λίθο σταθερό, ή αν θέλεις, μπορείς να τον τοποθετήσεις σε κάποιο αντικείμενο που θα έχεις προετοιμάσει για αυτό το σκοπό.
Έχε υπ’ όψη σου ότι ο λίθος λειτουργεί όπως και ο μαγικός καθρέφτης, με την διαφορά ότι μετά από κάθε χρησιμοποίησή του θα πρέπει να απενεργοποιηθεί και να ξανακαθαγιαστεί για να μπορέσει να χρησιμοποιηθεί πάλι στο μέλλον.
Επίσης, μπορείς να χρησιμοποιήσεις λίθο από κόσμημα του ερωτώντα (ή δικό σου) το οποίο όμως έχει φορεθεί για αρκετό καιρό κατάσαρκα από τον ιδιοκτήτη του, οπότε έχει ενεργοποιηθεί από την αύρα του. Σε αυτήν όμως την περίπτωση δεν καθαγιάζεις το κόσμημα πριν από την χρήση του, αλλά οπωσδήποτε μετά.

Μετωπομαντεία: Η τέχνη της μετωπομαντείας είναι «παρακλάδι» της Ανάλυσης Προσώπου και της Χειρομαντείας.
Ο μάντης παρατηρεί τις γραμμές του μετώπου, το σχήμα του και το χρώμα του για να δεί το μέλλον. Συχνά, το διάβασμα δεν περιορίζεται μόνο στο μέτωπο, αλλά επεκτείνεται και σε ολόκληρο το τριχωτό της κεφαλής, ψηλαφώντας το κρανίο, παρατηρώντας τις ρίζες των τριχών και το χρώμα του δέρματος, όπως επίσης και τυχόν ελιές/πανάδες σε αυτήν την περιοχή.

Οινομαντεία: Μια τέχνη που φυσικά πατρίδα της δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από την Μεσόγειο.
Η οινομαντεία βασίζεται στο διάβασμα του οίνου που έχει παραχθεί από τον ερωτώντα. Από την γεύση, την πυκνότητα και το χρώμα του ο μάντης μπορεί να δεί στο προσεχές μέλλον του ερωτώντα.
Μερικές φορές ο μάντης πρόσθετε στο κρασί και μια ποσότητα από τον μούστο των ίδιων σταφυλιών που προήλθε το κρασί, ανακάτευε καλά και το άφηνε να εξατμιστεί στον ήλιο. Στην συνέχεια, διάβαζε τα σχήματα που είχε πάρει ο ξεραμένος μούστος.

Ο Λύχνος Ελαίου: Μια τέχνη που χρησιμοποιήθηκε πολύ από τους Αιγυπτίους και τους Βαβυλώνιους. Χρησιμοποιούταν ένας πέτρινος λύχνος, διαμορφωμένος σαν τάσι και βαμμένος κόκκινος. Ο λύχνος γεμιζόταν με λάδι το οποίο λεγόταν «λάδι των οάσεων» που μοιάζει με λάδι φοίνικα και ένα λεπτά κομμένο κομμάτι λινού για φυτίλι. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις οποιοδήποτε λάδι, αρκεί να είναι όσο το δυνατό πιο παρθένο και καθαρό.
Το κόκκινο χρώμα χρησιμοποιούταν σαν «αντιπρόσωπος» του Θεού Σετ. Επειδή όμως ο Σετ είναι ένας κακόβουλος Θεός, θα σε συμβούλευα να μην βάψεις τον λύχνο σου κόκκινο, αλλά λευκό. Επίσης, μια πάρα πολύ καλή επιλογή είναι το χρυσό χρώμα, που αντιπροσωπεύει τον Θεό Απόλλωνα, Θεό του Φωτός και προστάτη των ευγενών τεχνών και της μαντικής.
Τοποθέτησε τον λύχνο σε ένα τραπέζι και κάθισε άνετα απέναντί του. Μπορείς να επικαλεστείς τον Θεό Απόλλωνα, ή τον Θεό που κυβερνά την μέρα που θα ζητήσεις την προφητεία. Παραθέτω τις ημέρες με τους κυβερνήτες τους:
Κυριακή: Απόλλωνας
Δευτέρα: Άρτεμις
Τρίτη: Άρης
Τετάρτη: Ερμής
Πέμπτη: Δίας
Παρασκευή: Αφροδίτη
Σάββατο: Κρόνος
Χαλάρωσε και άρχισε να παρατηρείς σταθερά την βάση της φλόγας (πάντα την βάση, ποτέ την κορυφή). Χαμηλόφωνα επανέλαβε έναν ύμνο στον Θεό/Θεά που έχεις επιλέξει. Μην πιέζεις ούτε τον εαυτό σου, ούτε τον ύμνο σου. Με την εξάσκηση, θα αρχίσεις να βλέπεις σκιές. Μην κοιτάς κατευθείαν στις σκιές και μόλις αρχίζουν να εμφανίζονται, κάνε την ερώτησή σου ανάλογα με αυτό που θέλεις να μάθεις. Να είσαι σαφής και λιγόλογος. Θα πάρεις απάντησή είτε από κάποια φωνή, είτε από τις σκιές. Ευχαρίστησε τον Θεό/Θεά που επικαλέστηκες και το λαδάκι που περίσσεψε ρίξ’το στην γη ή σε κάποια γλάστρα.

Ορνυθομαντεία, ή αλλιώς «Το Πέταγμα Των Πουλιών»: Μια τέχνη που ξεκίνησε και άνθησε στην Ρώμη, κατά την διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Οι Μάντεις, παρατηρώντας το πέταγμα των πουλιών και το τραγούδι τους, μπορούσαν να βγάλουν προφητεία για το κοντινό μέλλον της Αυτοκρατορίας και του Αυτοκράτορα.

Σεληνομαντεία: Η τέχνη της σεληνομαντείας εξασκήθηκε και εξασκείται ακόμα κατά κανόνα από τις ιέρειες της σεληνιακής Θεάς (Άρτεμη, Ντιάνα, Εκάτη, Λούνα, Αράντια, Σελήνη και τόσες άλλες ονομασίες).
Πριν από κάθε προφητεία, η ιέρεια εκτελεί τελετουργία, επικαλείται την Θεά να την βοηθήσει στο έργο της και δηλώνει το ερώτημα του οποίου ζητά απάντηση. Στην συνέχεια κάθεται σε ένα σημείο όπου μπορεί να χαλαρώσει και να παρατηρήσει άνετα την σελήνη. Από το χρώμα του φεγγαριού, τα δαχτυλίδια που δημιουργεί το φως του, τα σχήματα της επιφάνειάς του, ακόμα και τους πιθανούς οιωνούς που θα εμφανιστούν (π.χ. να περάσει κάποιο πουλί από μπροστά, ή κάποιο σύννεφο κλπ.), αλλά και με την βοήθεια της πνευματικής επικοινωνίας με την Θεά, η ιέρεια μπορεί να βγάλει προφητεία.
Μια παρόμοια εναλλακτική μέθοδος, είναι η ιέρεια να ζητήσει από την Θεά να εμφανιστεί η απάντηση του ερωτήματος με μορφή ονείρου. Στην συνέχεια κοιμάται υπό το φως του φεγγαριού και έχοντάς το τελευταία εικόνα προτού να κλείσει τα μάτια της για να κοιμηθεί.
Μια άλλη, είναι η ιέρεια να επικαλεστεί μερική ή ακόμα και ολική κατάληψη από την Θεά η οποία θα αφήσει τον χρησμό με μορφή γράμματος, ή ζωγραφιάς, ή ακόμα και κάποιας απλής κατασκευής. Αυτή όμως η μέθοδος απαιτεί πολύ πείρα και δύναμη, και οπωσδήποτε συλλογική δουλειά από ομάδα ιέρειων οι οποίες θα λειτουργήσουν ως προστάτιδες της ιέρειας που θα φιλοξενήσει για λίγο την Θεά, μιας και πάντα υπάρχει ο κίνδυνος της κατάληψης όχι από την Θεά, αλλά από κάποιο κακόβουλο πνεύμα, ή μάρτυρες σε περίπτωση που ο χρησμός δοθεί προφορικά ή ακόμα και με χορό παντομίμας!

Σιδηρομαντεία: Η τέχνη της σιδηρομαντείας απαιτεί ο ερωτών να είναι αγρότης και να καλλιεργεί σιτηρά. Ο μάντης αποξηραίνει τελετουργικά μια χούφτα από τα σιτηρά που του έχει φέρει ο ερωτών, μεγαλωμένα και φροντισμένα από τον ίδιο. Στην συνέχεια ο μάντης τα ρίχνει πάνω σε καυτό σίδερο και ερμηνεύει τα σχήματα και τις θέσεις που παίρνουν καθώς καίγονται.

Σκιομαντεία: Η τέχνη της σκιομαντείας αναμφίβολα έχει της ρίζες της στην Νεκρομαντεία. Ο μάντης τοποθετεί το νεκρό ανθρώπινο σώμα ενός πρόσφατα αποθανόντα μπροστά από μια μεγάλη λαμπάδα. Στην συνέχεια παρατηρεί με προσοχή την σκιά του σώματος, ερμηνεύοντας την κίνηση της σκιάς. Συχνά, ο μάντης δεν περιοριζόταν μονάχα στην παρατήρηση της σκιάς, αλλά επικαλούνταν προτού αρχίσει και τον ίδιο τον νεκρό να τον βοηθήσει στο έργο του, καθώς και τον Θεό Κράτορα του Κόσμου των Ψυχών (Άδης, Άνουβις κλπ)

Τα Κοχύλια: Σίγουρα θα έχεις ακούσει από άλλους ή ακόμα και εσύ ο ίδιος τον ήχο που κάνουν τα κοχύλια αν τα βάλεις στο αυτί σου. Μοιάζει να ακούς την θάλασσα, ενώ στην πραγματικότητα είναι το αίμα που κυλάει μέσα στις φλέβες του αυτιού. Η μαντεία μέσω των κοχυλιών είναι μια μάλλον μοντέρνα τέχνη και χρειάζεται αρκετή υπομονή και επιμονή ώστε να αρχίζει να έχει αποτελέσματα.
Βάλε το κοχύλι στο αυτί σου και χαλάρωσε. Στην αρχή θα ακούς μόνο «την θάλασσα», σιγά-σιγά όμως θα αρχίσεις να ακούς και συζητήσεις. Αρχικά, οι συζητήσεις θα είναι αποσπασματικές και χωρίς νόημα. Αργότερα θα αρχίσουν να μην είναι αποσπασματικές και θα μπορείς να βγάζεις νόημα. Με ακόμα περισσότερη εξάσκηση, θα είσαι σε θέση να λάβεις νοητά μέρος στη συζήτηση, να κάνεις ερωτήσεις και να λαμβάνεις απαντήσεις.

Το «Κατάλυμα του Ιδρώτα»: Μια Σαμανική τέχνη που η ιστορία της χάνεται στα βάθη του χρόνου και δεν εφαρμόζεται ευρέως λόγω της επικινδυνότητας της. Η μέθοδος μοιάζει με χαμάμ: Ανάβονται κάρβουνα και ρίχνεται πάνω τους νερό. Ο ατμός που δημιουργείται, εισπνέεται από τον Σαμανό, ο οποίος βρίσκεται μέσα στο τίπι του. Με τον συνδυασμό της θερμοκρασίας, της υγρασίας και την σταδιακή αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα μέσα στο τίπι, ο Σαμανός μπαίνει σε μια κατάσταση έκστασης και είναι σε θέση να δει οράματα.

Φύλλα Τσαγιού: Μια τέχνη πανάρχαια, άμεσα συνδεδεμένη με τους Τσιγγάνους και τους Σάξωνες. Η εφαρμογή της μοιάζει καταπληκτικά με την δική μας Καφεμαντεία, μόνο που εφαρμόζεται με φύλλα τσαγιού.
Δίδεται στον ερωτώντα να πιεί ένα φλιτζάνι τσάι, στο οποίο τα φύλλα του τσαγιού παραμένουν μέσα ολόκληρα. Αφού πιεί το τσάι αφήνοντας μια πολύ μικρή ποσότητα στον πάτο, το φλιτζάνι αναστρέφεται και αφήνεται να στραγγίξει καλά για περίπου 10 λεπτά. Στην συνέχεια, ο μάντης παρατηρεί τα φύλλα που έχουν κολλήσει στα τοιχώματα του φλιτζανιού και από τις θέσεις που έχουν πάρει, μπορεί να δεί στο μέλλον του ερωτώντα.

Χακάτα: Μια πανάρχαια αφρικανική μέθοδος παρόμοια των Ρούνων και των Σαξωνικών Ράβδων. Τα Χακάτα είναι μικρά κομμάτια κόκαλου, ελεφαντόδοντου ή ξύλου όπου καθένα από αυτά έχει επάνω σκαλισμένο ένα από τα σύμβολα του ζωδιακού. Ο αφρικανός μάγος-γιατρός της φυλής, φυλάσσει τα Χακάτα σε ένα δερμάτινο πουγκάκι ή μια ειδικά προετοιμασμένη κολοκύθα για αυτό τον σκοπό. Όταν ζητείται προφητεία, ο μάγος-γιατρός ανακατεύει καλά τα Χακάτα, τα ρίχνει στο χώμα και τα διαβάζει ανάλογα με την θέση που έχουν σταθεί.

Έχω βρει κάποιους αναχρονισμούς στο άρθρο. Δεν υπήρχε καλαμπόκι στη ρωμαϊκή περίοδο, ούτε χαρτιά στην Αρχαία Ελλάδα. Πιθανόν θα χρησιμοποιούσαν κάτι παρεμφερές. Επίσης, η ορνιθομαντεία ή ορνιθοσκοπία έχει πολύ μεγαλύτερη ιστορία από ό,τι λέει, αφού την ανέφερε ο Όμηρος.

Συμπερασματικά, για να είναι μια μαντεία επιτυχημένη χρειάζεται πολύ φνατασία από μέρους του μάντη και πίστη από μέρους του ερωτώντος. Εάν αυτά τα δύο είναι δεδομένα, τότε σχεδόν οποιαδήποτε μέθοδος μαντείας θα μπορούσε να ισχύσει. Παρακάτω προσθέτω ενδεικτικά και κάποιες δικές μου:

Απορριμματομαντεία: Ο μάντης διαβάζει τη σακούλα των σκουπιδιών του ερωτώντος κι από τη θέση, τον αριθμό, την ποσότητα, το είδος, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο πέταξε ο ερωτών τα σκουπίδια, Φτάνει σε συμπεράσματα για το μέλλον.
Πορδομαντεία: Ο μάντης από τον ήχο, την οσμή και τη διάρκεια των πορδών του ερωτώντος προσπαθεί να βρει απαντήσεις για την ερώτησή του.
Υφασματομαντεία: Ένα υφασμάτινο αντικείμενο (π.χ. σεντόνι, ρούχο κλπ) κρεμιέται σ’εξωτερικό χώρο, κι ο μάντης ερμηνεύοντας την κίνησή του με τον αέρα, βρίσκει την απάντηση στο ερώτημα.

Κι έτσι οι μέθοδοι είναι άπειρες. Θα μπορούσα να γίνω διακεκριμένος μάντης (επαγγελματίας/απατεώνας) χρησιμοποιώντας κάποια νέα δήθεν ανώτερη μέθοδο σε μία υπανάπτυκτη χώρα. Είναι γνωστό ότι στην Ινδία υπάρχουν κάποιοι που το παίζουν μάγοι κερδίζοντας λεφτά απ’όσους τους πιστεύουν.

Πηγή:
valentine.gr

Το τετράφυλλο τριφύλλι

Το τετράφυλλο τριφύλλι είναι ένα παγκόσμια αποδεκτό σύμβολο της καλής τύχης και η προέλευσής του ανάγεται στην αρχαιότητα. Σύμφωνα με το μύθο, η Εύα κρατούσε ένα τετράφυλλο τριφύλλι, όταν έφυγε από τον κήπο της Εδέμ.

Ιστορία των τετράφυλλων τριφυλλιών

Τα πέταλα ενός τρίφυλλου τριφυλλιού αναπαριστούν την τριαδικότητα, τα τρία στοιχεία της Αγ. Τριάδος. Αλλά ποια είναι η ιστορία που συνοδεύει τα τετράφυλλα τριφύλλια, ώστε να θεωρούνται τυχερά φυλαχτά; Αφού εδώ, ο ισχύων αριθμός είναι το τέσσερα, η ιστορία που βρίσκεται πίσω από τα τετράφυλλα τριφύλλια ως τυχερά φυλαχτά, είναι σαφώς διαφορετική από την τριαδική παράδοση του τριφυλλιού. Πράγματι, η ερμηνεία που «περιβάλλει» τα τετράφυλλα τριφύλλια προηγείται χρονικά του χριστιανισμού και κρατά από την ειδωλολατρική περίοδο, όπου τα τετράφυλλα τριφύλλια ήταν κέλτικα φυλαχτά.

Λευκό τριφύλλι (Trifolium repens L.)

«Τα τριφύλλια κατέχουν επίσης σημαντική θέση στην πολιτιστική ζωή των πρώτων λαών. Ιδιαίτερα το «Λευκό τριφύλλι» (Trifolium repens L.) είχε μεγάλη εκτίμηση από τους πρώτους Κέλτες της Ουαλίας σαν φυλαχτό ενάντια στα κακά πνεύματα». Clover Science and Technology». N.L. Taylor, 1985.

Η κέλτικη κυριαρχία επεκτάθηκε κάποτε σε ολόκληρη την Ιρλανδία και σ’ ένα μεγάλο μέρος της δυτικής Ευρώπης. Ήταν οι Δρυίδες (Κέλτες ιερείς) που έτρεφαν μεγάλη εκτίμηση για τα τετράφυλλα τριφύλλια, τα ανέδειξαν σαν φυλαχτά των Κελτών και τα χρησιμοποιούσαν σαν ισχυρά αντίδοτα ενάντια στα κακόβουλα πνεύματα. οι Δρυίδες πίστευαν πως αυτός που κρατούσε τετράφυλλο τριφύλλι μπορούσε να βλέπει φαντάσματα που δεν μπορούσαν να βλέπουν οι άλλοι. Τα κέλτικα φυλαχτά είναι η αρχή της παράδοσης των τετράφυλλων τριφυλλιών, που λέει πως έχουν τη δύναμή να εξασφαλίζουν την καλή τύχη.

Το πνεύμα μυστηρίου που τυλίγει το τετράφυλλο τριφύλλι συνεχίζεται μέχρι σήμερα, αφού η εύρεση ενός πραγματικά τετράφυλλο τριφυλλιού είναι ακόμα ένα σπάνιο περιστατικό και οιωνός καλής τύχης.

Τα τέσσερα φύλλα των τετράφυλλων τριφυλλιών εκπροσωπούν την πίστη, την ελπίδα, την αγάπη και την τύχη.

Όπως λέει και το ποιηματάκι:

Το ένα φύλλο είναι για την ΠΙΣΤΗ…
Το δεύτερο για την ΕΛΠΙΔΑ…
Το τρίτο συμβολίζει την ΑΓΑΠΗ…
Και το τέταρτο κράτα το για «ΓΟΥΡΙ»!

Όμως μια άλλη γνωστή ερμηνεία εκφράζεται στον παρακάτω στίχο:

Κοιτάζω ένα τετράφυλλο τριφύλλι
που πριν δεν έκανα τον κόπο να δω.
Το ένα φύλλο είναι το ηλιοβασίλεμα, το άλλο η βροχή,
το τρίτο τα τριαντάφυλλα που φυτρώνουν στην εξοχή.
Δε χρειάζεται να εξηγηθεί αυτό που τέταρτο έχει αφεθεί.

Είναι κάποιος που αγαπώ.
Κοιτάζω ένα τετράφυλλο τριφύλλι
που πριν δεν έκανα τον κόπο να δω.

Η πρώτη λογοτεχνική αναφορά που προσεγγίζει την παράδοση του τετράφυλλου τριφυλλιού σαν κέλτικο φυλαχτό φαίνεται να έχει προέλευση από το 1620. Εκείνη τη χρονιά ο Sir John Melton έγραφε, «αν περπατάς μέσα στον αγρό, όποιο τετράφυλλο χόρτο και να βρεις, κάτι καλό πρόκειται να σου συμβεί». Κατά μέσον όρο, υπάρχουν 10.000 τρίφυλλα τριφύλλια για κάθε ένα πραγματικά τετράφυλλο τριφύλλι.

Στην ελληνική λαϊκή παράδοση το τετράφυλλο τριφύλλι εκτός από το γούρι που φέρνει, είναι και ανεκτίμητο ερωτικό φίλτρο. Αν δε αποκτηθεί την Πρωτομαγιά ή το Πάσχα, και «αστριστεί» επί τρία Σαββατόβραδα πάνω σε κόκκινο πανί και «λειτουργηθεί κρυφά σαράντα φορές», τότε το αγαποβότανο αυτό αποκτά πολύ μεγάλη μαγική δύναμη. Κανένας ερωτικός στόχος δεν αντιστέκεται, καμία κλειδωνιά δε μένει κλειστή μπροστά του, και σου φανερώνονται όλοι οι κρυμμένοι θησαυροί.

Ένα… τετράφυλλο τριφύλλι, που έχει μάλιστα τα φυλλαράκια του σε σχήμα καρδιάς, είναι σπάνιο και είναι πάντοτε τυχερός όποιος το αποχτάει.

Ποια είναι τα γνήσια τετράφυλλα τριφύλλια

Σήμερα κάποιος μπορεί εύκολα να βρει ένα τετράφυλλο τριφύλλι. Το Oxalis deppei πωλείται σαν «φυτό της καλής τύχης», γιατί διαθέτει ένα φύλλο, που αποτελείται πάντα από τέσσερα φυλλαράκια. Ωστόσο τα φυτά του γένους Oxalis δεν είναι το αληθινό τριφύλλι, αλλά μόνο ένα τρίφυλλο φυτό που του μοιάζει. Επιπλέον, πώς μπορεί ένα φυτό όταν παράγεται μαζικά, να διατηρήσει τη μαγεία, που του έχει αποδώσει η τόσων ετών παράδοση; Δεν υπάρχει ούτε ίχνος ρομαντισμού σ’ αυτήν την ιστορία….

Το ίδιο ισχύει και για το νεροτρύφυλλο (Marsilea Quadrifolia) που επίσης παράγει φυτά με τέσσερα φύλλα

Τα γνήσια τετράφυλλα τριφύλλια μας μαζεύονται με το χέρι από το φυτό Trifolium repens, που θεωρείται πως είναι το αρχικό τετράφυλλο τριφύλλι. Ένας τρόπος για να αναγνωρίσετε ένα πραγματικό τετράφυλλο τριφύλλι, είναι να ελέγξετε το τέταρτο φύλλο, που είναι συνήθως μικρότερο

Σημείωση: Τα μέρη του φύλλου ενός τριφυλλιού δεν είναι πέταλα, αλλά φυλλαράκια ή φυλλάρια, έτσι λέγονται τα τμήματα ενός σύνθετου φύλλου.
Έως τώρα νόμιζα ότι τα τετράφυλλα τριφύλλια είναι μυθικά, δημιουργήματα της φαντασίας όπως το άνθος της φτέρης ή η κόκκινη αγελάδα. Πάντως ένα τέτοιο η
κουνέλα μου
θα το τιμούσε δεώντως.

Προχθές βρήκα αυτήν την αναζήτηση στα στατιστικά μου: «ξόρκι παλιό για χρήματα με ρητίνη». Προφανώς κάποιος θα έψαχνε ένα μαγικό τρόπο για την απόκτηση χρημάτων. Υπάρχουν δύο θεωρητικές περιπτώσεις. Ή θα ήθελε να πλουτίσει περισσότερο, ή, το πιο πιθανό, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης έχει χάσει τη δουλειά του, δουλεύει αλλά δεν τον πληρώνουν ή του έγιναν μεγάλες περικοπές. Τώρα σε απόγνωση στρέφεται προς εναλλακτικές μεθόδους για εύκολα λεφτά. Ο άνθρωπος φαίνεται ότι είναι ικανός να σκεφτεί οτιδήποτε που ίσως θα μπορούσε να τον σώσει, όταν βρίσκεται σε απελπισία.
Εδώ πάντως δεν είμαστε μάγοι για να βοηθήσουμε. Οι συνέπειες της οικονομικής κρίσης όμως μπορεί νά’ναι και χειρότερες, όπως
ακραίες ψυχιατρικές περιπτώσεις

Πηγή:
Pathfinder

Βουντού και Ζόμπι
Δημοσίευση: 10 Οκτ. 07
Ανανέωση: 10 Οκτ. 07

το ψάρι ‘fugu’, ο φρύνος ‘bufo marinus’ και το φυτό ‘datura stramonium’

Η λέξη ʽζόμπιΆ συνήθως φέρνει στο μυαλό πλάσματα που μπορεί να συναντήσει κανείς σε πολυάριθμες ταινίες τρόμου – χωρίς νόηση, σαπισμένα νεκροζώντανα πλάσματα, που κινούνται σερνάμενα τεντώνοντας τα χέρια τους απειλητικά μπροστά να κατασπαράζουν τη σάρκα των θυμάτων τους. Τα ζόμπι τα συναντάμε συχνά στη λαϊκή κουλτούρα διάφορων πολιτισμών, αλλά η προέλευσή τους εντοπίζεται στη θρησκεία ʽβουντούΆ (ή βοντούν). Γνωστή στον περισσότερο κόσμο ως βουντού, η θρησκεία αυτή έχει παρεξηγηθεί και διαστρεβλωθεί, ιδιαίτερα σε ταινίες του Χόλυγουντ και προβάλλεται η εικόνα ότι οι πιστοί αυτής της θρησκείας κάνουν εκκεντρικές τελετές με κούκλες βουντού και κανιβαλισμό.

Στην πραγματικότητα το Βοντούν είναι ένα περίπλοκο δόγμα που ακολουθείται από περίπου 60 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο. Το 1996 αναγνωρίστηκε ως η επίσημη θρησκεία του Μπενίν (τέως Βασίλειο της Δαχομέης, που βρίσκεται στη δυτική Αφρική) και είναι επίσης η επίσημη θρησκεία στην Αϊτή. Εξασκείται επίσης στην Δομινικανική Δημοκρατία, στην Γκάνα και στις μεγάλες πόλεις του καθεαυτού αμερικανικού Νότου, όπως στη Νέα Ορλεάνη.

Στην Αϊτή τα ζόμπι είναι ένα αποδεκτό τμήμα της τοπικής κουλτούρας και κάθε χρόνο αναφέρονται πάνω από χίλιες νέες περιπτώσεις μετάβασης στην κατάσταση ζόμπι. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο οι μάγοι μετατρέπουν τα θύματά τους σε ζόμπι παραμένει μία ανοιχτή συζήτηση. Ασκώντας ένα γόητρο μυστηρίου, η μετατροπή σε ζόμπι αποτελεί ένα ιδιαίτερα αινιγματικό φαινόμενο.

Η προέλευση της θρησκείας Βοντούν ανιχνεύεται στον λαό των Γιορούμπα, που ζουν σε τμήματα των χωρών που σήμερα είναι γνωστές ως Μπενίν, Νιγηρία και Καμερούν. Κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα, οι κάτοικοι των περιοχών Γιορούμπα καταλήφθηκαν από Γάλλους αποικιοκράτες και στάλθηκαν ως σκλάβοι στις φυτείες του νησιού Ισπανιόλα της Καραϊβικής. Οι Γάλλοι προσπάθησαν να τους προσηλυτίσουν στον ρωμαιοκαθολικισμό, αλλά οι σκλάβοι εξακολούθησαν να εξασκούν με μυστικότητα την πατρώα θρησκεία τους. Η σύγχρονη Βοντούν ωστόσο, εμπεριέχει στοιχεία καθολικισμού.

Στην Αϊτή η μετατροπή σε ζόμπι θεωρείται ως φόνος, αν και το θύμα παραμένει ζωντανό. Το άρθρο 246 του ποινικού κώδικα της Αϊτής δηλώνει:

Θα πρέπει επίσης να αξιολογηθεί ως απόπειρα για δολοφονία η διαδικασία που μπορεί να έχει γίνει εναντίον οποιουδήποτε ατόμου, με τη χρήση ουσιών που χωρίς να επιφέρουν στην πραγματικότητα τον θάνατο, προκαλούν ληθαργικό κόμμα λίγο ή περισσότερο παρατεταμένο. Εάν εντωμεταξύ το άτομο θαφτεί, η πράξη θεωρείται ως ανθρωποκτονία.

Οι κληρικοί της Αϊτής αποδίδουν την δημιουργία των ζόμπι σε μάγους. Η θρησκεία Βοντούν κάνει μία διάκριση μεταξύ του ‘corps cadavre’ (το φυσικό σώμα ή πτώμα), του ‘gwo-bon anj’ (η ζωογόνα αρχή) και του ‘ti-bon anj’ (ενέργεια, συνειδητότητα και μνήμη). Όταν γίνεται η μετατροπή σε ζόμπι, ο μάγος Βοντούν (επονομαζόμενος ‘bokur’) αποσπά το ti-bon anj από το θύμα και το διατηρεί σε ένα δοχείο φτιαγμένο από χώμα (το οποίο αναφέρεται ως το αστρικό του ζόμπι).

Οι γιατροί της Αϊτής από την άλλη μεριά, θεωρούν την μετατροπή σε ζόμπι ως αποτέλεσμα δηλητηρίασης και υπάρχουν αναφορές για μάγους που χρησιμοποίησαν μία λευκή σκόνη που λέγεται ‘coupe poudre’ η οποία χρησιμεύει στο να μετατρέψουν σε ζόμπι τα θύματά τους.

Στις αρχές του 1980 ο Wade Davis, ανθρωπολόγος και εθνοβοτανολόγος που τότε εργαζόταν στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, ταξίδεψε στην Αϊτή για να προσδιορίσει τα συστατικά της coupe poudre. Πήρε συνεντεύξεις από έναν αριθμό μάγων και συνέλεξε 8 δείγματα της πούδρας για ζόμπι από 4 διαφορετικές περιοχές της χώρας. Αναλύοντας τις σκόνες ο Davis διαπίστωσε ότι 7 από αυτές μοιραζόντουσαν έναν αριθμό συστατικών, στα οποία συμπεριλαμβανόταν τοξίνες που παράγονται από ένα είδος φρύνου (Bufo marinus) και ένα διεγερτικό που παράγεται από βάτραχο του γένους ‘Ύλα’ (Osteopilus dominicensis). Ένα από τα δείγματα περιείχε επίσης ίχνη από τετροδοτοξίνη, μία ισχυρή νευροτοξίνη που παράγεται από διάφορους θαλάσσιους οργανισμούς, και ιδιαίτερα από το ψάρι Fugu rubripes.

Ο Davis δημοσίευσε τα ευρήματά του και την υπόθεσή του σχετικά με τη διαδικασία της μετατροπής σε ζόμπι, σε δύο βιβλία με τίτλούς ‘The Serpent and the Rainbow’ και ‘Passage of Darkness: The Ethnobiology of Haitian Zombie’ (το ένα από αυτά έγινε ταινία από τον Wes Craven).

Ο Davis υπέθεσε ότι το κυριότερο συστατικό της coupe poudre ήταν η τετροδοτοξίνη, η απορρόφηση της οποίας συνήθως προκαλεί θάνατο από παράλυση. Ωστόσο, σε μικρότερες δόσεις από τη θανατηφόρο, προκαλεί σημαντική επιβράδυνση του καρδιακού ρυθμού και της μεταβολικής δραστηριότητας και φέρνει κάποιον σε κατάσταση πλήρους παράλυσης, αλλά χωρίς απώλεια της συνείδησης.

(Στην Ιαπωνία το ψάρι αυτό θεωρείται πολύ εκλεκτός μεζές. Η τετροδοτοξίνη παράγεται στο συκώτι και στις ωοθήκες και οι σεφ θα πρέπει να έχουν εξασκηθεί πολύ καλά ώστε να προετοιμάσουν το ψάρι για να καταναλωθεί από τον άνθρωπο. Κάθε χρόνο υπάρχει ένας μικρός αριθμός από θανάτους που συνδέονται με το Fugu, ακόμα λιγότερο συχνές είναι επίσης οι αναφορές για ανθρώπους που θάβονται ζωντανοί, μετά από βαθύ κώμα λόγω δηλητηρίασης από τετροδοτοξίνη).

Σύμφωνα με τον Davis, το διεγερτικό που αποτελούσε συστατικό της πούδρας, προκαλεί μικρές εκδορές στην επιφάνεια του δέρματος, μέσα από τις οποίες η τετροδοτοξίνη μπαίνει στην κυκλοφορία του αίματος. Το θύμα θεωρείται ότι είναι νεκρό και θάβεται ζωντανό. Μετά από μερικές ημέρες, ο μάγος επιστρέφει στην περιοχή της ταφής και ξεθάβει το σώμα.

Στη συνέχεια του παρέχει ένα δεύτερο μείγμα ουσιών που οδηγούν το θύμα σε μία μόνιμη κατάσταση παραληρήματος και αποπροσανατολισμού. Αυτή η δεύτερη σκόνη θεωρείται ότι περιέχει ατροπίνη και σκοπολαμίνη, τοξικές και παραισθησιογόνες ουσίες που προέρχονται από τα φυτά ‘Datura stramonium’ και ‘Datura metel’ (και τα δύο είναι γνωστά στην Αϊτή με την ονομασία ‘αγγούρι των ζόμπι’).

Ο Davis προτείνει επίσης μία απάντηση, στο γιατί οι μάγοι της Αϊτής εξασκούν την τέχνη της μετατροπής ατόμων σε ζόμπι: ήταν ένα είδος τιμωρίας για εκείνους που καταπάτησαν τους νόμους των μυστικών κοινωνιών που αποτελούνταν από σκλάβους που είχαν αποδράσει.

Κάποιοι αντιμετωπίζουν την υπόθεση του Davis ως την μόνη εύλογη ερμηνεία για τη μετατροπή σε ζόμπι. Άλλοι ωστόσο, κρατούν μια κριτική στάση απέναντι στις μεθόδους του Davis και είναι δύσπιστοι ως προς τα ευρήματά του. Για παράδειγμα έχει διατυπωθεί η αντίρρηση, ότι τα δείγματα της coupe poudre που συνέλεξε ο Davis, δεν περιείχαν επαρκείς ποσότητες τετροδοτοξίνης για να έχουν οποιαδήποτε επίδραση σε ανθρώπους.

Ο Davis απαντάει ότι οι σκόνες παρασκευάστηκαν μέσα από διαδικασία δοκιμής και λάθους και δεν αντιπροσωπεύουν μία ακριβή φόρμουλα, έτσι κάποιες από τις σκόνες περιέχουν πολύ μικρή ποσότητα τετροδοτοξίνης και δεν έχουν καμία επίδραση, κάποιες άλλες έχουν περισσότερη και μπορούν να σκοτώσουν το θύμα, ενώ τέλος υπάρχουν και αυτές που έχουν την σωστή ποσότητα που θα οδηγήσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Επισημαίνει επίσης ότι η σκόνη για ζόμπι είναι μόνο το ένα από τα στοιχεία που απαιτούνται για τη μετατροπή σε ζόμπι. Εξίσου σημαντικές είναι όπως λέει, οι προσδοκίες του θύματος σχετικά με την επίδραση της σκόνης, που αποτελούν ένα παραδοσιακό κοινωνικό βίωμα (ίσως γι’ αυτόν τον λόγο δεν έχει αναφερθεί ποτέ στην Ιαπωνία, η μετατροπή ανθρώπων που έφαγαν το ψάρι fugu σε ζόμπι).

Άλλοι ερευνητές έχουν προτείνει εναλλακτικές ερμηνείες για το φαινόμενο. Ο καθηγητής Roland Littlewood των τμημάτων Ανθρωπολογίας και Ψυχιατρικής του UCL και ο Chavennes Douyon, γιατρός στην πολυκλινική Medica της πρωτεύουσας της Αϊτής, εξέτασαν τις κλινικές περιπτώσεις που αφορούσαν τρεις ανθρώπους που αναφέρθηκε ότι είχαν μετατραπεί σε ζόμπι και δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στο περιοδικό The Lancet το 1997.

Παρακάτω ο Littlewood και ο Douyon περιγράφουν τη συμπεριφορά ενός από τους ανθρώπους που εξέτασαν:

Ο WD είναι ένας αδύνατος άντρας σε μία κατάσταση διαρκούς κατήφειας& περνά τον περισσότερο χρόνο καθισμένος ή ξαπλωμένος σε μία χαρακτηριστική θέση, τα κάτω άκρα του γερμένα προς τα αριστερά, τα άνω άκρα προς τα δεξιά, μιλάει μετά δυσκολίας και μονολεκτικά. Δεν μπορούσε να περιγράψει την ταφή και την υποδούλωσή του, αλλά δήλωσε ότι ένιωθε ασθενής. Μπορούσε να πεισθεί να περπατήσει με κανονική στάση και βήμα, σταθερά αλλά πολύ σιγά. Τα μάτια του περιεργαζόντουσαν τον χώρο με καθαρή πρόθεση, τα χέρια του κρεμόντουσαν δίπλα στο κορμί του και απέφευγε να κοιτάξει κάποιον στα μάτια.

Για την περίπτωση αυτή είχε δοθεί η πιθανή διάγνωση της κατατονικής σχιζοφρένειας, για τη δεύτερη περίπτωση η διάγνωση ήταν ‘οργανικό εγκεφαλικό σύνδρομο και επιληψία στη βάση περιόδου ανοξίας’ και η τρίτη θεωρήθηκε απλά ως μία περίπτωση απώλειας ταυτότητας.

Οι Littlewood και Douyon πήραν επίσης συνεντεύξεις από δύο μάγους. Και οι δύο αναγνώρισαν το ψάρι fugu και ένα κλαδί από συγκεκριμένο φυτό που τους παρουσίασαν οι ερευνητές, ως συστατικά της coupe poudre και οι δύο επίσης έδωσαν τα ονόματα από άλλα φυτά και ζωικά συστατικά, παρόμοια με εκείνα που είχε περιγράψει ο Davis. (Το φυτό που παρουσιάστηκε από τους ερευνητές ήταν το Hippomane mancinella, γνωστό και ως μήλο-ζόμπι και χρησιμοποιείται από τους μάγους για τοπική εφαρμογή της coupe poudre).

Είναι εντούτοις πιθανό, πως δεν υπάρχει μία και μόνη εξήγηση για την μετατροπή σε ζόμπι. Ψυχική ασθένεια, εγκεφαλική βλάβη, δυσκολίες μάθησης, αλκοολικό σύνδρομο και ναρκωτικά, ή και συνδυασμοί των παραπάνω, μοιάζουν να είναι πιθανές ερμηνείες του φαινομένου.

Και επίσης υπάρχει η θυελλώδης πολιτική ιστορία της Αϊτής. Ο Francois ‘Papa Doc’ Duvalier για παράδειγμα, εκμεταλλεύτηκε τις δεισιδαιμονίες των κατοίκων και ο τεράστιος αριθμός απαγωγών και δολοφονιών (κάποιοι εκτιμούν ότι σκοτώθηκαν περίπου 30.000 άνθρωποι) καλύφθηκαν με ένα μυστήριο που υπονοούσε την μετατροπή σε ζόμπι και άλλες πρακτικές βουντού. Ο ιδιωτικός στρατός φρούρησης του Duvalier, οι tonton macoutes, λέγεται ότι αποτελούταν από ζόμπι που εκτελούσαν κάθε του διαταγή. Μία καλύτερη κατανόηση για τα ζόμπι, χρειάζεται να συμπεριλάβει όλους αυτούς τους παράγοντες.
——————————————————————————–
Μετάφραση – Απόδοση – Σχολιασμός: ESOTERICA.gr

Έχω βρει τη σχετική μελέτη του Lancet
εδώ.
Χρειάζεται όμως λογαριασμό για να τη διαβάσετε. Μπορείτε ωστόσο να τη διαβάσετε όλη σ’ένα ελεύθερο άρθρο pdf, το οποίο βρίσκετε
εδώ.

Πηγή:
wwwbebe-bebelac.blogspot.com/…/blog-post.html
Ανδρικός ευνουχισμός με τη χρήση μαγικών πρακτικών
Πρόκειται για τελετές ευνουχισμού που εφάρμοζαν στις πρώιμες δυτικές κοινωνίες.
(Προφανώς ποτέ δεν εξέλειπαν οι λόγοι για να εκδικηθεί κάποια ή κάποιος έναν άνδρα. Ας τα γράψω και εύχομαι να είναι αχρείαστα!)

Ο Albertus Magnus, θεολόγος του 13ου αιώνα, περιγράφει σε κείμενο του τη μαγική τελετή ευνουχισμού του θύματος:
Αυτός, ή αυτή, που για κάποιον λόγο επιδίωκε τον ευνουχισμό κάποιου κακομοίρη (ίσως όμως και παλιοβρομιάρη φαλλοκράτη της εποχής, δεν ξέρω να σας πω),
έπαιρνε το πέος ενός πρόσφατα σκοτωμένου λύκου, και πήγαινε στην πόρτα του θύματος. Εκεί, αρκούσε να τον φωνάξει με το όνομά του, ενώ ταυτόχρονα έδενε
μια άσπρη κλωστή γύρω από το πέος του λύκου. Αυτό, ήταν υπεραρκετό για να καταστήσει το θύμα, σεξουαλικά ανίκανο!
Η μαγική αυτή πρακτική της περίσφιξης του ανδρικού μορίου με νήμα, αντλούσε εμφανώς τις καταβολές της από πρακτικές ευνουχισμού των ζώων στην αγροτική
ύπαιθρο και κατέστη το φόβητρο των ανδρών στη διάρκεια του 16ου και 17ου αιώνα – κυρίως στον αγροτικό πληθυσμό.
Στη Γαλλία, η μαγική πρακτική του ευνουχισμού, αποκαλούμενη aiguillette, ήταν ευρύτερα εδραιωμένη ως κατεξοχήν φοβία του ανδρικού πληθυσμού.
Ο Jean Bodin, μνημονεύει μια περίπτωση δίκης στην πόλη του Poitiers στη διάρκεια των θρησκευτικών πολέμων, όπου μια νέα γυναίκα, καλής μάλιστα υπόληψης,
έκανε στο δικαστήριο επίδειξη περισσότερων από πενήντα διαφορετικών τρόπων δεσίματος της aiguillette, ανάλογα με την έκταση της επιδιωκόμενης βλάβης που
ήθελε να προκαλέσει στον άλλο.
Στην περιοχή του Languedoc, ο τελετουργικός ευνουχισμός συνέβαινε στο εσωτερικό της εκκλησίας (!!!), την ώρα του γάμου και συνήθως γινόταν την ώρα της
επίκλησης του ιερέα στο αδιαίρετο της ένωσης του ζευγαριού (ους ο Θεός συνέζευξεν, άνθρωπος μη χωριζέτω). Την ίδια στιγμή, ο «ευνουχιστής», έλεγε τη χαρακτηριστική
φράση «αλλά ας το κάνει ο διάβολος», και έριχνε ένα νόμισμα πάνω από τον ώμο του.
Εάν δεν βρισκόταν το νόμισμα, ο γάμος ήταν καταδικασμένος.
Η αίσθηση της δαιμονικής απειλής στην ανθρώπινη γονιμότητα, κατέστη ιδιαίτερα οξεία στη διάρκεια του κυνηγιού των μαγισσών, παίρνοντας τη διάσταση μαζικής
υστερίας με σαφείς σεξουαλικές προεκτάσεις. Άλλωστε τα ανθρώπινα αναπαραγωγικά όργανα ήταν το κατεξοχήν πεδίο επιρροής του σατανά.

…. Ωραίες εποχές!

Bufo bufo

Bufo bufo

κοινός φρύνος

Bufo terrestris

χερσαίος φρύνος, νοτιοανατολικές η.π.α.

Οι φρυνίδες (φρύνοι) είναι μία πολύ μεγάλη και επιτυχημένη (περίπου 35 γένη και 500 είδη) οικογένεια της τάξης των ανούρων που σήμερα είναι εξαπλωμένη σ’όλες τις ηπείρους του κόσμου, εκτός από την Αυστραλία και την Ανταρκτική. Οι οικογένεια των φρύνων ανήκει στην υπόταξη των νεοβατραχίων, στην οποία βρίσκονται τα περισσότερα σημερινά είδη βατράχων.

Το όνομα «φρύνος» προέρχεται από τα Αρχαία Ελληνικά, όπου σήμαινε το χρώμα καφέ. Το «brown» έχει ετυμολογική συγγένεια.

Οι φρύνοι δεν απέχουν πολύ από τους βατράχους, είναι απλά μία οικογένεια βατράχων, εντούτοις έχουν κάποια χαρακτηριστικά που τους ξεχωρίζουν από αυτούς. Έχουν συνήθως χοντρότερο και πλαδαρότερο σώμα από τους βατράχους και κοντότερα άκρα. Ο σκελετός τους είναι δυνατότερος και το δέρμα παχύτερο και στη ραχιαία επιφάνεια τραχύ. Κινούνται με μικρά άλματα ή περπατώντας αργά. Δεν έχουν δόντια και ο θωρακικός τους χόνδρος είναι διαφορετικός από αυτόν των βατράχων. Τα χρώματά τους είναι συνήθως καφέ, πράσινο ή άλλα μουντά χρώματα. Όλα αυτά είναι προσαρμογές για τη χερσαία ζωή που βοηθούν τους φρύνους να ανταπεξέρχονται καλύτερα στο χερσαίο περιβάλλον, να μειώνουν τους τραυματισμούς, να αποκτούν καλύτερο καμουφλάζ και να αντέχουν περισσότερο στην αφυδάτωση σε σχέση με άλλα αμφίβια. Ως αμφίβια όμως δεν μπορούν ν’αποφύγουν την αφυδάτωση εντελώς και γι’αυτό, ακομα και αν ζουν σε ξηρές περιοχές περνούν την ημέρα σε μέρη με υψηλή υγρασία και δραστηριοποιούνται κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Η αναπαραγωγική τους συμπεριφορά και η ανάπτυξή τους είναι ίδια μ’αυτήν των βατράχων, αλλά παρουσιάζει και κάποιες διαφορές. Ενώ οι περισσότεροι βάτραχοι γεννούν τα αβγά τους μεμονωμένα ή ανά ομάδες, οι φρύνοι τα γεννούν σε ζευγαρωτές αλυσίδες που μπορούν να φτάσουν το μήκος μερικών μέτρων. Εξαίρεση αποτελεί το γένος νηκτοφρυνοειδής (nectophrynoides) του οποίου τα αυγά εκκολάπτονται σε ανεπτυγμένα φρυνάκια και όχι γυρίνους. Επίσης, μία ιδιαιτερότητα των αρσενικών φρύνων είναι το όργανο του Bidder, το οποίο θα λειτουργήσει ως ωοθήκη αν οι όρχεις του σταματήσουν να λειτουργούν, μετατρέποντάς τον σε θηλυκό. Πολλά είδη μεταναστεύουν κατά την αναπαραγωγική περίοδο κατά μεγάλους πληθυσμούς κοντά στους τόπους όπου γεννήθηκαν για ν’αναπαραχθούν.

Οι φρύνοι τρέφονται με ασπόνδυλα και τα μεγαλύτερα είδη και με σπονδυλωτά, όπως μικρά ερπετά, αμφίβια και τρωκτικά. Για την αποφυγή των εχθρών τους βασίζονται στο καμουφλάζ, στη νυκτόβια δραστηριότητα και στην τάση τους να κρύβονται, αλλά αν απειληθούν θα φουσκώσουν το σώμα τους και θα σηκωθούν στα άκρα τους δίνοντας την εντύπωση ότι είναι μεγαλύτεροι για να τρομάξουν τον εχθρό, μπορεί να κατουρήσουν συνήθως αν κάποιος τους σηκώσει από το έδαφος και συχνά απελευθερώνουν τοξικές ουσίες για να αποτρέψουν τον εχθρό από ένα ζεύγος παρωτοειδών αδένων οι οποίοι βρίσκονται πάνω και πίσω από τα τύμπανα που έχουν σχήμα εξογκώματος και από άλλους μικρότερους αδένες σε όλο το σώμα τους. Οι τοξίνες των φρύνων λέγονται γενικά φρυνοτοξίνες. Είναι αλκαλοειδή και γλυκοζίδες, και διαφορετικά είδη εκκρίνουν και αρκετά διαφορετικές ουσίες και αναλογίες των ουσιών αυτών. Κάποια είδη Όπως ο θαλάσσιος φρύνος (bufo marinus) έχουν πολύ τοξικό δηλητήριο αν καταποθεί το οποίο μπορεί να σκοτώσει ένα αρκετά μεγάλο ζώο όπως ένα σκύλο. Στον άνθρωπο προκαλεί σοβαρά συμπτώματα. Το δηλητήριο άλλων ειδών φρύνου όπως του φρύνου του Κολοράντο (bufo alvarius) περιέχει ψυχοενεργές ουσίες (5-meo-dmt και φρυνοτενίνη) που φέρνουν ψυχοδηλωτικά αποτελέσματα, όταν καπνιστούν.

Bufo alvarius

φρύνος Κολοράντο, φρύνος ερήμου Σονόρα

 Παρόλα αυτά, οι ουσίες των περισσοτέρων ειδών φρύνου όπως των ευρωπαϊκών ειδών είναι ακίνδυνες για τον άνθρωπο όταν έρθουν σ’επαφή με το δέρμα και προκαλούν ερεθισμό ή ελαφριά συμπτώματα αν καταποθούν ή έρθουν σ’επαφή με τους βλενογόνους. Επίσης, παρόλη τη χημική άμυνά τους, κάποια ζώα τους τρώνε.

Η οικογένεια των φρύνων είναι αρκετά παλιά, πρωτοεμφανίστηκε στην ύστερη παλαιόκαινο πριν από περίπου 57000000 χρόνια και παραμένει επιτυχημένη και ευπροσάρμοστη ως σήμερα.

Bufo americanus

αμερικανικός φρύνος

Οι φρύνοι και ειδικότερα αυτοί του γένους bufo (φρύνος) λόγω της προσαρμοστικότητάς τους και της ανθεκτικότητάς τους μπορούν να ζήσουν εύκολα σε αιχμαλωσία, χωρίς να απαιτούν ειδικές συνθήκες, εντούτοις η αναπαραγωγή τους όμως είναι πιο δύσκολη. Το γένος bufo περιλαμβάνει τους ευρωπαϊκούς φρύνους, καθώς και φρύνους άλλων περιοχών. Είναι συνήθως αρκετά μεγάλοι και εύκολα παρατηρήσιμοι και χρειάζονται μόνο τα βασικά στο περιβάλλον τους για να επιβιώσουν. Γενικά, χρειάζονται ένα περιβάλλον ανοιχτό, όχι φορτωμένο με διακοσμήσεις, με υπόστρωμα ένα μείγμα άμμου-χώματος για να σκάβουν, βράχους, κοίλα ξύλα και φλοιούς κάτω από τα οποία θα κρύβονται, ένα ρηχό μπολ με αποχλωριωμένο νερό για να μπαίνουν μέσα και να ενυδατώνονται, θερμοκρασία δωματίου (15-25 βαθμοί Κελσίου), μέτρια υγρασία, καμία συμπληρωματική λάμπα και διατροφή με διάφορα ασπόνδυλα όπως γρύλλους, σκουλήκια, προνύμφες, κατσαρίδες, πεταλούδες, μύγες και μικρότερα έντομα για μικρότερα άτομα και νεογέννητα ποντικάκια για αρκετά μεγάλους φρύνους. Τα νεαρά φρυνάκια πρέπει να τρέφονται κάθε μέρα ενώ οι ενήλικοι κάθε 2-3 μέρες και τα εύκρατα είδη πέφτουν σε νάρκη το χειμώνα. Το καπάκι θα πρέπει να είναι καλά ασφαλισμένο, γιατί μπορούν ν’αποδράσουν εύκολα πηδώντας. Το ύψος δεν είναι τόσο σημαντικό, όσο η επιφάνεια.

Ένας κατάλογος με τα γένη της οικογένειας των φρύνων μπορεί να βρεθεί στο:

http://en.wikipedia.org/wiki/True_toad

Bufo cognatus

φρύνος των μεγάλων πεδιάδων, δυτικές η.π.α. και β. Μεξικό

Στην Ελλάδα βρίσκουμε δύο είδη φρύνου, τον κοινό ευρωπαϊκό φρύνο bufo bufo Λινναίος, 1758 και τον πράσινο φρύνο bufo viridis Λαουρέντι, 1768. Ο κοινός φρύνος, b. bufo είναι ένα αρκετά μεγαλόσωμο είδος φρύνου και από τα μεγαλύτερα άνουρα της Ευρώπης. Είναι εξαπλωμένο σ’όλη την Ευρώπη εκτός από την Ιρλανδία και πολλά νησιά της Μεσογείου. Το ανατολικό άκρο της εξάπλωσής του φτάνει στο Ιρκούτσκ της Σιβηρίας και το νότια στις ορεινές περιοχές της βορειοδυτικής Αφρικής στο Μαρόκο, στην Αλγερία και στην Τυνησία. Μπορεί να έχει διάφορες ονομασίες ανάλογα με την κάθε περιοχή, όπως χωματόφρυνος, μπράσκα, ασκουβάζα, βούζα, μπουσάκα. Μπορεί να βρεθεί στην Ηπειρωτική Ελλάδα, στην Πελοπόννησο, στην Εύβοια, στην Κέρκυρα, στη Λευκάδα, στην Κεφαλονιά, στην Άνδρο, στη Σάμο, πιθανόν και σε άλλα νησιά. Στην Ελλάδα απαντάται το υποείδος b. b. spinosus. Είναι ο μεγαλύτερος φρύνος της Ελλάδας, 20 εκατοστά, σπάνια περισσότερο. Τα θηλυκά μεγαλύτερα από τα αρσενικά. Συναντάται σε πολλά περιβάλλοντα, ακόμα και σε μεγάλα υψόμετρα και ξηρές περιοχές. Είναι εδαφόβιος και νυκτόβιος, αν και μπορεί να παρατηρηθεί κατά την ημέρα στην περίοδο αναπαραγωγής. Τρέφεται με ασπόνδυλα και τα μεγαλύτερα άτομα και με μικρά σπονδυλωτά. Η αναπαραγωγή του παρόμοια με άλλα είδη ανούρων. Το θηλυκό γεννά αλυσίδες αβγών μήκους 5 μέτρων και μεγάλα θηλυκά μπορεί να γεννήσουν ως και 8000 αβγά. . Όταν απειληθεί, φουσκώνει και σηκώνεται ψηλά και αν πιαστεί εκκρίνει τοξίνες. Αυτές οι τοξίνες δεν πτωούν κάποιους θηρευτές όπως τα νερόφιδα.

Bufo viridis

πράσινος φρύνος

Bufo viridis

ζευγάρωμα πράσινων φρύνων

Το άλλο είδος, ο πράσινος φρύνος b. viridis είναι ένα πολύ ανθεκτικό και προσαρμοστικό είδος φρύνου. Είναι εξαπλωμένο σ’όλη την ηπειρωτική Ευρώπη, στην Ασία ως τη Μέση Ανατολή και στη Β. Αφρική και μπορεί να βρεθεί σε πολύ ακραία περιβάλλοντα όπως μεγάλα υψόμετρα, στέπες, ημιερήμους, ακόμα και σε αστικές συνθήκες. Στην Ελλάδα μπορεί να βρεθί στην ηπειρωτική χώρα, στην Πελοπόννησο, στην Εύβοια, στην Κρήτη, στην Κέρκυρα, στη Λευκάδα, στην Κεφαλονιά, Στη Ζάκυνθο, στη Θάσο, στη Σαμοθράκη, στη Λήμνο, στη Λέσβο, στη Χίο, στη Σάμο, στη στη Ρόδο, στη Σύμη, στην Τήλο, στην Κω, στη Λέρο, στην Κάλιμνο, στην Πάτμο, στα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων εκτός του συμπλέγματος Μήλου, πιθανόν και σε άλλα νησιά. Μικρότερος από τον κοινό φρύνο στα 10 εκατοστά, συνήθως όμως μικρότερος και σπάνια μεγαλύτερος. Ότι ισχύει για το b. bufo ισχύει και γι’αυτό το είδος. Οι αλυσίδες των αβγών είναι όμως μικρότερες μήκους 4 μέτρων και τα θηλυκά μπορούν να γεννήσουν από 9000-15000 αβγά. Δεν τρέφονται με σπονδυλωτά. Σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας μπορεί να έχει διάφορες ονομασίες, όπως πρασινόφρυνος, ζάμπα ή ζιάμπα. Όπως σχεδόν όλοι οι φρύνοι, έτσι και ο b. bufo είναι νυκτόβιος, αλλά κάποιες φορές μπορεί να δραστηριοποιηθεί και τη μέρα, πιο συχνά από το b. bufo. 

Bufo calamita

καλαμίτης φρύνος

Στη β. Ευρώπη ζει ένα ακόμα είδος, ο καλαμίτης φρύνος epidalea calamita Λαουρέντι, 1768 ο οποίος είναι μικρότερος από τους δύο προηγούμενους και έχει μακρύτερα άκρα.

Σχέση με τον άνθρωπο

Οι φρύνοι στο παρελθόν έπαιζαν σημαντικό ρόλο στους μύθους και στις δοξασίες διάφορων λαών του κόσμου. Σε άλλους πολιτισμούς είχαν αποκτήσει θεία υπόσταση, σε άλλους ήταν απλώς σύμβολα, σε άλλους μέσα θεραπείας και σε άλλους σύμβολα του κακού ή ακόμα και δαιμονικές ή σατανικές δυνάμεις.

Λόγω της παράξενης και άσχημης εμφάνισής τους, της νυκτόβιας δραστηριότητάς τους και της τοξικότητάς τους, οι φρύνοι στην μεσαιωνική Ευρώπη θεωρήθηκαν δυνάμεις του σκότους ή και σατανικοί. Αυτό δεν ξεκίνησε στη μεσαιωνική Ευρώπη. Παλαιότεροι πολιτισμοί είχαν παρόμοιες ιδέες για τους φρύνους. Στο ζωροαστρισμό οι φρύνοι θεωρήθηκαν φορείς σκοτεινών δυνάμεων και το 600 π.Χ. λέγεται ότι εκδόθηκε διάταγμα στην Περσία για τη θανάτωση όλων των φρύνων. Κατά την ύστερη αρχαιότητα είχαν αναπτυχθεί διάφορες δοξασίες όσον αφορά τους φρύνους. Ο Ρωμαίος ιστορικός Πλίνιος ο πρεσβύτερος καταγράφει διάφορες τέτοιες δοξασίες. Η παρουσία ενός φρύνου μπορεί να σωπάσει όλους τους ανθρώπους σ’ένα δωμάτιο, ένα μικρό κόκαλο από τη δεξιά πλευρά ενός φρύνου θα εμποδίσει το βρασμό του νερού και ένα κόκαλο από την αριστερή αποθεί τους άγριους σκύλους κ.ά. Εκτός από τις αρχαίες επιδράσεις, οι Ευρωπαίοι σίγουρα θα δέχθηκαν επιδράσεις από τον Ιουδαϊσμό και τις Εβραϊκές αντιλήψεις μέσω της Παλαιάς Διαθήκης. Κατά τους Εβραίους, όλα είναι δημιουργήματα του Θεού (Γιαχβέ), αλλά ορισμένα ζώα είναι ακάθαρτα και δεν είναι κατάλληλα για βρώση. Μέσα σ’αυτά περιλαμβάνονται και όλα τα ερπετά και αμφίβια, τα οποία χαρακτηρίζονται ως (βδεληρά και ακάθαρτα) όντα. Με τέτοιες αντιλήψεις είναι εύκολο ν’αναπτυχθούν παράλογε δεισιδαιμονίες και προλήψεις για τέτοια ζώα.

Ο φρύνος το Μεσαίωνα είχε συνδεθεί με το διάβολο. Πιστευόταν ότι μπορούσε να δηλητηριάσει ανθρώπους και συχνά ήταν ένα από τα ζώα των μαγισσών. Σύμφωνα με την παράδοση του Ντόρσετσαϊρ της Αγγλίας, όταν κάποιος επιχειρούσε να βγάλει έναν φρύνο από ένα σπίτι ή κελάρι, θα έπρεπε να προσέξει πολύ μην βλάψει το φρύνο, αλλιώς θα μπορούσε να υποστεί την οργή της μάγισσας στην οποία το πνεύμα του φρύνου ανήκε. Άλλες φορές ο φρύνος ήταν ένα σημάδι με τη βοήθεια του οποίου αναγνωριζόταν οι μάγισες. Κατά την παράδοση των Βάσκων, οι μάγισσες έφεραν το σημάδι του ποδιού του φρύνου. Στα Πυρηναία, η εικόνα ενός φρύνου θα μπορούσε να βρεθεί στο αριστερό μάτι της μάγισσας.

Η μάγισσα επίσης πιστευόταν ότι χρησιμοποιούσε τους φρύνους στη λατρεία του Διαβόλου κατακρεουργώντας το σώμα τους. Μερικές φορές οι φρύνοι χρησιμοποιούνταν ως συστατικό φίλτρων. Περιττώματα φρύνου χρησιμοποιούνταν ως συστατικό πτιτικών φίλτρων από τις μάγισσες των Βάσκων. Ένα άλλο φίλτρο αποτελείτο από ένα μείγμα σάλιου φρύνου και ζωμό από ζοχό. Το φίλτρο αυτό αλοιφόταν πάνω στη μάγισσα με σκοπό να την κάνει αόρατη. Μπράντι ανακατεμένο με στάχτη φρύνου πιστευόταν ότι θεράπευε τη μέθη. Εάν ένας φρύνος βαπτιζόταν με το όνομα ενός εχθρού και μετά βασανιζόταν μέχρι θανάτου, το θύμα υποτίθεται ότι υπέφερε τα ίδια.

Μερικές φορές ο Διάβολος εμφανιζόταν στη μάγισσα με μορφή φρύνου. Τότε η μάγισσα έπρεπε να το φιλήσει στο στόμα ως ένδειξη υποταγής.

Εκτός από τη σύνδεσή τους με τις μάγισσες και το Σατανά, υπήρχαν και πολλές άλλες δεισιδαιμονίες γύρω από  τους φρύνους. Το σάλιο του φρύνου (οι φρύνοι στην πραγματικότητα δεν έχουν σάλιο, αλλά βλένα όπως και όλα τα αμφίβια) πιστευόταν ότι ήταν δηλητηριώδες. Επίσης ο φρύνο μπορούσε να αμυνθεί φτίνοντας ή εξέμοντας δηλητηριώδη φωτιά. Αν ένας φρύνος δάγκωνε έναν άνθρωπο, ο μόνο τρόπος για να τον διώξουν ήταν να ρίξουν βραστό νερό πάνω του. Στη θέα ενός φρύνου, για να προληφθούν οποιαδήποτε κακά αποτελέσματα, κάποιος έπρεπε να φτίσει ή σκοτώσει το φρύνο με μία πέτρα. Εθεωρείτο επίσης κακοτυχία αν ένας φρύνος πηδούσε πάνω από το πόδι κάπου και σε κάποιες περιοχές της Ευρώπης αυτό σήμαινε επερχόμενο θάνατο. Η ανάσα ή το βλέμμα ενός φρύνου ήταν και αυτά επικίνδυνα. Αν η ανάσα του φρύνου ερχόταν σ’επαφή μ’έναν άνθρωπο, αυτό μπορούσε να τον μολύνει. Μια άλλη δεισιδαιμονία έλεγε ότι αυτούς τους οποίους ένας φρύνος τους κοίταζε επίμονα, θα βασανίζονταν από σπασμούς και ταχυπαλμίες και άλλα συμπτώματα. Επιπλέον, οι φρύνοι ήταν μεγάλης σημασίας σε ορισμένες μορφές πειραματικής μαντικής. Πιστευόταν ότι αν κάποιος έβαζε την καρδιά και το αριστερό πόδι ενός φρύνο πάνω στο στόμα ενός κοιμόμενου ανθρώπου, αυτός θα μπορούσε ν’αποκαλύψει ότι το ρωτούσες.

Πιστευόταν ακόμα ότι ο φρύνος είχε μια μαγική πέτρα μέσα στο κεφάλι του, η οποία, όταν εξαγόταν πιστευόταν ότι προστάτευε τον κάτοχό της εντοπίζοντας την παρουσία δηλητηρίου. Η πέτρα θα μπορούσε να ζεσταθεί ή αν βρισκόταν σε δαχτυλίδι άλλαζε χρώμα και γινόταν πιο χλωμή στην παρουσία δηλητηρίου. Ο φρύνος επίσης πιστευόταν ότι είχε δηλητήριο και οι μάγισσες το χρησιμοποιούσαν σε πτιτικές αλοιφές. Στην πραγματικότητα οι φρύνοι είναι δηλητηριώδη ζώα, αλλά κανένα ευρωπαϊκό είδος δεν μπορεί να βλάψει τον άνθρωπο.

Παρόλο που ο φρύνος σχετιζόταν με τις σκοτεινές δυνάμεις ήταν επίσης συνδεδεμένος με τη θηλυκή γονιμότητα. Σε μερικές περιοχές της Ευρώπης οι γυναίκες που ζητούσαν από το Θεό να είναι γόνιμες και να κάνουν παιδιά ανέθεταν αγαλματίδια φρύνων σε διάφορες άγιες τοποθεσίες. Λεγόταν επιπλέον στη Ρουμανική παράδοση ότι αν κάποιος σκότωνε ένα φρύνο, ήταν ικανός να σκοτώσει και τη μητέρα του. Στη μυθολογία των Τσιγκάνων η βασίλισσα των νεραϊδών λέγεται ότι κατοικεί σ’ένα κάστρο με το σχήμα ενός χρυσού φρύνου. Στη Σκωτία υποστηριζόταν ότι αν κάποιος φορούσε μία αποξηραμένη γλώσσα φρύνου στο στήθος του, θα μπορούσε να ρίξει όποια γυναίκε ήθελε.

Οι φρύνοι επίσης χρησιμοποιήθηκαν από κομπογιαννήτες γιατρούς για να θεραπεύσουν ασθένειες όπως η φυματίωση των λεμφαδένων και οι ρευματισμοί. Στο Ντέβονσαϊρ της Αγγλίας, το πίσω πόδι ενός αποξηραμένου φρύνου τοποθετείτο μέσα σε μία μετάξινη σακουλίτσα και φοριόταν στο λαιμό του ασθενούς για να θεραπεύσει τη φυματίωση. Στην περίπτωση των ρευματισμών, ολόκληρος ο φρύνος καιγόταν ώστε να γίνει στάχτη και μετά ο υπόλοιπος τρόπος θεραπείας παρέμενε ο ίδιος. Σε άλλες περιπτώσεις το πάσχων μέλος του ανθρώπου κοβόταν από το φρύνο, ο υπόλοιπος φρύνος θαβόταν και το κομμάτι τυλιγόταν σε περγαμινή και φοριόταν στο λαιμό του ασθενούς. Κάθε χρόνο το Μάιο στο Ντόρσετσαϊρ γινόταν παζάρι όπου οι κομπογιαννήτες έφτιαχναν διάφορα φυλακτά από φρύνο και τα πουλούσαν.

Οι μάγοι του Κέιμπριτζσαϊρ είχαν τη μεγαλύτερη ιστορία, αφού συνέχισαν την τέχνη τους ως το 1930. Λεγόταν ότι αυτοί οι μάγοι μπορούσαν να εξουσιάσουν οποιοδήποτε άλογο. Τη δύναμη αυτήν την έπαιρναν από ένα τελετουργικό στο οποίο έγδερναν ένα φρύνο και μετά άφηναν τα μυρμήγκια να τον καθαρίσουν και ν’αφήσουν μόνο τα κόκαλά του. Τα κόκαλα αυτά μετά παρέμεναν και μεταφέρονταν στην τσέπη του μάγου μέχρι να κλάψουν. Μετά, σε μία νύχτα με πανσέληνο ο μάγος θα έπαιρνε τα κόκαλα και θα τα έρχινε σε τρεχούμενο νερό. Τα κόκαλα μετά θα ούρλιαζαν και ένα από αυτά θα επέπλεε αντίθετα στο ρεύμα και θα άφηνε τα υπόλοιπα. Ο μάγος μετά θα έπιανε γρήγορα αυτό το κόκαλο και θα το πήγαινε είτε σε νεκροταφείο είτε σε στάβλο για τρεις ακόμα νύχτες. Μετά θα υποβαλόταν στην τελευταία δοκιμασία όπου ο Διάβολος ο ίδιος θα προσπαθούσε να κάνει το μάγο να παραδώσει το κόκαλο. Αν ο μάγος κατάφερνε να κρατήσει το κόκαλο θα λάμβανε όλες τις δυνάμεις για τις οποίες είχε δουλέψει με τόση επιμέλεια.

Αυτά όσον αφορά τη μεσαιωνική Ευρώπη. Σε άλλους πολιτισμούς ο φρύνος δεν είχε καμία σύνδεση για το κακό και μπορούσε να σημαίνει πολλά άλλα πράγματα ή ακόμα να είναι και θεός.

Στην Κίνα ο φρύνος συμβολίζει την αρνητική δύναμη του γιν, το οποίο είναι το θηλυκό στοιχείο και αντιτίθεται στο θετικό γιανγκ, το οποίο είναι το αρσενικό στοιχείο. Είναι επίσης σύμβολο της Σελήνης.

Σε πολλούς μύθους και θρύλους της Αρχαίας κίνας, ο φρύνος ήταν ένας μάγος, καλός χειριστής των ξορκιών και ειδικός στις αποδράσεις, αλλά ήταν επίσης ο φύλακας των αληθεινών, δυνατών μυστικών του κόσμου, όπως αυτό της αθανασίας. Πολλοί θρύλοι έχουν να κάνουν με τον περιπλανώμενο σοφό ονομαζόμενο Λιου Χαϊ και το φρύνο σύντροφό του, τον τσ’αν τσου. Ο φρύνος γνωρίζει το μυστικό της αιώνιας ζωής και λόγω της φιλίας του με το σοφό αποκαλύπτει το μυστικό σ’αυτόν. Στην Ιαπωνία ένας παρόμοιος θρύλος έχει να κάνει με το Γκάμα-Σέννιν επίσης γνωστό ως Κοσενσέι, έναν σοφό γέρο άντρα με καμπουριασμένο σώμα και σπυριάρικο πρόσωπο. Αυτός περιπλανάται με το φρύνο συντροφό του, ο οποίος του διδάσκει τις μυστικές δυνάμεις των βοτάνων, μαζί με το μυστικό της αθανασίας.

Οι Ινδιάνοι Ολμέκοι του Μεξικού πίστευαν σ’ένα θεό φρύνο της αναγένησης, ο οποίος έτρωγε το δέρμα του. Αναγενάται τρώγοντας τον εαυτό του, παγιδευμένος σ’έναν κύκλο θανάτου και αναγένησης, όπως οι άνθρωποι και όπως ο ίδιος ο φυσικός κόσμος. Αυτή η αντίληψη είναι αντίστοιχη με τον ουροβόρο του Παλαιού Κόσμου.

Οι φρύνοι ως σύμβολα ή και ως θεότητες ή δαιμονικές δυνάμεις είχαν σημαντική θέση στους μύθους και τις πεποιθήσεις πολλών λαών στο παρελθόν. Άλλες φορές ήταν σύμβολα θανάτου, άλλες φορές θεωρούνταν δαιμονικές δυνάμεις, άλλες φορές ήταν σύμβολα του θηλυκού στοιχείου, της βροχής και της γονιμότητας, άλλες φορές της αναγένησης, άλλες φορές κατείχαν τα μυστικά της ζωής και του θανάτου ή της ιατρικής. Οι λόγοι όμως που οδήγησαν στη σύνδεση του φρύνου με τόσες πολλές δυνάμεις και τη δημιουργία τόσων μύθων γύρω από το φρύνο δεν είναι απολύτως γνωστοί. Ίσως η άσχημη εμφάνισή του, το δηλητήριό του, η νυκτόβια δράση του, η κρυπτική του τάση, η εμφάνισή του μετά από βροχές ή σε υγρά μέρη ή η μεταμόρφωσή του από γυρίνο, πυροδώτησαν όλη αυτήν τη μυθολογία και τη δεισιδαιμονία.

Ο φρύνος υπάρχει ως σύμβολο και στην αλχημεία. Στην αλχημεία ο μαύρος φρύνος αναπαριστά την πρώτη ύλη. Με την ένωσή του με τον αετό, ο φρύνος εξαγνίζεται και μεταμορφώνεται στο φτερωτό φρύνο.

Σήμερα όλες οι δεισιδαιμονίες του μεσαίωνα έχουν εκλείψει. Στην Ευρώπη ακόμα παραμένουν μερικά κατάλοιπα. Στα αγγλικά toad (φρύνος) έχει και τη μεταφορική σημασία του κακού ανθρώπου, ενώ το μυστικιστικό δηλητηριώδες και παραισθησιογόνο μανιτάρι «amanita muscaria» Ονομάζεται σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες φρυνόσκαμνο ή παρόμοιες εκφράσεις που έχουν σχέση με το φρύνο (toadstool αγγλικά, paddhe stool παλαιά δανικά, paddehat δανικά, padde(n)stoel ολλανδικά, paddenstol μέσα κάτω γερμανικά, paddockstool σκοτικά και  Krötenschwamm γερμανικά). Ο φρύνος συνδεόταν και με το μανιτάρι αυτό, αφού συμβόλιζε την τοξικότητα και τις χθόνιες δυνάμεις. Επίσης, σήμερα στην Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα, από πολλούς ο φρύνος δε θεωρείται από τα καλύτερα ζώα και πιστεύεται πως είναι υπερβολικά δηλητηριώδης και από τη φύση του φέρει κάτι σιχαμερό και κακό πάνω του. Στην πραγματικότητα, οι φρύνοι δεν βλάπτουν τους ανθρώπους, ποτέ δεν επιτίθενται ενεργητικά, απελευθερώνουν την τοξίνη τους μόνο αν απειληθούν σοβαρά, π.χ. αν κάποιος τους σηκώσει. Αυτή η τοξίνη είναι αρκετά αβλαβείς και αν δεν έρθει σε επαφή με ευαίσθητα σημεία, δε θα προκαλέσει τίποτα. Αντίθετα, ο φρύνος είναι ένα πολυ ωφέλιμο ζώο, αφού τρέφεται με πολλά ασπόνδυλα καταστρεπτικά για τις καλλιέργειες, όπως κάμπιες, προνύμφες άλλων εντόμων, ρυγχωτά σκαθάρια, κρεμμυδοφάγους, γυμνοσάλιαγγες και σαλιγκάρια και γρύλλους.

Δυστυχώς πολλά είδη φρύνου αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης σήμερα. Απειλούνται κυρίως από τα χημικά απόβλητα που αποβάλλονται στις υδάτινες περιοχές όπου ζουν και προκαλούν προβλήματα στην ανάπτυξή τους. Απειλούνται από την αλλαγή του κλίματος, την ανάπτυξη και άρα καταστροφή φυσικών περιοχών, τα ατυχήματα από τα αυτοκίνητα στους δρόμους και από άλλες αιτίες. Πολλοί φρύνοι σκοτώνονται στους δρόμους κάθε χρόνο κατά την περίοδο αναπαραγωγής, όπου μεγάλος αριθμός αμφιβίων επιστρέφει στον τόπο γεννησής τους για να αναπαραχθεί. Το είδος bufo periglenes (χρυσός φρύνος) ο οποίος ζούσε σε μία πολύ μικρής έκτασης περιοχή σ’ένα ορεινό τροπικό νεφοδάσος πάνω από την πόλη του Μοντεβέρντε τις Κόστα Ρίκα, εθεάθη τελευταία στις 15 ΜαΊου του 1989 και από τότε δεν ξαναφάνηκε. Από την παγκόσμια ένωση για την προστασία της φύσης κατατάσσεται ως εξαφανισμένο είδος.

Bufo periglenes

χρυσός φρύνος

Atelopus zeteki

atelopus zeteki, Παναμάς

Το γένος atelopus (ατελόποδας περιλαμβάνει μερκιούς άτυπους φρύνους. Αυτοί οι φρύνοι ζουν σε τροπικά δάση με υψηλή υγρασία σε μεγάλα υψόμετρα στην κεντρική και νότια Αμερική, κοντά σε ρυάκια. Έχουν ζωηρά χρώματα, είναι ημερόβιοι και παράγουν διαφορετικές τοξίνες. Τα περισσότερα μέλη του γένους απειλούνται σοβαρά με εξαφάνιση και κάποια έχουν ήδη εξαφανιστεί.

Ορισμένες φορές όμως έχουν προκαλέσει οικολογικές διαταραχές. Ο θαλάσσιος φρύνος bufo marinus εισήχθει στην Αυστραλία το 1935 για τον περιορισμό του πληθυσμού του σκαθαριού του ζαχαροκαλάμου. Οι επιπτώσεις όμως στο οικοσύστημα ήταν τεράστιες και το είδος παραμένει στην Αυστραλία ως σήμερα. Η όρεξή του είναι τεράστια και μπορεί να φάει μεγάλες ποσότητες ασπόνδυλων και μικρών σπονδυλωτών και σε συνδυασμό με την τοξικότητά του στην οποία δεν είναι προσαρμοσμένα τα αρπακτικά της Αυστραλίας έχει γίνει ένα από τα πιο ταχέος αναπαραγόμενα και δύσκολα αντιμετωπίσιμα ξένα είδη της Ηπείρου. Εισαγωγές έχουν γίνει και σε άλλα νησιά, όπως στα νησιά της Καραϊβικής, τη Χαβάη, στη Νέα Γουινέα και στα Φίτζι με εξ ίσου αρνητικά αποτελέσματα. Η περιοχές προέλευσης αυτού του φρύνου είναι η κεντρική και νότια Αμερική.

Bufo marinus

θαλάσσιος φρύνος

Προσωπικές παρατηρήσεις: Στο χωριό μου, στους Πύργους του νομού Κοζάνης, έχει τύχει πολλές φορές να δω φρύνους. Υπάρχουν και τα δύο είδη της Ελλάδας εκεί, αλλά τον κοινό φρύνο το βρίσκω πολύ σπάνια. Είναι νυκτόβιοι και μπορείς να τους βρεις το βράδυ στα χόρτα, στο δρόμο, σε γωνίες, μέσα σε αυλές σπιτιών, σε υγρά και κλειστά μέρη π.χ. αποθήκες, όπου πιθανόν ψάχνουν για την τροφήτους. Γενικά, οι πράσινοι φρύνοι είναι πιο δραστήριοι και πηδούν περισσότερο και πιο μακριά από τους κοινούς, οι οποίοι περπατούν συχνότερα. Έχω βρει πολλές φορές το καλοκαίρι μικρά φρυνάκια 2-4 εκ. Παλιά νόμιζα ότι οι φρύνοι ζουν στο νερό και τους έβαζα μέσα σ’αυτό, αλλά πάντα προσπαθούσαν να βγούν. Δεν έχω βρει ποτέ κανένα στο ποτάμι. Ο μεγαλύτερος φρύνος που έχω πιάσει ήταν ένας θηλυκός κοινός πέρσι το καλοκαίρι που μπορεί να ήταν και 20 εκ. Εκείνο το χρόνο επίσης είχε γίνει καικάτι άλλο παράξενο. Επειδή το Δεκέμβριο οι θερμοκρασίες ήταν πολύ υψηλότερες από το φυσιολογικό, βρήκα φρύνο στις 28 Δεκεμβρίου! Ήταν θηλυκός κοινός, δραστήριος αλλά αδύνατος, αφού μάλλον δε θα είχε φάει τίποτα μετά το ξύπνημά του από τη νάρκη. Οι φρύνοι μπορεί να κατουρήσουν ή να αποβάλουν τοξίνες αν τους σηκώσεις, αλλά αυτό δεν το κάνουν πάντα και συνήθως το κάνουν οι πράσινοι. Εάν πιάσεις δυνατά τους αρσενικούς φρύνους, βγάζουν μια φωνούλα. Έτσι ξεχωρίζω τα αρσενικά απ’τα θηλυκά. Τα θηλυκά επίσης είναι λίγο χοντρότερα. Οι πράσινοι έχουν πολύ λεπτή, ενω΄οι κοινοί αρκετά χοντρότερη. Δεν έχω παρατηρήσει ποτέ τη διαδικασία αναπαραγωγής τους, ούτε τα αβγά και τους γυρίνους τους ή μπορεί να έχω δει τους γυρίνους τους, αλλά να μην τους έχω αναγνωρίσει ως γυρίνους φρύνων. Επειδή οι φρύνοι βγαίνουν συχνά στο δρόμο το βράδυ, γίνονται θύματα οδηγών που συνήθως δεν μπορούν να τους δουν. Παλαιότερα οι πατημένοι φρύνοι ήταν πάρα πολλί κάτι που έδειχνε ότι ο πληθυσμός τους ήταν μεγάλος. Τα τελευταία χρόναι έχουν ελατωθεί υπερβολικά, το ίδιο και οι ζωντανοί, ίσως από τα φυτοφάρμακα και τα δοχεία τους τα οποία αρκετοί ασυνείδητοι τα ρίχνουν στο ποτάμι.
Οι φρύνοι, όπως και πολλά άλλα σπονδυλωτά, έχουν και ένα τρίτο μάτι στο κέντρο του κεφαλιού. Αυτός είναι ο βρεγματικός οφθαλμός και στους φρύνους δεν είναι πολύ ανεπτυγμένος, μπορεί όμως ν’αντιλαμβάνεται φως και απότομες κινήσεις. Εγώ λοιπόν ήθελα να δω αν αυτό δουλεύει. Έβαλα έναν αρσενικό κοινό φρύνο σ’ανοιχτό χώρο και περνούσα το χέρι μου αργά από πάνω του σε κάποιο ύψος. Όταν το χέρι μου περνούσε από πίσω του δεν κινούταν, αλλά όταν το πέρασα πάνω από το κεφάλι του άρχισε να πηδάει τρομαγμένα. Αυτό το επανέλαβα και άλλες φορές με το ίδιο αποτέλεσμα. Μάλλον το όργανο αυτό θα του χρησιμεύει για ν’αντιλαμβάνεται τους εχθρούς που έρχονται από πάνω, όπως γίνεται και σε πολλά άλλα αμφίβια και ερπετά που το έχουν. Ένα άλλο αντανακλαστικό που έχουν είναι η τονική ακινησία. Αν γυρίσεις ένα φρύνοή οποιοδήποτε άλλο βάτραχο ανάποδα, παραμένει ακίνητος για λίγη ώρα. Αυτό συμβαίνει και σε άλλα ζώα, ενεργοποιείται όμως με διαφορετικό ερέθισμα.
Χρήσιμες ιστοσελίδες και πηγές:

άρθρο της αγγλικής wikipedia

οι φρύνοι της Ελλάδας

διαφορές βατράχων και φρύνων

φροντίδα των φρύνων στην αιχμαλωσία
Οι πληροφορίες ισχύουν και για άλλα γένη βατράχων με παρόμοιο τρόπο ζωής.

ιστορία και παραδόσεις των φρύνων

οι φρύνοι στη μυθολογία και στις παραδόσεις διαφρόρων λαών

φρύνοι και μεσαιωνική μαγεία

εξέλιξη του bufo marinus στην Αυστραλία

και μία πραγματική δύναμη των φρύνων:

Οι φρύνοι προαισθάνονται τους σεισμούς.

Σημείωση, οι φρύνοι έχουν καλή
αίσθηση του μαγνητισμού
και γι’αυτό μπορούν να προσανατολίζονται και να βρίσκουν τον τόπο που γεννήθηκαν όταν πρόκειται να αναπαραχθούν.