Για τα κουνέλια, η σωστή διατροφή είναι το παν. Σωρεία οδοντικών, πεπτικών, ουροποιητικών και δερματικών προβλημάτων θα μπορούσαν να προληφθούν αν τα κουνέλια έτρωγαν την κατάλληλη διατροφή. Ακόμα κι ένα μικ΄ρο ολίσθημα στη σωστή σίτιση του κουνελιού σας μπορεί να επιφέρει δυσάρεστες συνέπειες στο μέλλον. Τα κουνέλια έχουν ευαίσθητο και εξειδικευμένο πεπτικό σύστημα που δεν ανέχεται τροφές διαφορετικές απ’αυτές για τις οποίες έχει εξελιχθεί σε μεγάλες ποσότητες ή για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ως χορτοφάγα, τα κουνέλια χρειάζονται τροφή πλούσια σε φυτικές ίνες. Αντίθετα με μεγάλα χορτοφάγα, λόγω του γρήγορου μεταβολισμού τους και άρα την ανάγκη για πρόσληψη ποιοτικότερης τροφής, δεν χωνεύουν τις περισσότερες ίνες (μόνο το 14% της κυτταρίνης χωνεύεται), αλλά οι ίνες είναι απαραίτητες για την ενεργοποίηση της κινητικότητας του πεπτικού σωλήνα. Αν οι ίνες είναι λιγοστές, όπως σε τροφές πλούσιες σε υδατάνθρακες, ξηρούς καρπούς κλπ, το πεπτικό τους σύστημα επιβραδύνεται, με συνέπειες όπως μικρότερα περιττώματα στην καλύτερη περίπτωση και σοβαρές διαταραχές στη χλωρίδα του εντέρου που μπορούν να οδηγήσουνς το θάνατο στη χειρότερη. Ακόμα σοβαρότερο είναι το ενδεχόμενο της γαστρεντερικής στάσης, οπότε ο πεπτικ΄κός σωλήνας σταματά να περιστέλλεται εντελώς. Οι παθήσεις αυτές σχεδόν πάντοτε αντιμετωπίζονται αν εντοπιστούν έγκαιρα, αλλά το θέμα είναι να τις προλάβουμε.

Το κουνέλι μου λοιπόν, η Λίμπο, άρχισε κι αυτή να έχει προβλήματα με τον πεπτικό της σωλήνα. Αν και παλιά έκανε μεγάλα περιττώματα, στη συνέχεια υπήρχαν περίοδοι που έκανε μικρότερα, ιδίως στις περιόδους αλλαγής τριχώματος, οπότε ήταν συνήθως μπλεγμένα με τρίχες. Αυτό είναι φυσιολογικό ως ένα βαθμό, αφού τα κουνέλια καταπίνουν τις τρίχες που κολλούν στη γλώσσα τους όταν καθαρίζονται. Αντίθετα με την άποψη πολλών, αυτό από μόνο του δεν οδηγεί σε γαστρεντερική στάση, αν και σε συνδυασμό με ελαφρά αφυδάτωση και ανεπαρκή ποσότητα ινών μπορεί να οδηγήσει. Καλό είναι ωστόσο να βουρτσίζετε το τρίχωμα του κουνελιού σας αν υπάρχει πρόβλημα. Εγώ είχα μια βούρτσα, αλλά ήταν λίγο σκληρή και στο τέλος την άφησα, και πλέον δεν ξέρω πού βρίσκεται καν, θα πρέπει όμως να αγοράσω άλλη.
Έτσι λοιπόν η κουνέλα μου είχε συνεχή προβλήματα, ώσπου στις 24 Νοεμβρίου του 2014 το βράδυ τα πράγματα έγιναν σοβαρά. Την βρήκα μαζεμένη στη γωνίτσα της χωρίς καμία διάθεση για φαγητό ή για να με δει, και η κοιλιά της ήταν έντονα πρησμένη. Την σήκωσα με ευκολία σαν μικρό κουκλάκι – στα κουνέλια δεν αρέσει να τα σηκώνουν κανονικά -, και δεν προέβαλε καμία αντίσταση. Το πρόβλημα ήταν πολύ σοβαρό δηλαδή. Δυστυχώς ήταν πολύ αργά η ώρα και δε μπορούσα να την παώ στην κτηνίατρο, αλλά προσπαθούσα να την κάνω να νιώθει άνετα χαϊδεύοντάς την λίγο και μετά αφήνοντάς την ήσυχη. Την επόμενη μέρα έφαγε πολύ λίγο το πρωί, αλλά η κατάστασή της παρέμενε άσχημη. Το απόγευμα την πήγα αμέσως στην κτηνίατρο, όπου της κάναμε ακτινογραφία και διαπιστώσαμε ότι το στομάχι της ήταν πακτωμένο με υλικό, με πολλά σπυριά από καλαμπόκι να φράζουν την έξοδό του. Δεν ξέρουμε αν το πρόβλημα προκλήθηκε από κάποιο ξένο σώμα, όπως ίνες από χαλί, χαρτί κλπ ή από πολλές τρίχες, αλλά σίγουρα οι σπόροι της κουνελίνης, τους οποίους δε μπορούσε να μασήσει η κουνέλα και τους κατάπινε ολόκληρους, επιδείνωσαν σοβαρά το πρόβλημα. Μου συνταγογράφησε Metocloral (το ανθρώπινο αντίστοιχο με την ίδια ουσία είναι το Primperan) για την αύξηση της κινητικότητας του στομαχιού, το οποίο έπρεπε να δίνω σε σιρώπη κάθε 12 ώρες. Την επόμενη μέρα βελτιώθηκε λίγο, αλλλά το βράδυ πάλι χειροτέρεψε. Ήταν κρυμμένη κάτω απ’το κρεβάτι μου, έτριζε δυνατά τα δόντια της από τον υπερβολικό πόνο και γουργούριζε η κοιλιά της, κι εγω δε μπορούσα να κάνω τίποτα. Από το γουργουρητό της μπορούσα να καταλάβω πού βρίσκεται. Τις επόμενες μέρες όμως βελτιωνόταν συνεχώς, ώσπου μετά από 4 μέρες, τα περιττώματά της ή οι μπιλίτσες της είχαν γίνει μεγάλες όπως παλιά, και τότε η κτηνίατρος μου είπε ότι θα μπορούσα να διακόψω το φάρμακο. Δεν ξέρω τι τελικά δυσκόλεψε τον πεπτικό της σωλήνα, πάντως την πρώτη μέρα της θεραπείας έβγαλε ένα περίεργο μεγάλο περίττωμα, που μπορεί να περιείχε χαρτί ή και μάζα πολλών τριχών. Από τότε τέλος στην κουνελίνη που περιείχε μεγάλα κομμάτια ή σπόρους. Ακόμα κι αν έπαιρνα τέτοια τροφή, αυτά τα κομμάτια τα έβγαζα πριν την δώσω στην κουνέλα.

Για λίγο καιρό λοιπόν μετά τη διακοπή του φαρμάκου, το πεπτικό της σύστημα λειτουργούσε ομαλά, με μεγάλες μπιλίτσες. Όμως αυτές πάλι άρχιζαν να μικραίνουν, ενώ περιοδικά πάλι μαζευόταν στη γωνία της και δεν ήθελε να φάει, αν κι αυτό διαρκούσε για μια ώρα το πολύ. Δοκίμασα να της μειώσω την κουνελίνη, αλλά δεν υπήρχε βελτίωση. Ένα διάστημα στην αρχή του καλοκαιριού της έδινα δυο φορές κουνελίνη, τη βασική της μερίδα το πρωί και λίγο το βράδυ για να την καλοπιάνω, αλλά μετά το ξαναπεριόρισα στη μια φορά, χωρίς αποτέλεσμα. Όταν την πήγα στο Χωριό προσωρινά στα μέσα του Ιουλίου, για να μην ανησυχώ επειδή έφευγα από εδώ κι από κει σε διακοπές και δε μπορούσα πάντα να την παίρνω μαζί μου, ήδη είχε πρόβλημα με την κατάποση τριχών, έτρωγε λίγο, αφόδευε πολλές τρίχες μαζί με τις μπιλίτσες, και η διάθεσή της ήταν πεσμένη. Οι πολύ υψηλες θερμοκρασίες την ανάγκασαν να αραιώσει λίγο το τριχωμά της, κι επίσης της μείωσαν την όρεξη, δυσκολεύοντας το πρόβλημα ακόμα περισσότερο. Μέσα σε τέσσερις με΄ρες όμως επανήλθε, κι άρχισε πάλι να τρώει καλά. Έτρωγε χόρτα, αμπελόφυλλα, φύλλα από διάφορα άλλα φυτά κατάλληλα για κουνέλια, και σκέτη κουνελίνη από μηδική. Όταν όμως πήγα στα μέσα του Αυγούστου να την δω, δεν την έιδα σε τόσο καλή κατάσταση. Την πρώτη μέρα μου φάνηκε καλά, αλλά το βράδυ της επομένης πρόσεξα πως δεν ήθελε να φάει πολύ, η κοιλιά της ήταν κάπως σφιχτή, και όταν την μάλαζα λίγο, πονούσε στη δεξιά μεριά κι έφευγε πιο πέρα. Όταν ρώτησα, έμαθα ότι της έδιναν και σιτάρι μαζί με την κουνελίνη! Απαράδεκτο! Εγώ προσπαθούσα τόσο καιρό να μην της δίνω τέτοια πράγματα, κι ενόσω εγώ έλειπα τις έδιναν. Ναι, σίγουρα της αρέσει. Της αρέσει όμως επειδή είναι παχυντικό, όπως σ’εμάς αρέσουν τα παχυντικά φαγητά, χωρίς απαραίτητα να μας ωφελούν. Αυτό δε σημαίνει πως πρέπει να το τρώει. Τα κουνέλια δεν είναι κότες και δεν πρέπει να τρώνε πολλούς σπόρους – λίγο πού και πού μπορεί να μην πειράξει, αλλά δεν είναι απαραίτητο. Σιτάρι μπορεί να δίνουν στα κουνέλια που προορίζονται για σφάξιμο για πάχυνση, αλλά έτσι κι αλλιώς εκέινα δεν πρόκειται να ζήσλουν πολύ για να βιώσουν τις αρνητικές συνέπειες. Μετά λοιπόν από μια μέρα χωρίς σιτάρι, η κουνέλα μου έγινε καλύτερα.

Μόλις την πήρα μαζί μου πίσω στα τέλη του Αυγούστου, αποφάσισα ότι θα έθετα οριστικό τέλος στην κουνελίνη. Σύντομα αγόρασα μια πολύ καλύτερη τροφή, την Nature της Beaphar. Η Beaphar είναι γερμανική εταιρεία που παράγει εξαιρετικές τροφές για διάφορα κατοικίδια. Την αγόρασα από το feeders.gr, ένα pet shop όπου μπορείτε να βρείτε ό,τι πραγματικά χρειάζεται το ζώο σας, με τροφές και εξοπλισμούς για ευρεία γκάμα ζώων, από σκυλιά και γάτες μέχρι κουνέλια, σαύρες, πουλιά και ψάρια. Στέλνει σ’όλη την Ελλάδα. Η τροφή αυτή λοιπόν δεν περιέχει καθόλου σιτηρά ή τεχνητά σάκχαρα, και όλα τα συστατικά της είναι αναμεμειγμένα ομοιόμορφα μέσα στα μπαστουνάκια, αποτρέποντας την επιλεκτική σίτιση. Τα μπαστουνάκια (Pellets) κατασκευάζονται με την τεχνολογία Cortech (Cordiform technology), δίνοντάς τα διατομή σχήματος καρδιάς, με το αυλάκι στο κέντρο να βοηθά το ευκολότερο δάγκμωμα απ’τα κουνέλια. Περιέχει κατά 65% χόρτο Timothy, το χόρτο Phleum pratense που πωλείται συνήθως και ως άχυρο για κουνέλια, και έχει άλλα 30 είδη βοτάνων και χορταρικών συμπληρωματικά. Είναι κατάληλη για ενήλικα κουνέλια άνω των 10 μηνών, γιατί τα νεαρότερα χρειάζονται πιο πλούσια σε πρωτεΐνη τροφή, όωπς pellets μηδικής για καλύτερη ανάπτυξη. Η δική μου κουνέλα είναι μεγάλη και βρίσκεται σε φάση συντήρησης, αφού δεν αναπαράγεται, οπότε αυτή η τροφή είναι η ιδανική.

Την αγόρασα πριν δυο βδομάδες περίπου, κι άρχισα να την χρησιμοποιώ πριν 10 μέρες περίπου. Αρχικά δηλαδή της έδινα λίγο κουνελίνη, μέχρι που καθάρισα το κλουβί της, οπότε πέταξα στα σκουπίδια την εναπομείνασα κουνελίνη μαζί με το λερωμένο υπόστρωμα. Την πέταξα κανονικότατα στα σκουπίδια, σαν σκουπίδι που είναι, και είπα τελικά «τέλος στην κουνελίνη!». Από τότε και στο εξής χρησιμοποιώ αυτήν την ειδική τροφή. Είχα μια ανησυχία ότι δε θα την έτρωγε η κουνέλα μου, η οποία επαληθεύθηκε εν μέρει. Την πρώτη φορά που της έδωσα ήταν απόγευμα, Η κουνελίτσα έτρεξε στο μπολ της για να την φάει, νομίζοντας ότι πρόκειται για την κουνελίνη που ήξερε, και την έφαγε αμέσως όλη. Όμως μετά κατάλαβε ότι ήταν κάτι πολύ λιτότερο από την παχυντική, νόστιμη κουνελίνη και σταμάτησε να την αντιμετωπίζει με τόσο ενθουσιασμό. Πλέον δε στριφογυρίζει γύρω απ’το μπολ σε πλήρη ανυπομονησία για την κουνελίνη, ούτε μπαινοβγαίνει στο κλουβί, ούτε τραβάει το μπολ προς το μέρος της. Απλώς κοιτάζει ότι της βάζω τροφή μέσα, και μπορεί να πάει κοντά να δει και να μυρίσει, ίσως ελπίζοντας ότι θα είναι κουνελίνη. Όμως δεν είναι ούτε θα είναι ποτέ. Έκανε σαν τρελή για την κουνελίνη, γιατί είχε πολλές θερμίδες, και, όπως και μ’εμάς τους ανθρώπους, αυτές οι τροφές είναι πιο νόστιμες από τις υγιεινές. Πλέον είναι η μόνη φορά που τρώει τα άχυρά της πριν την έτοιμη τροφή. Την τροφή δεν την αφήνει, αλλά θα την φάει σε διάστημα ωρών. Μπορεί να πάρει ένα μπαστουνάκι, να το μασήσει λίγο, να το αφήσει, να πάρει ένα άλλο απ’το μπολ και να το πάει αλλού, να φάει το μισό και να το αφήσει, κι έτσι σιγά-σιγά θα την φάει όλη. Μπορεί αυτό να δυσαρέστησε λίγο τη Λίμπο, αλλά γίνεται για το καλό της. Το καλό αυτό φάνηκε αμέσως. Μέσα σε τρεις μέρες σίτισης μ’αυτήν την τροφή, τα περιττώματά της επανήλθαν στο φυσιολογικό τους μέγεθος, όπως παλιά ή μετά τη φαρμακευτική αγωγή. Πλέον ήμουν σίγουρος ότι όλα μου τα προβλήματα προκαλούνταν άμεσα ή έμμεσα από την ακατάλληλη τροφή που της έδινα.

Στο σημείο αυτό, ιδίως αν ξέρετε την ιστορία με την κουνέλα μου, μπορεί να παραξενευτείτε κι εσείς πώς έπαθε τόσα προβλήματα, εφόσον η πραγματική ποσότητα της κουνελίνης που έδινα ήταν μικρή. Παλαιότερα μπορεί να έδινα περισσότερο, αλλά εδώ και πολύ καιρό τώρα, σίγουρα για δύο χρόνια, δίνω όσο περίπου χωράει στην παλάμη μου μια φορά τη μέρα συνήθως. Το υπόλοιπο μέρος της διατροφής της αποτελείται από ξερό σανό και φρέσκα λαχανικά και χόρτα, τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, που υποτίθεται προωθούν την καλή υγεία του πεπτικού συστήματος. Απ’ό,τι φάνηκε όμως, ακόμα και λίγη κακή τροφή σε καθημερινή βάση κατεβάζει επικίνδυνα το συνολικό ποσοστό των ινών στη διατροφή. Κι εμένα μου φάνηκε παράξενο αυτό, αλλά αυτή είναι η αλήθεια. Πλέον η διατροφή της Λίμπο αποτελείται κα΄τα 2/3 από σανό, και 1/3 από λαχανικά, φύλλα, άνθη και βλαστούς κατάλληλων φυτών. Τις δροσερότερες εποχές του έτους η αναλογία σανού και φρέσκων χόρτων μπορεί να είναι 50-50%. Η έτοιμη τροφή αποτελεί πολύ μικρό μέρος της διατροφής, πλέον τη μισή μου παλάμη.

Και τη περιέχει αυτή η κουνελίνη και είναι τόσο κακή; Μπορεί να ρωτήσετε με δυσπιστεία. Τα πάντα, εκτός απ’αυτό που χρειάζονται τα κουνέλια, απαντάω εγώ. Η βάση της είναι κυλινδρικά πέλετ μηδικής (άλλο μηδική ή alfalfa κι άλλο τριφύλλι, αν και μπερδεύονται αυτά τα δύο), την ποιότητα των οποίων δε γνωρίζω, και δε θεωρώ απίθανο να περιέχουν και σιτηρά ως πληρωτές. Αυτή η τροφή εμπλουτίζεται στη συνέχεια με διάφορα επιπρόσθετα, όπως αποξηραμένα φρούτα ή καρότα, νιφάδες από άλευρα, και σπόρους και σιτηρά όπως σιτάρι, καλαμπόκι, μπιζέλια, ηλιόσπορους κλπ. Συνήθως έχει και λίγα σκληρά άχυρα για ίνες, αλλά αυτά δεν το σώζουν ούτε στο ελάχιστο. Οι κουνελόφιλοι το λένε και μούσλι κοροϊδευτικά. Αυτό το μείγμα ίσως να είναι κατάλληλο για γουρούνια, αλά σίγουρα όχι για κουνέλια. Τα κουνέλια χρειάζονται κυρίως χόρτο χαμηλό σε υδατάνθρακες και μέτριο προς χαμηλό σε πρωτεΐνες για να είναι υγιή. Μπορεί τα νεαρά κουνέλια, που βρίσκονται ακόμα σε ανάπτυξη, να ανέχονται τέτοια τροφή περισσότερο, όμως πάλι παραμένει βλαβερή και μπορεί να τους προκαλέσει προβλήματα, όπως δυσβίωση της χλωρίδας του εντέρου με μαλακά κόπρανα. Για τα νεαρά πάρτε καλύτερα καθαρά πέλετ μηδικής από κάποια γνωστή μάρκα. Μπορείτε επίσης να τα δίνετε άχυρο Τιμοθέου ή ξερό τριφύλλι ή μηδική, και λαχανικά και χόρτα. Η μηδική δεν προτείνεται ως βασική τροφή για ενήλικα κουνέλια σε συντήρηςη (πάλι προτιμότερη είναι από τα εμπλουτισμένα μείγματα), επειδή περιέχει αρκετή πρωτεΐνη και ασβέστιο (τα κουνέλια είναι μοναδικά σε σχέση μ’άλλα ζωά επειδή εξάγουν πολύ εύκολα το ασβέστιο από την τροφή τους και δε χρειάζονται ως εκ τούτου πολύ), οπότε το καταλληλότερο γι’αυτά είναι το άχυρο από χόρτο Τιμοθέου, βρώμη ή κάποιο άλλο αγρωστώδες. Το μεγαλύτερο μέρος της διατροφής θα πρέπει ν’αποτελεί το σανό, τα λαχανικά και τα φρέσκα χόρτα, ενώ η ξηρά τροφή ένα μικρό μέρος. Μπορείτε να διαλέξετε τροφή οποιασδήποτε μάρκας, αρκεί να περιέχει ίνες κατά 18-22%, πρωτεΐνη κατά 14% περίπου, λιπαρά κατά 1-3%, ασβέστιο κατά 1% και να μην περιέχει καθόλου σιτηρά. Το μόνο πρόβλημα είναι ότι οι τροφές αυτές δε βρίσκονται τόσο εύκολα στο εμπόριο όπως οι έτοιμες κουνελίνες των πετ σοπ. Ούτε τα καταστήματα ζωοτροφών θα έχουν πάντοτε αυτό που χρειάζεστε, επειδή οι περισσότερες τέτοιες τροφφές αποσκοπούν στην πάχυνση. Αν ωστόσο αγαπάτε τα κουνέλια σας, θα θέλετε το καλύτερο γι’αυτά, οπότε λίγος παραπάνω κόπος και χρήμα δε θα σας ενοχλήσει. Άλλωστε εφόσον έχετε βρει τελικά το κατάστημα ή τον προμηθευτή της σωστής τροφής, δε θα χρειαστεί να ξαναψάχνετε. Δώστε στα κουνέλια σας αυτό που χρειάζονται για να ζήσουν μια μακρά, ευτυχισμένη ζωή, και αφήστε μια για πάντα πίσω σας τον αργό δολοφόνο που λέγεται κουνελίνη, χωρίς να γυρίσετε για να του ρίξετε ούτε μία αποχαιρετιστήρια ματιά, ακόμα κι αν τον γνωρίζατε χρόνια.

Ενημέρωση 19/10/2015: Τελικά ήταν θέμα χρόνου να την συνηθίσει. Πλέον τρέχει στο μπολ και την τρώει αμέσως. Δεν την τρώει τόσο λαίμαργα όπως την προηγούμενη παχυντική και ακατάλληλη τροφή, αλλά την τρώει πάλι πριν τα χόρτα, ή μαζί μ’αυτά. Επίσης από τότε που άλλαξα τροφή, τα περιττώματά της επανήλθαν στο σωστό τους μέγεθος, κι αυτό δεν άλλαξε ως τώρα. Οπότε είμαι σίγουρος ότι η προηγούμενη τροφή έφταιγε.

Advertisements