Η έρευνα για την προέλευση ενός ονόματος ανέκαθεν μου άρεζε. Γιατί να λέμε κάτι όπως το λέμε και γιατί όχι αλλιώς, και τι πορεία ακολούθησε μια λέξη για να φτάσει στην παρούσα χρήση της; Γρήγορα όμως Κατάλαβα ότι ο κόσμος δεν ενδιαφέρεται για το τι σημαίνουν τα πράγματα, αρκεί να είναι αυτό που είναι. Σύμφωνα με την αμερικάνικου τύπου αυτήν νοοτροπία, η ετυμολογία δεν παίζει κανένα ρόλο. Ίσως να σχετίζεται με τη σημερινή νοοτροπία που λέει ότι το παρελθόν δεν έχει καμία σημασία, αλλά ίσως να υπερβάλω.

Έτσι το όνομα του Μεγάρου Μαξίμου μου ήταν για καιρό ανεξήγητο. Πώς γίνεται η πρωθυπουργική έδρα της χώρας μας να έχει λατινικό όνομα; Maximus είναι ο μέγιστος στα λατινικά. Γιατί δεν το λέγανε «Μέγαρο Μεγίστου»; Συμβολίζει την ξενοκρατία; Ή μήπως το έβαλαν οι Έλληνες που τους έδερνε το σύμπλεγμα κατωτερότητας για να φανούν Ευρωπαίοι; Αλλά, ακόμα κι αν ήθελαν να δείξουν Ευρωπαίοι, θα έφταναν σε τέτοιο σημείο οι καθαρευουσιάνοι, που τόσο πολύ επιμελούνταν την ελληνική γλώσσα; Βρήκα τελικα σήμερα ότι έκανα δύο μεγάλ αλάθη: Το Μέγαρο Μαξίμου δεν είχε χτιστεί για κυβερνητικούς σκοπούς, και το όνομά του είναι ανθρώπινο επώνυμο, το οποίο σίγουρα έχει κάποια σχέση με τα λατινικά.

Η Βικιπαίδεια έχει τη λεπτομερή ιστορία του κτιρίου. Το μέγαρο έγινε πρωθυπουργική έδρα μόλις το 1982, έπειτα από πρωτοβουλία του υπουργού προεδρίας – υπήρχε και τέτοια θέση τότε – Μένιου Κουτσογιώργου, με πρώτο πρωθυπουργό στο γραφείο τον Ανδρέα Παπανδρέου. Χτίστηκε το 1912. Αρχικά, το 1856, ήταν μια ακατοίκητη περιοχή με χωράφια. Γειτνίαζε με τα Ανάκτορα, τα οποία έγιναν η Βουλή αργότερα, και ανήκε στους αδελφούς Άγγελο και Αργύρη Καραγιάννη. Το κτίριο χτίστηκε στη θέση εκείνη το 1912, η οποία πλέον βρισκόταν στην οδό Ηρόδου Αττικού 19 για λογαριασμό του εφοπλιστή Αλέξανδρου Μιχαλινού, και σχεδιαστής ήταν ο αρχιτέκτων Αναστάσιος Χέλμης. Το 1916 η χήρα του Μιχαλινού Ειρήνη, το γένος Μανούση, η οποία εντωμεταξύ είχε παντρευτεί τον Δημήτριο Μάξιμο – δεν πρόλαβε καν να το χαρεί το μέγαρο ο μακαρίτης, πέθανε/τον έφαγε αυτή κι αμέσως πήρε άλλον -, πούλησε την οικία στο Λεονίδα Εμπειρίκο. Το 1921 ξαναγόρασε το ημιτελές μέγαρο – ούτε να το ολοκληρώσει πρόλαβε ο εφοπλιστής. Στη συνέχεια, αφού ολοκληρώθηκαν οι εργασίες, η οικογένεια Μαξίμου εγκαταστάθηκε σ’αυτό. Κατά την Κατοχή, οι Γερμανικές αρχές χρησιμοποιήσαν το κτίριο ως οικεία του Γερμανού ναυάρχου του Αιγαίου, και για μικρό διάστημα μετά την απελευθέρωση έμεινε εκεί ο πρέσβης τον ΗΠΑ. Δε μας πληροφόρησε για το πού έμενε ο Μάξιμος εκείνη την εποχή. Ο Μάξιμος διετέλεσε πρωθυπουργός σε πολυκομματική κυβέρνηση συνασπισμού από τον Ιανουάριο του 1947 έως τον Αύγουστο του ίδιου έτους. Ήταν τραπεζίτης στο επάγγελμα και φιλότεχνος. Είχε στολίσει τους τοίχους του μεγάρου με πολύτιμους ζωγραφικούς πίνακες. Το 1952 το Ελληνικό Δημόσιο αγόρασε το μέγαρο από το Μάξιμο στην τιμή των 5,5 δισεκατομμυρίων δραχμών. Αν και κυβερνητική επιτροπή το ίχε εκτιμήσει στα 11 δισεκατομμύρια, ο ιδιοκτήτης του το προσέφερε με τη μισή τιμή, μαζι με την επίπλωση και τους ακριβούς πίνακες. Η κυβέρνηση, ως ένδειξη τιμής, διατήρησε το όνομα του προκατόχου του, και γι’αυτό λέγεται Μέγαρο Μαξίμου.
Στην περίοδο της Χούντας, στο μέγαρο έμενε ο αντιβασιλέας, Γεώργιος Ζωιτάκης, ο οποίος είχε οριστεί να μένει εκέι από τον Παπαδοπουλο μετά το αποτυχημένο βασιλικό αντιπραξικόπημα – δεν το γνώριζα αυτό καν. Έμενε με τη χωριατοπούλα όπως την λένε σύζυγό του Παγόνα, η οποία ωστόσο παραπονιόταν για την κεντρική θέση της κατοικίας. «Τι τα θέλαμε τα μέγαρα; Δεν επιτρέπεται ούτε κοτέτσι να φτιάξεις».

Και τελικά το 1982 έγινε η πρωθυπουργική έδρα. Προηγούμένως ο πρωθυπουργός είχε το γραφείοτ ου στο Κοινοβούλιο, όπου υπάρχει ακόμα. Οπότε ούτε με συμπλέγματα κατωτερότητας ούτε με ξενοκρατία σχέση έχει το όνομα του Μεγάρου Μαξίμου.

Advertisements