Από τότε που ο άνθρωπος άρχισε να ενοχοποιεί ορισμένες βιολογικές του λειτουργίες, άρχισε να πιστεύει παράξενα πράγματα. Και, μαϊμούνι ων, έβλεπε πάντοτε οντότητες με ανθρώπινες φατσούλες και χέρια με αντίχειρες πίσω από κάθε φυσικό φαινόμενο, τύχη ή κακοτυχία, οι οποίες μάλιστα είχαν βούληση, στόχους και συναισθήματα όπως κι αυτός. Το ενδεχόμενο ότι πράγματα γίνονται είναι δεν είναι αυτός στον κόσμο δεν του πέρασε απ’το μυαλό, ή, όταν του πέρασε, του δημιούργησε τόσο μεγάλο υπαρξιακό άγχος, ώστε το απέκλεισε αμέσως κι έκανε αιώνες μέχρι να ξαναμιλήσει γι’αυτό. Τότε ο άνθρωπος είχε ανιμιστική σχέση με τον κόσμο του, η σχέση εγώ-εσύ, όπως έλεγε και η Ρέι Τάναχιλ. Και όταν λοιπόν κάτι κακό τύχαινε να συνδυαστεί με κάτι ενοχοποιημένο από τον ανθρώπινο πολιτισμό, όπώς μ’αυτές τις κακές βιολογικές λειτουργίες, τότε έπρεπε οπωσδήποτε να είναι το έργο ενός δαίμονα. Μάλλον κάπως έτσι γεννήθηκαν και οι δαίμονες της τουαλέτας, που απαντούν στα δαιμονολόγια πολλών πολιτισμών.

Ο Σουλάκ (Šulak) ήταν ο βαβυλωνιακός δαίμονας του αποχωρητηρίου. Ήταν δαίμονας που παραμόνευε στα αποχωρητήρια, ή όπου αλλού ένας άνθρωπος έκανε τις φυσικές του ανάγκες, οπότε εκεί, επειδή ήταν μόνος, ήταν ευάλωτος σε αιφνίδια επίθεσή του, η οποία ήταν ένα mišittu, δηλαδή αποπληξία, πιθανώς κάποιο εγκεφαλικό επεισόδιο, επιλειπτική κρίση, ανακοπή κλπ. Για το λόγο αυτόν, αποκαλείται και κτυπητής. Προφανώς αν τύχαινε κάποιος καρδιοπαθής να πάθει ανακοπή από το πολύ σφίξιμο – αυτό που λέμε ο γέρος πήγε από χέσιμο -, φαινόταν πολύ παράξενο, αν όχι τρομακτικό, στους τότε ανθρώπους και το απέδιδαν στο δαίμονα. Ο δαίμονας αυτός εμφανίζεται στην πλάκα 27 του βαβυλωνιακού διαγνωστικού εγχειριδίου, ιατρικού βιβλίου του πρώτου μισού της δεύτερης χιλιετίας π.Χ., στην οποία περιγράφονται πολλές άλλες νόσοι και οι θεοί, θεές και δαίμονες που τις προκαλούν. Ο δαίμονας αυτός ήταν γνωστός από παλαιότερα στην Εγγύς Ανατολή, αφού εμφανίζεται και σε χεταϊκά γραπτά, αν και το χεταϊκό όνομά του δεν το γνωρίζουμε.

Ο δαίμονας ξανακάνει την εμφάνισή του στο εβραϊκό Βαβυλωνιακό Ταλμούδ, ένα πολύτομο έργο που ολοκληρώθηκε γύρω στο 500 μ.Χ. στη Βαβυλώνα, στο οποίο εξηγείται ο νόμος της Τορά, και σήμερα αποτελεί το βασικότερο ιερό κείμενο των περισσότερων κλάδων του ιουδαϊσμού. Αν και η Τορά ήταν ο πρώτος γραπτός νόμος που παραδόθηκε στο Μωυσή από το Θεό, υποτίθεται πως μαζί δόθηκε και μία σειρά προφορικών νόμων, καθώς και ο τρόπος ερμηνείας των γραπτών, τα οποία αποκαλύπτονταν στις επόμενες γενιές σοφών, μέχρις ότου να γραφτούν στο Ταλμούδ. Στην πραγματικότητα το Ταλμούδ ήταν η συλλογή των ερμηνειών και των δικαστικών αποφάσεων του πλέον πολυπλοκοποιημένου και τροποποιημένου αρχικού νόμου, ο οποίος άλλαξε με την πάροδο των αιώνων και των ιστορικών συγκυριών, αφού οι αρχικοί νόμοι ήταν πολύ άκαμπτοι και κατάλληλοι μόνο για μια πρωτόγονη κι απομονωμένη κοινωνία. Εδώ λοιπόν ο δαίμονας αναφέρεται ως ο «Δαίμονας του Αποχωρητηρίου (σεϊντ μπεϊτ χα-κισσέτ)». Σύμφωνα με τους ταλμουδικούς ραββίνους, ένας άντρας δε θα πρέπει να έλθει σε σεξουαλική επαφή επιστρέφοντας από το αποχωρητήριο, αν δεν έχει περάσει χρόνος όσος αν περπατούσε μισό μίλι, διότι ο Δαίμονας του Αποχωρητηρίου μένει μαζί του για εκείνο το διάστημα και τα παιδιά του θα γεννηθούν επιλειπτικά. Το Ταλμούδ βρίθει παρόμοιων παράλογων απαγορεύσεων στο σεξ, οι οποίες αποτρέπουν διάφορα προβλήματα στους απογόνους. Στην πραγματικότητα είναι επηρεασμένο βαθιά από τη βαβυλωνιακή ιατρική και μαγεία, και στις σελίδες του μπορεί να βρεθεί πλήθος ιατρικών συνταγών και μαγικών τελετουργιών για τη θεραπεία ασθενειών. Αν και πιστεύεται ότι ο ιουδαϊσμός απαγορεύει τη μαγεία, στην πραγματικότητα μόνο η μαγεία με επίκληση σε ξένες θεότητες απαγορεύεται ως ειδωλολατρεία, ηδάλλως, μέσα στα πλαίσια του μονοθεϊσμού, ή εάν πρόκειται να θεραπευτεί μια ασθένεια, δηλαδή για κάτι καλό, όλα επιτρέπονται. Οι μεταγενέστεροι ραββίνοι, αναγνωρίζοντας το μαγικό παραλογισμό του Ταλμούδ, αλλά και μην τολμώντας να το αμφισβητήσουν ανοιχτά, σιωπηρά άρχισαν να παραλείπουν τέτοιες περίεργες συμβουλές από τις πραγματείες τους πάνω στο Ταλμούδ, και οι Εβραίοι γιατροί σπάνια συμβουλεύονταν το Ταλμούδ ως πηγή ιατρικής γνώσης. Ο Μαϊμονίδης για παράδειγμα δε συμπεριέλαβε το νόμο του Δαίμονα του Αποχωρητηρίου στη Μισνέ Τορά, τη μεγάλη συλλογή εβραϊκών νόμων που συνέταξε μεταξύ 1170-1180. Ο δαίμονας αυτός εμφανίζεται στην ταλμουδική πραγματεία Σαμπάτ 67α και στην Μπεραχότ 62α με τη μορφή τράγου.

Ο Δαίμονας του Αποχωρητηρίου ξαναεμφανίζεται στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, ως ένα ακάθαρτο πνεύμα που φέρνει πλοιάδα φυσικών και πνευματικών παθήσεων.

Τώρα μπορεί να μου πείτε πως αυτά είναι πράγματα περασμένα και ξεχασμένα, χωρίς καμία σημασία σήμερα, που μόνο λίγα ψαχτήρια σαν κι εμένα τα βρίσκουν και τα ανασύρουν στην επιφάνεια. Έτσι νομίζετε! Μπορεί οι θρησκεία της Βαβυλώνας να έσβησε για πάντα, όμως ο ιουδαϊσμός καλά κρατεί, και τα πιο ορθόδοξα ρεύματά του θεωρούν το Ταλμούδ θεόπνευστο κείμενο. Γι’αυτούς τα κομμάτια που λένε για μαγεία και δαίμονες είναι δύσκολο, γιατί πρέπει να τα ερμηνεύσουν με τέτοιον τρόπο, ώστε να μη φαίνονται γελοία για το σημερινό άνθρωπο. Ο νόμος για το Δαίμονα του αποχωρητηρίου έχει ερμηνευθεί ποικιλοτρόπως. Σύμφωνα με την επικρατούσα ερμηνεία, που κυριαρχεί σήμερα εξαιτίας της ισότητας των φύλων, ο Θεός απλός προτρέπει τον άντρα να είναι καθαρός όταν συνευρίσκεται με τη γυναίκα του, ως ένδειξη σεβασμού προς αυτήν. Ναι, ακριβώς αυτό! Αυτοί που υποβίβασαν τη γυναίκα σε επίπεδο περιουσιακού στοιχείου, τώρα αρχίζουν να αλλάζουν αυτά που είπαν για να μη φαίνονται πρωτόγονοι και κατά βάση όμοιοι με τα ισλαμικά αδέρφια τους! Αν όμως σκοπός ήταν μια απλή προτροπή, τότε γιατί τα παιδιά κάποιου να γεννηθούν επιλειπτικά αν δεν τηρήσει τη συμβουλή; Θέλει ο Θεός να τρομοκρατεί τους πιστούς του;

Υπάρχουν όμως και πολλοί, οι οποίοι παραδέχονται την ύπαρξη αυτού, καθώς κι άλλων δαιμόνων. Έχουν υπολογίσει το χρόνο του μισού μιλίου στα 30 λεπτά. Η πίστη σε διάφορους δαίμονες υπήρχε ανέκαθεν στον ιουδαϊσμό. Την εποχή που γράφτηκε το Ταλμούδ για παράδειγμα και νωρίτερα, οι Εβραίοι πίστευαν σε δαίμονες που μπορούσαν να προκαλέσουν οτιδήποτε. Αυτοί παραμόνευαν συνήθως σε εγκαταλελειμμένα ή ακατοίκητα με΄ρη, όπως σε ερείπια, νεκροταφεία ή ερήμους, και μπορούσαν να καταλάβουν την ψυχή ενός ευάλωτου ανθρώπου. Δεν ήταν τυχαίο που ο Χριστός συνάντησε το Διάβολο στην έρημο, ή ότι οι άγιοι πατέρες ασκήτευαν στην έρημο. Εκεί η πίστη τους δοκιμαζόταν από τους αναρίθμητους δαίμονες. Ε, με τόσες στερήσεις που περνούσαν, σίγουρα θα έβλεπαν τρομακτικά οράματα, κι αν έπαιρναν και κάτι, ακόμα περισσότερο. Για να αποτρέψουν λοιπόν τα δαιμόνια, οι Εβραίοι κατέφευγαν σε περίεργες μαγικές πρακτικές. Γι’αυτό και οι Ρωμαίοι τους χαρακτήριζαν ως έθνος προληπτικών και δεισιδαιμόνων. Για να το λένε αυτό οι Ρωμαίοι, που πίστευαν σε κάθε είδος οιωνού, σκεφτείτε πόσο προληπτικοί ήταν οι Ιουδαίοι. Η δεισιδαιμονία αυτή δε σταμάτησε μέχρι και τον εβραϊκό διαφωτισμό στην Ευρώπη κατά τον 18ο αιώνα τουλάχιστον, οπότε μέχρι τότε οι Εβραίοι ζούσαν σε απομονωμένες κοινότητες με το ραββίνο στη θέση επίγειου θεού κι είχαν αναπτύξει πολλά αλλόκοτα έθιμα. Παρόλα αυτά, ακόμα και σήμερα, ιδίως σε υπερορθόδοξους κύκλους, κυριαρχεί η δεισιδαιμονία. Δηλαδή υπάρχουν ακόμα σήμερα Εβραίοι που πιστεύουν στο Δαίμονα του Αποχωρητηρίου! Και το ακόμα χειρότερο είναι ότι εμείς οι σκεπτόμενοι άνθρωποι σήμερα καλούμαστε να σεβαστούμε αυτήν τη θρησκεία, και κάθε κριτική της μπορεί να εκληφθεί ως αντισημιτισμός. Ακριβώς αυτό, δηλαδή αν δεν προσποιείσαι ότι τουλάχιστον αναγνωρίζεις το δικαίωμα κάποιον ανθρώπων να πιστεύουν στο Δαίμονα του Αποχωρητηρίου ή στην ιδέα ότι το κόψιμο μικρού μέρους του πέους τους διαφοροποιεί από τα υπόλοιπα έθνη, κινδυνεύεις να εξισωθείς με αρνητή του Ολοκαυτώματος ή κάτι τέτοιο! Ευτυχώς δεν υπάρχουν πολλοί υπερορθόδοξοι Ιουδαίοι στη χώρα μας, και δεν έχουμε τέτοια προβλήματα προς το παρόν.

Ή λέτε τελικά ο δαίμονας αυτός να υπάρχει, κι εγώ να αμαρτάνω τώρα που τα γράφω αυτά; Μήπως όταν δυσκολευόμαστε να βγάλουμε το σκατό απ’τον κώλο φταίει ο δαίμονας, και θα έπρεπε να του προσφέρουμε λίγο χρησιμοποιημένο χαρτί υγείας για να τον κατευνάσουμε;

Advertisements