Ω, θάλασσα. Θάλασσα εκδιδομένη, που σε γονιμοποιούν τα ψάρια και βγάζεις χταπόδια. Απόλυτο δίκιο είχε ο λαός όταν την έβγαλε αυτήν την έκφραση, αφού η θάλασσα είναι γεμάτη περίεργα και τερατώδη ασπόνδυλα, και είναι λογικότατο ο άνθρωπος να εκδηλώσει την αγανάκτησή του γι’αυτό με τέτοιον τρόπο, άπαξ και πιθανότατα η προέλευση των περισσότερων ασπονδύλων ήταν μυστήριο, αφού οι πρώτες φάσεις της ζωής τους είναι μικροσκοπικές και αθέατες από ανθρώπινο μάτι, ενώ ήταν γνωστό ότι τα ψάρια γονιμοποιούν εξωτερικά, και ίσως να πίστευαν ότι το σπέρμα τους είχε τη δυνατότητα να ενεργοποιήση τη θάλασσα ώστε να παράγει ασπόνδυλα. Εκτός από τα λίγα οστρακοφόρα και μη που τρώμε και γνωρίζουμε καλά, η θάλασσα βρίθει από ασπόνδυλα κάθε μεγέθους και σχήματος – άλλωστε οι περισσότερες συνομοταξίες ζώων είναι θαλάσσιες κι όλες ασπόνδυλες. Η ποικιλία τους είναι πολύ μεγάλη, ακκο΄μα και στα ρηχά νερά που κολυμπάμε, οπότε εύκολα τα συναντούμε και χωρίς καταδυτικό εξοπλισμό. Παρακάτω σας παραθέτω φωτογραφίες από δύο θαλάσσια ασπόνδυλα που ανακάλυψα γύρω στις δυο βδομάδες πριν, όταν ήμουν στο εξοχικό στη Γερακινή Χαλκιδικής.

Το πρώτο το βρήκα μπλεγμένο ανάμεσα σε φύκια, ή μάλλον θαλάσσια χόρτα, αλλά δεν ήταν η πρώτη φορά που το έβρισκα. Κι άλλες φορές σ’άλλες παραλίες είχε τύχει να πατήσω κάτι μακρόστενο και γλοιώδες δίπλα σε φύκια, αλλά πάντοτε το απέφευγα, νομίζοντας ότι είναι κάποιο σκουπίδι, κομμάτι από χόρτο που ξεριζώθηκε, ή, ακόμα χειρότερα, πιθανόν κάποιο νεκρό ψάρι που σαπίζει ανάμεσα στα φύκια. Όμως ήταν αδύνατον να βρίσκω ακριβώς το ίδιο πράγμα σε κάθε παραλία, οπότε κάτι άλλο θα ήταν. Κι έτσι αυτήν την φορά πήρα το θάρρος και το έβγαλα στην επιφάνεια, και όχι μόνο σάπιο δεν ήταν, αλλά ένα ζωντανό και περίεργο ασπόνδυλο. Την πρώτη φορά το ξαναέριξα μέσα, μετά από λίγες μέρες όμως το έβγαλα, πιθανόν όχι το ίδιο, αν και δε θα ήταν απίθανο να έβγαζα το ίδιο, αφού κολυμπούσα στο ίδιο περίπου σημείο. Μόλις το ανέβασα στην επιφάνεια, από βάθος όχι βαθύτερο από ενάμισι μέτρο, ήταν κυλινδρικό και πλαδαρό, γύρω στα 12 εκατοστά. Αμέσως το έβαλα στην τσέπη του μαγιό για να το φωτογραφίσω στην στεριά. Μόλις βγήκα έξω, το ασπόνδυλο είχε συσταλεί σε ένα ωοειδές σχήμα γύρω στα 10 εκ. Είχε γλοιώδη επιφάνεια, αν κι όχι τόσο όσο ενός μαλακίου ή σκουληκιού. Το χρώμα του ήταν σκούρο καφέ, και η υφή του μεμβρανώδης και σκληρή, ενώ στην επιφάνειά του είχε σκορπισμένα κυκλικά φύματα. Η μία άκρη είχε ένα μικ΄ρο δακτύλιο. Το «δέρμα» αυτό ήταν πολύ σκληρό, αλλά ελαστικό, και δεν παραμορφωνόταν ό,τι κι αν του έκανες. Αν το χτυπούσες, το γρατσουνούσες, το έτριβες, δε θα πάθαινε τίποτα. Εσωτερικά φαινόταν να έχει κάποιο υγρό υπό πίεση. Έτσι μετά από λίγο, βάλθηκα να το ανοίξω. Μ’ένα αιχμηρό χαλίκι, πίεσα για ώρα την επιφάνεια του, η οποία ήταν πολύ ανθεκτική. Στην αρχή λίγο βαθούλωσε, αλλά σύντομα διεράγη κι αυτό που είχε μέσα σταμάτησε ακόμα κι εμένα, που δε σιχαίνομαι εύκολα ομολογουμένως. Από μέσα πετάχτηκε υγρό, αλλά και μια παχύρευστη βλένα! Σιγά-σιγά το ασπόνδυλο άρχισε να χάνει το τρισδιάστατο σχήμα του, καθώς έχανε το μυελό του. Απ’ό,τι φαίνεται, το υγρό αυτό περικλείεται από αρκετά χοντρά τοιχώματα. Μετά άνοιξα την τρύπα λίγο παραπάνω μ’ένα ξυλάκι, αλλλά άρχισα να βρέχομαι, και αργά κατάλαβα ότι ήταν τα ζουμιά του ασπονδύλου που εκτινάσσονταν μακριά, ως και στα 25 εκ! Το ασπόνδυλο είχε την τυπική μυρωδιά του θαλασσινού, αλλά αναμεμειγμένη και με κάτι πιο έντονο, πιο πικρό.

Τελικά το έπιασα από την άλλη μεριά, που δεν είχε ανοίξει, και το πέταξα στον κομποστοποιητή, για να σαπίσει ειρηνικά μαζί με το κομμένο γκαζόν σε μια αταίριαστη θανατοκοίνωση.
Τι θα μπορούσε να είναι ; Κάποιο θαλάσσιο αγκούρι ίσως, κι αν ναι, ποιο είδος; Κάτι παρόμοιο είχα βρει παλαιότερα, αν και προσκολλημένο σε βράχο με την κάτω πλευρά του επίπεδη για να προσκολλάται.

Το δεύτερο είναι ένα καβούρι της άμμου, που πρώτη φορά συναντώ. Βρήκα μερικά τέτοια φέτος σ’αυτήν την παραλία, καθώς έσκαβα στην άμμο. Είναι πολύ διαφορετικά από τα καβούρια των βράχων και δείχνουν πλήρως προσαρμοσμένα για ζωή στο μαλακό ίζημα. Έχουν σφαιρικό σώμα, προφανώς για να βυθίζονται στην άμμο εύκολα, όχι πλατύτερο από 1,5 εκ, και τα μάτια τους είναι μικρά, στην κορυφή και στο κέντρο του κεφαλοθώρακα και σε πολύ κοντινή απόσταση μεταξύ τους, μάλλον για να βλέπουν, ενώ το υπόλοιπο σώμα τους είναι κρυμμένο. Οι δαγκάνες τους είναι πολύ μακριές, και οι λαβίδες στην άκρη πολύ λεπτές με οδοντώσεις στο εσωτερικό. Η πάνω έχει άκρο κυρτό προς τα κάτω. Τα υπόλοιπα 4 ζεύγη βαδιστικών ποδιών είναι πολύ μικρά σε σχέση με το σώμα τους και λεπτά, ενώ στο πίσω μέρος, ο κεφαλοθώρακάς τους φέρει δύο αγκάθια που στρέφονται προς τα πάνω. Από πάνω ήταν σκούρο καφέ, ενώ από κάτω πολύ ανοιχτό. Η υφή τους είναι τραχιά, σαν τραχύ βότσαλο ή σκουριασμένο μέταλλο, και προφανώς μιμούνται τα βότσαλα. Είναι προσαρμοσμένα να ζουν αποκλειστικά μέσα στην άμμο, αφού μόλις τα έβγαλα δεν κινούνταν σχεδόν καθόλου. Αν είχα το χέρι μου μέσα στο νερό, μπορεί να έκαναν λίγες αδέξιες κινήσεις, αλλά έξω απ’το νερό έμεναν ακίνητα. Πολλά καρκινοειδή της άμμου έχουν πρόβλημα μετακίνησης σε στέρεη επιφάνεια. Τρέφονται μάλλον με πολύ ελαφριά και μαλακή τροφή, αφού οι δαγκάνες τους είναι λεπτές και το τσίμπημά τους ασθενές. Αφού με τσίμπησαν λίγες φορές, και μόνο όταν έβαζα το χέρι μου μπροστά στις δαγκάνες, μετά σταματούσαν.
Το άτυχο καβούρι της φωτογραφίας έτυχε να κάνει λίγο μεγαλύτερο ταξίδι από τα υπόλοιπα. Το έβαλα στην τσέπη του μαγιό και το έβγαλα κι αυτό έξω στο σκληρό περιβάλλον της ξηράς. Είχε σουρουπώσει όμως για τα καλά, και τα εσωτερικά φώτα του σπιτιού ήταν ασθενή – έτσι γίνεται αν τσιγγουνεύεσαι στο ρεύμα, όλα τα φώτα φωτίζουν ίσα-ίσα και είναι μικρά, ώστε να ρίχνουν τεράστιες σκιές. Εξαιτίας του προβλήματος των σκιών, φωτογράφισα τελικά το καβούρι πάνω στο χέρι μου, και από κάπως πιο μακριά, γι’αυτό οι φωτογραφίες δεν είναι και τόσο καλές. Μετά το έσπασα, κάτι που χρειαζόταν λίγη παραπάνω δύναμη, γιατί ήταν πολύ σκληρό. Και μετά τα λένε και μαλακόστρακα. Αυτά μπορεί να είναι πιο σκληρά κι από μαλάκια! Τέλος και αυτουνού ήταν ο κομποστοποιητής, όπου σάπισε, λιγότερο ειρηνικά όμως από το «αγκούρι», επειδή είχε διαμελιστεί, κατά την οποία διαδικασία ένα θραύσμα είτε από δαγκάνα είτε από πόδι χώθηκε στο δάχτυλό μου, αλλά το έβγαλα. Είναι πολύ σκληρό όπως είπα, και σίγουρα θ’αποθαρρύνει τα μικρά σαρκοφάγα ψαράκια. Ποιο είδος να είναι;

Advertisements