Σε πολλές κοινωνίες του παρελθόντως και του παρόντος, η προσκόλληση των ατόμων σε μία ανώτατη αρχή θεωρείται αναγκαία για τη συγκρότησή τους. Είτε είναι θρησκεία, είτε ο νόμος του κράτους, είτε ιδεολογία, όλα παίζουν τον ίδιο συνεκτικό ρόλο. Σε περίπτωση που οι άνθρωποι δε συμμορφώνονται μ’αυτήν την ανώτατη αρχή, κινδυνεύει η κοινωνική τους θέση, ακόμα και η ζωή τους. Γι’αυτό΄οι άνθρωποι προσπαθούν να διατυμπανίζουν με διάφορους τρόπους τη δέσμευσή τους στην αρχή αυτήν. Τα λόγια δεν αρκούν, αλλά απαιτούνται και πράξεις, π.χ. ελεημοσύνη στους φτωχούς ή οι αρχαίες αθηναϊκές λειτουργίες, οι δωρεές χρημάτων από τους πλουσίους προς διάφορα έργα. Κάποιες φορές επιστρατεύτηκαν ακόμα πιο ακραίοι τρόποι επίδειξης, όπως διάφορες σωματικές τροποποιήσεις, π.χ. περιτομή, τατουάζ κλπ.
Σε μεγάλο μέρος του κόσμου σήμερα, η θρησκεία εξακολουθεί ν’αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της κοινωνίας. Σε τέτοια μέρη η μη πίστη συνεπάγεται συνήθως το θάνατο, και οι ευσεβείς θεωρούνται τα ύψιστα παραδείγματα.
Στην Αίγυπτο λοιπόν, οι πιστοί μουσλουλμάνοι έχουν βρει έναν πρωτότυπο τρόπο επίδειξης της ευσέβειάς τους. Δημιουργούν έναν κάλο εκεί που ακριβώς εδράζει και το θρησκευτικό συναίσθημα, στο κεφάλι δηλαδή. Ο κάλος αυτός ονομάζεται ζεμπίμπα ή ζαμπίμπα (το πρώτο στην αιγυπτιακή αραβική διάλεκτο και το δεύτερο στην κοινή αραβική), που στα αραβικά σημαίνει σταφίδα, βρίσκεται στο μέτωπο, ανάμεσα στα φρύδια και στην κόμη, και είναι ένα μαύρο, στρογγυλό σημάδι, το οποίο σε μερικούς ανθρώπους μπορέι να προεξέχει. Σχηματίζεται από την επαναλαμβανόμενη τριβή του μετώπου με το χαλάκι προσευχής ή το έδαφος κατά την ισλαμική προσευχή, οπότε ο μουσουλμάνος πρέπει να γονατίσει και να ακουμπήσει τη μύτη και το μέτωπό του κάτω. Σύμφωνα με τον έναν από τους πέντε στύλους του ισλάμ, οι μουσουλμάνοι, και άντρες και γυναίκες, υποχρεούνται να προσεύχονται 5 φορές την ημέρα. Παρόλα αυτά, οι περισσότερη δεν έχουν ζεμπίμπα, και στην Αίγυπτο κυρίως οι άντρες κάνουν ζεμπίμπα, ενώ οι γυναίκες καλύπτονται ολόσωμα για να δείξουν την ευσέβειά τους. Η ζεμπίμπα ίσως σχηματίζεται επειδή οι ευσεβείς μουσουλμάνοι συχνά προσεύχονται περισσότερες φορές την ημέρα. Επίσης λέγεται ότι όσοι προσπαθούν να κάνουν ζεμπίμπα χτυπούν το κεφάλι τους κάτω δυνατότερα, και μερικοί τρίβουν το μέτωπο με σκληρά αντικείμενα όπως γυαλόχαρτο, με σκοπό να το ερεθίσουν.
Στην Αίγυπτο, η δημοτικότητα της ζεμπίμπα άρχισε ν’ανεβαίνει κατά τις τελευταίες δεκαετίες, μαζί με την άνοδο του θρησκευτικού φονταμενταλισμού και του αραβικού εθνικισμού – οι Αιγύπτιοι ιστορικά δεν είναι Άραβες, αλά με την επιρροή του ισλαμικού φονταμενταλισμού πλέον οι περισσότεροι αυτοπροσδιορίζονται ως Άραβες. Είναι καθαρά αιγυπτιακό έθιμο, που έχει εξαπλωθεί και σε γειτονικές αφρικανικές χώρες, όπως η Λιβύη και το Σουδάν. Αντίθετα με άλλες αμφιλεγόμενες ενδείξεις ευσέβειας που εισήχθησαν από τη Μέση Ανατολή, όπως τα μακριά ρούχα και οι γενιάδες, η ζεμπίμπα είναι αποδεκτή και ο φέρων αυτής χαίρει μεγάλης εκτίμησης και σεβασμού.

Υπάρχει κάλος, πράγματι.

Advertisements