Αριστοτέλιο πανεπιστήμιο θεσσαλονίκης αφιλόξενο για άτομα με αναπηρία
Ημερομηνία: 19/10/2014
Μονοπάτια (οδηγοί) τυφλών που οδηγούν σε αδιέξοδα, χωρίς σχεδιασμό, με απρόσμενα εμπόδια και κακοτεχνίες, μετατρέπουν το ΑΠΘ -το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της χώρας- σε αφιλόξενο τόπο για φοιτητές με αναπηρίες, κυρίως για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης.
Του Κωστή Κεκελιάδη
kkekeliadis@gmail.com

Με αφορμή την υπόθεση του πρωτοετή πλέον φοιτητή με προβλήματα όρασης Αργύρη Κουμτζή, που δηλώνει «ενθουσιασμένος» καθώς ήδη παρακολουθεί μαθήματα στη Φυσικομαθηματική σχολή του ΑΠΘ, η «ΜτΚ» επιχείρησε να καταγράψει τη μάχη που δίνουν φοιτητές με αναπηρίες προκειμένου να σπουδάσουν. Σημειώνεται ότι, με τροπολογία που ψηφίστηκε το καλοκαίρι, η αρμοδιότητα για τις σπουδές ατόμων με αναπηρίες πέρασε από τις σχολές στο υπουργείο Παιδείας.

ΧΡΗΜΑ, ΧΡΟΝΟΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ
Ωστόσο, από τη θεωρία στην πράξη η απόσταση είναι μεγάλη. «Χρειάζεται σχεδιασμός, χρήματα, προσπάθεια και χρόνο για να γίνουν αποτελεσματικές παρεμβάσεις», λέει ο καθηγητής στο τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Αριστοτέλης Νανιόπουλος, ο οποίος έχει ασχοληθεί με ζητήματα προσβασιμότητας. Οι οδηγοί τυφλών, τα «κοτλέ» μονοπάτια που υπάρχουν στο ΑΠΘ, εκτός του ότι έχουν ξεπεραστεί πλέον ως μοντέλο, καλύπτουν ελάχιστο μέρος από την τεράστια έκταση του πανεπιστημίου. Δεν έχουν μια λειτουργική ενότητα, ώστε να οδηγούν έναν φοιτητή με προβλήματα όρασης από τη στιγμή που θα προσεγγίσει τον χώρο μέχρι να πάει στα μαθήματά του, να επισκεφθεί το κτίριο διοίκησης, τη λέσχη σίτισης ή τη βιβλιοθήκη. Ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο αφορά «τη δυνατότητα πρόσβασης στο διδακτικό υλικό και της παρακολούθησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας, οπότε εκεί χρειάζονται τα κατάλληλα μέσα αναλόγως της ειδικής ανάγκης που αντιμετωπίζει ο κάθε φοιτητής με αναπηρίες».

ΡΑΜΠΕΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ
Σε ό,τι αφορά τον τομέα της πρόσβασης ατόμων με κινητικά προβλήματα έχουν γίνει αρκετά τα τελευταία χρόνια, αφού σχεδόν σε όλες τις σχολές υπάρχουν ράμπες, αν και «το εύρος των παρεμβάσεων πρέπει να αφορά ολόκληρο το φάσμα των δραστηριοτήτων ενός φοιτητή με αναπηρίες, από την πρόσβαση στα αμφιθέατρα και τις βιβλιοθήκες μέχρι τους χώρους υγιεινής και τους τηλεφωνικούς θαλάμους», λέει ο κ. Νανιόπουλος.

ΜΟΝΟ ΕΜΠΟΔΙΑ
Ο Γιώργος Προεστός είναι τεταρτοετής φοιτητής στην Παιδαγωγική σχολή του ΑΠΘ και αντιμετωπίζει προβλήματα όρασης. «Το Παιδαγωγικό είναι το πλέον ακατάλληλο κτίριο προσανατολισμού γιατί δεν έχει γωνίες, άρα θα έπρεπε να έχει ένα πλήρες δίκτυο οδηγού τυφλών», λέει. Βέβαια, κάτι τέτοιο δεν υπάρχει ούτε στο υπόλοιπο πανεπιστήμιο ούτε στην πόλη. «Το να περπατάς σε οδηγό τυφλών είναι κάτι που εγκυμονεί διαρκώς δυσάρεστες εκπλήξεις με κάθε τύπου εμπόδια», περιγράφει, «οπότε το αν θα πας ή όχι στα μαθήματα εξαρτάται από το αν θα πάνε άλλοι συμφοιτητές και φίλοι σου για να σε βοηθήσουν και εξαρτάσαι απόλυτα από αυτούς και το πρόγραμμά τους». Ζητήματα συνοδείας με κάποιον οδηγό θα μπορούσαν να λυθούν από κάποια σχετική υπηρεσία του πανεπιστημίου, «αλλά το κέντρο ενταξιακής πολιτικής πέρυσι δεν λειτούργησε, αφού δεν έγιναν αποσπάσεις προσωπικού, ενώ φέτος υπολειτουργεί με μία υπάλληλο».
Και με το διδακτικό υλικό τι γίνεται; «Όταν δεν μπορώ να πάω στο πανεπιστήμιο, τι να το κάνω το διδακτικό υλικό;» λέει ο Γιώργος Προεστός. «Από την άλλη, θα μπορούσα να έχω πρόσβαση σε εκπαιδευτικό υλικό ηλεκτρονικά χωρίς να χρειάζεται η φυσική μου παρουσία στη σχολή. Αυτά τα ζητήματα έχουν λυθεί σε πολλά πανεπιστήμια του εξωτερικού, εδώ όμως δεν έχει προχωρήσει η υλοποίησή τους ούτε πειραματικά, παρά μόνο αποσπασματικά» τονίζει ο ίδιος, επισημαίνοντας παράλληλα ότι «και η Σχολή Τυφλών της Θεσσαλονίκης συμβάλλει στην ψηφιοποίηση συγγραμμάτων με τρόπο ώστε να είναι διαθέσιμα για χρήση σε άτομα με προβλήματα όρασης».

Η δική μου εμπειρία, ως φοιτητής στο παιδαγωγικό τμήμα δημοτικής εκπαίδευσης με πρόβλημα όρασης, είναι επίσης αρνητική. Εκτός του ότι οι οδηγοί δεν είναι πάντοτε ευθείς και συχνά διακόπτονται από μικρά, αλλά επικίνδυνα αν δεν τα προσέξει κανείς εμπόδια, παντού στο προαύλιο του Πύργου του Παιδαγωγικού υπάρχουν σχάρες, κολονάκια, τοιχία κλπ, ενώ αυτοκίνητα παρκάρουν χωρίς η περιοχή αυτή να ξεχωρίζει με τρόπο ώστε να την αντιλαμβάνονται και να την αποφεύγουν τα αμεα. Μόλις μπαίνω μέσα στο κτίριο, αρχικά δυσκολεύομαι να προσανατολιστώ επειδή η πτώση στο φωτισμο΄είναι απότομη. Στο ισόγειο καταφέρνω να προσανατολίζομαι λίγο καλύτερα ακολουθώντας τις μαύρες γραμμές των εικονικών διαδρόμων που ενώνουν τις εισόδους με κεντρικά σημεία, επει΄δη έχω κάποια όραση, όμως κάποιος άλλος φοιτητής με λιγότερη ή και καθόλου όραση θα χρειαζόταν οπωσδήποτε απτικούς οδηγούς, αλλιώς θα πρέπει να ψάχνει με τις ώρες. Ακόμα κι εγώ αρκετές φορές ακολουθώ λάθος δρόμο. Όσον αφορά τους ορόφους, ως κυκλικοί και με ανελκυστήρες και από τις δύο πλευρές του κεντρικού άξονα, ο κύριος τρόπος προσανατολισμού μου είναι με τις πινακίδες γραφής μπρέιλ που υπάρχουν στις περισσότερες θύρες των διαφόρων γραφείων κι αιθουσών, αν κι όχι σ’όλες, κάτι που παίρνει πολύ χρόνο. Ελάχιστες φορές έχει χρειαστει΄να μετακινηθώ στο υπόλοιπο πανεπιστήμιο και ευτυχώς, γιατί η προσβασιμότητα σε μερικά σημεία είναι μηδενική.
Και όπως είναι σύνηθες για την Ελλάδα, δεν υπάρχει χρήμα, χρόνος και σχεδιασμός. Πιστεύω πως αν πρόκειται να γίνει κάποια παρέμβαση, μέχρι να περάσει απ’όλες τις γραφειοκρατικές διαδικασίες και να εγκριθεί με πάνω από 50 σφραγίδες παρατρεχάμενων διαφόρων γραφείων και θέσεων του παράλυτου Ελληνικού Κράτους θα περάσουν μερικά χρόνια, και μερικά ακόμα μέχρι να υλοποιηθεί στην πράξη, και πάλι το έργο θα είναι ημιτελές αν δε γίνει σοβαρά. Και μέχρι να γίνει αυτό, θ’αναγκαζόμαστε να ψάχνουμε από δω κι από κει στα τυφλά για αρκετή ώρα μέχρι να βρούμε το σημείο που θέλουμε, κάτι που κατ’εμέ είναι άκρως υποτιμητικό. Και δεν πιστεύω πως οι συνοδοί θα μας λύσουν το πρόβλημα, αφού το ζητούμενο είναι να κινούμαστε μόνοι μας χωρις τη συμβολή τρίτων. Τέτοια υπανάπτυκτη χώρα είμαστε!

Advertisements