Λοιπόν πάλι, όπως κι άλες φορές, έχω φωτογραφίες ειδών που επιζητούν αναγνώριση. Αυτήν τη φορά ωστόσο το πακέτο δεν περιέχει μόνο φυτά, αλλά και ζώα, περίεργα θαλάσσια όντα κλπ. Όποιος αναγνώστης γνωρίζει το είδος από κάποια των φωτογραφιών κι έχει την καλοσύνη μπορεί να προσθέσει ένα σχόλιο.

02082012147

Το φασκομηλοειδές αυτό φυτό το συναντάω συχνά στο χωριό μου (Πύργοι Κοζάνης), συνήθως σε πιο ξερά μέρη. Μπορεί ν’απλωθεί ως χαμηλος θάμνος για αρκετή απόσταση, παρόλα αυτά δεν ψηλώνει πάνω από 50 εκατοστά, αν και συνήθως είναι χαμηλότερο. Δεν ξέρω κατά πόσο είναι πολυετές ή μονοετές, αν και μου φαίνεται για πολυετές. Έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός χειλανθούς φυτού, με τετραγωνικούς βλαστούς, αντίθετα φύλλα και ταξιανθίες σε στάχεις με βράκτια, και είναι σκληρό, και καλυμμένο με γκριζογάλαζο χνούδι, μάλλον ως προστασία κατά της ξηρασίας όπως και πολλά άλλα φυτά παρόμοιας οικολογίας. Μυρίζει ελαφρώς σαν μέντα. Η φωτογραφία τραβήχτηκε τον Ιούλιο του 2012 και το χέρι που κρατάει το κλαδί είναι του φίλου μου, όχι το δικό μου. Οι υπόλοιπες φωτογραφίες είναι φετινές, και μη φυτικές.

Φέτος το καλοκαίρι, όπως και πέρσι, ταξίδεψα με τον πατέρα μου με το ιστιοπλοϊκό μας σκάφος, αλλά δυστυχώς δεν φύγαμε μακρύτερα απ’τη Χαλκιδική. Τελευταία μας στα΄ση λοιπόν ήταν μια βραχονησίδα κοντά στην Αμουλιανή, όπου συνηθίζει εδώ και χρόνια να παραθερίζει η Μένη, η γυμνάστρια του Πυρσού, η οπποία μετακινείται ως εκεί μ’ένα φουσκωτό που έχει. Για τις καθημερινές ανάγκες πηγαίνει ως την Ουρανούπολη, που είναι λιγότερο από μισή ώρα με το ταχύπλοο, αλλά έχουν υπάρξει και φορές που ήθελε να περάσει λίγες μέρες μόνη της εκεί, τρώγοντας από κονσέρβες και το ψάρεμα, και φορτίζοντας τις ηλεκτρονικές συσκευές με φωτοβολταϊκά. Όλο το νησί, εκτός δύο αμμουδερών παραλιών που διαβρώνονται χρόνο με το χρόνο, είναι ένας απότομος βραχώδης λόφος, δύσκολος στην ανάβαση, με ελάχιστα κοντά δέντρα στην κορυφή. Παλαιότερα κάποιος είχε φέρει κατσίκια που είχαν καταστρέψει όλη τη βλάστηση, αλλά από τότε που τα πήρε – για να τα φάει, όχι για να σώσει τα χόρτα – άρχισε ν’ανακάμπτει. Σ’αυτές τις παραλίες η γυμνάστρια και όποιος άλλος έρχεται κατασκηνώνουν με αντίσκηνο, αλλιώς κοιμάσαι στο σκάφος.
Κολυμπ΄΄ησαμε λοιπόν στα ζεστά νερά, όπου υπήρχαν πολλά βραχάκια με κάθε λογής θαλάσσιους οργανισμούς προσκολημένους πάνω τους, όπως σε κάθε ρηχή θάλασσα άλλωστε. Εκεί έφαγα και πρώτη φορά αχινούς, που είχαν απλώς μια ελαφρά γεύση θαλασσινού. Πιστεύω πως χάρη στη σχετική σπανιότητά τους και στο δύσκολο καθάρισμά τους έγιναν γκουρμέ, γιατί γευστικά δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο όπως νόμιζα. Μετά το φαγητό λοιπόν, που δεν ήταν μονο αχινοί φυσικά, η Μένη έβαλε τα πιάτα στη θάλασσα για να τα καθαρίσουν τα ψάρια, που τα γυαλίζουν στη στιγμή! Όπως λέει, ταΐζει τα παιδιά. Πραγματικά πρωτότυπη μέθοδος!
Πέρα από αχινούς λοιπόν, υπήρχαν και διάφορα άλλα όντα, και κινητά και ακίνητα. Το διακλαδιστό ον της πρώτης φωτογραφίας κάλυπτε πολλούς βράχους σαν χόρτο, αλλά έχω βάσιμες υποψίες πως δεν είναι φύκος. Το έχω συναντήσει και σε πολλές άλλες θάλασσες, αλά δε γνωρίζω τι είναι. Είναι γενικά σκληρό, εύκαμπτο αλλά κόβεται δύσκολα, και μυρίζει σαν θαλασσινό. Προσκολλάται στο βράχο με ένα πεπλατυσμένο μέρος του σώματός του σαν πλάκα, όπως γίνεται με τα περισσότερα απτόφυτα άλλωστε, τους ακίνητους οργανισμούς δηλαδή που προσκολλώνται στους βράχους. Από την πλάκα φύονται «βλαστοί» που διακλαδίζονται κοντά στις βάσεις τους σαν θάμνοι, στις κορυφές των οποίων υπάρχουν πυκνότερες διακλαδώσεις. Όπως φαίνεται σ’ένα από τα κλαδιά της φωτογραφίας, μερικά βγάζουν στη μέση του ύψους τους περίπου φούντες από λευκωπά νημάτια. Παίζουν άραγε κάποιον λόγο στην αναπαραγωγή; Τι θα μπορούσε νά’ναι αυτό, φύκος, ή σφουγγάρι ή κάποιος άλλος ζωικός οργανισμός;
Το δεύτερο ωστόσο είναι μακράν το πλέον περίεργο. Θυμάμαι να το είχα συναντήσει, πολύ μικρότερο, σ’ένα βράχο στο Βόλο πριν 4 χρόνια, οπότε δεν είναι κάτι σπάνιο. Το συγκεκριμένο το βρήκα καθώς έψαχνα τους βράχους για κάτι άγνωστο που θα μπορούσα να φωτογραφήσω για ν’ανεβάσω εδώ. Στο τοίχωμα μιας ανοιχτής σχισμής λιπόν, ακούμπησα εντελώς τυχαία κάτι μαλακό, αλλά συγχρόνως σφιχτό. Κατευθείαν σκέφτηκα πως θα μπορούσε νά’ναι χταπόδι, αλλά μετά το θυμήθηκα από καπου αλλού. Τράβηξα ένα κομματάκι από το μακρόστενο αυτό στοιχείο γι ανα το εξετάσω καλύτερα, αλλά μετά το έχασα στη θάλασσα. Όταν γύρισα να πάρω και το υπόλοιπο, είχα την εντύπωση πως κινήθηκε λίγο προς τα πάνω. Αν και δύσκολο στην αποκόλληση, τώρα που του είχε κοπεί ένα μέρος ήταν πιο εύκολο να το βγάλω, και το πήρα ολόκληρο για φωτογράφηση. Όπως φαίνεται στη φωτογραφία, έχει ακανόνηστο μακρόστενο σχήμα σαν διαβρωμένο μακρόστενο νησί, σχεδόν μαύρο από πάνω και ανοιχτότερο από κάτω, με διάσπαρτα εξογκώματα σαν σπυράκια στο επάνω μέρος. Το κάτω μέρος, που μάλλον λειτουργεί ως βεντούζα, ήταν αυλακωτό στο κέντρο και τραχύ. Η υφή του δεν ήταν γλοιώδης όπως ενός συνηθισμένου μαλακίου ή σκουληκιού, αλλά αρκετά στεγνή, σαν σκληρός πλαστικός υμένας. Παρόλο που το έκοψα, δεν έρευσε τίποτα από μέσα. Κι αυτό μύριζε απλώς σαν θαλασσινό. Δυστυχώς δεν είχα τον χρόνο να το ανοίξω. Τι θα μπορούσε να είναι;

Και τώρα ερχόμαστε στα πιο παράξενα ευρήματα. Στο χωριό μου λοιπόν τον Αύγουστο, καθώς έκανα μια βόλτα στην αυλή και έλεγχα τις γλάστρες με τις μολόχες που είναι ακουμπησμένες στο εξωτερικό τοιχάκι, βρήκα και μια ψηλή και στενή γλάστρα που έψαχνα, η οποία είχε προηγουμένως μια ρίγανη που όμως μεταφυτεύτηκε. Χρειαζόμουν μερικές ψηλές και στενές γλάστρες επιγόντως, επει΄δη σκόπευα να σπείρω μερικούς σπόρους Welwitschia mirabilis, ενός ιδιότυπου νοτιοαφρικανικού γυμνόσπερμου φυτού που στα πρώτα στάδια της ανάπτυξής του ξεκινά με μια κατακόρυφη κεντρική ρίζα, η οποία αν σπάσει το φυτό πεθαίνει, γιατί γίνεται πολύ ευάλωτο σε μυκητικές προσβολές από την ανοιχτή πληγή. Τελικά βρήκα λύση για τους σπόρους μου, και δε χρειάστηκα τέτοιες γλάστρες, αλλά δε θ’ανεβάσω άρθρο γι’αυτό το φυτό προτού έχει περάσει την κρίσιμη περίοδο στην ανάπτυξή του, για να μην το ματιάσουν οι αναγνώστες.
Σηκώνοντας λοιπόν τη γλάστρα, ένιωσα πως κάτι μέσα κροτάλιζε. Όταν το έριξα κάτω διαπίστωσα πως δεν ήταν ούτε ξύλο, ούτε φύλλα, αλλά κάτι που έμοιαζε περισσότερο με αποξηραμένο πτώμα εξωγήινου όντος. Είχε μήκος γύρω στα 10 εκατοστά, και μερικά κομματάκια, που μάλλον ανήκαν σ’αυτό, έπεσαν και χάθηκαν μόλις σήκωσα τη γλάστρα. Τι θα μπορούσε να είναι;

Ενημέρωση 13/12/2014: Πιθανότατα πρόκειται για κάποιο βατραχοειδές, ίσως έναν πράσινο φρύνο (Bufo viridis), που συχνάζουν στην αυλή μας. Εν ζωή θα ήταν πολύ πιο στρουμπουλό και χωρίς εμφανή διαχωρισμό μεταξύ του κεφαλιού και του σώματος, αλλλά είδατε πώς έγινε; Μην αγχώνεστε, έτσι θα γίνουμε κι όλοι εμείς κάποτε… αλλά μάλλον δε θα μας αδειάζουν από κυπελλάκια για να μας φωτογραφήσουν, αφού καθαρά λόγω μεγέθους δε θα χωράμε σε κυπελλάκια.


Και τα τελευταία είναι νεροχελώνες, που φωτογράφησα σ’ένα πετ σοπ της γειτονιάς μου. Ο καταστηματάρχης του πετ σοπ αυτού μου τις σύστησε ως ινδικές, αλλά έχω βάσιμες υποψίες πως πρόκειται για αμερικάνικο είδος. Κατ’αρχάς δεν έχω ακούσει ποτέ τέτοιον προσδιορισμό για κάποια χελώνα, και αν ήταν τόσο γνωστό το είδος ώστε να πωλείται ευρέως, σίγουρα θα το ήξερα. Επίσης η κατατομή του σώματός τους μου θυμίζει περισότερο τις αμερικάνικες νεροχελώνες της οικογένειας των εμυδιδών (emydidae), μιας οικογένειας που σήμερα περιορίζεται στην Αμερική με μόνο ένα ευρασιατικό είδος, την ποταμοχελώνα (Emys orbicularis), που απαντάται και στην Ελλάδα. Στην Ινδία και στην ευρύτερη περιοχή της Νότιας και Ανατολικής Ασίας οι χελώνες που θα συναντήσουμε είναι ως επί το πλείστον είτε μαλακοχέλυες είτε γεοεμυδίδες.
Η συζήτηση για τις ινδικές χελώνες άρχισε πιο παλιά, όταν ανέφερα στον εν λόγω καταστηματάρχη, τον οποίο επισκέπτομαι κάποιες φορές όταν αγοράζω πράγματα για την κουνέλα μου – αγοράζω και απ’αλλού -, πως μια φορά είχα συναντήσει να πωλούνται κάποιες περίεργες νεροχελώνες με καφέ καβούκι και μακριά ουρά όσο και το σώμα τους, που θεώρησα πως είναι κάπιο ασιατικό είδος. Αυτός ήταν σίγουρος πως επρόκειτο για τις λεγόμενες ινδικές, αλλά αυτές που έφερε αυτός ουδεμία σχέση έχουν μ’εκείνες που περιέγραφα. Αυτές απλώς έχουν λίγο μακρύτερη ουρά απ’το συνηθισμένο, και το καβούκι τους είναι κανονικό με χρώμα ελεώδες, εκείνες που είχα συναντήσει τότε είχαν, εκτός από ουρά όςο και το σώμα τους, πολύ παράξενο και σχετικά μακρόστενο καβούκι με μαύρο κοιλιακό θυραιό.
Γενικά η σχέση του με τα ερπετά δε μ’έχει αφήσει ιδιαίτερα χαρούμενο. Προσπάθησε αρκετές φορές να με παραπλανήσει όσον αφορά τα ερπετά και την φροντίδα τους, αλλά δεν πιάνομαι. Ακολουθεί την πρακτική πολλών άλλων πετσοπάδων, που εκμεταλλεύονται το γεγονός ότι τα ζώα αυτά έχουν χαμηνλό μεταβολισμό και μπορούν να υποφέρουν τα πάνδεινα για πολύ καιρό μέχρι να πεθάνουν, κρατώντας τα ζώα του σε άθλιες συνθήκες για να κόψει τα κόστη. Με το ζόρι βάζει λάμπες στα ζώα του, και όποτε βάζει, είναι μικρές και μάλλον ακατάλληλες. Νεοφερμένα ερπετά, ήδη στρεσαρισμένα απ’τη μεταφορά με αποτέλεσμα να πέσει το ανοσοποιητικό τους σύστημα και να γίνονται πιο ευάλωτα σε ασθένειες, που κανονικά θά’πρεπε να λαμβάνουν βασιλική φροντίδα για να προσαρμοστούν και να επανέλθουν στους φυσιολογικούς τους ρυθμούς όσο το δυνατόν γρηγορότερα και απροβλημάτιστα, τα είχε σε μικρούς χώρους χωρίς ούτε καν δυνατότητα να ρυθμίσουν τη θερμοκρασία τους. Πέρσι το χειμώνα λοιπόν είχε φέρει μια μεγάλη κοκκινομάγουλη νεροχελώνα, την οποία είχε σ’ένα μικροσκοπικό παγωμένο ενυδρείο με ελάχιστο νερό και καθόλου στεριά ή λαμπτήρες. Τον ρώτησα κι εγώ γιατί την είχε έτσι, και μου απαντάει πως αργότερα, αφού προσαρμοστεί θα την βάλει σε σωστό περιβάλλον, και πως για τώρα αρκεί που την έβγαζε λίγο το μεσημέρι να λιαστεί και να γυμναστεί. Εντωμεταξύ ήταν χειμώνας και ο ήλιος έτσι κι αλλιώς χτυπάει λίγες ώρες σ’εκείνο το μέρος, αλλά και αν την έβγαζε, που αμφιβάλλω πως τό’κανε, ο μεταβολισμός του ζώου δε θα μπορούσε να ωφεληθεί από την ηλιακή ακτινοβολία σε τόσο χαμηλές θερμοκρασίες, πέρα από το ότι οι συνεχείς μετακινήσεις μέσα-έξω θα ενοχλούσαν το ζώο ακόμα περισσότερο. Και γι’αυτήν τη χελώνα μου έλεγε τάχα πως ήρθε από την Ολλανδία, είχε ηλικία γύρω στα 5-6 χρόνια και την πουλούσε 50 ευρώ, ενώ κανονικά επρόκειτο για ένα ζώο μάλλον μεγαλύτερο, αρκετά αδυνατισμένο και με ίχνη πυραμίδωσης, που πιθανότατα το παράτησε κάποιος που δεν το ήθελε εκεί. Άλλωστε δε θα υπήρχε Ολλανδός εκτροφέας που να εμπιστευόταν τα ζώα του σε τέτοιους ανθρώπους, αν βέβαια υπάρχει κανένας Ολλανδός που δεν κρατά αρχεία της ακριβούς ηλικίας των ζώων του. Αυτή η κατάσταση μ’έφερε έξω φρενών, ώστε έκανα θέμα για την περίπτωση στο φόρουμ των ερπετών.
Μια άλλη φορά πάλι είχε φέρει μια ιγκουάνα γύρω στα 60 εκατοστά, την οποία είχε σ’ένα τερράριο όσο και το μήκος της, με δύο καλάμια μπαμπού και χαλίκια για υπόστρωμα. Την θυμάμαι ιδιαίτερα, επει΄δη ήταν πολύ άγρια, και μόλις πήγα να την πιάσω με μαστίγωσε με την ουρά της στον αγκώνα, αφήνοντας μια μικρή γρατσουνιά. Σκέφτηκα με τρόμο τότε πόση ζημιά θα μπορούσε να κάνει μια ενήλικη του είδους, αν μια μικρή μπορούσε να χτυπήσει τόσο δυνατά! Και πάλι μου εξήγησε υποτίθεται πως την είχε εκεί για προσαρμογή κλπ κλπ. Αυτός ο άνθρωπος άλλες φορές μού’λεγε πως αγαπημένο του ερπετό ήταν οι χαμαιλέοντες πουφέρνει μερικές φορές στο μαγαζί του, αν και δεν ήξερε ποιο ακριβώς είδος, οι οποίοι εντωμεταξύ είναι πολύ ευαίσθητα ερπετά που χρειάζονται τακτική φροντίδα, ιδίως όταν είναι μικ΄ρα, στις ηλικίες δηλαδή που πωλούνται συχνότερα. Πιστεύω πως όλοι όσοι έφερνε θα πέθαιναν μέσα σε μια βδομάδα. Εκτός αυτού, επιμένει να μου αποκαλεί το γκέκο μου δράκο, αν και πρόκειται για εντελώς διαφορετικές οικογένειες σαυρών. Ο ίδιος λοιπόν μου λέει πως έχει μια μεγάλη θηλυκή ιγκουάνα στο σπίτι του με λάμπες και τα πάντα. Αν ισχύει αυτό, τότε βλάπτει τα ερπετά του μαγαζιού του εν γνώσει του για να μειώσει τα κόστη! Πώς γίνεται αυτός ο άνθρωπος να ισχυρίζεται πως αγαπάει τα ζώα; Το ευτύχημα είναι πως όλο και λιγότερα ερπετά υποφέρουν στα χέρια πετσοπάδων, όχι επειδή τα δεδομένα άλλαξαν, αλλά επειδή πωλούνται όλο και λιγότερα. Με την απαγόρευση εισαγωγής κοκκινομάγουλων νεροχελωνών (Trachemys scripta elegans) στην ΕΕ για το φόβο εξάπλωσής τους στα ντόπια οικοσυστήματα αν απελευθερωθούν από ασυνείδητους (δε συμφωνώ), τα μαγαζιά που φέρνουν χελώνες είναι λιγότερα, και συνήθως έχουν λίγες, ενώ και ο αριθμός των ιγκουανών έχει μειωθεί πολύ από την εποχή που έπαιζε το σίριαλ Είσαι το Ταίρι μου κι όλοι είχαν τρελαθεί μ’αυτές τις σαύρες. Πέρα απ’αυτά τα δύο κοινά και φτινά είδη, όλα τα υπόλοιπα έρχονταν κι εξακολουθούν να έρχονται σπάνια, και συνήθως πωλούνται σε εξωφρενικές τιμές, οπότε λίγοι τα αγοράζουν. Καλύτερα όποιος ενδιαφέρεται για ερπετά, να ψάξει σε εξειδικευμένα καταστήματα, που πλέον έχουν ανοίξει και στην Ελλάδα, ή ν’αγοράσει από χομπίστες εκτροφείς που αγαπούν τα ζώα τους κι αυτό που κάνουν.

Ενημέρωση 28/10/2014: Η νεροχελώνα αναγνωρίστηκε στο Reptiles Greece ως yellow-bellied slider (Trachemys scripta scripta), ένα ελαφρώς διαφορετικό υποείδος από την κοινή κοκκινομάγουλη (T. S. elegans), που άρχισε να εισάγεται μαζικά μετά την απαγόρευση εισαγωγής της τελευταίας. Οπότε για ακόμα μια φορά ο εν λόγω άνθρωπος κοροΪδεύει τον κόσμο.

Advertisements