Την περασμένη Κυριακή, στις 30 Σεπτεμβρίου, παρευρέθηκα στη συνάντηση των μελών της Εληνικής Κοινότητας των Ερπετών (Reptiles Greece), που, πέρα από το ότι ήταν η μεγαλύτερη συνάντηση στην οποία έχω βρεθεί, ήταν και η μεγαλύτερη των τελευταίων χρόνων για τη Θεσσαλονίκη, με 8 άτομα, όπου θα μπορούσαν νά’ρθουν άλλοι τρεις, οι οποίοι όμως δε μπόρεσαν. Η Ελληνική Πύλη των Ερπετών θα σας είναι γνωστοί αφ’ενός επειδή είμαι μέλος στο
Φόρουμ της,
Κι αφετέρου απ’τα πρόσφατά παράπονά μου για κάποια
Προβλήματα
που είχα εκεί μέσα. Τελικά, μετά από λίγο καιρό αποχής, σκέφτηκα πως η παραμονή μου στο φόρουμ δε θά’πρεπε να εμποδίζεται από συγκεκριμένα υπεροπτικά μέλη και πως μόνο οφέλη θα μπορούσε να μου δώσει. Η αποχή μου εντούτοις ή και η διαγραφή μου απ’το φόρουμ δε θα μ’απέκλειαν απ’τις συναντήσεις. Οι συναντήσεις δεν αποτελούν μέρος του ρυθμισμένου προγράμματος της κοινότητας – δεν έχει κάποιο πρόγραμμα άλλωστε εκτός απ’τους κανονισμούς του φόρουμ -, αλλά αποτελούν καθαρά αυθόρμητες πράξεις των μελών της σελίδας που έχουν γίνει έθιμο με τα χρόνια.

Η συνάντηση λοιπόν έγινε σε μια καφετέρια πίσω απ’το Άγαλμα του Βενιζέλου στην Πλατεία Αριστοτέλους στις 5 το απόγευμα, και διήρκησε μέχρι τις 11 το βράδυ, οπότε αν δεν κοίταζε κανείς το ρολόι θα μπορούσε να κρατήσει ακόμα περισσότερο, όπου συζητήσαμε πολλά και διάφορα θέματα. Πρώτα όμως θα πρέπει ν’απαριθμήσω τα μέλη με τη δύναμη (ερπετά) του καθενός, όπως απαριθμούσε ο Όμηρος τα στρατεύματα με τις δυνάμεις τους κατά τον Τρωικό Πόλεμο, παρεμπιπτόντως κομμάτι της Ιλιάδας που συνήθως δεν περιλαμβάνεται στη μετάφραση, διότι είναι δύσκολη η επακριβώς απόδοση του νοήματος των αρχαίων στίχων με τη μορφή των νέων – οι περιγραφές γίνονται με ποιητικές μεγάλες σύνθετες λέξεις στον Όμηρο, οι οποίες αν έσπαγαν στη μετάφραση θά’διναν στίχους μεγαλύτερους ή περισσότερους, ασύμφωνους με τους υπόλλοιπους της μετάφρασης. Άσχετο το παραπάνω, αλλά άξιο αναφοράς. Η απαρίθμηση λοιπόν θα γίνει με αύξουσα σειρά ως προς τη δυσκολία των ερπετών του καθενός, κι όχι απαραίτητα ως προς την εμπειρία του, αν και τα δύο αυτά συσχετίζονται συνήθως.

Ο πρώτος ήταν ο Πάνος, ο οποίος δεν έχει ακόμα κανένα ερπετό, αν και σκέφτεται ν’αποκτήσει. Προφανώς ήρθε για γνωριμία, όπως κι εγώ
Στην πρώτη μου συνάντηση,
Οπότε ούτε εγώ είχα κάτι ακόμα.
Ο δεύτερος ήμουν εγώ ο Captainhook με ένα λοφιοφόρο γκέκο (Correlophus ciliatus), το γνωστό
Βαρώνο,
Αλλά και την κουνέλα μου τη
Λίμπο.
Αυτή φυσικά δεν υπάγεται στα ερπετά, είναι small mammal, ένα μικρό παιδάκι που μας αγαπάει όλους και το αγαπάμε, απλώς την αναφέρω.
Τρίτος ήταν ο Nick the Greek, φανερό το όνομά του, μ’ένα ωτοφόρο γκέκο (Rhacodactylus auriculatus), συγγενικό με το λοφιοφόρο, και τα δύο διπλοδακτυλοειδή της Νέας Καληδονίας, αλλά κι ένα λεοπαρδαλώδες γκέκο (Eublepharis macularius). Αγαπά ιδιαίτερα τα γκέκο, και μολονότι θέλει να τα αναπαραγάγει, ακόμα νομίζει πως δεν έχει τους πόρους για κάτι τέτοιο.
Τέταρτος ήταν ο Fogo, κατά κόσμον Ηλίας, συνιδρυτής του καταστήματος
Isle of Eco,
Πρωτοποριακού καταστήματος στην Ελλάδα εξειδικευμένου στην κομποστοποίηση με γεωσκώληκες, καθώς και σε ζωντανές τροφές για κατοικίδια. Έχει έναν κινέζικο δράκο του νερού (Physignathus consinsinus), ένα αφρικανικό παχύουρο γκέκο (Hemitheconyx caudicinctus), συγγενικό του λεοπαρδαλώδους, κι ένα άλλο γκέκο που δε θυμάμαι. Διατηρεί επίσης συλλογή από ταραντούλες, η οποία αυξάνεται. Οι ταραντούλες φυσικά δεν είναι ερπετά, αλλά κάποια κοινά στοιχεία στη διατήρησή τους, π.χ. η διαβίωση σε γυάλινα τεράρια ή η σίτηση με ζωντανά έντομα έχουν φέρει το χόμπι των ερπετών μ’αυτό των αρθροπόδων επικίνδυνα κοντά. Ίσως επίσης η απέχθεια που τείνουν να προκαλούν οι δύο αυτές άσχετες ομάδες ζώων στον ευρύ κόσμο νά’ναι ακόμα ένας υποσυνείδητος παράγοντας συγκερασμού αυτών των δύο. Αν θέλαμε ωστόσο νά’μαστε πιστοί στην ταξινόμηση, θά’πρεπε το χόμπι των πουλιών να περιλαμβάνεται σ’αυτό των ερπετών, αφού τα πουλια΄είναι παραλλαγμένοι δεινόσαυροι, και κατ’επέκτασιν τροποποιημένα ερπετά, ή, εναλλακτικά, οι δεινόσαυροι δεν ήταν ερπετά αλλά πουλιά. Η ταξινόμηση των οργανισμών δεν είναι τόσο σαφής όσο θα θέλαμε, ιδίως αν συμπεριλάβουμε τα εξαφανισμένα είδη.
Ο Πέμπτος ήταν ο Piranhas2 ή αλλιώς Βασίλης, παρών και στις αμέσως προηγούμενες δύο συναντήσεις που ήμουν κι εγώ, με μεγάλη αγάπη του τα ενυδρεία. Είχε στο παρελθόν και νομίζω πως έχει πιράγχας, αλλά κι άλλα σπάνια είδη ψαριών. Έχει φτιάξει μόνος του και κάποιες ιδιότυπες κατασκευές, όπως ένα ξύλινο ενυδρείο. Επίσης έχει και μια ιγκουάνα (Iguana iguana) 1,2 μέτρων 5 ετών.
Έκτος ήταν ο Chris yiam ή Χρήστος, κάτοχος δύο σπάνιων πυθώνων γόμα της Αυστραλίας (Aspidites ramsayi), κι ενός νεαρού βυρμανικού πύθωνα (Python molurus bivitatus) κοντά στα δύο μέτρα, ο οποίος πθανότατα θα βάλει άλλα δύο στο εγγύς μέλλον. Το τέρας αυτό στην ενηλικίωση θα μπορεί να φάει κουνέλια, ενώ θα είναι ικανό να σκοτώσει άνθρωπο. Φυσικά με την κατάλληλη προσοχή είναι πολύ δύσκολο να γίνει ατύχημα απ’αυτό το γενικώς ήρεμο φίδι, κι όσοι θάνατοι συνέβησαν ήταν αποτέλεσμα λανθασμένων κινήσεων συνήθως κατά το τάισμα του φιδιού, και πού αλλού, στη χώρα των εντελώς αμελών, την Αμερική. Μία ντουζίνα περιπτώσεων, όπως θα’λεγαν και οι Αμερικάνοι, δε θά’πρεπε κανονικά να σταθεί αιτία απαγόρευσης της κατοχής μεγάλων συσφιγκτήρων, κι όμως στην τρομολάγνα και ασφαλειολάγνα Αμερική αρκετές πολιτείες έχουν θέσει περιορισμούς στην πώληση ή τη μετακίνηση τέτοιων ζώων, ενώ κατά καιρούς εμφανίζονται νομοσχέδια που ζητούν την πλήρη απαγόρευσή τους για ιδιότες. Παρόλα αυτά τα σκυλιά και τα άλογα, καθώς κι άλλα εξωτικά ζώα με μεγαλύτερη θεωρητικά πιθανότητα να γίνουν παράνομα, όπως μεγάλα σαρκοφάγα θηλαστικά, σκοτώνουν πολύ περισσότερους το χρόνο στις ανεπτυγμένες χώρες από κάθε ερπετό. Έχει επίσης και μια ταραντούλα, ενώ ενδιαφέρεται ν’αποκτήσει δηλητηριώδες (Ενημέρωση σήμερα που δημοσιεύω το θέμα, ήδη απέκτησε το πρώτο του δηλητηριώδες, μια θηλυκή οχιά κεραστή Cerastes cerastes).
Η έκτη ήταν η Μαριάννα με όνομα μέλους Johny, το όνομα της ιγκουάνας της. Κάτοχος μιας μεγάλης κι εντυπωσιακής αρσενικής ιγκουάνας 9 ετών μήκους 1,5 μέτρων, κι αν είχε την ουρά της ολόκληρη θα μπορούσε νά’ταν και μεγαλύτερη. Ζει ελεύθερη στο σπίτι (free roamer), κι εξαιτίας αυτής της επιλογής, τη βάζω κοντά στην κορυφή αυτού του καταλόγου. Για την περίπτωση αυτήν παρακάτω.
Όγδοος ήταν ο George1 ή Γιώργος, μέλος της ομάδας διαχειριστών του φόρουμ και πολύ πεπειραμένος ερπετοκάτοχος. Αν και είχε ασχοληθεί με διάφορα είδη στο παρελθόν, σήμερα επικεντρώνεται αποκλειστικά στα φίδια. Διατηρεί
Μια εξειδικευμένη συλλογή
Με διάφορα σπάνια είδη. Έχει βόα της Μαδαγασκάρης (Sanzinia madagascariensis), ασπιδέλαπες (Aspidelaps lubricus lubricus), χοντροπύθωνες (Morelia viridis), οχιές κεραστές (Cerastes cerastes), και πρόσφατα απέκτησε ένα ζευγάρι κροταλιών μολοσσών του Μεξικού (Crotalus molossus nigrescens). Αυτός είχε τους γόμα πύθωνες στο παρελθόν, οπότε έδωσε κι ένα ζευγάρι απογόνων στον Κρίζγιαμ (αυτός επίσης τού’δωσε τον κεραστή)), ενώ φέτος αναπαρήγαγε επιτυχώς τους χοντροπύθωνές του, με 20 μικρά, ελάχιστα εκ των οποίων απεβίωσαν. Το συγκεκριμένο είδος της Ινδονησίας, της Νέας Γουινέας και της Αυστραλίας είναι αρκετά ευαίσθητο, μη ανεχόμενο αλλαγές στο τροπικό περιβάλλον του με τις σταθερές θερμοκρασίες και την υψηλή υγρασία, και η αναπαραγωγή του ακόμα πιο δύσκολη. Τον βάζω ωστόσο στην κορυφή του καταλόγου όχι για τη δυσκολία των φιδιών του, γιατί μια ιγκουάνα ελεύθερη στο σπίτι είναι πολύ πιο δύσκολη από λίγα τροπικά τερράρια με χοντροπύθωνες, αλλά από την εμπειρία του σε διάφορα είδη, και δη σε δηλητηριώδη.

Στη συνάντηση λοιπόν μιλήσαμε για σχεδόν οτιδήποτε. Αρχικά ο καθένας έλεγε τις εμπειρίες του απ’τα ερπετά κι από τη σελίδα. Εγώ φυσικά δεν παρέλειψα να κάνω δημόσια τα παράπονά μου από κοντά, αν κι όσοι έπρεπε να τα ακούσουν δε μου φάνηκε να έδωσαν σημασία. Λέγαμε επίσης και για διάφορα άλλα προβλήματα της σελίδας. Ορισμένοι άνθρωποι κατάλαβα πως εκθειάζουν τις σελίδες του εξωτερικού ως πιο οργανωμένες. Θα διαψευστείτε όμως αν ψάξετε λίγο σε αμερικάνικα ερπετοφόρουμ κι όχι μόνο και δείτε τι γράφεται. Κλασικό δείγμα ελληνικού συνδρόμου κατωτερότητας. Η δική μας σελίδα είναι αρκετά καλά οργανωμένη, αν κι όχι τέλεια. Αυτό το σύστημα της φήμης του κάθε μέλους για παράδειγμα, που προκαταλαμβάνει τα νέα μέλη για την αξιοπιστία του καθενός, ενώ στην πραγματικότητα οι πόντοι συνήθως επηρεάζονται από τις συμπάθειες και τις αντιπάθειες των μελών, δεν είναι σωστό. Αυτό δεν το είπα εκεί, αλλά τό’χω εκφράσει άλλοτε. Πρόσφατα λοιπόν εφαρμόστηκε ένα νέο σύστημα, όπου ο κάθε αναγνώστης μπορεί να βάζει like στη δημοσίευση ενός, επηρεάζοντας τη βαθμολογία μόνο της συγκεκριμένης δημοσίευσης, χωρίς ωστόσο το σύστημα της φήμης νά’χει καταργηθεί.

Είχα επίσης μια συζήτηση με την κάτοχο της ιγκουάνας που προανέφερα, κι έμαθα πολλά πράγματα για τη ζωή ενός μ’ένα τέτοιο ερπετό. Όπως και πολλοί άλλοι, αγόρασε μια μικρή πρασινούλα ιγκουάνα από΄ένα πετ σοπ, οπότε της είπαν πως είναι πολύ εύκολη και δε χρειάζεται σχεδόν καθόλου φροντίδα. Η μικρή πράσινη σαυρούλα όμως μεγάλωσε, κι έπειτα έμαθε την πραγματικότητα γι’αυτό το είδος, ότι δηλαδή είναι φυσιολογικό να γίνεται 1,5-1,8 μέτρα ή και περισσότερο, να ζυγίζει 5-8 κιλά και να ζει για 15-20 χρόνια. Πλέον όμως τον είχε συνηθίσει και δεν μπορούσε να τον πετάξει όπου βρει όπως οι περισσότεροι όσον οι ιγκουάνες επιβίωσαν ώστε να φτάσουν σε άβολο μέγεθος. Του πήρε ό,τι χρειαζόταν, αλλά το τερράριο, που ήταν ήδη αρκετά μεγάλο (1,5χ0,8χ2 μέτρα) δεν του έφτανε. Προσπαθούσε να σπρώξει το τζάμι με το κεφαλάκι του με αποτέλεσμα να χάσει το μπροστινό κερατάκι του, κι ακόμα φέρει ουλή στη μύτη του. Έτσι αποφάσισε να το αφήσει ελεύθερο, όπως κάνου και πολλοί άλλοι στο εξωτερικό, κάτι πάρα πολύ δύσκολο. Οι ιγκουάνες είναι δεντρόβιες, τις αρέσει να σκαρφαλώνουν ψηλά, πηδάνε με τα πίσω άκρα μακριά, η ουρά σέρνεται πίσω τους και ρίχνει κάτω ό,τι βρει, οπότε καταλάβατε, δεν είναι για σπίτι. Αυτή λοιπόν τροποποίησε το σπίτι της ώστε να περιορίσει αυτά τα προβλήματα, και κάθε καλοκαίρι ο Τζόνι γυρίζει ελέυθερος, αλλά το χειμώνα μπορεί να βρίσκεται στο τερράριο για αρκετές μέρες. Υπάρχουν λάμπες όπου μπορεί να λιάζεται στο τερράριό του, τον σκεπάζει με ηλεκτρική κουβέρτα αν κάνει κρύο το βράδυ, κάθε μέρα του δίνει μια σαλάτα από ψιλοκομμένα χόρτα (ολόκληρα φύλλα δυσκολεύεται να τεμαχίσει αν δεν έχουν αντίσταση), προσέχει μην τραυματιστεί – παλιά είχε τραυματιστεί μερικές φορές – ή μη σπάσει κάτι, πλένει και καθαρίζει συνέχεια επειδή, αν κι έχει κάποιες περιοχές που συνηθίζει ν’αφοδεύει, τυχαίνει και αλλού, είναι πάντα από πίσω του όταν βγαίνει στο μπαλκόνι για να λιαστεί για να μην πηδήξει κάτω, ενώ δε μπορεί να φύγει διακοπές για μεγάλο χρονικό διάστημα εάν δεν υπάρχει κάποιος να το φροντίζει – δεν είναι φίδι που τρώει μια στο τόσο, είναι χορτοφάγο που χρειάζεται καθημερινό, ή τουλάχιστον μέρα παρά μέρα κατ’εξαίρεσην τάισμα -, κι όταν χρειάζεται να τον μεταφέρει, θα πρέπει να χρησιμοποιεί ένα υπερμεγέθες κουτί μεταφοράς και πάλι με δυσκολία. Όλα αυτά τα αναφέρω κυρίως για να σας αποθαρρύνω να πάρετε ιγκουάνα, διότι είναι απ’τα πιο δύσκολα ερπετά. Φυσικά μπορεί να ζήσει και σε τερράριο, αλλά τερράριο 2,5 μέτρα σε μήκος και περίπου άλλο τόσο σε ύψος. Σε μικρότερο, ακόμα κι αν δεν προσπαθεί να φύγει, η ζωή της θα’ναι χαμηλής ποιότητας. Επίσης ένα τόσο μεγάλο ζώο μπορεί να προκαλέσει αρκετή ζημιά σε κάποιον αν επιτεθεί. Το δέρμα του είναι σαν γυαλόχαρτο, η ουρά του μαστιγώνει δυνατά – εμένα με μαστίγωσε μια μικρή των 60 εκατοστών και μου άφησε μικρή γρατσουνιά, σκεφτείται μια των δύο μέτρων -, τα νύχια του είναι γαμψά για να σκαρφαλώνει καλά και τα δότια του πριονωτά για να κόβει φύλλα. Η εν λόγω κοπέλα έχει σημάδια από παλιά από τέτοιες επιθέσεις. Θα λέγατε πως αν δεν το σηκώνετε, δε θά’χετε πρόβλημα, αλλά σκεφτείτε τι θα γίνει αν κάποτε χρειαστεί να το σηκώσετε και δεν έχει συνηθίσει. Επίσης τα αρσενικά κατά την περίοδο αναπαραγωγής γίνονται πιο επιθετικά, ενώ τα θηλυκά μπορεί να’χουν προβλήματα με αυγά, γιατί γεννούν και αγονιμοποίητα σαν τις κότες. Τώρα σας φαίνεται μια ιγκουάνα τόσο εύκολη;

Η συζήτηση συνεχιζόταν χωρίς εξάντληση όπως έδειχνε. Λέγαμε για παραγγελίες ερπετών απ’το εξωτερικό, για τους νόμους σε διάφορες χώρες, π.χ. στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη ΕΕ είναι παράνομη η σύλληψη ερπετών και αμφιβίων από τη φύση, πάραυτα ορισμένα είδη από αναπαραγωγή στην αιχμαλωσία μπορούν να πωληθούν χωρίς χαρτιά, μιας και μπορεί να μην προστατεύονται διεθνώς, κι αυτό μπορεί να είναι προβληματικό έπειτα αν για παράδειγμα πρέπει να ταυτοποιηθεί η προέλευση ενός ζώου. Η νομοθεσία καλύπτει κάθε είδος ερπετού και αμφιβίου ανεξαρτήτως αν απειλείται, ακόμα δηλαδή κι η αιχμαλωσία ενός απλού σαμιαμιδιού θά’ταν παράνομη. Τα αρθρόποδα πάντως, όπως οι σκορπιοί ή οι αράχνες, δεν προστατεύονται από κάποιον ευρωπαΪκό νόμο. Και φυσικά η παρανομία δε σταματά ανθρώπους από το να αιχμαλωτίζουν ζώα. Στην Κύπρο έμαθα πως πολλοί πιάνουν αφρικανικούς χαμαιλέοντες (Chamaeleo africanus), οι οποίοι όμως πεθαίνουν συνήθως σύντομα, εξαιτίας της μεγάλης ευαισθησίας και του μικρού άλλωστε προσδόκιμου ζωής των χαμαιλεόντων. Επίσης στην Κύπρο, εξαιτίας των μόνιμων υψηλών θερμοκρασιών, είναι δυνατόν μεγάλα ερπετά όπως κροκοδείλια να στεγάζονται έξω με κάποια υποστήριξη όλο το χρόνο. Λέγοντας για τους αφρικανικούς χαμαιλέοντες, έμαθακάτι πολύ λυπηρό για τον ελληνικό πληθυσμό του είδους αυτού. Και στην Ελλάδα υπάρχει ένας μικρός πληθυσμός λίγων εκατοντάδων αυτού του κυρίως βορειοαφρικανικού είδους στην Πύλο, αυτό το γνώριζα. Αυτόν τον πληθυσμό λοιπόν παρακολουθούσε για χρόνια ομάδα Γερμανών επιστημόνων, οι οποίοι πρόσφατα άφησαν την παρακολούθηση στα χέρια του ελληνικού κράτους. Και τι έγινε μετά; Άνοιξαν κέντρο διασκέδασης στην περιοχή που γεννούσαν τα αυγά τους, και παρά τις συστάσεις που έχουμε δεχτεί, δεν προχωρήσαμε σε καμία δράση.

Λέγαμε επίσης για τα δηλητηριώδη, για τα οποία εγώ πιστεύω πως θά’πρεπε να υπάρχει ένα σύστημα αδειοδότησης για τους μέλλοντες κατόχους, ώστε να μη φτάσουμε στην κατάσταση ο οποιοσδήποτε νά’χει δηλητηριώδες. Γιατί στην πραγματικότητα δεν είναι δύσκολο να βρεις τέτοια ζώα, ιδίως στο εξωτερικό, όπου οι τιμές ορισμένων είναι πολύ χαμηλές, π.χ. οχιές αμμοδύτες (Vipera ammodytes) με 40 ευρώ στη Γερμανία. Άκουσα διάφορα εξωφενικά πράγματα που έχουν γίνει με δηλητηριώδη στο εξωτερικό. Ένας Ολλανδός είχε συλλογή από 24 βασιλικές κόμπρες στο σπίτι του, και πρόσφατα πέθανε επειδή δαγκώθηκε από μία. Κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά σπάνιο για κάτοχο δηλητηριωδών εντούτοις, διότι ως προς τα μέτρα ασφαλείας που παίρνουν είναι προσεκτικότεροι κι από πυροτεχνουργούς, αλλά σπανιότατα συμβαίνει, ίσως και ο συγκεκριμένος νά’ταν απρόσεκτος, ή, όπως κι άλλοι που την πάτησαν έτσι, να νόμιζε πως εφόσον τόσο καιρό τα φίδια του φαίνονταν ήρεμα, δε θα τον δάγκωναν. Το πρόβλημα όμως με τα δηλητηριώδη είναι πως αν γίνει η στραβή, συνήθως γίνεται μια φορά. Οποιοδήποτε ήρεμο φίδι θα μπορούσε μια μέρα να ενοχληθεί από κάτι απλό και να δαγκώσει χωρίς μεγάλες συνέπειες, τι θα γινόταν αν ήταν όμως δηλητηριώδες; Γι’αυτό χρειάζονται όλα αυτά τα μέτρα, ακόμα κι αν η πιθανότητα επίθεσης είναι πολύ μικρή. Επίσης ένας άλλος μας έλεγε για έναν ακόμα Ολλανδό διαχειριστή της εθνικής τράπεζας αντιοφικών ορών, ο οποίος έκανε διάφορα τρελά με τα φίδια του, π.χ. έβαζε δύο αρσενκές βασιλικές κόμπρες να μαλώνουν στο σαλόνι του. Παράδειγμα προς αποφυγή στο χόμπι των ερπετών, ασφαλώς. Εντάξει, επειδή έχει το αντίδοτο δε σημαίνει πως θα κάνει το μάαγκα μ’αυτά. Παρά τα αρνητικά συμβάντα πάντως κατά καιρούς, δε θα υποστήριζα ποτέ την απαγόρευση κατοχής των ζώων αυτών από ιδιότες. Ένα σύστημα αδειοδότησης, αν και γραφειοκρατικά δυσκολότερο, τουλάχιστον για τα πλέον επικίνδυνα είδη, θα’ταν καλύτερη λύση όπως προανέφερα. Αυτό το απεχθές προτεσταντικό/αγγλοσαξονικό σύστημα της πλήρους απαγόρευσης (κόβω τσιγάρο, κόβω ναρκωτικό, κόβω σεξ, κόβω δηλητηριώδες) μόνο κακά έχει να μας δώσει. Εκτός του ότι με υπόγειο τρόπο περιορίζει σιγά-σιγά τις ελευθερίες που υποτίθεται πως έχουμε σ’ένα φιλελεύθερο, δημοκρατικό δυτικό κράτος, δεν σταματά την παρανομία, όπως αποδεικνύεται, π.χ. με τη περίπτωση των ναρκωτικών, αλλ’αντίθετα δημιουργεί μια τεχνητή τάξη παράνομων που καταδικάζονται χωρίς νά’χουν πραγματικά εγκληματήσει.

Λέγαμε επίσης για δεινόσαυρους, την εξέλιξη των ερπετών και τις ομοιότητες των δεινοσαύρων με τα πουλιά. Εγώ ανέφερα τη διαπίστωση πως οι κροκόδειλοι δεν είναι κανονικά ερπετά, αλλά Επαναερπετοποιήθηκαν κατά την εξέλιξή
τους ως θηρευτές ενέδρας του νερού. Ναι, στην πραγματικότητα
Οι κροκόδειλοι ππροήλθαν από ενδόθερμους δραστήριους χερσαίους κυνηγούς,
Και πιθανότατα όλοι οι πρώτοι αρχόσαυροι, πλην των αρχαιότερων ομάδων, ήταν ενδόθερμοι, χαρακτηριστικό που κληρονομήθηκε έπειτα στους πτερόσαυρους, στους δεινόσαυρους και στα πουλιά. Είχαν φέρει επίσης ένα βιβλίο για διάφορα ερπετά και το ξεφύλλιζαν. Είπαμε και για βιβλία, κι εγώ τους πρότεινα το
Εισαγωγικό βιβλίο ερπετολογίας
Που είχα διαβάσει το καλοκαίρι ως απολύτως απαραίτητο για τη γνώση των ερπετών και των αμφιβίων. Οι περισσότεροι απ’ό,τι κατάλαβα είχαν κάποια ερπετικά βιβλία στις βιβλιοθήκες τους. Ο συλλέκτης των εξειδικευμένων φιδιών πρότεινε το Reptile Medicine and Surgery, ένα κυρίως κτηνιατρικό βιβλίο. Δυσττυχώς εδώ στην Ελλάδα οι κτηνίατροι που ασχολούνται με ερπετά είναι λίγοι, και όσοι ασχολούνται, μολονότι δεν έχουν δυσκολία να θεραπεύσουν κάτι απλό, συνήθως έχουν πρόβλημα όταν η πάθηση είναι σοβαρή ή το είδος εξειδικευμένο, και φτάνουν στο σημείο να διαφωνούν με τους χομπίστες, οι οποίοι συχνά γνωρίζουν περισσότερα κι απ’τους ίδιους τους γιατρούς. Στο τέλος οι χομπίστες αναγκάζονται να χορηγούν φάρμακα και να κάνουν ακόμα και εγχειρήσεις μόνοι τους. Έτσι έγινε πρόσφατα για παράδειγμα με το Γιώργο, του οποίο ο αρσενικός κεραστής έπαθε μόλυνση στο ημιπέος μετά την αναπαραγωγική διαδικασία, κι αναγκάστηκε μόνος του να το αφαιρέσει. Το φίδι ήταν ήδη καταβεβλημένο ωστόσο και πέθανε αργότερα. Τι να κάνουμε; Ας ελπίζουμε τα ερπετά μας να μην πάθουν τίποτα σοβαρό.

Συζητούσαμε κι άλλα διάφορα. Για το όλο θέμα των μορφικών ζώων για παράδειγμα. Μορφικά είναι τα ζώα εκείνα που παρουσιάζουν χρωματικά σχέδια αρκετά διαφορετικά απ’τα συνήθη του είδους τους. Από τέτοια άτομα, που συνήθως συναντώνται στη φύση σπάνια, οι εκτροφείς έχουν παραγάγει με επιλεκτική αναπαραγωγή ζώα με αρκετά ποικίλους χρωματισμούς. Η έννοια του μορφικού ωστόσο είναι αρκετά υποκειμενική, ιδίως για τα εκ φύσεως ποικιλόχρωμα είδη, τα οποία έχουν και τα περισσότερα μορφικά άλλωστε, όπου η κάθε ελαφριά παραλλαγή θα μπορούσε να θεωρηθεί μορφικό, κι αυτό δυστυχώς γίνεται για καθαρά κερδοσκοπικούς λόγους. Η δημιουργία μορφικών δε διαφέρει σε τίποτα απ’την επιλεκτική αναπαραγωγή στην οποία έχουν υποβληθεί πολλά άλλα ζώα, με αρνητικές συνέπειες για την υγεία τους ορισμένες φορές. Γενικώς εγώ διαφωνώ με το όλο εγχείρημα, κυρίως για ιδεολογικούς λόγους. Δε θά’θελα τα ερπετά να πάρουν το δρόμο των ψαριών, των πουλιών ή των θηλαστικών όσον αφορά την αναπαραγωγή, αλλ’εφόσον υπάρχει τεράστια ζήτηση, η τάση αυτή δεν πρόκειται να παύσει. Πιστεύω εάν κάποιος αγαπά τα ερπετά, θα μπορούσε να τα θαυμάζει στη φυσιολογική μορφή τους, και όχι να τα θεωρεί φαντεζί μπιμπελά με διάφορα χρώματα, απ’τα οποία μπορεί κάποιος να διαλέξει αυτό που του ταιριάζει, κάτι σαν τα ρούχα. Επίσης η παραγωγή μορφικών, ιδίως των σπάνιων και κατά κάποιους εντυπωσιακών, είναι κατά βάση ένας αγώνας δρόμου μεταξύ των μεγάλων εκτροφέων. Εάν τελικά δημιουργηθεί ένα ιδιαίτερο μορφικό ζώο απ’αυτόν τον αγώνα, συνήθως διατίθεται σε εξωφρενικά ποσά εκατοντάδων ή χιλιάδων δολλαρίων ή ευρώ. Παλαιότερα είχα αναφέρει για έναν Αμερικανό, ο οποίος έπειτα από χρόνια επιλεκτικής αναπαραγωγής δημιούργησε τον πρώτο μπλε χοντροπύθωνα, τον οποίον κοστολογούσε στα 100.000 δολλάρια. Νόμιζα πως δεν τον αγόρασε κανείς, αλλά έμαθα πως τελικά τον πούλησε! Όχι, τα ερπετά δεν είναι αυτοκίνητα ή κινητά αφής, για τα οποία η κάθε εταιρεία κάνει αγώνα δρόμου για να βγάλει το μοδάτο ή βελτιωμένο μοντέλο πριν τον ανταγωνιστή της και να το μοσχοπουλήσει. Τι να κάνουμε, εφόσον και τα ζώα ακόμα υπόκεινται στο ίδιο οικονομικό σύστημα μ’άλλα αγαθά, δεν υπάρχει ουσιαστικά κάτι που μπορεί να περιορίσει ή να σταματήσει αυτές τις συμπεριφορές, εφόσον είναι παντελώς νόμιμες. Λέγοντας όμως για εκτροφείς, θα πρέπει να ξεκαθαρίσω πως η εκτροφή ερπετών είναι αρκετά ασύμφορη επιχείρηση, αφού στις περισσότερες των περιπτώσεων τα ζώα χρειάζονται εξειδικευμένο εξοπλισμό και διατροφή για ν’αναπαραχθούν επιτυχώς, που κοστίζουν, ενώ πάντοτε υπάρχει η πιθανότητα αποτυχίας, είτε από ασθένεια ή θάνατο των γονέων ή των απογόνων, είτε από μη εκκόλαψης των αυγών ή απλώς μη επιτυχούς γονιμοποίησης. Όπως είπε κι ο συλέκτης των σπάνιων φιδιών, αν θέλεις να βγάλεις λεφτά από ζώα, κάνε καλύτερα εκτροφή κάποιας σπάνιας ράτσας γάτας που μπορείς να μοσχοπουλήσεις, που μετά από κάθε ζευγάρωμα θά’χεις σίγουρα μικρά. Έτσι στο χώρο των ερπετών, λίγα είναι πραγματικά τα μεγάλα ονόματα που βγάζουν λεφτά, οι περισσότεροι εκτροφείς δεν τό’χουν ως το μόνο επάγγελμα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως έχουν διαφορετικούς στόχους απ’τα μεγάλα ονόματα. Για την Ελλάδα ωστόσο, που ο ανταγωνισμός σ’αυτόν το χώρο είναι μηδαμινός, πιστεύω πως κάποιος θα μπορούσε να γίνει εκτροφέας, κι ακόμα κι αν λόγω της κρίσης δε μπορούσε να πουλήσει στο εσωτερικό, θα μπορούσε να στραφεί στο εξωτερικό, ιδίως αν εξέτρεφε σπάνια είδη με ζήτηση.

Όσον αφορά τις στάσεις προς τα μορφικά έχω διακρίνει γενικώς δύο μερίδες στο χόμπι. Η μία τείνει ν’ασχολείται με σπάνια ή εξειδικευμένα είδη, π.χ. χελώνες ξηράς, σπάνια γκέκο, βαρανούς ή κροκοδείλια, και σκοπός τους είναι η αναδημιουργία του φυσικού περιβάλλοντος αυτών των ζώων στην αιχμαλωσία και οι εκτενείς παρατηρήσεις πάνω σ’αυτά, ώστε να συσσωρευτούν χρήσιμες πληροφορίες για τη σωστή φροντίδα κι αναπαραγωγή τους, με σκοπό την αύξηση του αιχμάλωτου πληθυσμού. Βλέπουν το ερπετό πιο ολιστικά. Φυσικά αν ο πληθυσμός τους αυξηθεί αρκετά, ίσως μεταβούν στη δεύτερη φάση. Η δεύτερη μερίδα ενδιαφέρεται όχι για τα ζώα τα ίδια, αλλά για την παραγωγή όλο και πιο ξεχωριστών μορφικών. ΟΙ άνθρωποι αυτοί προφανώς έχουν βαρεθεί (αυτό που διαβάσατε!) το φυσικό χρωματισμό (normal) του είδους, και καταπιάνονται έτσι με την τροποποίησή του. Εδώ ανήκουν όλοι οι μορφολάγνοι κοινών ειδών όπως βασιλικών πυθώνων (Python regius), λοφιοφόρων και λεοπαρδαλωδών γκέκο, καλαμποκόφιδων [corn snakes (Pantherophis guttatus)] ή βόοών συσφιγκτήρων (Boa constrictor).

Κάτι άλλο που παρατήρησα, κι ανέφερα με περιέργεια στη συνάντηση, είναι η απέχθεια των ερπετοεκτροφέω προς τον υβριδισμό. Παρόλο που δημιουργούν «αφύσικα» μορφικά, για τη δημιουργία των οποίων κάνουν συχνά απανωτές αιμομιξίες, δε δέχονται εύκολα τα υβρίδια, διότι ισχυρίζονται πως μολύνουν γενετικά το είδος, χωρίς να παίρνουν υπόψη τους ότι συχνά ο υβριδισμός δίνει ευρωστία στους απογόνους. Εάν κρατούνται οι γενεαλογίες και γνωρίζουμε ποια είναι υβρίδια και ποια όχι ώστε να μη μπερδεύονται οι γραμμές έν αγνοία μας, θεωρώ πως είναι κάτι το θεμιτό, και ίσως κάπως αντισταθμίσει τα προβλήματα που φέρνει η αιμομιξία στους αιχμάλωτους πληθυσμούς. Γιατί μπορεί η αιμομιξία στα ερπετά να μην οδηγεί τόσο εύκολα σε εμφανή προβλήματα υγείας – αν γίνεται κατ’εξακολούθησην οδηγεί -, το σίγουρο είναι όμως ότι μειώνει τη γενετική ποικιλομορφία ενός ήδη μικρού και γενετικά φτωχού αιχμάλωτου πληθυσμού, κάνοντάς τον για παράδειγμα πιο επιρρεπή σε κάποια πιθανή ασθένεια. Ο προβληματισμός αυτός ξεκίνησε από μια συζήτηση για τον υβριδισμό των νεοκαληδονιακών γκέκο, όπου είπα πως αν είχα θηλυκό συμβατού είδους με το δικό μου, θα έκανα πειραματικά διασταύρωση.

Λέγαμε επίσης για τη διατροφή των ερπετών και τη θρεπτική αξία διαφόρων εντόμων, το κόστος διατήρησης διαφόρων ειδών και τους διάφορους τύπους εξοπλισμού, για τη δυσκολία εύρεσης ορισμένων αντικειμένων στην Ελλάδα, για ταραντούλες, ενυδρεία, ιδιοκατασκευές, για την παράνοια των Κινέζων (έχουν μια μόδα πρόσφατα χρήσης της σκόνης του αποξηραμένου και κονιορτοποιημένου γκέκο τοκέι (Gekko gekko) ως πανάκεια για τη θεραπεία των πάντων, από καρκίνο έως έιτζ!), κλπ. Γενικώς πολύ εποικοδομητική συνάντηση, που όπως φάνηκε άρεσε σ’όλους, αφού θέλουν να την καθιερώσουμε πιο συχνά. Δεν ξέρω ωστόσο τι θα γίνει στην πραγματικότητα. Στην επόμενη συνάντηση θα ρίξω την ιδέα για μπλουζάκια του Reptiles Greece. Άραγε τι είχαν να πουν οι διπλανοί μας στα τραπέζια απ’όλα αυτά που άκουγαν;

Ενημέρωση 3/11/2013: Τελικά καθιερώσαμε να συναντιόμαστε κάθε μήνα. Σήμερα έγινε η συνάντηση σ’ένα καφέ κοντά στην Καμάρα, με σχεδόν τα ίδια άτομα, αν και ήρθαν κάποιοι ακόμα. Ο Akis15 και ο Lord Magua, ο οποίος έχει ένα αρσενικό γκέκο του ίδιου είδους με το δικό μου, τρία στικτά γκέκο, δύο ιγκουάνες (μία ενήλικη αρσενική, στην οποία έχει δώσει ένα δωμάτιο και μια μικρότερη θηλυκή), γάτες, σκυλιά, δύο ροζέλα, λίγες ταραντούλες, και θεωρεί πως δεν έχει τίποτα το σημαντικό! Εντάξει, δε χρειάζεται νά’χεις δηλητηριώδη για νά’σαι πετυχημένος χομπίστας. Πρώτο του ερπετό ήταν ένας θηλυκός χαμαιλέοντας Υεμένης (Chamaeleo calyptratus), ο οποίος του έζησε 6 χρόνια με δύο γέννες αγονιμοποίητων αυγών – αρκετά πολύ γι’αυτά τα ασυνήθιστα βραχύβια ερπετά. Ο Chris Yiam έλειπε. Πάλι λέγαμε για τιμές – έμαθα πως στην Ολλανδία για παράδειγμα μια μικρή μαύρη μάμπα κοστίζει μόλις 80 ευρώ -, για άδειες κατοχής δηλητηριωδών (στη Γερμανία και στην Αγγλία για παράδειγμα πρέπει να περάσεις από ειδικά σεμινάρια ώστε να μπορέσεις να κατέχεις νόμιμα δηλητηριώδη, ενώ στην Αγγλία και η κατοχή κροκοδειλίων τίθεται υπό περιορισμούς), για αντιοφικούς ορούς, για προβλήματα με τις παραγγελίες ζώων από το εξωτερικό, για φάρμακα κλπ. Όλα πήγαν καλά. Για μπλουζάκια τελικά δεν είπα τίποτα, άλλωστε όλα τα τραπέζια ήταν πιασμένα έξω κι αναγκαστήκαμε να καθίσουμε μέσα με ροκ μουσική στο τέρμα, λες και την έβαλαν επίτηδες για να μην ακούγεται κανείς. Τελικά εγώ έφυγα πιο νωρίς, επειδή είχα δουλειά. Τις προηγούμενες μέρες ακόμα
επισκέφθηκα τη συλλογή του Ηλία.

Advertisements