Η αργκό, λέξη γαλλικής προέλευσης, δηλώνει γενικά όλες εκείνες τις εκφράσεις της καθομιλουμένης που χρησιμοποιούμε για γρήγορη ή εύκολη επικοινωνία, για μαγκιά κλπ, συνήθως σε ανεπίσημο περιβάλλον. Μπορεί να δηλώνει επίσης την κωδικοποιημένη ομιλία διάφορων περιθωριακών ομάδων (τοξικομανείς, φυλακισμένοι, πόρνες κλπ). Εξαιτίας του περιβάλλοντος χρήσης της, ανέκαθεν οι ανώτεροι κύκλοι κάθε κοινωνίας, που ιστορικά μας έχουν αφήσει και τα περισσότερα γραπτά μνημεία, εκτός του ότι την απέφευγαν, δεν τη θεωρούσαν άξια καταγραφής. Από την αρχαιότητα για παράδειγμα όσον αφορά το δικό μας πολιτισμό, κύρια πηγή τέτοιου λεξιλογίου είναι ο Αριστοφάνης, ο οποίος, μέσα στα πλαίσια της κομωδίας, χρησιμοποιούσε τέτοιες εκφράσεις, αλλά γενικά, μολονότι δεν έγραφαν σε υπερβολικά επίσημη γλώσσα – τέτοιος διαχωρισμός μεταξύ επίσημης και καθομιλουμένης σχεδόν δεν υπήρχε τότε, κάποιοι μπορεί απλώς νά’γραφαν πιο καλλιτεχνικά -, οι αρχαίοι συγγραφείς απέφευγαν τέτοια φρασεολογία, εκ΄τος από λιγοστές περιπτώσεις. Αργότερα, κατά την ελληνιστική και τη Βυζαντινοί εποχή οι διάφοροι λεξικογράφοι, συγκεντρώνοντας λέξεις του καιρού τους και παλαιότερες,
κατέγραφαν αρκετές τις καθομιλουμένης
στα λεξικά τους, ωστόσο αυτό δεν ήταν ο κύριος σκοπός τους. Παρά το μικρό αριθμό των πηγών, τα τότε έργα παραμένουν χρήσιμα, εντούτοις δε μπορούν να μας δώσουν επαρκή εικόνα των κοινωνικών στρωμάτων που δημιούργησαν αυτήν την ομιλία. Η μελέτη των λαϊκών αυτών ιδιωμάτων είναι αρκετά πρόσφατη, με κυριότερο εκπρόσωπο στην πρόσφατη νεοελληνική ιστορία τον
Ηλία Πετρόπουλο,
ο οποίος πέθανε μόλις το 2003 σε ηλικία 75 ετών. Ως προς τις περιθωριακές ομάδες ωστόσο, η μελέτη είναι πολύ εκτενέστερη, ξεκινώντας από το 19ο αιώνα με τους μεγάλους Ευρωπαίους κοινωνιολόγους, εποχή όχι τυχαία, αφού τότε παρατηρήθηκε μεγάλη αύξηση του αστικού πληθυσμού στην Ευρώπη εξαιτίας της Βιομηχανικής Επανάστασης, κι επομένως έξαρση της εγκληματικότητας, άρα η μελέτη αυτών των ομάδων βοηθούσε το σύστημα στην αντιμετώπιση του εγκλήματος/καταπίεση των χαμηλότερων τάξεων.

Η μελέτη και καταγραφή της αργκό πάντως μας βοηθά στην κατανόηση του τρόπου ζωής και των ανησυχιών των δημιουργών της, και με τη σύγκρισή της με παλαιότερες μορφές της καθομιλουμένης, μπορούμε να εξαγάγουμε συμπεράσματα για τις αλλαγές στις τάσεις μιας κοινωνίας. Πέρα απ’αυτό, με την καταγραφή τέτοιων καθημερινών εκφράσεων, καταγράφεται κατά κάποιον τρόπο στην ιστορία ο πολιτισμός όλης αυτής της ανώνυμης ομάδας άσημων απλών ανθρώπων κάθε κοινωνίας, άνθρωποι που έρχονται και φεύγουν χωρίς να επιφέρουν καμία αλλαγή, μονάδες απλές που όμως αποτελούν το μεγαλύτερο και ζωτικότερο μέρος της. Ευτυχώς σήμερα ως προς αυτό το θέμα είμαστε σε πολύ καλύτερη θέση από παλαιότερα, εφόσον πολύ μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού έχει πρόσβαση στη γραφή, κι ως εκ τούτου μπορεί ν’αφήσει το αποτύπωμά του, όσο ασήμαντο κι αν είναι αυτό, στο παγκόσμιο αρχείο, και με τη βοήθεια του Διαδικτύου αυτό γίνεται ακόμα ευκολότερα. Ενώ πολύ παλιά έγραφε ένας στους 1000, ας πούμε, υπό την οπτική γωνία συνήθως της ανώτερης τάξης, σήμερα στις περισσότερες χώρες του κόσμου μπορεί να γράφει σχεδόν ο οποιοσδήποτε και να κάνει τις απόψεις του γνωστές στο κοινό μέσω του Ίντερνετ, κι ακόμα κι αν αρκετά απ’αυτά τα αρχεία χαθούν στο μέλλον, σίγουρο είναι πως θα μείνουν πολύ περισσότερα απ’ό,τι παλιά. Τώρα μπορεί να φαινεται πως ξεφεύγω απ’το αρχικό θέμα, αλλά δεν ξεφεύγω? η αργκό εκφράζει την καθημερινή ζωη, μέρος του πολιτισμού που παραμελούταν συστηματικά σ’όλη την ιστορία.

Φυσικά σήμερα υπάρχουν αρκετά λεξικά της καθομιλουμένης για πολλές γλώσσες. Εδώ θ’ασχοληθώ μόνο με δύο γνωστά διαδικτυακά, ένα της ελληνικής κι ένα της αγγλικής.

Το ελληνικό λεξικό είναι το γνωστό
Slang.gr,
(slang = αργό στα αγγλικά) Ένας μεγάλος δικτυακός τόπος όπου ο καθένας μορεί να γίνει μέλος και να συμβάλει στην ανάπτυξή του με νέες καταχωρήσεις ή σχόλια. Εκεί καταχωρίζονται ορισμοί αδόκιμων όρων, εναλλακτικοί ορισμοί δόκιμων όρων και λήμματα της αργκό, με χιουμοριστικό ή και σοβαρό ύφος. Συνήθως σε κάθε λήμμα υπάρχει ετυμολογία, σημασία ή σημασίες, παράδειγμα και συχνά σχόλια άλλων χρηστών. Προς το παρόν υπάρχουν περίπου 23344 ορισμοί για 20343 λήμματα από 8746 χρήστες. Η σελίδα αυτή είναι πραγματικό λεξικό, όπου μπορείτε να βρείτε από τις πιο γνωστές λέξεις, π.χ. «μαλάκας» έως και τις πιο άγνωστες και σπάνια χρησιμοποιούμενες. Υπάρχουν επίσης εκφράσεις παλαιότερων εποχών ή και άλλων γλωσσών. Το καλύτερο λεξικό της ελληνικής αργκό.

Το αντίστοιχο αγγλικό είναι μια πολύ μεγαλύτερη και χαώδης σελίδα, αν σκεφτούμε
Πόσες μπαρούφες
έχουν πετάξει οι Αμερικανοί μόνο μέσα σε μία ταινία ή σ’ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα, Αυτό που θα λέγαμε nonsence. Ανέβηκε το 1999 από τον πρωτοετή φοιτητή πληροφορικής Aaron Beckham, με σκοπό να γίνει ένα πλήρες λεξικό της αγγλικής αργκό, αλλά σήμερα εκεί μπορεί να βρεθεί οποιαδήποτε λέξη και φράση, όσο βλακώδης κι αν είναι. Για παράδειγμα υπάρχουν ξεχωριστά λήμματα για «bloop”, “bloop bloop” και “bloop bloop bloop”, που βασικά σημαίνουν μπλουπ και τίποτε άλλο. Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει σαφής ορισμός για κάθε λήμμα, και μια μερική περιγραφή αρκεί, κι επίσης οι διάφορες ερμηνείες συνδέονται μ’άλλα λήμματα και ούτω καθεξής. Ακόμα δεν έχω βγάλει άκρη εκεί. Ο οποιοσδήποτε μπορεί να γίνει μέλος και να γράψει. Προς το παρόν υπάρχουν γύρω στα 7 εκατομμύρια καταχωρίσεις, με 2000 νέες κατά μέσο όρο καθημερινά. Είναι το
Urban Dictionary (αστικό λεξικό).

Advertisements