μανιτάρια Amanita muscaria, από Psychotropia

Πριν τρεις μέρες το απόγευμα είδαένα πολύ εκκεντρικό ντοκιμαντέρ όσον αφορά την προέλευση του χριστιανισμού. Δεν είναι το μόνο τέτοιο που έχω δει, θυμάμαι παλαιότερα ένα άλλο για την υποτιθέμενη εύρεση του τάφου της οικογένειας του Χριστού, με το όνομα του ίδιου πάνω σε μια οστεοθήκη, κάτω από τηνμ Ιερουσαλήμ, υπονοώντας πως ο Χριστός πέθανε κανονικά ως άνθρωπος, και ίσως είχε παντρευτεί τη Μαρία τη Μαγδαληνή, αλλά δεν ανέφερε αν είχε απογόνους και αν αυτοί ζουν ως σήμερα, όπως υποστηρίζουν άλλοι. Ένα άλλο είχε να κάνει με πιθανούς ανταγωνιστές μεσσίες της ίδιας εποχής με τον Ιησού Χριστό, των οποίω τη γνώση μας έκρυβε ηθελημένα η επίσημη εκκλησία για να μην αμφισβητήσουμε τα δόγματα. Μέσα σ’αυτούς ήταν και ο Έλληνας Απολλώνιος ο Τιανεύς, αγαπημένος του Αστερίονος Βαληνάκη και λοιπών απολλωνολάγνων τον οποίον θεωρούν ως τον πραγματικό Χριστό που έφερε τη διδασκαλία του Απόλλωνος στους ανθρώπους, και ιδίως στους Έληνες (είπαμε, εμείς έχουμε το απολλώνιο γονίδιο ε). Αυτό ήταν όμως διαφορετικό ντοκιμαντέρ, γιατί, πρώτο απ’όλα, δεν ασχολήθηκε πολύ με το ίδιο το πρόσωπο του Χριστού, ερμηνεύοντάς το περισσότερο ως συμβολικό που αντιπροσωπεύει μια ιδέα, όπως παρόμοιες θεότητες της εποχής (Μίθρας, Ώρος, Κρίσνα, Κετζαλκόατλ κλπ). Εδώ Ο συγγραφέας του βιβλίου βασικότερης πηγής του ντοκιμαντέρ, «Αστροθεολολγία και Σαμανισμός», θεωρούσε πως επειδή δεν υπάρχουν στέρεες αποδείξεις για την ύπαρξη του Ιησού Χριστού, κι επειδή φαινόταν απίθανη η δημιουργία μιας θρησκείας μόνο μέσα σε 3 χρόνια διδασκαλίας, ο Χριστός στην πραγματικότητα δεν υφίστατο ως συγκεκριμένος άνθρωπος. Η άλλη μεγάλη πηγή του ντοκιμαντέρ αυτού, που σκηνοθετήθηκε από την εταιρεία Gnostic Media, μια εταιρεία που παράγει τέτοια ντοκιμαντέρ
Γνωστικού
περιεχομένου, ήταν το βιβλίο του Βρετανού φιλολόγου και μεταφραστή των χειρογράφων της Νεκράς Θάλασσας
(έχουν ανέβει και στο Διαδίκτυο)
«Το Ιερό Μανιτάρι και ο Σταυρός», για το οποίο θ’αναφέρω αργότερα, αρκεί να πω ότι αντιμετώπιζε κι αυτό το βιβλίο το Χριστό συμβολικά, John Mark Allegro.

Το ντοκιμαντέρ λοιπόν αυτό, που προήλθε από μια επιστημονική διάλεξη, ισχυρίζεται δύο βασικά πράγματα, ότι ο χριστιανισμός και η θρησκεία γενικότερα προέρχεται από δύο αρχαία συστήματα, την αστρολογία και το σαμανισμό. Η πρώτη αφορά το μακρόκοσμο, το σύμπαν και τα ουράνια, ενώ η άλλη ξεκινά από το μικρόκοσμο, τον κόσμο της γης, των ανθρώπων και των άλλων οργανικών όντων, και μέσω θρησκευτικών πρακτικών καταλήγει στο μακρόκοσμο (ουράνιο κόσμο, κόσμο των πνευμάτων). Αναφέρει την κεντρική αρχή σε πολλές θρησκείες ότι ό,τι ισχύει στο μακρόκοσμο ισχύει και στο μικρόκοσμο (ό,τι είναι πάνω είναι και κάτω), π.χ.
ερμητισμός,
και τις πάμπολλες αντιστοιχήσεις αστρολογικών γεγονότων με θρησκευτικά. Παίρνοντας για παράδειγμα τα χριστούγεννα, που εορτάζονται κοντά στο χειμερινό ηλιοστάσιο (ο ήλιος σταματά να κινείται πιο βόρεια και η μέρα είναι η μικρότερη του χρόνου στις 21 Δεκεμβρίου), μετά μεγαλώνει), κάνει αρκετές αντιστοιχήσεις με την επίγεια γέννηση του Χριστού. Ο Χριστός νοείται ως ο ήλιος, ο πρωταρχικός θεός που δίνει ζωη στον κόσμο, ο βασιλεύς τον βασιλέων, ενώ οι μαθητές του είναι τα δώδεκα ζωδιακά σημεία. Την εποχή του χειμερινού ηλιοστασίου, ο αστερισμός της παρθένου βρίσκεται στη θέση απ’όπου θ’ανατείλει ο ήλιος, εξού και η πίστη ότι ο χριστός γεννήθηκε από παρθένο. Οι τρεις μάγοι είναι τα τρία φωτεινότερα άστρα της ζώνης του Ορίονα. Ο χειμώνας όμως είναι και η εποχή θανάτου του ήλιου, διότι στις τρεις μέρες περί του ηλιοστασίου ο ήλιος μένει ακίνητος και φαίνεται σαν να πέθανε, ενώ στις σκανδιναβικές χώρες, μεταξύ 65,5 και 67ου παραλλήλου, γι’αυτές τις μέρες ο ήλιος είναι κάτω απ’τον ορίζοντα, σαν νά’χει πεθάνει και να επισκέπτεται το χθόνιο κόσμο, ή αλλιώς την Κόλαση. Ο θάνατος έπεται της εμφάνισης του σκορπιού το Νοέμβριο, τουσυμβόλου της προδοσίας ο οποίος, ενώ σε κοιτάει στα μάτια, σε κεντρίζει με την ουρά του, η πραγματική ερμηνεία του προδοτικού φιλιού του Ιούδα. Κανονικά όμως δε θά’πρεπε, αν ίσχυε αυτό, το αντίστοιχο αστρολογικό γεγονός να γινόταν την άνοιξη κοντά στο Πάσχα; Στην πραγματικότητα πάντως, από,τι έψαξα, δεν υπήρχε σταθερή γιορτή των Χριστουγέννων μέχρι λίγο μετά το διάταγμα των Μεδιολάνων, οπότε η θρησκεία άρχισε να επισημοποιείται, και η γιορτή αυτή τοποθετήθηκε στη θέση της γιορτής του περσικού αρχικά θεού Μίθρα, λατρευόμενου σ’όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία εκείνον τον καιρό. Δεν είναι απίθανο τα σύμβολα των προηγούμενων θεών να αναπροσαρμόστηκαν και να πήραν νέες σημασίες στο χριστιανισμό, αλλά πιθανότατα ο Χριστός δεν ήταν ο ίδιος ο ήλιος. Ακόμα κι αν αναφέρεται μεταφορικά ως ήλιος ή λαμπρός συχνά, είναι πολύ απίθανο νά’ταν ο ίδιος, διότι στην Παλαιά Διαθήκη αναφέρεται ρητά ότι ο θεός δημιούργησε τον ήλιο, εκτός κι αν αυτή η αφήγηση προστέθηκε αργότερα (απλή υπόθεση).

Μετά το θέμα ξεφεύγει αρκετά, πάρα πολύ, και πηγαίνει στις υποτιθέμενες νεοεποχίτικες ζωδιακές εποχές. Στην πραγματικότητα υπάρχει ένα αστρονομικό φαινόμενο, η
μετάπτωση των ισημεριών,
που προκαλείται από την αργή κυκλική μετατόπιση του άξονα της γης εξαιτίας της συνεχούς περιστροφικής κίνησης της τελευταίας, με κύκλο διαρκείας περίπου 26.000 χρόνων, στον οποίον τα άστρα φαίνεται να μετακινούνται ανεπαίσθητα αντίστροφα, από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Ο ζωδιακός αστερισμός που ευθυγραμμίζεται κάθε φορά με τον άξονα της γης υποτίθεται πως την επηρεάζει με το χαρακτήρα του φέρνοντας μια εποχή στην ανθρωπότητα, και κάθε εποχή διαρκεί 2.500 χρόνια περίπου. Για παράδειγμα πριν 7000 χρόνια ήταν η εποχή των Διδύμων (ισότητα μεταξύ ανδρώ και γυναικών, παρά τη μη συμφωνία των αρχαιολογικών ευρημάτων, έπειτα πριν 4000 περίπου χρόνια άρχισε η εποχή του Ταύρου, την οποία συμβολικά έληξε ο Μωυσής καταστρέφοντας το χρυσό μοσχάρι που είχαν χτίσει οι Ισραηλίτες πεεριμένοντάς τον να πάρει της 10 εντολές από το όρος του Σινά, κι έπειτα διαδέχθηκε η εποχή του Κριού (γι’αυτό ο Μωυσής εικονίζεται και με κέρατα κριού), κατά την εποχή του Χριστού ήρθε η εποχή των Ιχθύων (γι’αυτό ο ιχθύς ήταν το σύμβολο του χριστιανισμού, όχι επειδή σήμαινε Ιησούς Χριστός Θεού Υιός Σωτήρ!), ενώ τώρα έρχεται η εποχή του υδροχόου, που σίγουρα θα την έχεται ακούσει από νεοεποχήτες που κηρύττουν για μια εποχή υψηλότερης δήθεν συνειδητότητας του ανθρώπινου είδους μετά το 2012 κι άλλων τέτοιων αερολογιών. Σήμερα πάντως όχι μόνο δεν ανεβαίνει η συνειδητότητα του ανθρώπου, αλλά με την οικονομική κρίση και την έξαρση των ακραίων θρησκευτικών εκδηλώσεων, φαίνεται γενικά ο άνθρωπος να κάνει το αντίθετο, δηλαδή να οπισθοδρομεί. Προφανώς κάποιοι ψάχνουν μια ενοποιητική θεωρία για την ερμηνεία του χριστιανισμού και της παγκόσμιας ιστορίας κι ανατρέχουν σε αναπόδεικτες μεταφυσικές αξίες προερχόμενες από τα άστρα, ενώ στην πραγματικότητα η επιστημονική εξήγηση έχει να μας δώσει ό,τι χρειαζόμαστε. Δεν αμφιβάλλω, αντίθετα το πιστεύω, ότι ακόμα κι ο χριστιανισμός έχει αστρολογικά στοιχεία (αλλιώς γιατί το Πάσχα να τοποθετείται κάθε χρόνο ανάλογ αμε την πανσέληνο, και γιατί ένα αστέρι να έλαμψε στη γέννηση του Χριστού;), αλλά δεν είναι η μόνη κι αποκλειστική πηγή του. Έχω όμως ακούσει και άλλες φορές γι’αυτές τις υποθέσεις και μου είναι γενικώς γνωστές, όμως για το επόμενο σκέλος του ντοκιμαντέρ δεν είχα προετοιμαστεί καταλλήλως.

Το μεγαλύτερο κομμάτι λοιπόν, και μακράν το πιο ενδιαφέρον, ήταν η σύνδεση του χριστιανισμού με αρχαίες σαμανιστικές πρακτικές της Ασίας με τη χρήση του παραισθησιογόνου μανιταριού Amanita muscaria. Το
Amanita muscaria
Είναι το γνωστό μεγάλο μανιτάρι με το λευκό βλαστό (στύπο) και την κόκκινη ομπρέλα (πίλο) με τα άσπρα στίγματα που φυτρώνει σε δάση πεύκου κυρίως στα βόρεια γεωγραφικά πλάτη, και στα ψηλά βουνά νοτιότερα. Αυτό έχει χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά από τους σαμάνους της Σιβηρίας, σπανιότερα στη Σκανδιναβία και στη Β. Αμερική, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για χρήση του στην Κεντρική Ευρώπη, στην Κεντρική Ασία και στις
Ινδοάριες
Θρησκείες ως τη μαγική ουσία σόμα. Το ντοκιμαντέρ λοιπόν, βασισμένο στο βιβλίο του Αλέγκρο, ισχυρίζεται όχι μόνο ότι το μανιτάρι αυτό συνέβαλε στην εμφάνιση του ιουδαϊσμού και του χριστιανισμού, αλλά ότι ήταν και ο ίδιος ο Χριστός σε προσωποποίηση. Συνδέοντας σχεδόν κάθε σύμβολο των θρησκειώ της Εθρώπης, της Εγγύς Ανατολής, της Ινδίας, αλλ’ενίοτε και της Αμερικής με το ιερό μανιτάρι, προσπαθεί να βρει την πηγή μιας υποθετικής προγονικής πρωταρχικής θρησκείας του ήλιου, της γονιμότητας και της αναγέννησης των περιπλανώμενων νομάδων εκείνων των περιοχών πριν χιλιάδες χρόνια. Εδώ ευτυχώς αφήνει τις αστρολογικές εποχές και γίνεται πιο επιστημονικό, ή, καλύτερα, επιστημονικοφανές.

Σύμφωνα με την αφήγηση, το μανιτάρι αυτό συμβολίζει τα πάντα. Όταν είναι μικρό και καλυμένο με το
Καθολικό πέπλο
είναι λευκό με το σχήμα του αβγού και θυμίζει το αβγό της ζωής, το κοσμικό αβγό κλπ. Κατά την ανάπτυξή του, ο στύπος επιμηκύνεται σπάζοντας το πέπλο, μεγάλο μέρος του οποίου μένει κάτω ως κολεός, ενώ κομματάκια του μένουν πάνω στον πίλο σαν άσπρα στίγματα. Αυτή η φάση ανάπτυξης είναι η φαλλική, με το στύπο το φαλλό και τη βάση ως τον έναν όρχι του ερμαφρόδιτου, κι αυτό συμβολίζεται από διάφορα σύμβολα όπως ο οβελίσκος του Βατικανού. Όσο ο πίλος ανοίγει και τελικά γυρίζει προς τα πάνω, το μανιτάρι μπαίνει στη θηλυκή μορφή του, οπότε η κάτω μεριά μοιάζει με θηλή ενώ η πάνω με μήτρα. Με το συμβολισμό του αρσενικού και του θηλυκού προσπαθεί μετά να αποσυμβολίσει τον εβραΪκό μύθο της δημιουργίας του ανθρώπου. Αρχικά υπήρχε η ερμαφρόδιτη φάση, όπως πίστευαν και οι πυθαγόριοι, που αντιστοιχεί σ’όλο το μανιτάρι, δηλαδή ο Αδάμ, πριν τη δημιουργία της γυναίκας, ήταν στην πραγματικότητα ερμαφρόδιτος, κι από το πλευρό του, το κοτσάνι του μανιταριού, δημιουργήθηκε η γυναίκα, δηλαδή το πάνω μέρος. Η ερμαφρόδιτη φάση διαφαίνεται επίσης και στην πρώιμη φάση του αβγού, οπότε σε μια τομή ο πίλος φαίνεται να καλύπτει σφιχτά το βλαστό, σαν να μπαίνει μέσα σ’αυτόν ο τελευταίος, αναπαριστώντας τη θεία συνουσία. Σύμφωνα πάλι με μια άλλη γνωστική σέκτα που αναφέρει, η Έβα ή η Ζωή (μάλλον η έννοια της ζωής που είναι θηλυκού γένους) έδωσε ζωή στον Αδάμ, αλλά την πρωταρχική αυτήν αλήθεια διαστρέβλωσαν έπειτα οι ιουδαίοι ιερείς για να εδραιώσουν την πατριαρχία. Το μανιτάρι επίσης ίσως συμβολίζει τον πραγματικό καρπό της γνώσης του καλού και του κακού, διότι, όπως κι ένας κανονικός καρπός, φυτρώνει σε δέντρο (το μανιτάρι αυτό είναι υποχρεωτικός
μυκορριζικός μύκητας
δέντρων, και μολονότι φύεται στο έδαφος δε μπορεί να βρεθεί μακριά απ’αυτά), και η αντικατάστασή του με μήλο δεν ήταν τυχαία, διότι και το μήλο είναι κόκκινο απ’έξω και λευκό από μέσα όταν δαγκώνεται, όπως η σάρκα αυτού του μανιταριού. Επίσης το μανιτάρι αυτό είναι η πρωταρχική πηγή του συμβόλου του φοίνικα, επειδή γεννιέται μέσα απ’το χώμα, από εκεί που πέθανε και σάπισε πριν για να σαπίσει κι αυτό πάλι στο ίδιο μέρος, ενώ ο πίλος του μοιάζει κάπως με φτερά πουλιού. Ακόμα και η ράβδος με τα δύο φίδια του Ασκληπιού, συμβολίζει κι αυτή στην πραγματικότητα το μανιτάρι, σαν δύο φίδια (ενέργειες) που σκαρφαλώνουν πάνω στο βλαστό του και καταλήγουν στην κορυφή. Τα φίδια αυτά έχουν συχνά φτερά, που στην πραγματικότητα συμβολίζουν τον πίλο του μανιταριού που τείνει προς τον ουρανό. Το ιατρικό αυτό σύμβολο χρησιμοποιούταν ως σημα των εμπόρων φαρμάκων κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους χρήση που συνεχίζεται ως σήμερα, ενώ έπειτα άρχισε να εμφανίζεται και σε νομίσματα γενικότερα, ως επίσης σύμβολο του θεού του εμπορίιου Ερμή, απ’όπου προήλθε υποτίθεται το σύμβολο του δολλαρίου. Τα δύο φίδια αυτά επίσης συμβολίζουν την ενέργεια κουνταλίνη που ανεβαίνει από τη ραχοκοκκαλιά στο σώμα κατά το διαλογισμό της γιόγκα κι ενεργοποιεί τα τσάκρα, με κορυφή το τρίτο μάτι, δημιουργώντας ακόμα κι εδώ την ιδέα του μανιταριού. Το σκήπτρο της εξουσίας επίσης ανά τις εποχές, με την πλατιά λαβή στην κορυφή και συχνά τα φίδια τυλιγμένα όπως στο σύμβολο του Ασκληπιού, συμβολίζει τη δύναμη αυτού του μανιταριού. Ευτυχώς δεν έγινε καμία αναφορά στη διπλή έλικα του dna. Τέλος το μάννα εξ ουρανού των Ιουδαίων πρόκειται στην πραγματικότητα για κάποια παραισθησιογόνος ουσία, όπως το μανιτάρι αυτό, ενώ στην αποκάλυψη του Ιωάννη αναφέρεται μια μόνο φορά κι ένα άλλο κρυμμένο μάννα, που ίσως είναι κάτι ισχυρότερο. Μάννα σημαίνει «τι είναι αυτό» κι ο συγγραφέας το αντιστοιχεί με την απορία πολλών που έφαγαν για πρώτη φορά παραισθησιογόνο μανιτάρι και διερωτώνται με δέος: «Τι είναι αυτό;» Εάν τα παραπάνω σας φαίνονται πολύ τραβηγμένα, είναι. Η όλη ανάλυση βασίζεται στην υπόθεση ότι οι πρόγονοί μας, στο απότατο παρελθόν, μαγεύτηκαν απ’αυτό το μανιτάρι, το λάτρεψαν και προσπάθησαν να συμβολίσουν τα πάντα γύρω τους αναφερόμενοι σ’αυτό, αλλά με το χρόνο για κάποιον λόγο η γνώση του μανιταριού συγκαλύφθηκε, ώστε νά’χουμε σήμερα μόνο θραύσματα θαμμένα σε διάφορα σύμβολα και θρησκείες. Εφόσον δε βασίζεται σε ισχυρές αποδείξεις, παραμένει απλή υπόθεση και δε μπορεί να θεωρηθεί πλήρης επιστημονική θεωρία.

Άλλες υποθέσεις του ντοκιμαντέρ ωστόσο είναι πολύ πιο πιστευτές, όπως η προέλευση των χριστουγεννιάτικων εθίμων από τη σαμανιστική λατρεία αυτού του μανιταριού. Πράγματι τα περισσότερα χριστουγεννιάτικα έθιμα προέρχονται από τις βόρειες χώρες, όπου αρχικά είχαν παγανιστική σημασία στις γιορτές του χειμερινού ηλιοστασίου, ενώ οι ιδιότητες του μανιταριού αυτού εκεί ήταν γνωστές. Το χριστουγεννιάτικο δέντρο για παράδειγμα συμβολίζει το Ιγκντράσιλ, το δέντρο του κόσμου της σκανδιναβικης μυθολογίας, το οποίο όσα κλαδιά και φύλλα έχει πάνω (ουράνιος κόσμος) τόσες ρίζες έχει κάτω (ο χθόνιος κόσμος). Υποτίθεται ότι το στόλισμα αυτού του δέντρου ήταν αρχικά με τα συγκεκριμένα μανιτάρια, διότι παλαιότερα τα στολίδια τρώγονταν, γι’αυτό και τα στολίδια είναι πολύχρωμα. Τα δώρα μπαίνουν κάτω απ’το δέντρο και στολίζονται φανταχτερά συμβολίζοντας τα συγκεκριμένα μανιτάρια που φυτρώνουν κάτω από κωνοφόρα. Στοιχεία της παράδοσης των κρυμμένων αντικειμένων κάτω από δέντρα συνεχίζονται και το Πάσχα, οπότε τα παιδιά ψάχνουν για αβγά σε κρυφές γωνίες, ίσως κατάλοιπο της εποχής που στέλνονταν μικρά κι ευλύγιστα παιδιά να ψάξουν κάτω από δέντρα τους νεαρούς αμανίτες. Ο Άι Βασίλης (Άγιος Νικόλαος κανονικά για τους Δυτικούς, εμείς τον προσαρμόσαμε έπειτα στη γιορτή του Μεγάλου Βασιλίου την Πρωτοχρονιά) είναι ντυμένος στα κόκκινα και στα λευκά, στα χρώματα δηλαδή του ψυχοενεργού αμανίτη, όπως ο σαμάνος της Σιβηρίας κατά τις χειμερινές τελετές. Σύμφωνα με το έθιμο, ο σαμάνος εκείνη την εποχή μετακινούταν από σπίτι σε σπίτι μέσα σε έλκηθρο κινούμενο από ταράνδους (οι τάρανδοι άλλωστε είναι ημιεξημερωμένο είδος στις βόρειες χώρες), κι όταν δε μπορούσε να μπει απ’τις πόρτες λόγω χιονιού, κατέβαινε απ’την καπνοδόχο (στις καλύβες που ζούσαν τότε ήταν μια απλή τρύπα για τον καπνό) στο σπίτι, μοιράζοντας αποξηραμένα μανιτάρια του είδους μαζεμένα απ’το φθινόπωρο, τα οποία στη συγκεκριμένη γιορτή μπορούσε να καταναλώσει όλος ο κόσμος εκτός των σαμάνων, εξού κι όλος ο μύθος του Άι Βασίλη με τα δώρα και του τρόπου που έρχεται. Αυτά μου φαίνονται πολύ αληθοφανέστερα απ’τα προηγούμενα.

Τα πράγματα αρχίζουν να ξεφεύγουν στην προσπάθεια σύνδεσης κάθε στοιχείου του χριστιανισμού όμως με το ιερό μανιτάρι. Ακόμα κι ο σταυρός νοείται ως το μανιτάρι που υψώνεται, ενώ στην πραγματικότητα ξέρουμε πως επρόκειτο για πραγματική μέθοδο βασανισμού και ταπεινωτικής εκτέλεσης κατά τη ρωμαΪκή εποχή. Το σώμα και το αίμα του Χριστού της θείας κοινωνίας είναι στην πραγματικότητα η σάρκα κι ο χυμός αυτού του μανιταριού, γι’αυτό ανέφερε ο Χριστός στο Μυστικό Δείπνο, μια τελετή μύησης, ότι όποιος λάβει το σώμα και το αίμα του θα ζήσει αιώνια (τα ψυχοενεργά αποτελέσματα του μανιταριού). Ακόμα όμως κι αν η θεία κοινωνία δεν έχει ψυχοενεργό προέλευση, μου φαίνεται πως σίγουρα είναι κατάλοιπο τελετουργικού κανιβαλισμού. Το θρυλλικό Άγιο Δισκοπότηρο (Γκράαλ), που συνέλεξε το αίμα του Χριστού κατά το θάνατό του στο σταυρό και έκτοτε προκάλεσε τη δημιουργία διάφορων μυστικών ομάδων που το ερευνούν ή υισχυρίζονται πως τό’χουν βρει, είναι στην πραγματικότητα ο γυρισμένος προς τα πάνω πίλος ενός αμανίτη που έχει γεμίσει νερό απ’τη βροχή, διαλύοντας κάποια απ’την κόκκινη χρωστική μέσα μαζί με τις ψυχοεενεργές ουσίες (αίμα του Χριστού). Όταν στεγνώσει, το περισσότερο χρώμα θα’χει ξεπληθεί ώστε το μανιτάρι να φαίνεται μετά χρυσοκίτρινο, εξού και οι μύθοι περί πολύτιμων χρυσών αβγών. Η παραβολή της Σαμαρίτισσας, που δε μπορούσε να πάρει νερό απ’το βαθύ πηγάδι κι έπειτα ο Χριστός της είπε πως δεν έχει αξία αυτό το νερό, αλλ’αυτό της αιωνιότητας, καθώς και το γέμισμα των αγγείων με νερό κατά το Μυστικό Δείπνο, συμβολίζει την τελετουργική κατανάλωση των ούρων του σαμάνου απ’τους παρευρισκομένους κατά τις αρχαίες τελετές, στο οποίο περνούν σχεδόν ακέραιες οι ουσίες του μανιταριού διότι δε μεταβολίζονται. Κατ’αυτήν την ερμηνεία, ουροβόρος δεν είναι αυτός που τρώει την ουρά του, αλλ’αυτός που τρώει τα ούρα. Γι’αυτό επίσης δίπλα στον οβελίσκο του Βατικανού υπάρχουν δύο πηγές, που συμβολίζουν υποτίθεται τα ιερά ούρα του σαμάνου. Ακόμα τα θαύματα του Χριστού μπορούν να νοηθούν περισσότερο ως τα αποτελέσματα της κατανάλωσης του παραισθησιογόνου μανιταριού, παρά ως υλικά αποτελέσματα της δύναμης ενός συγκεκριμένου ανθρώπου, ή τουλάχιστον θεανθρώπου. Θαύματα ωστόσο αναφέρονται και σ’άλλους αγίους ανθρώπους άλλων θρησκειών, όχι μόνο του χριστιανισμού.

Το ντοκιμαντέρ θα ξεφύγει πραγματικά όταν θ’ανακατέψει στην όλη ιστορία και τα ψιλοκυβοειδή μανιτάρια (γένους Psilocybe και συγγενικά), το λάδι, καθώς κι άλλα παραισθησιογόνα φυτά. Τα μανιτάρια αυτά, με επιβεβαιωμένη χρήση στο Μεξικό και σποραδικά ως τη Νότια Αμερική και πιθανή χρήση σε προΪστορικούς λαούς της Αφρικής, της Κεντρικής Ευρώπης και της Ασίας, περιέχουν την ψυχεδελικη ουσία ψιλοκυβίνη με αποτελέσματα παρόμοια του lsd. Αυτή η ουσία αντιδρά με το οξυγόνο της ατμόσφαιρας όταν το μανιτάρι τραυματίζεται και δίνει το χρώμα μπλε, γι’αυτό υποτίθεται ο Χριστός συχνά εικονίζεται ενδεδυμένος με μπλε, αλλά κι άλλοι θεοί όπως ο Βισνού του ινδουισμού, κάτι υπερβολικά τραβηγμένο μιας και το μπλε θα μπορούσε να συμβολίζει άπειρα άλλα πράγματα. Το μπλε των στρουμφακίων που ζουν και σε μανιτάρια δηλαδή συμβολίζει την ψιλοκυβίνη; Και το μπλε των αστυνομικών; Επίσης υποθέτει ότι οι αγελάδες στην Ινδία ιεροποιήθηκαν επειδή στις κοπριές τους αναπτύσσεται το παραισθησιογόνο μανιτάρι Psilocybe cubensis, κάτι για το οποίο δε μπορούμε να’μαστε σίγουροι αν ισχύει, ίσως όμως στο απότατο παρελθόν ν’αποτελούσε λόγο για την ιεροποίησή τους. Η επικρατούσα άποψη για την ιεροποίηση της αγελάδας πάντως είναι οικονομική, ότι δηλαδή επειδή οι αγελάδες έδιναν το γάλα τους ενώ τα βόδια όργωναν τα χωράφια κι έσερναν άμαξες, σε συνδυασμό με τον υπερπληθυσμό και συνεπώς την έλλειψη χώρου για κτηνοτροφία, δε συνηθιζόταν να τρώγονται ώσπου τελικά η κατανάλωσή τους καταργήθηκε διά νόμου. Το λάδι μπαίνει στην ιστορία αυτήν κατά την ετυμολόγιση του ονόματος του Χριστού, που σημαίνει κανονικά ο αλειμμένος (εξού και χρίσμα ή επίχρισμα), όνομα που προήλθε από την αρχαία εβραΪκή πρακτική της άλειψης με λάδι των βασιλέων, η οποία πέρασε στους χριστιανούς ως το μυστήριο του χρίσματος. Το λάδι είχε διάφορες ιδιότητες που παραξένευαν τον κόσμο, όπως την ικανότητα να επιπλέει στο νερό (γι’αυτό κι ο Χριστός περπάτησε πάνω στο νερό), ενώ θα μπορούσε να περιέχει διαλυμένες παραισθησιογόνες ουσίες από φυτά. Οι μάγισσες του Μεσαίωνα, για τις οποίες οι θρύλλοι λένε ότι αλείφονταν με μαγικές αλοιφές που τις βοηθούσαν να επικοινωνούν με το Σατανά, ίσως διατήρησαν αυτήν την παράδοση. Μάλιστα λεγόταν πως χρησιμοποιούσαν έντονα παραισθησιογόνα και δηλητηριώδη φυτά, όπως
Ντατούρα,
Το ζωμό των οποίων τοποθετούσαν σε περιοχές με βλενογόνο ώστε ν’απορροφηθούν ευκολότερα, όπως στον κόλπο, γι’αυτό εικονίζονταν να καβαλούν σκουπόξυλα. Ευτυχώς οι μάγοι του Χάρι Πότερ καβαλούν τα σκουπόξυλα οριζοντίως κι όχι καθέτος.

Το κεντρικό συμπέρασμα της αφήγησης ήταν ότι κάποτε, στο απότατο παρελθόν, οι άνθρωποι γνώριζαν τις ιδιότητες των παραισθησιογόνω τα οποία χρησιμοποιούσαν για την προσέγγιση του θείου, αλλ’όσο οι κοινωνίες εξελίσσονταν και οι θρησκείες επισημοποιούνταν και ταυτίζονταν με την κρατική εξουσία, η χρήση τους και τελικά ακόμα και η ύπαρξή τους καταπιέστηκαν, ώστε μόνο συμβολικά στοιχεία να μείνουν στο τέλος, κι αυτά παραλλαγμένα. Αυτό το φαινόμενο, της στυγνής καταπίεσης της χρήσης παραισθησιογόνων από τη θρησκεία, ο συγγραφέας του βιβλίου αποκαλεί «Φαρμακοκρατική Εξέταση (Pharmacratic Inquisition)”, αντίστοιχο της Ιεράς Εξέτασης, με συνέπειες όπως την κατάργηση των Ελευσινίων Μυστηρίων, την καταδίωξη των μαγισσών του Μεσαίωνα (ίσως γυναίκες με καλές βοτανικές γνώσεις από τους παγανιστές προγόνους τους), και ίσως ακόμα και η απαγόρευση αυτών των ουσιών ως σήμερα και η συνεπής μειωμένη έρευνα πάνω σ’αυτές.

Γενικά η κριτική μου γι’αυτό το ντοκιμαντέρ δεν είναι εντελώς αρνητική, παρά τα έντονα ενίοτε αρνητικά μου σχόλια παραπάνω, διότι υπάρχουν μέσα πράγματι αρκετά αξιοσημείωτα στοιχεία. Για παράδειγμα η σύνδεση των χριστουγεννιάτικων παραδόσεων ή της θείας κοινωνίας και του μάννα με τις παραδώσεις του μανιταριού είναι αρκετά εύλογη, ενώ η σύνδεση αυτού του μανιταριού με τον ινδουισμό, αν κι έχει αναφερθεί περισσότερο αλλού παρά σ’αυτό το ντοκιμαντέρ, έχει υποστηριχθεί από κάποιους ερευνητές. Τώρα όσον αφορά τη σύνδεση του μανιταριού με το χριστιανισμό, πιστεύω ότι οι περισσότερες αντιστοιχίες είναι απλά προσπάθειες επιβεβαίωσης μιας αρχικής υπόθεσης, παρά πραγματική, επιστημονική έρευνα για την επιβεβαίωση ή τη διάψευση της υπόθεσης. Και πάλι όμως δεν αποκλείεται μερικά στοιχεία του χριστιανισμού πράγματι να βασίζονται σε μια προγενέστερη σαμανιστική θρησκεία, γι’αυτό η επιστήμη της εθνομυκητολογίας (μελέτη των μυκήτων ως προς τις διάφορες χρήσεις τους ανά τους πολιτισμούς) δεν την έχει απορρίψει ακόμα εξολοκλήρου. Η συμβολική σύνδεση απ’την άλλη στοιχείων του χριστιανισμού όπως κι άλλων θρησκειών με τα άστρα είναι αρκετά γνωστή, αλλά δε φαίνεται πουθενά ο χριστιανισμός νά’ταν καθαρά λατρεία των ουρανίων σωμάτων. Η ιδέα της παραισθησιογόνου προέλευσης της θρησκείας επίσης παραμένει δόκιμη υπόθεση σστους κύκλους της θρησκειολογίας. Τέλος το φαινόμενο της λεγόμενης φαρμακοκρατικής εξέτασης είναι πραγματικό και παρατηρείται σε πολλούς πολιτισμούς οι οποίοι από ομάδες μικρών φυλών μετατρέπονται σε μεγάλα κράτη με κεντρική οργάνωση και επίσημη θρησκεία, και ίσως είχε σκοπό να διαφυλάξει το ένα και μοναδικό δόγμα, επομένως και την ακεραιότητα του κράτους, γιατί είναι ευκολότερο με ελεγχθούν άνθρωποι που έχουν κοινή πίστη, παρά μια ετερόκλιτη ομάδα, ο καθένας με δειαφορετικές απόψεις για τη θρησκεία, στην πράξη σαμάνος του εαυτού του. Το άλλο καλό που μας προσφέρει αυτό το ντοκιμαντέρ είναι η αποκάλυψη της μεγάλης πλάνης της συμβολικής σκέψης. Η συμβολική σκέψη μπορεί να ερμηνεύσει πραγματικά οτιδήποτε συμβολικά, και να φτάσει σε εντελώς παράλογα συμπεράσματα από τα αρχικά, να διαστρεβλώσει έννοιες και στο τέλος να καταλήξει έως και στο αντίθετο από την αρχική διατύπωση. Το βλέπουμε αυτό συχνά στο χριστιανισμό, στον ιουδαΪσμό και σ’άλλες θρησκείες εθνοτήτων που έχουν εξελιχθεί πολιτισμικά κι επιστημονικά από την εποχή της ίδρυσης αυτών τω θρησκειών, γίνεται συχνά προσπάθεια οι γραφές να εξηγούνται περισσότερο συμβολικά, παρά πραγματικά, ώστε να δικαιολογηθεί οτιδήποτε, να ταιριαστει οτιδήποτε στη σύγχρονη εποχή, φυσικά με τον απότερο σκοπό της διατήρησης της πίστης, ενώ στην πραγματικότητα οι συγγραφείς αυτών των κειμένων ουδέποτε δε σκέφτηκαν αυτές τις συμβολικές ερμηνείες, αλλά τα έργα τους αντανακλούσαν στοιχεία της εποχής τους, κι αν ήταν συμβολικά, σύμβολα της εποχής τους.

Δεν προτείνω αυτό το ντοκιμαντέρ σε κάποιον που ψάχνει υλικό για την προέλευση του χριστιανισμού ως την κύρια πηγή του, ενώ για κάποιον που ξεκινά να ψάχνει το μύθο και την ιστορία των παραισθησιογόνων ανά τους αιώνες, σαν κι εμένα, θεωρώ πως θα πρέπει ν’αποτελεί μέρος της βιβλιοθήκης του, παρά τους συχνά υπερβολικούς ισχυρισμούς του.

Advertisements