Όπως διαπίστωσα πρόσφατα,
Έχω πρόβλημα κατανόησης ορισμένων υπερβολικά αφηρημένων κειμένων.
Εφόσον οι άλλες αιτίες που είχα υποθέσει μάλλον δεν ισχύουν, όπως ο περιορισμένος μου χρόνος ή η μικρή μου σχέση με τέτοιου είδους κείμενα, θεώρησα τη στάθμη του νου μου ανεπαρκή λοιπόν για να τα καταλάβει. Τι να κάνουμε, δεν έχουμε όλοι την ίδια νοημοσύνη. Δε συνηθίζεται αυτό, αλλά είναι γεγονός. Σκέφτηκα όμως κι ακόμα μια αιτία που μπορεί αυτό να συμβαίνει: Ίσως το μυαλό μου έχει υπερφορτωθεί με τις λάθος πληροφορίες τόσα χρόνια, ώστε έχει πλέον καλωδιωθεί με συγκεκριμένο τρόπο για να μη μπορεί να δέχεται εύκολα και να εντάσσει λειτουργικά νέες πληροφορίες άλλων πεδίων γνώσης. Δηλαδή με λίγα λόγια έχω γεμίσει το μυαλό μου με διάφορα πρακτικά άχρηστα πράγματα.

Με τι ακριβώς το έχω γεμίσει; Πέρα από διάφορες καθημερινές λεπτομέρειες και λοιπά στοιχεία (τόποι, ομιλίες, μικρές ασήμαντες καταστάσεις, ασήμαντα γεγονότα, ακόμα και στοιχεία που φαντάστηκα, όνειρα κλπ) που δε χρειάζονται, διάφορα δεδομένα απ’το σχολείο όλα εκ των οποίων δε χρειάζονται, μπορείτε να καταλάβετε με τι περίπου πράγματα το γέμισα ρίχνοντας μια ματιά στις κατηγορίες του Ιστολογίου, που αντιστοιχούν σε γενικές γραμμές με τα ενδιαφέροντά μου. Βιολογικά θέματα, ζώα, φυτά, εξέλιξη, έχω επίσης αρχίζει να το γεμίζω με διάφορα ψυχολογικα και νευρολογικά θέματα, και λοιπά επιστημονικά κυρίως στοιχεία. Κι εκτός απ’αυτά τα βασικά θέματα, θυμάμαι επίσης και πολλές λεπτομέρειές τους, όπως σε ποιες σελίδες βρήκα κάτι, τι έχει αλλάξει στην ταξινόμηση ενός είδους που έχω ψάξει και πόσα ονόματα πέρασε ως τώρα, τι ακριβώς είπαν οι επιστήμονες στην περίληψη μιας μελέτης, κι άλλα τέτοια πράγματα που δε θα μου χριεαστούν, αλλά δε λένε και να φύγουν απ’το μυαλό μου. Μα θα πείτε, αυτά είναι ενδιαφέροντα και καλά που ψάχνεις, γιατί να τα’αφήσεις; Ενδιαφέροντα είναι, αλλιώς άλλωστε αν δεν υπήρχε ενδιαφέρον δε θα τα έψαχνα καν, αλλά πιθανότατα δε θ’ασχοληθώ ποτέ στη ζωη μου μ’αυτά. Αντίθετα, αυτό το διάστημα προέχουν κείμενα και τρόποι σκέψεις όπως ο παραπάνω (μπείτε στον πρώτο σύνδεσμο). Η πανεπιστημιακή οδός που διάλεξα απαιτεί τέτοιου είδους μυαλό. Κι εδώ έγκυται το πρόβλημα. Οι πληροφορίες αυτές είναι ξένες προς το μυαλό μου, το οποίο έχει συνηθίσει να δέχεται συγκεκριμένα (δηλαδή μη αφηρημένα ή γενικά) θέματα. Οπότε για να τις καταλάβω και να τις ενσωματώσω στη σκέψη μου θα πρέπει να καταβάλω πολύ μεγαλύτερη νοητική προσπάθεια απ’το σύνηθες.

Τι κάνουμε σ’αυτήν την περίπτωση λοιπόν; Στην πραγματκότητα, δεν υπάρχει καμία λύση. Η μνήμη, εφόσον καταγραφεί καλά, δύσκολα φεύγει. Φυσικά έχουν διερευνηθεί κάποιες επιστημονικές μέθοδοι
Διαγραφής μνημών,
Που ίσως εφαρμοστούν σε ασθενής διαταραχής μετατραυματικού στρες που πάσχουν από επαναλαμβανόμενες αναμνήσεις τραυματικών εμπειριών. Εδώ όμως μιλάμε για επιτακτική ανάγκη διαγραφής αυτών τω συναισθηματικά φορτισμένων αγχωτικών μνημών που καταστρέφουν τη ζωή πολλών ανθρώπων, όχι για μια πιθανόν αστήρικτη υπόθεση (η δική μου περίπτωση). Για τη δική μου περίπτωση δεν έχει γίνει καμία απολύτως μελέτη.

Αλλά θα πρέπει να γίνει. Θα πρέπει ν’αποτιμηθεί η χωρητικότητα της ανθρώπινης μνήμης μακράς διαρκείας και πιθανοί τρόποι τροποποίησής της. Πουθενά απ’οπου έψαξα δε βρήκα πληροφορίες για τη χωρητικότητα της ανθρώπινης μνήμης μακράς διαρκείας, μόνο το γνωστο στοιχείο ότι μπορεί να διαρκέσει από λίγες μέρες με μια ζωή. Κάποιοι μάλιστα υποστηρίζουν πως είναι άπειρη. Δεν το πιστεύω αυτό σε καμία περίπτωση όμως. Εάν η μνήμη ήταν άπειρη, θα περιμέναμε όλοι να θυμόμασταν τα πάντα και να συνεχίζαμε να μαθαίνουμε το ίδιο καλά καθ’όλη τη ζωη μας. Όμως αυτό δε συμβαίνει. Και ξεχνάμε πράγματα, και όσο μεγαλώνουμε η ικανότητα μάθησης νέω πληροφοριών φθίνει. Θα μπορούσε κάποιος να πει πως έχει πρόβλημα το σύστημα καταχώρησης των μνημών και όχι η ίδια η μνήμη, αλλά πως μπορεί ν’αποδειχθεί με βεβαιότητα αυτό; Αντίθετα φαίνεται ότι η μνήμη έχει το πρόβλημα, κι αυτό μας το αποδεικνύουν οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας, που ψάχνοντας μέσα στη μνήμη τους, χωρίς να βάζουν δηλαδή νέες πληροφορίες, θυμούνται πολύ καλύτερα παλαιότερα συμβάντα που καταγράφηκαν σε εποχή που το μυαλό τους λειτουργούσε καλύτερα.

Ακόμα κι εγώ βιώνω αυτήν την αίσθηση του «γεμίσματος» του μυαλού, μολονότι ακόμα δεν έχω κλείσει τα 20, όπως σίγουρα και πολλοί άλλοι. Αν κι ακόμα ευτυχώς δεν έχω πρόβλημα να μαθαίνω πράγματα (αν το είχα κι αυτό, τότε θ’ανησυχούσα για Τα πρώτα συμπτώματα μιας νευροεκφυλιστικής πάθησης), Έχω πρόβλημα προσπαθώντας να μάθω ένα νέο σύστημα απ’την αρχή. Θα σας δώσω δύοπαραδείγματα. Πριν δύο χρόνια, θέλησα να μάθω τον προγραμματισμό του πλέον χρησιμοποιούμενου αναγνώστη οθόνης, του Jaws. Λοιπόν συγκράτησα πολύ λιγότερα πράγματα σε σχέση με ό,τι όταν μάθαινα για τη χρήση των υπολογιστών παλαιότερα, πριν ας πούμε 5 χρόνια και πιο παλιά φυσικά. Επίσης κι ένα άλλο, ο πατέρας μου με αγχώνει να μάθω μια καινούργια γλώσσα. Είδη ξέρω τα ελληνικά και τα αγγλικά. Φοβάμαι όμως ότι ο εγκέφαλός μου δε μπορεί να δεχτεί ακόμα ένα σύστημα επικοινωνίας, γιατί ήδη έχει καλωδιωθεί με σχεδόν δύο. Δεν ξέρω κατά πόσο αυτό ισχύει, αλλά, αν πάρουμε υπόψη τους πολύγλωσσους που γενικά είναι πολύ έξυπνοι και τους δίγλωσσους οι οποίοι μπορεί να ξεχάσουν στοιχεία της μίας γλώσσας αν δεν την χρησιμοποιούν συχνά, αυτό μάλλον ισχύει.

Η μνήμη είναι σίγουρα πεπερασμένη. Τώρα όμως δεν είμαι καθόλου σίγουρος αν η δική μου περίπτωση έχει να κάνει με υπερφόρτωσή της ή κάποιο άλλο γενικότερο φαινόμενο, όπως πίεση των ορίων της νοημοσύνης μου. Θα μπορούσε επίσης νά’ναι ψυχολογικό αποτέλεσμα απ’την αυθυποβολή μου ότι η μνήμη γεμίζει. Δεν ξέρω. Δεν πιστεύω πως γέμισε η μνήμη μου πλήρως σε καμία περίπτωσςη, πιστεύω όμως ότι έχει επηρεαστεί σημαντικά από τα πράγματα που έμαθα πριν, εκτός κι αν κάποια σωστή επιστημονική μελέτη μου καταρρίψει αυτήν την άποψη.

Advertisements