Heloderma suspectum suspectum, στρουμπουλό και με τον έντονο αποσηματικό χρωματισμό που σημαίνει τοξικότητα, από
Wikipedia

Το τέρας του Τζίλα (Gila monster) είναι απ’τις γνωστότερες αμερικανικές σαύρες. Είναι μια μεσαίου μεγέθους παχιά σαύρα ιθαγενής στα νοτιοδυτικά των ΗΠΑ, στις πολιτείες Σονόρα, Αριζόνα, Καλιφόρνια, Νεβάδα, Γιούτα, και Νέο Μεξικό, αλλά και στο Μεξικό, όπου συνήθως ζει σε ερήμους και ξερούς θαμνότοπους. Το κοινό όνομά της το πήρε από τη λεκάνη του ποταμού Τζίλα στην Αριζόνα, όπου κάποτε ζούσε σε μεγάλους αριθμούς. Το επιστημονικό της όνομα είναι Heloderma suspectum (ύποπτο ηλόδερμα), εξαιτίας της αρχικής υποψίας του παλαιοντολόγου Edward Drinker Cope, ο οποίος την περιέγραψε το 1869, ότι είναι δηλητηριώδης λόγω αυλακώσεων στα δόντια της κάτω σιαγόνας της. Το συγγενικό της είδος είναι η μεξικανική καρφωτή σαύρα (H. horridum), μεγαλύτερη ως κι ένα μέτρο. Τα δύο αυτά είδη ανήκουν στην οικογένεια των ηλοδερματιδών (helodermatidae), όνομα που έχουν εξαιτίας των στρογγυλεμένων φολίδων τους σαν μπίλιες ή κεφάλια καρφιών (ηλοί), πολλές εκ των οποίων υηποστηρίζονται από δερμικές οστέινες πλάκες. Η οικογένεια αυτή έχει ιστορία πάνω από 60 εκατομμύρια χρόνια, και συγγενεύει αρκετά με τους βαρανίδες (varanidae).

Είναι η μόνη οικογένεια φανερά δηλητηριωδών σαυρών, με αυλακώσεις στα δόντια της κάτω σιαγόνας, αντίθτα με τα φίδια που παράγουν το δηλητήριο στην πάνω, απ’όπου εγχέουν το νευροτοξικό τους δηλητήριο στο θύμα για λόγους άμυνας. Η τοξικότητα είναι όμοια μ’αυτήν του επικίνδυνου αμερικανικού κοραλόφιδου, συγγενούς της κόμπρας, αν και οι σαύρες αυτές εγχέουν πολύ μικρότερη ποσότητα και το σύστημα έγχυσης είναι πολύ πρωτόγονο κι αναποτελεσματικό. Η σαύρα θα πρέπει να δαγκώσει σφιχτά το θύμα και να μασήσει αρκετή ώρα την πληγή, ενώ συχνά γυρίζιε ανάποδα για να ρεύσει το δηλητήριο ευκολότερα. Ωστόσο η αφαίρεσή της είναι πολύ δύσκολη, και μόνα μέτρα είναι η τοποθέτησή της στο νερό, κοντά σε φωτιά, δίπλα σε δύσοσμη χημική ουσία κλπ. Το τράβηγμα θα προκαλέσει χειρότερο τραύμα. Τα συμπτώματα του δηλητηρίου είναι οξύτατος πόνος, οίδημα, πτώση της πίεσης κι άλλα γενικά συμπτώματα. Δεν έχει σημειωθεί θάνατος από το είδος μετά το 1939, αλλά και οι προηγούμενες λίγες περιπτώσεις παραμένουν αμφίβολες, εξαιτίας των επικίνδυνων θεραπευτικών μεθόδων που εφαρμόζονταν τότε. Γενικά όμως η σαύρα αυτή είναι πολύ νωχελική, και θα δαγκώσει στη φύση μόνο εάν κάποιος την αγγίξει ή την σηκώσει.

Και τα δύο είδη της παραπάνω οικογένειας έρχονται περιστασιακά στην Ελλάδα, όπου λίγα άτομα τα διατηρούν στην αιχμαλωσία. Στο εξωτερικό όμως και τα δύο είδη διατηρούνται στην αιχμαλωσία πολύ ευρύτερα. Το παρακάτω άρθρο αφορά τη φυσική ιστορία και τη διατήρηση κι αναπαραγωγή στην αιχμαλωσία του H. suspectum. Υπάρχουν δύο υποείδη H. suspectum, το νότιο ή δικτυωτο S. s. suspectum και το βόρειο ή ζωνωτό S. s. cinctum, με κύριο διαχωριστικό στοιχείο το σχέδιο, το δικτυωτό με ακανόνιστες μαύρες κηλίδες σαν χονδροειδές δίκτυο, το ζωνωτό με ζώνες μαύρου χρώματος. Και τα δύο έχουν όμοιες ανάγκες. Το άρθρο είναι από το
«>kingsnake.com

Το τέρας του Τζίλα (Heloderma suspectum) φροντίδα στην αιχμαλωσία κι αναπαραγωγή

Αυτό το άρθρο ελαφρώς παραλλαγμένο δημοσιεύθηκε στο θέμα του Μαΐου-Ιουνίου του 1998 του Περιοδικού Ερπετών κι Αμφιβίων

Της Petra Spiess

Το τέρας του Τζίλα (Heloderma suspectum) είναι ένα ερπετό που φέρει το δικό του μύθο. Αυτό το είδος έχει αντιμετωπιστεί με πολύ φόβο στις νοτιοδυτικές ΗΠΑ, κι ως συνέπεια, πολλοί ενδιαφέροντες (συχνά γελοίοι) μύθοι έχουν εμφανιστεί όσον αφορά αυτό το είδος, όπως η ιδέα ότι ακόμα και η αναπνοή του είναι τοξική. Τα τέρατα του Τζίλα είναι ένα είδος από τα δύο μόνο δηλητηριώδους σαύρας στον κόσμο, με το άλλο την κοντινά συγγενική ηλωφόρος σαύρα (Heloderma horridum). Ως εκ τούτου, πολλές πολιτείες περιορίζουν τη διατήρηση αυτού του είδους, άρα ελέγξτε τους τοπικούς νόμους πριν αγοράσετε τέρατα Τζίλα γεννημένα στην αιχμαλωσία.

Ακόμα κι άτομα μη εξοικειωμένα με τα ερπετά μπορούν ν’αναγνωρίσουν ένα τέρας του Τζίλα. Τα τέρατα του Τζίλα είναι χρωματισμένα με πορτοκαλί ή κίτρινες και μαύρες φολίδες που έχουν εμφάνιση «κεφαλιού καρφιού». Αυτό το είδος κυμαίνεται σε μέγεθος στα 22-35 εκατοστά (Stebbins, 1985). Τα τέρατα του Τζίλα έχουν γλώσσες πολλοί όμοιες μ’αυτές των βαρανών (Varanus sp), οι οποίες είναι παχιές και διχαλωτές. Το δηλητήριο του τέρατος του Τζίλα είναι υπερβολικά ισχυρό, αλλ’αυτό το ζώο δε θα δαγκώσει εάν δεν παρενοχληθεί. Το δηλητήριο του τέρατος του Τζίλα εγχέεται μέσω αυλάκων στα δόντια του ζώου, κι ως εκ τούτου, τα τέρατα του Τζίλα θα πρέπει να μασούν τα θηράματά τους για να μετακινήσουν το δηλητήριο στην πληγή. Περιττώ να πω, εάν κάποιος δαγκωθεί από ένα τέρας του Τζίλα, ότι το πρώτο βήμα είναι η αφαίρεση του ζώου. Σύμφωνα μ’όλες τις αναφορές δαγκωμάτων από τέρατα του Τζίλα, αυτό μπορεί ν’αποδειχθεί μάλλον επίπονο έργο. Ο καλύτερος τρόπος αποφυγής δαγκωμάτων από τέρατα του Τζίλα στη φύση είναι να μη σηκώσετε ποτέ κανένα. Τα τέρατα του Τζίλα είναι προστατευόμενο είδος στις ιθαγενείς τους πολιτείες, και υπάρχουν σοβαρές ποινές για όποιον δοκιμάσει να αιχμαλωτίσει ένα ζώο για κατοικίδιο ή για να το πουλήσει.

Τα τέρατα του Τζίλα είναι ημερόβια, και είναι περισσότερο δραστήρια κατά τους μήνες της άνοιξης, οπότε υπάρχει αφθονία της αγαπημένης τροφής του τέρατος του Τζίλα, των αβγών. Τα αβγά αρκετών διαφορετικών ειδών εδαφόβιω πουλιών αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της διατροφής του τέρατος του Τζίλα σε ορισμένες εποχές του έτους. Τα τέρατα του Τζίλα είναι επίσης γνωστό ότι αγαπούν τα αβγά της ερημικής χελώνας (Gopherus agassizii), ενός ομοσπονδιακώς απειλούμενου είδους. Άλλα θηράματα στη φύση περιλαμβάνουν μικρά θηλαστικά, όπως μικρά κουνέλια. Το πρόγραμμα δραστηριότητας του τέρατος του Τζίλα είναι παρόμοιο μ’αυτό άλλων ερημικών ερπετών. Κατά τους ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες, τα τέρατα του Τζίλα πρνούν σημαντικό μέρος της ημέρας υπογείως, κατά τους χειμερινούς μήνες, πέφτουν σε χειμέρια νάρκη. Τα τέρατα του Τζίλα μπορεί, όπως και οι ερημικές χελώνες, να έχουν μια περίοδο δραστηριότητας κατά τους μήνες τουν μουσώνων στην Έρημο της Σονόρα στο τέλος του καλοκαιριού με αρχές του φθινοπώρου. Αν και τα τέρατα του Τζίλα συναντώνται στην ξερή Έρημο της Σονόρα, δεν είναι καλά προσαρμοσμένα στη χαμηλή υγρασία, αφού το δέρμα τους είναι πολύ πιο διαπερατό απ’αυτό άλλων ερημικών ειδών όπως του τσουκβάλα (Sauromalus obesus). Ως εκ τούτου, φαίνεται να προτιμούν μέρες οπότε η σχετική υγρασία είναι μέτρια προς υψηλή (50-80%) για τις δραστηριότητές τους.

Τα τέρατα του Τζίλα δε συναντώνται συχνά να τριγυρνούν στο περιβάλλον τους, έτσι είναι δύσκολα στην παρατήρηση στη φύση. Έζησα στην Έρημο της Σονόρα για 13 χρόνια, και περπάτησα εκτεταμένα περιοχές στο ενδιαίτημα του τέρατος του Τζίλα για 12 χρόνια πριν συναντήσω όχι ένα, αλλά δύο άτομα έξω στ’ανοιχτά με μια μέρα διαφορά. Ήμουν τόσο ενθουσιασμένη όταν εντόπισα την μαύρη και πορτοκαλί φιγούρα να περνά ένα χωματόδρομο που άρπαξα την κάμερά μου και πήδηξα έξω απ’το φορτηγό μου προς θερμή καταδίωξη (μην το πάρετε μεταφορικά). Έβγαλα 36 φωτογραφίες του τέρατος του Τζίλα, με τις 32 φωτογραφίες να’ναι του πίσω μέρους του ζώου που έφευγε, οι οποίες αποτελούσαν το περισσότερο του κόπου μου. Όταν γύρισα στο φορτηγό μου μετά απ’αυτήν την εκδρομή, συνειδητοποίησα ότι στον ενθουσιασμό μου, είχα ξεχάσει να βάλω χειρόφρενο, γιατί το όχημά μου τώρα ήταν αρκετά πιιο κάτω στο λόφο απ’όπου το είχα αφήσει. Την επόμενη μέρα, κοντά στην προηγούμενη θέαση, εντόπισα ένα άλλο τέρας του Τζίλα να περνά έναν άλλο δρόμο. Και τα δύο αυτά ζώα διέφυγαν της προσοχής μου με υψηλή ταχύτητα για ένα τέρας του Τζίλα. Κανένα δεν επέδειξε επιθετική συμπεριφορά, με την εξαίρεση ενός χαμηλού συρριστικού ήχου. Εάν στριμωχτούν εντούτοις, τα τέρατα του Τζίλα θα πραγματοποιήσουν μια εντυπωσιακή επίδειξη απειλής κοιτάζοντας προς την απειλή, ανοίγοντας πλατιά το στόμα τους, συρρίζοντας δυνατά, και περιστασιακά πηδώντας στον παρενοχλητή τους. Και τα δύο αυτά ζώα παρατηρήθηκαν κατά τις πρωινές ώρες του τέλους του Μαΐου. Η θερμοκρασία ήταν 24 βαθμοί Κελσίου και η υγρασία ήταν στο 60% και στις δύο ππεριπτώσεις. Με μόνο δύο θεάσεις σε 13 χρόνια, θεωρώ ακόμα τον εαυτό μου τυχερό που έχει κατορθώσει να παρατηρήσει αυτό το ζώο στη φύση.

Φροντίδα στην αιχμαλωσία

Ο μόνος τρόπος νόμιμης διατήρησης ενός τέρατος του Τζίλα είναι η αγορά απογόνων από αναπαραγωγές στην αιχμαλωσία, και πάλι ακόμα πολλές πολιτείες ρυθμίζουν ή απαγορεύουν τη διατήρησή τους. Τα τέρατα του Τζίλα γίνονται ενδιαφέροντα κι ανθεκτικά ζώα στην αιχμαλωσία. Είναι ευκολότερη η στέγαση των ζώων ατομικά, για ευκολία στο τάισμα. Πολλοί εκτροφείς είχαν επιτυχία εντούτοις, με προσέγγιση αποικίας, αρκεί τα ζώα να χωρίζονται κατά την ώρα του ταΐσματος, και να παρατηρούνται στενά κατά την εποχή αναπαραγωγής για να εξασφαλιστεί ότι τα αρσενικά δεν τραυματίζονται μεταξύ τους. Τα τέρατα του Τζίλα είναι αρκετά μεγάλα ζώα, και χρειάζονται μεγάλα περιβάλλοντα. Οι ελάχιστες διαστάσεις ενός ατομικού τερραρίου για ένα τέρας του Τζίλα θα πρέπει να είναι 1,3χ0,66χ0,66 μέτρα, το μεγαλύτερο είναι πάντοτε καλύτερο. Μεγάλες ποτίστρες για βοοειδή δουλεύουν πολύ καλά για ομάδες τεράτων του Τζίλα, εφόσον παρέχεται αρκετή ζέστη και κρυψώνες. Τα υποστρώματα για τα τέρατα του Τζίλα μπορεί να περιλαμβάνουν άμμο για παιδική χαρά, σπασμένο φλοιό, εφημερίδα, ή φυσικό υπόστρωμα. Τα τέρατα του Τζίλα αγαπούν να σκάβουν. Ένα μείγμα άμου για παιδική χαρά, τύρφης, και σπασμένου φλοιού, το οποίο επιτρέπει σ’αυτά τα ζώα να κατασκευάζουν κρυψώνες, μπορεί να είναι μεταξύ των καλύτερων επιλογών υποστρώματος. Τα τέρατα του Τζίλα τα πάνε καλά με διαβάθμιση θερμοκρασίας των 24-27 βαθμών Κελσίου στη δροσερή πλευρά και με ένα θερμό σημείο στους 29-32 βαθμούς. Τα τέρατα του Τζίλα επίσης αγαπούν την υγρασία, και θα πρέπει να τους παρέχεται ένα σημείο υγρασίας. Τα σημεία υγρασίας μπορούν να κατασκευαστούν από πλαστικά δοχεία αρκετά μεγάλα ώστε να χωρούν ένα τέρας του Τζίλα. Θα πρέπει ν’ανοιχτεί στη μία άκρη του δοχείου μια τρύπα πρόσβασης και υγρή τύρφη ή βρύα σφάγνουν να τοποθετηθούν μέσα ώστε να γεμίσουν περίπου το μισό όγκο του κουτιού. Τα τέρατα του Τζίλα θα χρησιμοποιούν συχνά τέτοιες περιοχές γι’αρκετό χρόνο της μέρας. Θα πρέπει επίσης να παρασχεθούν κι άλλες κρυψώνες, ώστε τα ζώα να μπορούν να διαλέξουν τις προτιμώμενες περιβαλλοντικές τους συνθήκες. Τη νύχτα, η θερμοκρασία μπορεί να επιτραπεί να πέσει στους 21-24 βαθμούς Κελσίου. Επειδή τα τέρατα του Τζίλα είναι ημερόβια, θα πρέπει να τους παρασχεθεί μια φυσική φωτοπερίοδος. Μετά τη χειμέρια νάρκη, ένα πρόγραμμα 8 ωρών φωτός, 16 ωρών σκότους που θ’αυξάνεται μέχρι το καλοκαίρι σ’ένα μέγιστο 14 ωρών φωτός, 10 ωρών σκότους είναι ωφέλιμο(Strimple, 1995). Τα τέρατα του Τζίλα θα δεχτούν εύκολα τρωκτικά του κατάλληλου μεγέθους, και θα πρέπει να ταΐζονται με αρκετά θηράματα μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Μετά τη χειμέρια νάρκη εντούτοις, τα τέρατα του Τζίλα θα πρέπει να ταΐζονται δύο φορές περισσότερο απ’τη διατροφή συντήρησής τους ως προετοιμασία για τις καταπονήσεις της αναπαραγωγής. Σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να ταΐζονται τα τέρατα του Τζίλα με αβγά κότας ή κοτοπουλάκια. Μια διατροφή από κοτόπουλο θα οδηγήσει σε διατροφικές ελλείψεις. Αν και τα τέρατα του Τζίλα καταναλώνουν ολόκληρα θηράματα στην αιχμαλωσία, κι έτσι λαμβάνουν τη βιταμίνη d3 από τα όργανα των ζώων που καταναλώνουν, θα πρέπει πάλι να παρέχεται φωτισμός πλήρους φάσματος, αφού τα ζώα είναι ημερόβια, και ο φυσικός φωτισμός μπορεί να είναι ωφέλιμος.

Αναπαραγωγή

Το φύλο του τέρατος του Τζίλα είναι δύσκολο στον καθορισμό του, μία μέθοδος είναι η παρακολούθηση της συμπεριφοράς κατά την περίοδο αναπαραγωγής. Εάν ένα τέρας του Τζίλα γεννήσει αβγό, είναι θηλυκό, εάν ανεβαίνει δραστήρια πάνω στα άλλα τέρατα του Τζίλα, είναι πιθανότατα αρσενικό (όχι πολύ χρήσιμη μέθοδος!). Μια άλη μέθοδος αρκετά αξιόπιστη είναι η ακτινογραφία, με τη μέτρηση του μήκους και του πλάτους ενός συγκεκριμένου οστού στη λεκανιαία ζώνη. Αυτό έχει αναφερθεί ως αξιόπιστος τρόπος καθορισμού των φύλων (Strimple, 1995), αλλά χρειάζεται τη βοήθεια ενός πεπειραμένου κτηνιάτρου ερπετών. Πρόσφατα, έχει προταθεί η ανάλυση του dna για τον καθορισμό του φύλου. Για περισσότερες πληροφορίες γι’αυτό, δείτε
Την ιστοσελίδα για τα τέρατα του Τζίλα του δρ. Mark Seward.
Τα τέρατα του Τζίλα θα πρέπει να πέσουν σε χειμέρια νάρκη για την ενθάρρυνση της επιτυχούς αναπαραγωγής. Δύο εβδομάδες πριν την ψύξη, μην ταΐζεται τα άτομα προς αναπαραγωγή, αφήνοντας τους πεπτικούς σωλήνες να καθαρίσουν. Μετά την περίοδο του καθαρίσματος, κατεβάζετε αργά τη γενική θερμοκρασία μέσα στο διάστημα των δύο εβδομάδων, μέχρι να επιτευχθεί η θερμοκρασία της χειμέριας νάρκης των 10-12,7 βαθμών Κελσίου. Βεβαιωθείτε ότι παρέχετε στα διαχειμάζοντα τέρατα του Τζίλα πρόσβαση στο νερό πάντοτε για να προλάβετε την αφυδάτωση. Πολλοί εκτροφείς ξεκινούν τον κύκλο της ψύξης το Νοέμβριο, με την περίοδο της χειμέριας νάρκης να διαρκεί μέχρι το Μάρτιο. Η περίοδος χειμέριας νάρκης θα πρέπει να διαρκεί από 2 έως 4 μήνες.

Μετά την περίοδο της χειμέριας νάρκης, ομαδοποιήστε όλα τα ζώα σ’ένα μεγάλο περιβάλλον για αναπαραγωγή. Τα αρσενικά τέρατα του Τζίλα θα επιδοθούν σε μάχη, οπότε είναι απαραίτητο να παρατηρείτε στενά την ομάδα εκείνο το διάστημα για να βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχει κανένας τραυματισμός. Η μάχη μεταξύ αρσενικών φαίνεται να ενεργοποιεί την αναπαραγωγική δραστηριότητα, με το νικηφόρο αρσενικό να πηγαίνει να ζευγαρώσει με τα θηλυκά. Η αφαίρεση των αρσενικών για λίγες μέρες και η επανεισαγωγή τους συχνά πυροδοτεί ένα νέο γύρο αναπαραγωγικής δραστηριότητας, και μπορεί ν’αυξήσει την πιθανότητα γόνιμων αβγών. Η αναπαραγωγή ενός μόνο ζευγαριού μπορεί να’ναι επίσης επιτυχής, αλλά πολλοί εκτροφείς αναφέρουν υψηλότερα ποσοστά ωοτοκίας και γονιμότητας με την κατάσταση της αναπαραγωγικής ομάδας. Ταΐζετε τα ζώα, ιδίως τα θηλυκά, αρκετά σ’αυτό το διάστημα. Είναι επίσης ωφέλιμη η συμπλήρωση της διατροφής των θηλυκών τεράτων του Τζίλα με ασβέστιο, οι καταπονήσεις της παραγωγής αβγών είναι υπερβολικά απαιτητικές. Το μέγεθος της γέννας μπορεί να κυμαίνεται στα 2-11 αβγά. Η εγκυμοσύνη διαρκεί περίπου 35-55 ημέρες. Όταν το θηλυκό πλησιάζει στην ωοαπόθεση, συχνά θ’αλλάξει το δέρμα του. Αυτό είναι σημείο για τη μετακίνηση του θηλυκού στο δικό του χώρο και για την παροχή ενός θαλάμου ωοτοκίας. Βεβαιωθείτε να ελέγχετε το θάλαμο συχνά, αφού τα τέρατα του Τζίλα θα φάνε τα αβγά τους. Επωάστε τα αβγά σε ελαφρώς υγρό βερμικουλίτη (αναλογία νερού με βερμικουλίτη 1:3 κατά βάρος). Τα αβγά του τέρατος του Τζίλα δεν ανέχονται την πολύ υψηλή υγρασία, και είναι επιρρεπή σε μυκητικές προσβολές. Η υγρασία στον επωαστήρα θα πρέπει να βρίσκεται στο 50-60%. Ένας καλός δείκτης των αναγκών σε υγρασία είναι τα ίδια τα αβγά, εάν αρχίζουν να βαθουλλώνουν, προσθέστε λίγο νερό στο βερμικουλίτη. Οι θερμοκρασίες επώασης θα πρέπει να κυμαίνονται στους 25,5-27,7 βαθμούς. Τα αβγά συνήθως εκκολάπτονται σε 120-150 μέρες. Αμέσως πριν την εκκόλαψη, τα αβγά θα (βαθουλώσουν) και το δέρμα του νεοσού μπορεί νά’ναι ορατό μέσα από το κέλυφος. Τα νεογέννητα τέρατα του Τζιλα θα πρέπει να στεγάζονται μεμονωμένα, και θα πρέπει να τους προσφέρονται οι ίδιες περιβαλλοντικές συνθήκες όπως και τα ενήλικα.

Το τέρας του Τζίλα είναι καταπληκτικό είδος στη διατήρης κι αναπαραγωγή, εντούτοις, μόνο οι πεπειραμένοι ερπετοχομπίστες θα πρέπει να διατηρούν δηλητηριώδη είδη. Το τέρας του Τζίλα, αν και αργό σε σύγκριση με τα περισσότερα δηλητηριώδη φίδια, πάλι έχει επικίνδυνα τοξικό δηλητήριο και θα πρέπει ν’αντιμετωπίζεται με τον ανάλογο σεβασμό.

Αναφορές

Stebbins, Robert C. 1985. Western Reptiles and Amphibians. Houghton Mifflin Company. New York, NY.
Strimple, Pete. 1995. «Captive Reproduction of Gila Monsters A Review». Reptiles.

Ευχαριστίες

Θά’θελα να ευχαριστήσω τον Matt Smith για τις προσθήκες του όσον αφορά τη διαχείριση στην αιχμαλωσία των τεράτων του Τζίλα.

Σημειώσεις:
1. Ο φωτισμός πλήρους φάσματος είναι αυτός που περιέχει και την υπεριώδ (uv) ακτινοβολία, η οποία είναι απαραίτητη στα ημερόβια ερπετά για τη σύνθεση της βιταμίνης d3, η οποία βοηθά στο μεταβολισμό του ασβεστίου. Πολλά ημερόβια ερπετά και πουλιά επίσης βλέπουν το χαμηλό υπεριώδες φάσμα, γι’αυτό μια τέτοια λάμπα προτείνεται ακόμα κι αν το ζώο δεν έχει ανάγκη σύνθεσης d3, όπως σ’αυτήν την περίπτωση.
2. Αν και πολύ αργό ζώο, το τέρας του Τζίλα είναι το ερπετό με τη μεγαλύτερη αερόβια ικανότητα που έχει μελετηθεί. Τα αρσενικά μπορούν να μάχονται ακούραστα για 9 ώρες, προσπαθώντας το ένα να βάλει κάτω το άλλο.
3. Στοιχεία του δηλητηρίου της σαύρας αυτής χρησιμοποιούνται πλέον φαρμακευτικά. Η
εξανατίδη
εγκρίθηκε από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων τον ΗΠΑ (δύσκολη διαδικασία) το 2005, ως αντιδιαβητικό φάρμακο. Η ουσία αυτή είναι συνθετική μορφή της πρωτεΐνης εξενδίνης-4 του σάλιου αυτής της σαύρας, η οποία μοιάζει κατά 50% με το ανθρώπινο γλυκακονοειδές πεπτίδιο-1, μια πεπτική ορμόνη που βοηθά στη ρύθμιση των επιπέδων της γλυκόζης και της ινσουλίνης.
4. Στην αιχμαλωσία τα τέρατα του τζίλα γίνονται πολύ ήρεμα και μπορεί κάποιος να τα χειριστεί ακόμα και με το χέρι με προσοχή. Αυτό δεν αποκλείει ωστόσο την πιθανότητα να δαγκώσουν.
5. Όπως ανέφερα στην αρχή, η οικογένεια των ηλοδερματιδών είναι η μόνη οικογένεια φανερά δηλητηριωδών σαυρών, όχι η μόνη οικογένεια δηλητηριωδών σαυρών. Στην πραγματικότητα αυτή η οικογένεια, μαζί με τις βαρανοειδείς, τις ιγκουανοειδείς και τις αποδοειδείς σαύρες, καθώς και τον απόγονο των βαρανοειδών, τα φίδια, ανήκουν στο μεγάλο κλάδο των τοξικοφόρων
(toxicofera),
μια ομάδα ερπετών που προήλθαν από έναν δηλητηριώδη κοινό πρόγονο κι έπειτα άλλα ισχυροποίησαν κι άλλα έχασαν τις ικανότητές του. Όλα τα τοξικοφόρα, ακόμα και τα αβλαβή, φέρουν σε μικρά τουλάχιστον ποσοστά ορισμένες τοξίνες, οι οποίες συνήθως ωστόσο δε μπορούν να βλάψουν τον άνθρωπο ή όποιο άλο ζώο δαγκώνεται απ’αυτά.
6. Η συγγραφέας του άρθρου, η Petra Spiess, είναι γνωστή Αμερικανίδα ερπετολόγος που έχει γράψει πάμπολλα άρθρα σχετικά με τα ερπετά, τη διατήρησή τους στην αιχμαλωσία και τη ζωή τους στη φύση. Έχει διατηρήσει κι αναπαραγάγει αρκετά είδη, ενώ έχει ασχοληθεί κι επιστημονικά μ’αυτά. Γράφει σε πολλά ερπετικά περιοδικά και παρόμοιες δημοσιεύσεις. Ασχολείται επίσης με αρχιτεκτονική, κήπους, πράσινο τρόπο ζωής και περιβαλλοντικά θέματα. Μπορείτε να επισκεφθείτε την προσωπική της ιστοσελίδα
εδώ.

Advertisements