Πηγή:
Ειδήσεις του National Geographic

Χελώνες ουρούν από το στόμα τους – ένα προτοφανές εύρημα
Η ούρηση από το στόμα βοηθά στη διατήρηση της υγείας του είδους, υποθέτει ένας επιστήμονας.

Η κινέζικη μαλακοχέλυα νεροχελώνα είναι το πρώτο γνωστό ζώο που ουρεί διά του στόματός του.

Rachel Kaufman

Για τα Νέα του National Geographic

Δημοσιευμένο στις 12 Οκτωβρίου του 2012

Όταν ένα είδος μαλακοχέλυας νεροχελώνας στην Κίνα κατουρά στις λιμνούλες, το κάνει μέσω του στόματός του – η πρώτη απόδειξη τέτοιας λειτουργίας σ’ένα ζώο, λέει μια νέα μελέτη.

Τα ευρήματα θα μπορούσαν επίσης να έχουν δύσκολα για το στομάχι αποτελέσματα για ανθρώπους με νεφρική ανεπάρκεια, λένε οι επιστήμονες.

Ερευνητές στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης Παρατήρησαν ότι οι νεροχελώνες του είδους Pelodiscus sinensis θα έβαζαν τα κεφάλια τους σε λιμνούλες νερού και θα κουνού΄σαν τις γλώσσες τους, αλλά δε θα έπιναν νερό.

Ο αρχηγός της μελέτης Yuen K. Ip και οι συνεργάτες του επίσης γνώριζαν ότι η μαλακοχέλυα νεροχελώνα είχε δομές παρόμοιες με βράγχια μέσα στο στόμα της, οι οποίες προηγουμένως είχε θεωρηθεί πως βοηθούσαν τη χελώνα ν’αναπνέει, αλλά στην πραγματικότητα δε λειτουργούσαν ως βράγχια.

«Εντούτοις, είδα μια ασυμφωνία εδώ,» είπε ο Ip διά e-mail. «Εάν οι χελώνα έχει πνεύμονες, γιατί να χρειάζεται να βυθίσει το κεφάλι της στο νερό (για ν’αναπνεύσει);»

Ιχνηλατώντας το κατούρημα της χελώνας

Για να το ανακαλύψουν, οι ερευνητές αγόρασαν ζωντανές χελώνες από μια κοντινή αγορά και τις διατήρησαν στο νερό για 6 μέρες. Μόνο το 6% της ουρείας – το κύριο συστατικό στα ζωικά ούρα πέρα απ’το νερό – που παραγόταν απ’τις χελώνες κατέληγε στα ούρα από τα πίσω μέρη τους.

Αφού οι ερευνητές αφαίρεσαν τα ερπετά απ’το νερό αλλά τους παρείχαν μία λιμνούλα, οι χελώνες βύθιζαν τα κεφάλια τους και, χρησιμοποιώντας τις λιμνούλες νερού ως στοματικό διάλυμα, έφτησαν 50 φορές περισσότερη ουρεία απ’όση βρισκόταν στο στοματικό έκκριμα. Η ουρεία ταξιδεύει μέσα απ’την αιματική κυκλοφορία των ερπετών στα στόματά τους, άρα τεχνικά δεν πρόκειται για ούρηση.

Η ομάδα επίσης βρήκε ότι οι νεροχελώνες φέρουν ένα γονίδιο που παράγει μια εξειδικευμένη πρωτεΐνη που βοηθά στην αποβολή της ουρείας. Το γονίδιο εκφραζόταν στο στόμα τους, όχι στους νεφρούς τους.

Τα ερπετά ζουν σε υφάλμυρο νερό, το οποίο κάνει το κατούρημα απ’το στόμα μια έξυπνη προσαρμογή.

Εάν οι χελώνες απέβαλλαν την ουρεία με τον παραδοσιακό τρόπο – μια διαδικασία που απαιτεί πολύ νερό θα χρειάζονταν περισσότερο νερό για να παραμείνουν ενυδατωμένες.

Αυτό θα οδηγούσε σ’αυτό που ο Ip αποκάλεσε «φαύλο κύκλο απορρόφησης περισσότερου θαλασσινού νερού» – όπως και σ’εμάς, οι χελώνες θά’πρεπε να πιουν περισσότερο αλμυρό νερό για να κατεβάσουν το αλάτι στο αίμα τους, επειδή τα ερπετά δε μπορούν ν’αποβάλουν το αλάτι στα ούρα τους.

Ανταυτού, απλώς το ξέπλημα του στόματος χωρίς καθόλου πόση αλμυρού νερού βοηθά στη διατήρηση της υγείας των ζώων.

«Η ικανότητα απέκκρισης ουρείας διά του στόματος αντί του νεφρού ίσως έχει διευκολύνει την P. sinensis κι άλλες μαλακοχέλυες νεροχελώνες να εισβάλουν επιτυχώς στο υφάλμυρο ή και στο θαλάσσιο περιβάλλον,» είπε ο Ip.

Η έρευνα στο κατούρημα της χελώνας μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους

Το ενδιαφέρον της έρευνας του Ip στρέφεται στο «τι μπορούμε να μάθουμε απ’τον κόσμο των ζώων για να λύσουμε βιοΪατρικά προβλήματα,» προσέθεσε.

Με άλλα λόγια, η χελώνα με το στόμα γεμάτο κατούρημα θα μπορούσε μια μέρα να βοηθήσει ανθρώπους που έχουν πάθει νεφρική ανεπάρκεια. Σήμερα, ανθρώπινοι ασθενείς με κατεστραμμένους νεφρούς πρέπει να υπόκεινται σε αιμοκάθαρση για ν’αφαιρέσουν τα απόβλητα από την κυκλοφορία του αίματός τους.

«Υποθετικά,» είπε ο Ip, «εάν μπορούν να εκφραστούν στο στόμα ενός ασθενούς με νεφρική ανεπάρκεια μηχανισμοί ενεργής απέκκρισης ουρείας, η απέκκριση της ουρείας θα γίνεται πάλι, ξεπλένοντας το στόμα με νερό – όπως ακριβώς η μαλακοχέλυα νεροχελώνα.»

Προς το παρόν, εντούτοις – ίσως προς ανακούφηση πολλών ασθενών – η ιδέα είναι απλώς ένα στίγμα στο μάτι του Ip.

Η μελέτη για το κατούρημα της χελώνας βρίσκεται στο θέμα της πρώτης Νοεμβρίου του
Περιοδικού πειραματικής βιολογίας.

Τα υδρόβια ερπετά έχουν εξελίξει διάφορες τέτοιες παράξενες προσαρμογές. Εφόσον πλέον το δέρμα τους δε χρειάζεται νά’ναι τόσο στεγανό όπως των χερσαίων προγόνων και συγγενών τους, πολλά έχουν αυξήσει τη διαπερατότητά του, όπως οι μαλακοχέλυες νεροχελώνες για παράδειγμα, απ’το οποίο αναπνέουν σε κάποιον βαθμό, αν κι όχι στο ποσοστό των αμφιβίων. Πολλά είδη πάλι αναπνέουν μέσω των βλενογόνων του στόματος, του λαιμού και της αμάρας υποβρυχίως, ενώ χρησιμοποιούν σχεδόν εξολοκλήρου αυτόν τον τρόπο αναπνοής κατά τις αδρανείς περιόδους, όπως κατά τη χειμέρια νάρκη. Τέλος λίγα είδη έχουν μια μοναδική προσαρμογή στην αμάρα η οποία λειτουργεί ως ενεργητικό βράγχιο, με προεξοχές για μεγαλύτερη επιφάνεια και ικανότητα απορρόφησης κι εκπνοής νερού, όπως στο είδος Rheodytes leucops της Αυστραλίας. Όμως το συγκεκριμένο απεκριτικό σύστημα της μαλακοχέλυας νεροχελώνας είναι πραγματικά προτότυπο. Οι θαλάσσιες χελώνες έχουν επίσης αδένες κοντά στα μάτια τους για την απόρριψη των αλάτων, αλλά όχι της ουρείας. Αδένες τέτοιους ωστόσο έχουν κι ερημικά είδη για τον ίδιον ακριβώς όμως λόγω, όπως οι ουρομάστιγες σαύρες, καθώς κι απόγονοι τέτοιας οικολογίας ειδών όπως οι ιγκουάνες.

Οι μαλακοχέλυες νεροχελώνες (οικογένεια trionychidae) είναι μια μοναδική ομάδα νεροχελωνών με αρκετά πλατύ σώμα, λείου καβούκι καλυμμένο με δέρμα και μακρύ λαιμό. Για το κινέζικο είδος είχα γράψει παλαιότερα
εδώ.
Είναι είδος που εκτρέφεται σε λίμνες στην Ανατολική Ασία για ανθρώπινη κατανάλωση, και γι’αυτό μάλλον οι επιστήμονες το αγόρασαν τόσο εύκολα σε μια αγορά, όπως αναφέρουν. Άραγε οι χελωνούλες μετά επέζησαν ή φαγώθηκαν;

Δεν κατάλαβα ωστόσο πώς γίνεται τα ερπετά να μη μπορούν να αποβάλλουν το αλάτι μέσω των ούρων. Αν δεν αποβάλουν άλατα τι αποβάλλουν, σκέτο νερό; Τα ερπετά δε μπορούν να κάνουν ούρα πυκνότερα από το εσωτερικό τους υγρό ωστόσο, αλλά και αυτό τό’χουν αντιμετωπίσει μ’άλλες προσαρμογές, π.χ. με τη μετακίνηση των ούρων στο παχύ έντερο για την απορρόφηση του επιπλέον νερού (διαψιδωτά και πουλιά) ή την επαναπορρόφηση του νερού απ’την ουροδόχο κύστη (χερσαίες χελώνες). Μήπως κάτι άλλο ήθελε να πει το άρθρο;

Ακόμα πιστεύω πως κανένας νεφροπαθής δε θα διαφωνούσε με μια τέτοια θεραπεία, ακόμα κι αν χρειαζόταν να κατουράει απ’το στόμα. Αυτοί οι άνθρωποι βασανίζονται κάθε λίγες μέρες με αιμοκαθάρσεις, κατά τις οποίες όλο τους το αίμα φιλτράρεται από ειδικό μηχάνημα για την κατακράτηση των άχρηστων ουσιών, και στο διάστημα μέχρι την αιμοκάθαρση δε μπορού ν’αποβάλλουν καμία άχρηστη ουσία. Σκεφτείτε κάποιο φάρμακο ή μια τυχαία δηλητηρίαση τι συνέπιεες θα είχε σ’αυτά τα άτομα. Επομένως το κατούρημα απ’το στόμα θά’ταν κάτι σωτήριο γι’αυτούς, όχι κάτι σιχαμερό, αν και πιστεύω πως πολύ πιο εύκολα θ’αναπτυχθούν νέες τεχνικές αποκατάστασης νεφρών παρά αυτή η μέθοδος.

Τέλος καλό ειναι να ψάξετε το Περιοδικό της Πειραματικής Βιολογίας, βρίθει μελετών πάνω σε σχεδόν τα πάντα απ΄΄ο βιολογικά θέματα. Εγώ τό’ψαξα λίγο για τις ομάδες οργανισμών και λειτουργίες που μ’ενδιαφέρουν περισσότερο, δηλαδή για ερπετά, κουνέλια, νευρυικό σύστημα και πριόν, και βρήκα χιλιάδες αποτελέσματα.

Advertisements