Οι τελευταίες δύο μέρες ήταν αρκετά δύσκολες για τη
Φυτική συλλογή μου,
Μιας και η θερμοκρασία έπεσε απότομα, αλλά το χειρότερο ήταν οι δυνατοί άνεμοι. Ο άνεμος είναι ο χειρότερος εχθρός των φυτών μου, κι από αυτών έχουν κατά καιρούς καταστραφεί ή και σκοτωθεί διάφορα μέλη της συλλογής, και ίσως είναι η πρώτη αιτία καταστροφής της εμφάνισης των φυτών μου. Ως νοτιοδυτικό μπαλκόνι πέμπτου ορόφου με αρκετό χώρο μπροστά, το μέρος δέχεται έντονους ανέμους κάθε φορά που φυσάει πολύ, χωρίς κάποιο ικανοποιητικό εμπόδιο. Ενώ λοιπόν κάτω στο έδαφος τα φυτά θα μπορούσαν να προστατευθούν από ανεμοφράκτες, διαφορές στο έδαφος, ισχυρότερο ριζικό σύστημα, κλπ, εδώ στο μπαλκόνι το περιβάλλον θυμίζει περισσότερο έναν κάθετο βραχώδη εκτεθημένο γκρεμό. Η κατάσταση γίνεται όμως πολύ χειρότερη εάν σκεφτούμε πως εδώ τα φυτά έχουν διαθέσιμα μόνο λίγα λίτρα χώματος μέσα σε μια μικρή γλάστρα, κι όχι το καλά σχηματισμένο ριζικό σύστημα και τις βαθύτερες υγρότερες περιοχές του εδάφους που θα είχαν στη φύση.

Έτσι ο πολύς αέρας αφυδατώνει γρήγορα το χώμα, αρχικά τη λεπτή στρώση της επιφάνειας, με παρατεταμένο όμως άνεμο όλο και βαθύτερα. Οι μικρές γλάστρες, ιδίως αυτές με ελαφρύ χώμα ή μεγάλο φυτό πέφτουν εύκολα, συχνά με αρνητικά αποτελέσματα όπως σπάσιμο μερών του φυτού ή άδειασμα χώματος, κατάσταση που εκθέτει ακόμα περισσότερο τις ρίζες στην ξηραντική δύναμη του ανέμου. Τώρα για παράδειγμα έπεσε ο
εμβολιασμένος μου κάκτος
Και το μικροσκοπικό γλαστράκι με τη νεαρή ακόμα
Αλοκάσια,
Κι ο πρώτος ξεριζώθηκε, αλλά τον ξανάβαλα αμέσως. Παλαιότερα όμως θυμάμαι να έχασα μια διωναία (Dionaea muscipula), το γνωστό σαρκοφάγο φυτό έπειτα από πτώση της μικροσκοπικής της γλάστρας και παρατεταμένης παραμονής της έξω απ’αυτήν, με αποτέλεσμα να ξεραθεί όλη η τύρφη της. Τα μικρά γλαστράκια λοιπόν θα πρέπει να προστατεύονται καλά κατά του ανέμου. Μεγάλα φυτά σπάνια μου έχουν πέσει, θυμάμαι μια αγγελική που είχα παλιά σε μεγάλη γλάστρα, την οποία δένοντας στα κάγκελα έλυσα το πρόβλημα. Σε άλλα μπαλκόνια όμως με ψηλά φυτά σε μεγάλες γλάστρες υπάρχουν πολύ περισσότερες τέτοιες πτώσεις. Πρόσφατα το φυτό που μού’πεφτε πολύ συχνά, ακόμα και με μέτριο αέρα, ήταν η
Αραουκάριά μου,
Το αγαπημένο μου κωνοφόρο, το οποίο βρισκόταν σε μια αρκετά μικρή γλάστρα για το ψηλό μέγεθός του. Πριν ένα μήνα περίπου όμως τη μεταφύτευσα σε μεγαλύτερη γλάστρα, οπότε χθες ο υπερβολικός άνεμος άσκησε τόση πίεση στον κορμό ώστε να μετακινήσει τη μπάλα χώματος του φυτού, καθιστώντας αναγκαία την ξαναφύτευσή του όρθια. Κατά τη μεταφύτευση έσπασε ένα χαμηλό κλαδάκι, απ’όπου μετά από λίγο έσταζε ρετσίνι, αν κι αυτό έκλεισε γρήγορα. Νόμισα επίσης πως σχίστηκε λίγο ο φλοιός από τον άνεμο, αλλά διαψεύστηκα. Τα προβλήματα ωστόσο δεν είναι αυτά, αλλά η δυσκολία προσαρμογής αυτού του είδους στις μεταφυτεύσεις που με αγχώνει αρκετά. Ήδη οι ρίζες του δεν είχαν πιάσει καλά στο νέο χώμα, γι’αυτό ο αέρας κούνησε τόσο εύκολα το φυτό. Το φυτό αυτό δε μπορεί να δεθεί στα κάγκελα, εξαιτίας των ακτινωτών συμμετρικών κλαδιών του που δε θέλω να συμαζέψω ούτε λίγο, γιατί θα χαλάσει η πανέμορφή εμφάνισή του. Για την αντιμετώπιση της ξήρανσης του εδάφους, ποτίζω όταν χρειαστεί.
Η ξηραντική δύναμη του αέρα επηρεάζει και τα ίδια τα φυτά πέρα απ’το χώμα τους. Η εξάτμιση του νερού συνεχίζεται σε κάποιον βαθμό ακόμα κι αν τα στόματα είναι κλειστά, τα οποία το φυτό κλείνει όσο μπορεί έτσι κι αλλιώς σε περίπτωση δυνατού ανέμου. Σε φυτά λοιπόν με μειωμένο έλεγχο των στομάτων, έχω παρατηρήσει ότι ο αέρας τα μαραίνει αρκετά εύκολα, αν κι ευτυχώς ακόμα δεν έχω σημειώσει πραγματική ξήρανση απ’τον άνεμο εκτος απ’τη διωναία, αλλά σίγουρα θα μπορεί να γίνει. Αντίθετα φυτά προσαρμοσμένα στην ξηρασία με χνουδωτά φύλλα, παχιά επιδερμίδα ή παχύφυτα, όλα με αυξημένο στοματικό έλεγχο, δεν παρουσιάζουν κάποια αλλαγή ακόμα και σε υπερβολικούς ανέμους, αν και τα μοσχεύματα παχυφύτων ή τα νεαρά παχύφυτα αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα. Πέρα απ’το πότισμα, δεν υπάρχει άλλος τρόπος περιορισμού της επιδερμικής εξάτμησης.

Η χειρότερη συνέπεια ωστόσο του αέρα είναι στην εμφάνιση των φυτών με την καταστροφή τους σχήματός τους, το οποίο μπορεί να επηρεάσει αι την υγεία τους με το μεγάλο βάρος της αποκατάστασης των βλαβών. Φανταστείτε έναν μικρό κήπο την άνοιξη με μεγάλα πλατιά φύλλα, λεπτούς βλαστούς και λεπτά άνθη, τα οποία όλα θα καταστραφούν απ’τον αέρα, και για όλον τον υπόλοιπο χρόνο δε θα είναι ποτέ όπως πριν. Ευτυχώς αυτό δεν έχει γίνει ποτέ στο μπαλκόνι μου, αν και το φοβάμαι. Οι περισσότεροι ισχυροί άνεμοι χτυπούν το φθινόπωρο και το χειμώνα, οπότε και λίγο να χαλάσει η εμφάνιση συνήθως επιδιωρθώνεται την επόμενη χρονιά, εκτός κι αν φυσικά καταστραφούν ισχυρά κλαδιά, αν και κάτι τέτοιο ευτυχώς δεν έχει γίνει. Δε χτυπούν όμως όλοι οι άνεμοι εκείνες τις περιόδους. Έχει τύχει να φυσήξει δυνατά και το καλοκαίρι, και, όπως έγινε φέτος, νωρίς το Σεπτέμβριο, οπότε είχα μερικές καταστροφές. Ο αέρας τότε ήταν τόσο δυνατός, ώστε λύγισε τους μίσχους, δεν έριξε όμως επειδή δεν ήταν ακόμα η εποχή τους, τα φύλλα του
Γίνκγο μου,
Ενός άλλου ιδιαίτερου και σπάνιου φυτού, τα οποία όσα λύγησαν μαράθηκαν μετά κι αναγκάστηκα να τα κόψω, με αποτέλεσμα τα μισά περίπου φύλλα του φυτού να λείπουν. Φέτος λόγω αρκετά ζεστού φθινοπώρου όμως τα φύλλα άργησαν να κιτρινίσουν, οπότε το έκαναν κατά τα μέσα του Νοεμβρίου. Ενώ λοιπόν ήταν πάνω στο φυτόσχεδόν κατακίτρινα και φωτεινά, όχι όμως όλα ακόμα στη φάση της πτώσης τους, ήρθε ο αέρας χθες και τα Λύγισε όλα, ρίχνοντας αρκετά. Όσα λίγα έμειναν λυγισμένα, μαραμένα και κρεμασμένα πάνω στο φυτό τά’κοψα, οπότε το γίνκγο μου έμεινε άφυλλο μια βδομάδα περιπου πριν την κανονική πτώση των φύλλων. Ως κάτοικοι εκτεθημένου μπαλκονιού, και τα ποώδη φυτά επηρεάζονται. Θυμάμαι παλαιότερα πως μια
Πετούνια
Μάλλον 20 εκατοστών Είχε σπάσει στη μέση εξαιτίας του αέρα, ενώ τα φύλλα μιας
Νεραγκούλας
Και μιας
φραουλιάς
Είχαν λυγίσει. Τα κοίλα φυλλα των
Κρεμμυδιών
Επίσης λυγίζουν και καταρρέουν με τον αέρα. Αυτήν τη φορά επηρεάστηκαν τα κρεμμύδια, ένας πανσές ο οποίος έχασε τη στήριξή του κι έπρεπε να βάλω λίγο χώμα στη βάση του για να τον σηκώσω, και η νεραγκούλα. Δε μπορώ να κάνω τίποτα για τις βλάβες στα φυτά απ’τον άνεμο εκτος από τη μετακίνηση όσων μπορώ σε κάπως πιο προστατευμένο σημείο του μπαλκονιού. Το μόνο καλό που προσφέρει ο αέρας είναι η ενεργοποίηση της ισχυροποίησης των ξυλωδών μερών
Εξαιτίας των συνεχών αναταράξεων,
Αν κι αυτό σίγουρα θα μπορούσε να γίνει και με πολύ λιγότερο άνεμο.

Η πτώση της θερμοκρασίας και οι δυνατοί άνεμοι χθες σηματοδότησαν τη μέρα που έπρεπε τελικά φέτος να μαζέψω τα ευπαθή φυτά. Κάθε χρόνο, συνήθως προς τα τέλη του Νοεμβρίου, αν και τώρα λόγω θερμού φθινοπώρου χθες, μαζεύω όλα τα ευπαθή στο κρύο φυτά και τα μεταφέρω στο κλιμακοστάσιο ή δίπλα σ’αυτό της πολυκατοικίας, ένα μέρος με μέτριο φως, δροσιά, ελαφρύ ρεύμα αέρος και θερμοκρασίες που δεν πέφτουν ποτέ κάτω απ’το μηδέν. Κι άλλοι όροφοι έχω παρατηρήσει πως φέρνουν τα φυτά τους σε παρόμοιο μέρος. Εκεί τα φυτά παραμένουν μέχρι τα μέσα-τέλη του Μαρτίου, οπότε ξαναβγαίνουν έξω. Για την απόφαση της μέρας που θα μαζευτούν μέσα ή θα βγουν έξω χρησιμοποιώ τις προγνώσεις του καιρού, αλλά αν αυτές δεν υπάρχουν θεωρητικά θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω τις εποχιακές αντιδράσεις των ανθεκτικών φυτών, π.χ. πτώση φύλλων των φυλλοβόλων το φθινόπωρο και ξεκίνημα ανάπτυξης την άνοιξη για να κανονίζω τις μέρες. Τα φυτά λοιπόν εκείνα μένουν μέσα για όλο αυτό το διάστημα, ακόμα κι αν έξω έχει λίγες μέρες καλύτερου καιρού, άλλωστε έχουν ολόκληρη άνοιξη, καλοκαίρι και φθινόπωρο για την ανάπτυξή τους.

Πριν μεταφερθούν τα φυτά στο σημείο αυτό, πρώτα ποτίζονται μια φορά καλά, το πιατάκι τους καθαρίζεται κι έπειτα μερικά είδη γρήγορης ανάπτυξης κλαδεύονται. Στη
Μπρουγκμάνσια
Για παράδειγμα κόβω τα περισσότερα ψηλά κλαδιά, ενώ στη
Μπανανιά
Σχεδόν όλα τα φύλλα. Μετά απ’αυτές τις διαδικασίες, τα φυτά τοποθετούνται στα σκαλιά ανάλογα με τις ανάγκες τους σε φως, με τα πιο απαιτητικά είδη πιο ψηλά, πλησιέστερα στο παράθυρο του κτιρίου, και τα κλαδεμένα ή τα παχύφυτα πιο κάτω. Όλα τα φυτά περιέρχονται σε καθεστώς παραμέλησης εκείνη την εποχή με αραιά και λίγα ποτίσματα ακόμα και μια φορά το μήνα. Τα παχύφυτα έτσι κι αλλιώς αδρανοποιούνται αρκετά, κι αυτό δεν τα πειράζει, τα άλλα φυτά όμως καταπέφτουν κάπως, αν και την άνοιξη επανέρχονται γρήγορα. Τώρα ωστόσο το καθεστώς θα πρέπει ν’αλλάξει, μιας κι έχω φτέρες, που χρειάζονται περισσότερη φροντίδα ακόμα και τοτε, και την αραουκάρια η οποία δε θέλω ούτε ένα κλαδάκι της να ξεραθεί. Παχύφυτα φέτος δεν έχω μέσα, μιας κι όλα τα είδη που έχω τώρα αντέχουν στις ελαφριές παγωνιές της περιοχής. Το μόνο μη ανθεκτικό ήταν ο εμβολιασμένος κάκτος, τον οποίον μετέφερα μέσα στο σπίτι. Δεν έχω χάσει ποτέ φυτό κατά το διάστημα διαχείμασης, εκτός από την πρώτη χρονιά που τό’κανα αυτό, πριν περίπου 6 χρόνια, οπότε ακόμα δεν είχα και πολλή εμπειρία.

Η ανάπτυξη στο διάστημα διαχείμασης είναι σχεδόν μηδαμινή, αν κι έχω παρατηρήσει σε μερικά παχύφυτα λίγα καχεκτικά φύλλα όλο το χειμώνα, ενώ πέρσι η Εχεβέριά μου Ξεκίνησε την ανάπτυξη ανθοφόρου στελέχους από τον Ιανουάριο. Φυτά που ανθίζουν στις μικρές μέρες του χειμώνα, όπως η καλαγχόη και η υπομονή (κάποτε είχα κι απ’τα δύο) το κάνουν τότε. Η ενεργοποίηση της κανονικής ανάπτυξης ωστόσο γίνεται με την αισθητή επιμίκυνση της φωτοπεριόδου, κατά τα τέλη Ιανουαρίου ή το Φεβρουάριο, οπότε όλα σχεδόν τα διαχειμάζοντα φυτά αρχίζουν να παράγουν καχεκτικά φύλλα και βλαστούς. Εάν η ενεργοποίηση αυτή διαρκεί, αρχίζω να εντείνω λίγο περισσότερο το πότισμα, επειδή αλλιώς οι νεαρές κορυφούλες μπορεί να ξεραθούν. Έχω βλάψει ακόμα και παχύφυτο από έλλειψη ποτίσματος στο διάστημα της ενεργοποίησης. Πρόπερσι το φεβρουάριο η
Εχεβέριά μου
Άρχισε να μαραίνεται από υπερβολική ξηρασία, και επανήλθε τελικά σ’ένα μήνα. Το πότισμα σταμαραμένα παχύφυτα πάντως δε θα πρέπει να’ναι έντονο, διότι συνήθως πολλές ρίζες φυτών τέτοιας κατάστασης έχουν ξεραθεί, με αποτέλεσμα το υπερβολικό νερό να μην απορροφάται και τελικά να σαπίζει το φυτό. Θα πρέπει απλώς το χώμα να παραμένει υγρό, μέχρι το φύλλωμα να διογκωθεί και πάλι, οπότε μπορεί να επανέλθει στα συνήθη επίπεδα.

Η έξοδος στον εξωτερικό χώρο γίνεται απλά χωρίς να χρειαστεί εγκληματισμός εφόσον ο ήλιος ακόμα δεν είναι έντονος, κι ως τώρα δεν έχω συναντήσει κανένα πρόβλημα μ’αυτό το σχήμα, ίσω ςόμως θα πρέπει να εγκληματίζω τις φτέρες. Μετά από λίγες μέρες έξω, γίνεται και η πρώτη λίπανση.

Το χειμώνα λοιπόν τον έχω υπερνικήσει μ’αυτήν τη μέθοδο, και το καλοκαίρι με το σύστημα του
Αυτόματου ποτίσματος.
Τις ασθένειες τις καταπολεμώ αμέσως όποτε εμφανίζονται. Το μόνο που δε θα μπορέσω να καταπολεμήσω ποτέ είναι ο αέρας, ο οποίος θα συνεχίζει να καταστρέφει τα φυτά μου.

Μερικά απ’τα φυτά στη σκάλα 10/12/2012. Στο κάτω σκαλί είναι η μπανανιά με το γλαστράκι της μικρής αλοκάσιας μέσα, και στο πάνω η
νεφρολεπίς φτέρη
και η μπρουγκμάνσια.

Advertisements