Αρία φυλή = η λευκή φυλή, η ινδοευρωπαϊκή φυλή, ή, κατά ναζιστική ερμηνεία, η ινδοευρωπαϊκή αλλά μάλλον η γερμανική φυλή που πρέπει να κυριαρχήσει σ’όλες τις υπόλοιπες γιατί είναι ανώτερη κατά κάποιον τρόπο. Η αλήθεια όμως είναι ότι αρχικά Άριοι αυτοαποκαλούνταν κυρίως λαοί που θα θεωρούνταν απ’τους Ναζί το αντίθετο από Άριοι.

Ο όρος Άριοι σχετίζεται κυρίως με τον ασιατικό κλάδο των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών. Δε λέω για Ινδοευρωπαίους, γιατί σ’εκεινες τις περιοχές η ινδοευρωπαϊκή φυλή έχει αναμειχθεί υπερβολικά με τοπικές φυλές όπως Δραβίδες ή Μογγόλους, αν και αυτή ήταν η φυλή που κατέκτησε μια εποχή εκείνες τις περιοχές και διέδωσε τη γλώσσα της. Ο όρος άρια (arya) λοιπόν συναντάται για πρώτη φορά στα σανσκριτικά, και ήταν το εθνώνυμο αρχικά του ινδοευροπαϊκού φύλου που κατέβηκε στην Ινδία πριν 4.000 χρόνια περίπου και λάτρευε τους βεδικούς θεούς, τα αντίστοιχα του ινδοευρωπαϊκού πανθέου, σύντομα κατέληξε όμως να σημαίνει τον ενάρετο ή τον ευγενή, στις πράξεις κι όχι στην καταγωγή. Στα αρχαία ινδικά έπη Ραμαγιάνα και Μαχαμπαράτα οι ήρωες που κάνουν ευγενείς ή ανώτερες πράξεις αποκαλούνται άρια, ενώ παρόμοια χρήση συναντάται και στα θρησκευτικά κείμενα του ινδουισμού, του βουδισμού και του τζαϊνισμού. Ευγενείς αρχικά θεωρούνταν μόνο οι Ινδοευρωπαίοι, οι οποίοι κατέβηκαν στην Ινδία με εχθρικές διαθέσεις, κατέλυσαν τον πολιτισμό του Ινδού των πιο πρωτόγονων Δραβίδων, κι εγκαθίδρυσαν τη θρησκεία του ινδουισμού με ινδοευρωπαϊκά και γηγενή στοιχεία. Κατά τη θρησκεία αυτήν ο πληθυσμός χωριζόταν σε κάστες ή βάρνα (χρώματα), τα ανώτερα των οποίων όπωςοι θέσεις των βραχμάνων και των εξουσιαστών κατείχαν οι λευκοί Ινδοευρωπαίοι, ενώ τα κατώτερα οι Δραβίδες χειρώνακτες. Παρά την απομόνωση των καστών, κάποια επιμιξία έγινε, αλλά ακόμα ως σήμερα οι απόγονοι των ανώτερων καστών είναι λευκότεροι και διατηρούν περισσότερα ευρωπαϊκά χαρακτηριστικά. Οι κάτοικοι της βόρειας Ινδίας επίσης, η οποία στα σανσκριτικά λεγόταν αριαβάτρα (κατοικία των Αρίων) και ήταν το σπουδαιότερο κέντρο επιρροής της ινδοευρωπαϊκής φυλής, έχει πληθυσμο με περισσότερα ευρωπαϊκά στοιχεία. Με επέκταση απ’τον αρχικό εθνικό χαρακτήρα λοιπόν, προήλθε η σημασία ως ευγενής, αν και στην πραγματικότητα οι περισσότεροι τέτοιοι θεωρούμενοι ευγενείς εξακολουθούσαν να είναι ινδοευρωπαϊκής καταγωγής.

Παρόμοια χρήση είχε ο όρος και στους γειτονικούς Πέρσες, οι οποίοι αυτοαποκαλούνταν και συνεχίζουν ν’αυτοαποκαλούνται Άριοι. Στα αβεστανικά ή αρχαία περσικά ο λαός τους ονομαζόταν «Αρίγια», ενώ στις νεότερες ερμηνείες των αβεστανικών ζωροαστρικών βιβλίων ο όρος «άιρια» δηλώνει τον σεβαστό. Ο όρος πάντως εδώ κράτησε κυρίως την εθνική του σημασία. Η λέξη «Ιράν» άλλωστε σημαίνει τη γη των Αρίων. Το όνομα αυτό για τη χώρα χρησιμοποιούταν από την αρχαιότητα, αλλά γνωστότερος μας είναι ο όρος «Περσία», από το Παρς του νότιου Ιράν, τον οποίον χρησιμοποιούσαν περισσότερο οι Αρχαίοι Έλληνες. Οι Αρχαίοι Έλληνες ωστόσο όταν αναφέρονταν στους Πέρσες συνήθως ανέφεραν διάφορες φυλές, όπως Πέρσες, Μήδους, Κάριους, κλπ, όχι ένα λαό. Κατά την Ελληνιστική και τη Ρωμαϊκή εποχή όμως γίνεται ευρεία στα ελληνικά και στα λατινικά η χρήση του όρου «Αριανοί» ή «Αρειανοί» για τον περσικό λαό, και «Αριανή» ή «Αρειανή» για την περιοχή τους. Σήμερα, εκτός από τη χώρα, ορισμένες φυλές διατηρούν ονόματα όπως Αλλάνι ή Ιρ που σχετίζονται ετυμολογικά με τους Αρίους.

Τέλος η γνωστή εθνότητα ινδικής καταγωγής που εξαπλώθηκε κατά το Μεσαίωνα στην Ευρώπη, οι Τσιγγάνοι, οι οποίοι φυλετικά είναι μείξη Ινδοευρωπαίων και Δραβίδων, έχουν μια φυλή που την ονομάζουνν «Αρλία» ή «Αρλίορα». Έχει άραγε κάποια σχέση με τους Άριους; Ίσως να έχει. Το συγκεκριμένο έθνος κατά μια θεωρία περιπλανώμενοι απόβλητοι κι εγκληματίες των κατώτερων καστών, εκδιώχθηκε απ’την Ινδία, οπότε ουδεμία σχέση έχει με τους άρια των επών. Εναλλακτικά θα μπορούσαν να είχαν πάρει το όνομα από τη διέλευσή τους από το Ιράν.

Παρά τις απόψεις των Ναζί, κανένας λαός στην Ευρώπη δεν έχει αποκληθεί ποτέ Άριος, στην καταγεγραμμένη ιστορία τουλάχιστον. Η λέξη προφανώς έχει πρωτοΪνδοευρωπαϊκή ρίζα, πιθανόν επίσης χρησιμοποιήθηκε ως εθνώνυμο ήδη απ’τον ινδοευρωπαϊκό λαό της Ασίας που μιλούσε την πρωτοΪνδοάρια γλώσσα, αλλά η αρχική της σημασία θα πρέπει νά’ταν άλλοι. Διάφορες ερμηνείες έχουν προταθεί για την ετυμολόγηση του όρου, όπως η σύνδεσή του με το ελληνικό «άριστος», «αριθμός», «αρμονία (η δασεία «h» μπήκε λόγω σύγχυσης με κάτι άλλο αργότερα)», και με το λατινικό «ars γεν. artis», την τέχνη. Κατ’αυτήν την ερμηνεία Άριοι είναι οι καλοί τεχνήτες ή οι μάστορες. Σύμφωνα με άλλη υπόθεση, η λέξη σχετίζεται με το «αρόω-ώ» = οργώνω, και παρόμοιες λέξεις που έχουν να κάνουν με την καλλιέργεια της γης, επομένως οι Άριοι είναι οι γεωργοί. Όποια κι αν είναι η ερμηνεία, το σίγουρο είναι ότι ο όρος συνδέθηκε από νωρίς στενά με την ευγένεια και την ανωτερότητα των λαών που τον χρησιμοποιούσαν.

Στην Ευρώπη η ιδέα των Αρίων ως Ινδοευρωπαίων εμφανίστηκε μόλις κατά τον 19ο αι., οπότε γίνονταν προσπάθειες εύρεσης του όρου σε ευρωπαϊκά έθνη, όπωςοι Ιρλανδοί. Όταν όμως έγινε φανερό πως δε χρησιμοποιήθηκεποτέ ο όρος στην Ευρώπη, έγινε μια άλλη ερμηνεία από ορισμένους υπερεθνικιστές, ότι δηλαδή ο παλαιότερος κλάδος των Αρίων κατέφυγε στην Ασία, διατηρώντας σήμερα όμως μόνο το όνομα, κι όχι τη φυλετική καθαρότητα. Υπεύθυνοι για την αρχική διάδοση της ιδέας της Αρίας φυλής ήταν ο Γάλλος Κώμης ντε Γκομπινώ (Comte de Gobineau) και ο Άγγλος Χιούστο Στιούαρτ Τσάμπερλαιν (Houston Stewart Chamberlain), οι οποίοι υποστήριζαν ότι οι λευκοί Ινδοευρωπαίοι ή Άριοι ήταν οι υπεύθυνοι για την πρόοδο του ανθρώπου και επομένως η ανώτερη φυλή. Η ιδέα απορροφήθηκε κι εξαπλώθηκε γρήγορα στο γερμανικό εθνικισμό του νεοσύστατου γερμανικού κράτους, όπου καθαροί Άριοι νοούνταν τα ξανθά και λευκά μέλη της γερμανικής ή νορδικής φυλής. Παράλληλα με την ανάπτυξη του γερμανικού εθνικισμού αναπτύχθηκαν και διάφορες
μυστικιστικές θεωρίες,
από το 1890 έως το 1930, με κυρίαρχη την αριοσοφία με σπουδαιότερους εκπροσώπους τον Γκουίντο φον Λιστ (Guido von List) και τον Γιοργκ Λαντς φον Λίμπενφελς (Jorg Lanz von Liebenfels), οι οποίες αναμείγνυαν στοιχεία γερμανικού εθνικισμού, γερμανικού παγανισμού, ανατολικών θρησκειών και διάφορων άλλων παραδόσεων για να φτιάξουν μια πίστη που θεωρούσε τους Γερμανούς ως την ανώτερη φυλή σε κοσμολογικό, πέρα από ανθρώπινο επίπεδο. Ο ναζισμός έπειτα υιοθέτησε πολλά στοιχεία αυτών των αντιλήψεων, αν κι ο ίδιος ο Χίτλερ ήταν αρκετά δύσπιστος όσον αφορά τις μυστικιστικές θεωρίες, τουλάχιστον επίσημα. Στη Ναζιστική Γερμανία Άριοι ήταν οι λευκοί Ινδοευρωπαίοι κάτοικοι, πλέον όχι μόνο οι της νορδικής φυλής διότι μεγάλος πληθυσμός της Γερμανίας δεν παρουσίαζε τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, ενώ μη Άριοι ήταν οι Εβραίοι, οι Τσιγγάνοι και λοιπά στοιχεία που έπρεπε να εκδιωχθούν ή να εξοντωθούν για την ανεμπόδιστη ανάπτυξη της Άριας Φυλής.

Μετά το τέλος του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου και μετά της θηριωδίες των Γερμανών, ο όρος «Άριοι» άρχισε να χάνει έδαφος, ώσπου σήμερα δε χρησιμοποιείται επισήμως για να χαρακτηρίσει τους Ινδοευρωπαίους. Η μόνη σημερινή χρήση είναι στον κλάδο των ινδοάριων γλωσσών, δηλαδή του ινδοευρωπαϊκού κλάδου που ομιλείται στην κεντρική και νότια Ασία.

Πηγές:
ετυμολογία του «Άριος»
οι Άριοι ως ευγενείς στην ινδική παράδοση
άρθρο της αγγλικής Wikipedia για τους Αρίους
άρθρο της αγγλικής Wikipedia για την αριοσοφία

Σημείωση: Ο όρος «Άριος» δε θα πρέπει να συγχέεται με το «άρειος», το επίθετο που αναφέρεται στο θεό Άρη, π.χ. Άρειος Πάγος, και κατ’επέκτασιν πολεμικός. Κατά τις αποδεκτότερες ετυμολογήσεις, ο Άρης δεν έχει καμία σχέση με την Άρια φυλή. Η χρήση του γίνεται κυρίως για να υποδηλώσει την πολεμική διάθεση των Αρίων, συνήθως σε νεοναζιστικό περιεχόμενο.

Πάντως οι εθνικιστές του 19ου αι., οι Ναζί και όσοι γενικότερα υποστηρίζουν πως οι Άριοι ήταν η ανώτερη και δυναμικότερη πολεμική φυλή δεν έχουν και απόλυτο άδικο. Από τα παραπάνω, αλλά και από πάμπολλα άλλα παραδείγματα, όπως την κάθοδο των ελληνικών φύλων στην Ελλάδα, τον Τρωικό Πόλεμο, την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τον επεκτατισμό των
Αρχαίων Γερμανών στην Ευρώπη,
την επέκταση των Ρωμαίων, κλπ, διαφαίνεται ότι οι πρωτόγονοι Ινδοευρωπαίοι ήταν μια ομάδα άγριων πολεμικών λαών που κάθε φορά που συναντούσαν δυσκολίες στον τόπο διαμονής τους, έκαναν επιδρομές στις γειτονικές περιοχές, πλιατσικολογούσαν κι έπειτα επιζητούσαν τον έλεγχο των ντόπιων. Αυτή η συμπεριφορά μπορούμε να πούμε πως διατηρήθηκε έως και πολύ αργότερα, αν όχι ως σήμερα, κι έτσι βλέπουμε τα ίδια στις σταυροφορίες, στην αποικιοκρατία, στους Παγκοσμίους Πολέμους κλπ. Σύμφωνα μ’αυτήν την άποψη οι Άριοι ήταν οι υπεύθυνη για την πρόοδο του κόσμου, αν νοήσουμε την πρόοδο ως αλλαγή έπειτα από ταραχές. Φυσικά και άλλα έθνη επεκτάθηκαν, πολέμησαν τους γείτονές τους και ίδρυσαν αποικίες, αλλά η Ευρώπη το έκανε αυτό στο μέγιστο βαθμό σε όλη την ιστορία της. Δεύτεροι μετά τους Ευρωπαίους ίσως είναι οι Άραβες, οι οποίοι επεκτάθηκαν για τη διάδοση του ισλάμ, και αναμφίβολα και για υλικές προσκτήσεις.

Advertisements