κλαδί με πυκνό φύλλωμα

καρπός του φυτού

ο ίδιος καρπός ανοιγμένος

μεγαλύτερο κλαδί

Το φυτό αυτό αμέσως μου τράβηξε την προσοχή όταν το συνάντησα στην αμμουδιά μιας παραλίας της Μεταμόρφωσης της Χαλκιδικής δίπλα στην
κατασκήνωση
όπου ήμουν τις προηγούμενες μέρες. Δεν είχα ξαναδεί τέτοιο είδος κι αμέσως πήρα λίγα δείγματα ώστε να τα φωτογραφίσω και να τα φέρω μαζί μου στη Θεσσαλονίκη για να τα φυτέψω. Τα φύτεψα τελικά, και τώρα που λείπω, όπως κι όλα τα φυτά μου, φροντίζονται από το
αυτόματο πότισμα.
Το διάστημα αυτό από προχθές είμαι στο χωριό μου (Πύργοι Κοζάνης), δεν είναι και τόσο γνωστό μέρος για να το ξέρετε.

Ήταν λοιπόν ένα φυτό με έρποντες, λεπτούς – υπολογίζω τη διάμετρο στο ενάμισι εκατοστό – σχεδόν ξυλώδεις βλαστούς, εύκαμπτους και δύσκολους στο κόψιμο με ινώδη ανοιχτό καφέ φλοιό, οι οποίοι κατά τόπους εκεί που άγγιζαν το έδαφος ή σε παχύτερα μέρη προς την αρχή τους έβγαζαν ρίζες. Κατά μήκος τους υπήρχαν διακλαδώσεις, άλλες μεγάλες κι άλλες μικρότερες, προφανώς στη θέση των μασχαλών των πρώην φύλλων, γιατί όλες οι διακλαδώσεις έβγαιναν στις μασχάλες των φύλλων. Τα φύλλα ήταν ιδιαίτερα, μακριά ανοιχτοπράσινα κοντά 10 εκατοστά και τριγωνικά σε τομή, όχι τόσο χυμώδη στο εσωτερικό όπως στην
αλόη,
αλλά ινώδη. Θεώρησα αρχικά πώς θά’ταν κάποιο παχύφυτο μονοκοτυλήδονο όπως η αλόη, όμως τα κύρια νεύρα των φύλλων στην κάτω πλευρά ήταν εγκάρσια παρά παράλληλα κι επίσης βρήκα ένα άλλο χαρακτηριστικό: Τα φύλλα ήταν αντίθετα, σε ορθή γωνία το επόμενο ζευγάρι ως προς το προηγούμενο, και οι βάσεις τους ήταν πάντοτε συνενωμένες αγκαλιάζοντας το βλαστό μέχρι το προηγούμενο ζευγάρι, με μια διόγκωση κατά τη μετάβαση από το προσκολλημένο στο βλαστό τμήμα στο ελεύθερο τριγωνικό, κι επίσης στην κορυφή δε βρήκα νεαρά φύλλα ή το τυλιγμένο επόμενο φύλλο όπως σε κάποιο μονοκοτυλήδονο. Το φυτό είχε δηλαδή χαρακτηριστικά της οικογένειας των αειζωιδών ή μεσημβριανθεμιδών σύμφωνα με την παλαιότερη και γνωστότερη ονομασία της, και η συγκεκριμένη δομή των φύλλων έμοιαζε εκπληκτικα πολύ με το
λίθοπα,
αυτό το γνωστό μικρό παχύφυτο που μοιάζει με βοτσαλάκι. Στην κορυφή ενός βλαστού επίσης υπήρχε καρπός, ο οποίος στεκόταν σ’ένα βλαστό με αραιότερα φύλλα, ήταν σφαιρικός με διάμετρο περίπου στα 6 εκατοστά με μερικά ξερά και μικρά φύλλα στη βάση του, ενώ η κορυφή του ήταν σκούρη, ξερή και ινώδης. Εσωτερικά ήταν γεμάτος με γλοιώδη χυμό και πάρα πολλά σπόρια. Ο χυμός του καρπού και λιγότερο αυτός του υπόλοιπου φυτού μύριζε ανάμεσα σε μήλο και χόρτο.

Πριν ρωτήσω όμως κανέναν στο Διαδίκτυο τι θα μπορούσε νά’ναι αυτό το φυτό, έψαξα λίγο μόνος μου με τους όρους «succulent plant triangular leaves cross section (παχύφυτο φυτό τριγωνικά φύλλα τομή)» και τελικά δεν έπεσα έξω. Πράγματι είναι μέλος των μεσημβριανθεμοειδών, και συγκεκριμένα είδος του γένους του καρπόβρωτου (Carpobrotus), με τέτοιο όνομα επειδη οι καρποί του τρώγονται. Τα φυτά λέγονται επίσης και σύκα των Οτεντότων (πρωτόγονη φυλή της Νότιας Αφρικής), γουρουνομούρες ή πάγοι. Το γένος περιλαμβάνει 25 είδη, όλα ιθαγενή της Νότιας Αφρικής εκτός ενός στη Χιλή και τεσσάρων στην Αυστραλία. Άλλα είδη έχουν πικρότερους κι άλλα γλυκύτερους καρπούς, ενώ το είδος C. glaucescens (γλαυκίζων καρπόβρωτος) έχει ασυνήθιστα για φρούτο αλμυρούς καρπούς. Στις περιοχές όπου φύονται άγρια αυτά τα φυτά, ο χυμός τους χρησιμοποιείται ακομα όπως αυτός της αλόης για δερματικά προβλήματα κι ερεθισμούς. Πηγή για τις πληροφορίες όσον αφορά το γένος είναι το
ανάλογο άρθρο της αγγλικής Wikipedia.
Δεν ξέρω το ακριβές είδος, όμως πιστεύω πως θά’ναι κάποιο διαδεδομένο όπως ο C. acinaciformis ή ο C. edulis.

Για να μπορεί το συγκεκριμένο φυτό όμως να ζει σε αμμώδες έδαφος με αρκετές πέτρες κάτω απ’τον ήλιο, μέσα στην ξηρασία, ίσως και με αλατότητα και το χειμώνα κάτω από δυνατούς ανέμους και σίγουρα ελαφριές παγωνιές, θα πρέπει νά’ναι πολύ ανθεκτικό κι εύκολο στην καλλιέργεια. Μόλις κάποιο απ’τα τρία μοσχεύματά μου ριζοβολήσει, θα το φυτέψω σε μια γλάστρα με ελαφρύ έδαφος και θα το καλλιεργώ σύμφωνα με τα υπόλοιπα παχύφυτα, δηλαδή στον ήλιο με πότισμα όποτε στεγνώνει το έδαφος και λίπασμα αραιότερα απ’ό,τι στα άλλα φυτά, και δε θα χρειάζεται να το μεταφέρω σε προστατευμένη θέση το χειμώνα. Αν καρποφορήσει θα δοκιμάσω. Ευτυχώς πάντως που πρόλαβα το φυτό στην καρποφορία, γιατί αλλιώς η αναγνώριση θά’ταν δύσκολη, διότι υπάρχουν και συγγενικά γένη με παρόμοια μορφολογία αλλά ξερούς καψοειδείς καρπούς.

Ενημέρωση 24/8/2012: Από τα τρία κλαδιά που φύτεψα στη συλλογή μου, τα δύο παρέμειναν πράσινα όπως τα είδα χθες επιστρέφοντας από διακοπές. Κράτησα το μεγαλύτερο, το οποίο έχει ριζοβολήσει. Σε λίγες βδομάδες αναμένεται να τοποθετηθεί σε δική του γλάστρα.

Ενημέρωση 19/11/2012: Το φυτό βρίσκεται εδώ και 2 μήνες περίπου σε δική του γλάστρα με αμμώδες κατά βάση έδαφος, κι έχει αναπτυχθεί καλά. Τα νεαρά φύλλα βγαίνουν αντίθετα και κολλημένα σφιχτά μεταξύ τους, μάλλον λόγω πίεσης, έπειτα όταν μεγαλώνουν χωρίζουν. Η νέα ανάπτυξη αρχικά είχε αρκετά λεπτότερες διαστάσεις απ’αυτήν προ του κοψίματος απ’το φυσικό περιβάλλον, σιγά-σιγά όμως άρχιζε να δυναμώνει, αν και στα μικρά ακόμα πλευρικά κλαδιά παραμένει μικρή και η επιμίκυνση των βλαστών δεν είναι ακόμα μεγάλη. Το κύριο κλαδί του μοσχεύματος ως κορυφή αναπτύχθηκε αρκετά, περίπου στα 15 εκατοστά οριζοντίως έξω απ’τη γλάστρα με δικά του πλευρικά κλαδάκια, ενώ η κορυφή του σηκώθηκε προς τα πάνω, αλλ’επειδή ξέφευγε αρκετά απ’το σχήμα και μάλλον κρατούσε κοντά τα υπόλοιπα κλαδιά προχθές τό’κοψα και χθες τό’δωσα στον πατέρα μου για να το φυτέψει.

Ενημέρωση 10/12/2012: Μέχρι να πιάσουν τα καλά κρύα, το φυτό συνέχιζε την ανάπτυξη. Σκοπεύω όμως του χρόνου την άνοιξη να το μεταφυτεύσω σε μια πλατύτερη και ρηχότερη γλάστρα, για ν’απλωθεί περισσότερο.

Η νέα ανάπτυξη είναι σαφώς μικρότερη και λεπτότερη σ’όλες τις διαστάσεις απ’την προηγούμενη, μιας και το φυτό φέτος φυτεύθηκε κι ακόμα δεν έχει απλωθεί πολύ.

Ενημέρωση 6/7/2013: Έχει αναπτυχθεί πολύ με μεγαλύτερα πλέον φύλλα, ενώ τα παλαιότερα μέρη των βλαστών του έχουν ξυλοποιηθεί. Κρέμεται από τη γλάστρα σ’όλες σχεδόν τις κατευθύνσεις.

Advertisements