Ένα απ’αυτά που θα μου μείνει από την τελευταία χρονιά της σχολικής μου ζωής θα είναι ότι δεν αξιωθήκαμε να πάμε ούτε μία εκδρομή. Και δη φέτος, που είναι τρίτη λυκείου και τελευταία χρονιά, όμως ή δεν υπήρχαν τα χρήματα, ή δε μπορέσαμε να πάμε πουθενά, ούτε καν τριήμερη μές στην Ελλάδα, λόγω κακής οργάνωσης. Αρχικά λέγαμε να πηγαίναμε πενθήμερη Βουδαπέστη, με κόστος τα 300 ευρώ το άτομο, με αεροπορική αναχώρηση και οδική επιστροφή. Πολύ λίγα άτομα μαζεύτηκαν, ανάμεσά τους κι εγώ φυσικά, ωστόσο ο απαιτούμενος αριθμός δε συμπληρώθηκε. Δε μπορώ να καταλάβω το σκεπτικό όλων αυτών που δεν επέλεξαν να πάνε. Εξαιρώντας αυτούς των οποίων οι οικογένειες ίσως πράγματι δεν είχαν την απαιτούμενη οικονομική άνεση, ή είχαν άλλα προβλήματα ή δουλειές τις οποίες θά’πρεπε οπωσδήποτε να έκαναν, οι υπόλοιποι, ακόμα κι αν δεν είχαν τόσα χρήματα, δε θά’θελαν τελευταία τους σχολική χρονιά να πάνε μια αξιοπρεπή εκδρομή στο εξωτερικό, να γνωρίσουν μια νέα χώρα και να περάσουν καλά; Δεν ξέρω. Πάντως δεν ήταν η μόνη χρονιά που έγινε αυτό, τη χρονιά πριν έρθω πάλι δυστυχώς δε μαζεύτηκαν τ’απαιτούμενα άτομα για να πάνε στο εξωτερικό, όμως πάλι έκαναν την εκδρομή τους κάπου στην Ελλάδα.
Μέρος της ευθύνης επιρρίπτω και στο φετινό νέο διευθυντή, ο οποίος, προσκολλημένος στις τυπικότητες και θέλοντας νά’χει το κεφάλι του ήσυχο με τους μαθητές, διατηρούσε παθητική στάση μην προσπαθώντας για εκδρομή, και ίσως προέτρεψε και το δεκαπενταμελές να υιοθετήσει αρνητική στάση, γιατί η στάση του ήταν πλήρως αρνητική μετά από κάποιο διάστημα που φαινόταν ότι δε θα μαζεύονταν τα άτομα, με τη χαρακτηριστική φράση ενός: «Ε, παιδιά, τώ ρα τι θέλετε να πάμε στο εξωτερικό, τι να κάνουμε σε ξένη χώρα τώρα να γυρίζουμε συνέχεια, ας κάνουμε καμία εκδρομή στην Ελλάδα, έτσι κι αλιώς να περάσουμε καλά θέλουμε.» Εάν πραγματικά ενδιαφερόταν για την εκδρομή, θα μπορούσε να το κανονίσει ώστε να φαίνεται πως μας κάλεσε σχολείο άλλης χώρας και να πάμε, όπως γίνεται σε πολλά άλλα σχολεία. Όμως δεν ήθελε.

Κι έτσι λοιπόν δεν πήγαμε στη Βουδαπέστη. Έπειτα κανονίστηκε να γίνει μια τριήμερη στην Κωνσταντινούπολη, ή τουλάχιστον σε κάποιο μέρος της Ελλάδας. Πλέον ο διευθυντής δε δεχόταν εκδρομή που να περιείχε μετακίνηση με αεροπλάνο ή πλοίο, μάλλον για να μην ανακατεύεται με πολλές υπεύθυνες δηλώσεις και τις απαραίτητες τυπικές διαδικασίες, κι έτσι περιοριζόμασταν μόνο σε τόπους που θα μπορούσαμε να φτάσουμε διά ξηράς, άρα Κρήτη, άλλα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου ήταν εκτός των δυνατών επιλογών μας. Από τη μία λοιπόν είχαμε την Κωνσταντινούπολη με 200 ευρώ, κι αργότερα βρέθηκε φθηνότερο εισιτήριο με 180, κι από την άλλη είχαμε το Βόλο, τα Γιάννενα, τη Θράκη κι άλλα μέρη με 120 περίπου. Εγώ βεβαίως διάλεξα το εξωτερικό, όμως είχα και τα Γιάννενα στο μυαλό μου. Τελικά από Ελλάδα επιλέχθηκε από περισσότερους ο Βόλος και τα Γιάννενα, και τα υπόλοιπα διαγράφηκαν γρήγορα.

Και πάλι οι δημαγωγοί του δεκαπενταμελούς βάλθηκαν να πείσουν τους μαθητές ότι μία εκδρομή στην Κωνσταντινούπολη θα ήταν άχρηστη. «Ε, τώρα τι θέλετε να πάμε Κωνσταντινούπολη που δε θα περάσουμε τόσο καλά και θα είμαστε όλο μέσα, αντί να πάμε κάπου στην Ελλάδα και να πληρώσουμε λιγότερο;» Και φυσικά οι ήδη αμφιταλαντευόμενοι μαθητές επέλεξαν το δεύτερο.

Κατάλαβα με λύπηση ότι για τους περισσότερους το κριτήριο επιλογής τόπου για εκδρομή ήταν καθαρά ηδονικό, να περάσουν καλά, παρά να μάθουν ή να γνωρίσουν κάποιο άγνωστο και νέο μέρος, την ιστορία του και τα ιδιαίτερά του στοιχεία.

Τελικά επιλέχθηκαν τα Γιάννενα, με προθεσμία να μαζευτούν τα απαιτούμενα άτομα σ’ένα μήνα. Μαζεύτκε μόνο το 1/3, και φυσικά η εκδρομή για φέτος ακυρώθηκε. Δε μπορώ πραγματικά να καταλάβω το επίπεδο των ατόμων αυτών που προτίμησαν να μείνουν εδώ και να περάσουν καλά, παρά να πάνε μια εκδρομή κάπου, και ας πλήρωναν και λίγο παραπάνω, δε θά’κανε κακό.

Και με τους περιπάτους όμως, τις μικρές ημερήσιες εκδρομούλες συνήθως σε πάρκα ή σε καφετέριες, τα πράγματα δεν είναι καλύτερα. Λόγω του ότι το σχολείο μας έκανε κατάληψη για δέκα μέρες περίπου, ο διευθυντής σύμφωνα με την προβλεπόμενη μαζική τιμωρία μας έκοψε τους περιπάτους. Μετά από τρεις μέρες κατάληψης γίνεται να κοπεί κάποιος περίπατος για αναπλήρωση των χαμένων σχολικών ωρών. Με τον προηγούμενο διευθυντή, ακόμα κι αν η κατάληψη διαρκούσε πολύ, πάλι τα κατάφερνε ώστε να πάμε κάπου μια βόλτα και όχι μόνο για μία φορά. Εννοείται πως εγώ δε συμμετείχα στην κατάληψη. Εάν ήταν να συμμετέχω, θα συμμετείχα μόνο εφ’όσοντο θέμα ήταν πραγματικά σοβαρό ή έπληττε σοβαρά το συμφέρον μου. Δεν έχω τώρα την όρεξη να κάθομαι εκεί χωρίς να κάνω ουσιαστικά τίποτα, χωρίς Λίμπο και υπολογιστή, ώρες ατέλειωτες για κάπια δήθεν αιτήματα συγκεκριμένων ατόμων. Τελικά έναν περίπατο τον κάναμε στη Νέα Παραλία πριν ένα μήνα, με πολύ κακό καιρό και ισχυρότατο αέρα.

Η συγκεκριμένη εκδρομή που κάναμε την Τετάρτη τέσσερις του μηνός ήταν, ή θεωρούταν όπως θα δείξω παρακάτω, εκπαιδευτική εκδρομή στα πλαίσια της βιολογίας, με συμμετοχή μόνο της τρίτης τάξης.

Πρώτα όμως να παραθέσω κάποιες γενικές πληροφορίες για τη λίμνη. Η λίμνη Κερκίνη είναι μια καθαρά τεχνητή λίμνη σχηματισμένη από το φράγμα του Στρυμώνα. Πλησίον της βρίσκεται το όρος Κερκίνη ή Μπέλες, απ’όπου πήρε και τ’όνομά της. Εκεί βρίσκεται και το
Οχυρό Ρούπελ,
το οποίο είχα επισκεφθεί κάποιους μήνες πριν. Η λίμνη δημιουργήθηκε το 1932, ώστε να κατακρατηθούν τα νερά του ποταμού ο οποίος πλημμύριζε περιοδικά τις γύρω πεδιάδες και να υπάρχει ένας ταμιευτήρας νερού για άρδευση. Το 1982, επειδή η λίμνη συρρικνώθηκε με προσχώσεις, έγινε επέκταση του φράγματος. Αρχικά το σχέδιο ήταν να σκαφτεί όλο το χώμα απ’τη λίμνη, όμως ήταν τρομερά δύσκολο εγχείρημα κι εγκαταλείφθηκε. Η λίμνη έχει έκταση 54.250 έως 72.110 στρέμματα, ανάλογα με την εποχή. Το χειμώνα συρρικνώνεται, ενώ την άνοιξη, με την αύξηση των υδάτων του Στρυμώνα, γεμίζει.

Στην Κερκίνη έχει αναπτυχθεί ένα πλούσιο οικοσύστημα υγροτόπου με τεράστια βιοποικιλότητα. Εκεί κατοικούν περίπου 300 είδη πουλιών από τα περίπου 400 που ζουν σ’όλη την Ελλάδα, στην πλειονότητά τους μεταναστευτικά, όπως ο σπάνιος αργυροπελεκάνος, κορμοράνοι, εροδιοί κ.ά. Στην περιοχή επίσης μπορούν να βρεθούν κι αρπακτικά όπως ο θαλασσαετός με άνοιγμα φτερών τα 2,2 μέτρα και ο πετρίτης, που είναι το γρηγορότερο πουλί, με ταχύτητα επίθεσης τα 400 χιλιόμετρα την ώρα. Στη λίμνη ζουν 30 είδη ψαριών, 20 είδη ερπετών, και 10 είδη αμφιβίων. Η λίμνη φιλοξενεί πολλά νούφαρα και καλαμιές, τα οποία δυστυχώς συρρικνώθηκαν μετά την ανάπλασή της το ’82, ενώ γύρω της εκτείνονται πλούσια δάση με πολλά ζώα όπως ασβούς, αλεπούδες, λύκους, αγριόγατες, λαγούς κι άλλα. Η λίμνη προστατεύεται από τη συνθήκη Ραμσάρ και η ανάπτυξη γίνεται με κάποια όρια. Το κυνήγι απαγορεύεται, και μόνο το ψάρεμα επιτρέπεται. Κοντά στη λίμνη επίσης εκτρέφονται νεροβούβαλοι, που σήμερα αριθμούν περί τους 500. Σύμφωνα με την ξενάγηση που δεχθήκαμε, πριν το 1981 μπορεί και να υπήρχαν πάνω από 220000 ζώα, όμως η ΕυρωπαΪκή Ένωση επιδοτούσε βόδια για εκείνη την περιοχή και ο πληθυσμός αναγκάστηκε ν’αφήσει τα βουβάλια. Πρόσφατα αναδείχθηκε η αξία τους και άρχισαν να ξαναεκτρέφονται περισσότερο. Ως σπάνιο είδος, το κράτος επιδοτεί όσους τα εκτρέφουν. Υποτίθεται πως ήρθαν στην περιοχή από την περσική κατάληψη της Μακεδονίας.

Λόγω του ότι ο Στρυμώνας είναι διεθνής ποταμός που πηγάζει από τη Βουλγαρία, δεν είμαστε σίγουροι με τι ουσίες μπορούν να το μολύνουν οι Βούλγαροι, επειδή έχουν και χαλαρότερη νομοθεσία, γι’αυτό έχουν εγκατασταθείε διάφοροι μετρητές. Υπήρχε φόβος για ραδιενεργά απόβλητα απ’τους αντιδραστήρες τους, αλλ’ακόμα δεν έχει εντοπιστεί καμία ανησυχητική ποσότητα.

Εμείς το μόνο που κάναμε ήταν να πάμε λίγο σ’έναν απαράδεκτα επικίνδυνο δρόμο κοντά στη λίμνη, μετά να πάμε στο χωριό της Κερκίνης, όπου μας δώθηκε μια μικρή πληροφόρηση, μετά να περπατήσουμε ένα δρόμο κοντά 500 μέτρα για να φτάσουμε σ’ένα άθλιο μέρος κοντά στη λίμνη με λίγα παγκάκια, τουαλέτες και πολλές μύγες, και τέλος να ξαναγυρίσουμε και να πάμε σε ταβέρνα να φάμε. Φάγαμε σουτζουκάκια βουβαλιού. Κανονικά υπάρχουν καταστήματα απ’όπου μπορείς ν’αγοράσεις διάφορα προϊόντα από βουβάλι, όπως κρέας και γιαούρτι και γλυκά απ’το γάλα του κ.ά., αλλ’εκεί δεν πήγαμε ή δεν το βρήκαμε. Θα μπορούσαμε να ψάξουμε περισσότερο το χωριό αλλ’ο χρόνος ήταν λιγοστός.

Στην Κερκίνη πήγα άλλες δυο φορές, και ομολογώ ότι ήταν καλύτερα. Τη μία είχα πάει πολύ παλιά, το 2002 ή 2004, όπου έκανα βόλτα με βαρκούλα στη λίμνη μ’έναν ξεναγό που μας εξηγούσε αναλυτικά για το φυσικό περιβάλλον και τα πουλιά της περιοχής. Τη δεύτερη, που ήταν πρόπερσι, πήγα μια ωραία βόλτα με άλογο, και μετά πήρα προϊόντα βουβαλιού. Και τις δύο προηγούμενες φορές όμως ο χρόνος ήταν περισσότερος.

Η τωρινή εκδρομή καμία σχέση με βιολογία δεν είχε. Εγώ περίμενα να επισκεπτόμασταν κανένα μουσείο φυσικής ιστορίας με μακέτες, ταριχευμένα και λοιπά, ή να μετρούσαμε κάτι στη λίμνη, να καταγράφαμε οργανισμούς κ.ά. Αλλ’αυτό που κάναμε ήταν μια απλή σύντομη εκδρομή. Τι να πεις… Ή μήπως η βιολογία λειτούργησε ως κάλυμμα για να εγκριθεί η εκδρομή απ’το διευθυντή ευκολότερα;

Έχω να δώσω και κάποιες επιπλέον σελίδες για την Κερκίνη:
το αντίστοιχο άρθρο της βικιπαίδειας
και
Φορέας Διαχείρησης Λίμνης Κερκίνης.

Advertisements