Την προηγούμενη εβδομάδα ψάχνοντας για νέα στα
ιστολόγια του Terry Singeltary
και διαβάζοντας και κάποια παλαιότερα θέματά του βρήκα κάποιες ανησυχητικές ειδήσεις για τη χώρα μας. Κατ’αρχήν όμως θα πρέπει να πω τι έψαχνα, πώς το βρήκα και ποιος τα δημοσιεύει αυτά, για να καταλάβετε τι γίνεται.

Θά’χει γίνει γνωστό, κι από παλαιότερες δημοσιεύσεις εδώ, ότι έχω ένα ενδιαφέρον για τις πριονικές παθήσεις ή μεταδόσιμες σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες (μσε), αυτές τις τρομακτικές, πάντοτε θανατηφόρες και δυσκολότατες στην καταπολέμβηση νόσους στις οποίες ανήκουν η νόσος Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ στους ανθρώπους, η σπογγώδεις εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών ή νόσος των τρελών αγελάδων, η τρομώδης νόσος των αιγοπροβάτων κι άλλες λιγότερο γνωστές. Όλες οι παραπάνω οφείλονται στα πρίον, παθολογικές ανθεκτικότατες μορφές της φυσιολογικής πρωτεΐνης πρίον που βρίσκεται κυρίως στον εγκέφαλο, τα οποία, αν βρεθούν σ’επαφή με τα φυσιολογικά, τα μετατρέπουν στο δικό τους σχήμα. Το παράξενο μ’αυτές τις νόσους είναι ότι μπορούν να είναι είτε σποραδικές, είτε γενετικές, ή επίκτητες (με μόλυνση από πρίον άλλου οργανισμού). Οι γενετικές δε θα πρέπει να μας ξεγελούν αφού κι αυτές είναι δυνητικά μεταδόσιμες, μιας και πρόκειται για την ίδια πρωτεΐνη, απλώς το πρόβλημα σ’εκείνες τις περιπτώσεις βρίσκεται στο γονίδιο που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη αυτή στον οργανισμό. Η πιθανότητα μόλυνσης κι εξάπλωσης της ασθένειας είναι το πρόβλημα στη δημόσια υγεία, επειδή αυτές οι πρωτεΐνες αντέχουν στις συνήθεις μεθόδους αποστείρωσης των ιατρικών εργαλείων, μπορούν να μεταδοθούν από το ένα είδος στο άλλο, και είναι πάντοτε θανατηφόρες. Η συγκεκριμένη πρωτεΐνη δεν ενεργοποιεί το ανοσοποιητικο σύστημα του οργανισμού, αφού είναι πανομοιότυπη με τη φυσιολογική. Έτσι έχουν ληφθεί διάφορα μέτρα στις περισσότερες χώρες για την προφύλαξη της υγείας μας κι αυτής των ζώων από την πριονική απειλή όπως αφαίρεση εγκεφάλου, νωτιαίου μυελού και λοιπών υλικών ειδικού κινδύνου απ’την ανθρώπινη κατανάλωση, απαγόρευση χρήσεις σζωικών πρωτΐνών στα μηρυκαστικά, καταστροφή χειρουργικών εργαλείων που προηγουμένως χρησιμοποιήθηκαν σε πριονικούς ασθενείς, αποκλειστική χρήση συνθετικής ορμόνης (έχουν παρατηρηθει κρούσματα Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ σε πρώην νάνους λήπτες αυξητικής ορμόνης από εγκεφάλους νεκρών), και πολλά άλλα, αν και τα μέτρα δενε είναι πάντοτε επαρκή

Ο Terry Singeltary λοιπόν είναι ο μεγαλύτερος ανεξάρτητος ερευνητής σε θέματα σπογγωδών εγκεφαλοπαθειών. Συνταξιούχος πρώην μηχανικός από το Τέξας, έχασε τη μητέρα του από σποραδική Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ κι από τότε άρχισε να ψάχνει παντού για πιθανές πηγές μόλυνσης. Έχει αλληλογραφήσει με αμέτρητους επιστήμονες, έχει βρειακόμα και τις πιο άγνωστες μελέτες σ’αυτό το θέμα, κι όλα τά’χει οργανώσει τέλεια στα 51 ιστολόγιά του τα οποία έχει τάξει κατά θέμα κι ενημερώνει πολύ συχνά. Από εκεί πληροφορούμαι κυρίως για τα νέα των πριονικών νοσημάτων.

Όσον αφορά τη νόσο Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ στους ανθρώπους, το 85\% των κρουσμάτων θεωρούνται σποραδικά, χωρίς δηλαδή γνωστή αιτία ή πηγή, το 15 περίπου γενετικά, κληρονομημένα απ’τους γονείς ή από εκ νέου μετάλλαξη, και λιγότερο του 1% επίκτητα, από μόλυνση από επεμβάσεις, μεταγγίσεις αίματος, κατανάλωση μολυσμένου κρέατος, χρήση ανθρώπινης αυξητικής ορμόνης, κανιβαλισμό (παλαιότερα στη Νέα Γουινέα νόσος κούρου) και λοιπές ασαφέστερες πηγές. Για τα σποραδικά κρούσματα έχουν προταθεί διάφορες ερμηνείες όπως ότι προκαλούνται από μια σπανιότατη αλλά τυχαί μεταβολή της φυσιολογικής πρωτεΐνης πρίον στο σώμα, από σωματική (όχι στο αναπαραγωγικό σύστημα) μετάλλαξη του γονιδίου της πρίον που το κάνει να παράγει πρωτεΐνη που τείνει να παίρνει το λάθος σχήμα, ή ότι προέρχονται από μόλυνση από έως τώρα άγνωστη ή παραβλεπόμενη πηγή. Και οι τρεις υποθέσεις είναι εξίσου λογικές και ίσως εξηγούν όλες μαζί την αιτία τω σποραδικών κρουσμάτων, αλλά είναι σχεδόν αδύνατο να αναλυθει το αίτιο της κάθε περίπτωσης, γιατί μεν η τυχαία αλλαγή της πρωτεΐνης είναι αδύνατο να ανιχνευθεί, η δε μετάλλαξη κι αυτή πολύ δύσκολο, ενώ η πηγή της πιθανής μόλυνσης δε μπορεί να βρεθεί εύκολα λόγω των πολλαπλών πιθανών πηγών και της περιόδου επώασης πολλών ετών.
Τη σχετική ευπάθεια κάθε οργανισμού σ’αυτές τις νόσους την καθορίζει το dna. Ειδικότερα στον άθρωπο το κωδικόνιο 129 (κωδικόνιο είναι το τμήμα του γονιδιίου που κωδικοποιεί ένα μόνο αμινοξύ, τα θυμάμαι κι από πέρσι στη βιολογία της δευτέρας λυκείου) μπορεί νά’χει είτε μεθιονί΄νη μεθιονίνη (mm), μεθιονίνη βαλίνη (mv), ή βαλίνη βαλίνη (vv), τα παραπάνω είναι αμινοξέα. Άτομα με mm θεωρούνται τα ευπαθέστερα στη νόσο, αυτά με vv λιγότερο ευπαθεί ενώ το mv προσφέρει σχετική ρπροστασία με πολυ μεγαλύτερους χρόνους επώασης και σπανιότερη εμφάνιση κρουσμάτων, όχι όμως και πλήρη προστασία.

Στο
άρθρο αυτό
λοιπόν, που δημοσίευσε στο ιστολόγιό του στις 4 Αυγούστου του 2011, έχει παραθέσει μερικές ενδιαφέρουσες και ανησυχητικές συνάμα μελέτες.
Η μελέτη του κύριου ενδιαφέροντος με άμεσες επιπτώσεις για τη χώρα μας εκπονήθηκε από 13 συνολικά επιστήμονες σε συνεργασία από τα ιατρικά και νευρολογικά τμήματα του Πανεπιστημίου της Κρήτης, του Πανεπιστημίου Αθηνών, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης και του Πανεπιστημίου της Βιέννης της Αυστρίας. Η περίληψη της μελέτης λέει τα εξής:

Περίληψη

Από την άνοιξη του 1997, όταν το νευρολογικό τμήμα του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Κρήτης εισήγαγε τον πρώτο του ασθενή, έχουν καταγραφεί 9 κρούσματα (8 νευροπαθολογικά επιβεβαιωμένα και 1 πιθανό) σποραδικής Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ. Αυτό αντιπροσωπεύει μια ετήσια συχνότητα πέντε φορές υψηλότερη από το αναμενόμενο βασισμένη στον πληθυσμο του νησιού (0,54 εκατομμύρια). Μοριακή ανάλυση στο γονίδιο της πρωτεΐνης πρίον (PrnP) δεν έδειξε μεταλλάξεις σε κανένα από τα 7 κρούσματα Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ που μελετήθηκαν. Πέντε ασθενείς ηλικίας 64-88 ετών ήταν ομόζυγοι για μεθιονίνη-129 του γονιδίου PrnP και παρουσίασαν την κλασική τριάδα της νόσου Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ (υποοξία άνοια, μυόκλονος, περιοδικό ηλεκτροεγκεφαλογράφημα). Οι εγκέφαλοι περιείχαν τύπου 1 (αγλυκοσιλομένη 21,5 δεσμού cada) πρωτεΐνη πρίον ανθεκτική σε πρωτεάσες (PrPres). Δύο ασθενείς (ηλικιών 56 και 57 ετών), καιοι δύο ομόζυγοι για βαλίνη-129, παρουσίασαν παρεγκεφαλιδική αταξία κι αργότερα άνοια μη συσχετιζόμενα με περιοδικό ηλεκτροεγκεφαλογ΄ραφημα. Η PrPres του εγκεφάλου ήταν του τύπου 2. Γονοτυπικη εξέταση 205 Κρητικών ομάδας ελέγχουν έδειξε ότι η ομοζυγωτία μεθιονίνης-129, ένας παράγοντας ευπάθειας για σποραδική Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ, ήταν σημαντικά υψηλότερη σ’αυτόν τον πληθυσμό από ό,τι σ’άλλους καυκασιανούς πληθυσμούς (57.0%, n = 205 αντί 41.5%, n = 859). Αυτά τα δεδομένα είναι τα πρότα που αποδίδουν υψηλή τοπική συχνότητα της σποραδικής Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ στην κατανομή των γονοτύπων prnp-129 στον τοπικό πληθυσμό. Εντούτοις, επιπλέον παράγοντες ίσως είναι εργασιακοί.

Προτότυπο:

Abstract

Since the spring of 1997, when the Neurology Department of the University Hospital of Crete admitted its first patient, 9 cases (8 neuropathologically confirmed and 1 probable) of sporadic Creutzfeldt-Jakob disease (sCJD) have been recorded. This represents an annual incidence five-fold higher than expected based on the island’s population (0.54 million). Molecular analysis of the prion-protein gene (PRNP) showed no mutations in any of the seven CJD cases studied. Five patients (ages 64-88 years) were homozygous for methionine-129 of PRNP and showed the classic sCJD triad (subacute dementia, myoclonus, periodic electroencephalogram). Brains contained Type 1 (unglycosylated 21.5 kDa band) protease-resistant prion protein (PrPres). Two patients (ages 56 and 57 years), both homozygous for valine-129, showed cerebellar ataxia and later dementia not associated with periodic electroencephalogram; brain PrPres was Type 2. Genotyping of 205 Cretan controls showed that methionine-129 homozygosity, a susceptibility factor for sCJD, was significantly higher in this population than in other Caucasian populations (57.0%, n = 205 versus 41.5%, n = 859. These data are the first to relate a high regional incidence rate for sCJD to the distribution of PRNP 129 genotypes in the local population; however, additional factors may be operational.

Διευκρινίσεις: cada=μονάδα μέτρησης μάζας πρωτεΐνης, άνοια=έκπτωση νοητικών λειτουργιών, μυόκλονος=μυικοί σπασμοί, αταξία=δυσκολία συντονισμού κινήσεων, περιοδικό ηλεκτροεγκεφαλογράφημα=χαρακτηριστικοί περιοδικοί παροξισμοί που εμφανίζονται στο εγκεφαλογράφημα στους ασθενείς με Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ τελικού σταδίου, PrPres ή PrpSc=πρωτεΐνη ανθεκτική ή πρωτεΐνη τρομώδους νόσου, το όνομα που δόθηκε στην παθολογική πρίον, καυκασιανή φυλή=η λευκή φυλή.

Παρακάτω αναλύονται και οι 10 περιπτώσεις ατομικά. Οι ηλικίες, όπως έλεγε και η περίληψη είναι από 56 έως 88 ετών, η συνήθης πορεία της νόσου ως το θάνατο είναι περίπου 2,5-5 μήνες, αν και μία περίπτωση είχε ελαφρά συμπτώματα για ένα χρόνο, και το πιο ενδιαφέρον είναι τα επαγγέλματα. Ο ένας ήταν ηλεκτρολόγος, ο άλλος πρώνη ταχυδρόμος, κι από τους υπόλοιπους η μία οικιακά, ο ένας εστιάτορας και οι υπόλοιποι έξι γεωργοί. Τυχαίο, ή εκτέθηκαν στο μολυσματικό παράγοντα κατά την εργασία τους, όπως αάφηνε να εννοηθεί περίληψη της μελέτης στο τέλος; Έχουν ελεγχθεί τα πρόβατα του νησιού για κρούσματα τρομώδους νόσου; Οι αγελάδες για άτυπες μορφές σπογγώδους εκκεφαλοπάθειας; Ή μήπως οι άνθρωποι ασθένησαν από άλλα προΐόντα όπως ζωοτροφές προερχόμενες από ζωική πρωτεΐνη (αν και στην ΕΕ απαγορεύεται) ή φάρμακα; Έχει κάνει κανείς ελέγχους και μελέτες; Απ’ό,τι ξέρω προς το παρόν κανείς. Θεωρείται σπάνια νόσος και το ενδιαφέρον είναι μικρό.
Θα πρέπει ακόμα να σκεφτούμε την πιθανότητα αυτοί οι ασθενεις ή κάποιοι προηγούμενοι απ’αυτούς να μεταδίδουν ή να μετέδιδαν τη νόσο σ’άλλους, μέσω ιατρικών επεμβάσεων, αιμοδοσία κ.ά., και λόγω του μεγάλου ποσοστού mm ομοζυγωτίας και των λίγων ιατρικών κέντρων στο νησί, μπορούμε να υποθέσουμε ότι αρκεί μία ή λίγε ςπηγές για να μεταδώσουν την ασθένεια σε περισσότερα άτομα. Είναι γνωστά τα ιατρικά ιστορικά των περιπτώσεων; Δεν αναφέρεται. Και με τις μετακινήσεις από το ένα μέρος στο άλλο, το μειωμένο έλεγχο για πριονική νόσο στη χώρα μας αλλά κι αλλού, θα μπορούσε να μεταδωθούν με ιατρικές πρακτικές και πέρα από την Κρήτη.
Ανησυχητικό; Ναι, πολύ ανησυχητικό για τη χώρα μας και για την υγεία μας. Πιστεύω ότι θά πρπεπε να γίνονται εντατικότερες μελέτες για τις πιθανές πηγές μόλυνσης, έλεγχος των ζώων, ίσως και αποκλεισμός των πιο πιθανών να εμφανίσουν τη νόσο ή όσους είχαν στενές σχέσεις μ’αυτούς από αιμοδοσία ή δωρεά οργάνων, αλλά κι ενημέρωση όποιον τυχόν ληπτών αίματος ή οργάνων από άτομο που αργότερα εμφάνισε τη νόσο ή ασθενών χειρουργημένων με εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν σε κάποιον που αργότερα εμφάνισε τη νόσο, για τον πιθανό κίνδυνο και αποκλεισμός τους από δωρεές και αιμοδοσία, όπως γίνεται στη Βρετανία. Αυτά όμως προϋποθέτουν τέλεια οργανωμένο σύστημα υγείας, επιμελή αρχειοθέτηση και λεπτομερέστατη καταγραφή του ιστορικού του κάθε ασθενούς, καταγραφή των μετακινήσεων των ασθενών ανάμεσα σε διαφορετικά νοσοκομεία ή και σε νοσοκομεία του εξωτερικού και των διαδικασιών που έγιναν εκεί, καλή επκοινωνία ανάμεσα στα νοσοκομεία και μεταξύ νοσοκομείων και ιδιωτικών κληνικών, πράγματα που ίσως δεν έχουμε τόσο ανεπτυγμένα, και τώρα βέβαια με την Οικονομική Κρίση ό,τι τέτοιο κι αν έχουμε δεν ξέρουμε αν παραμείνει.
Παρόλα αυτά, δεν είναι και τόσο απελπιστικά τα πράγματα στη χώρα μας. Από τις διάφορες ελληνικές μελέτες που διάβασα, βρήκα προς έκπληξή μου ότι στα εργαστήρια των πανεπηστιμίων μας πραγματοποιούμε νευροπαθολογικές εξετάσεις σε εγκεφάλους ασθενών, γενετικές εξετάσεις για το γονίδιο πρίον, ακόμα και πειραματικές έρευνες σε ζώα, όπως έχω διαβάσει σ’άλλες μελέτες. Ίσως τελικά να μην είμαστε και τόσο υπανάπτυκτη χώρα σ’αυτον τομέα, εν πάση περιπτώσει όμως θα πρέπειι η επαγρύπνηση του συστήματος και οι έλεγχοι για πριονικές ασθένειες να ενταθούν. Οι ασθένειες αυτές, παρότι σπάνιες, είναι πάντοτε θανατηφόρες και δύσκολες στην καταπολέμηση, και πιστεύω ότι λίγα παραπάνω χρήματα στην έρευνα και τον έλεγχο αυτών των ασθενειών δικαιολογούνται.
Όσον αφορά για την πιθανή τάση αύξησης των κρουσμάτων στο Νησί, η έρευνα επισημαινει ότι δεν είμαστε ακόμα σίγουρη αν έχουμε αύξηση ή αν η συχνότητα ήταν σταθερή, διότι οι παρατηρήσεις μας ξεκινούν μόλις από το 1997 κι ακόμα δεν έχουν περάσει αρκετά χρόνια για να βγάλουμε ασφαλές συμπέρασμα. Σημαντικό ακόμα είναι ότι τα κάπως συχνότερα αυτά κρούσματα είναι μόνο τα σποραδικά. Στην Κρήτη επίσης σημειώνονται και από την κληρονομική μορφή.

Η άλλη μεγάλη μελέτη που παραθέτει ο ανεξάρτητος ερευνητής στο ίδιο θέμα του ιστολογίου του είναι μία σχετικά με ελέγχους για ίχνη νευρικού συστηματος σε παραδοσιακά τουρκικά προϊόντα κρέατος.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 22 Δεκεμβρίου του 2011 από Τούρκους επιστήμονες
Γενικά αναφέρει ότι εξετάστηκαν διάφορα παραδοσιακά και επεξεργασμένα τουρκικά προϊόντα κρέατος για ίχνη νευρικού συστήματος με μέθοδο ανοσοαπορροφητικής δοκιμής με ένζυμα (elisa), όπως βοδινές μπριζόλες, ντον΄ρ κεμπάπ, παστουρμάς κ.ά. Το αποτέλεσμα είναι ότι σ’όλα, εκτός από τον παστουρμά, ανιχνεύθηκαν ίχνη νευρικού συστήματος, μέρος που θεωρείται υλικό είδικού κινδύνου και αφαιρείται συνήθως από την κατανάλωση.
Η Τουρκία είναι πολύ πιο υπανάπτυκτη στο θέμα της υγείας, και θέσπισε σχετικά σοβαρή νομοθεσία για τη νόσο μόλις το 2001, αφού ήδη η επιδημία των τρελών αγελάδων έφτασε σε τρομακτικές διαστάσεις στην Ευρώπη και δεκάδες ανθρώπων πέθαιναν τρέμοντας από τη νέα παραλλαγή της νόσου Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ, παραλλαγή σχετιζόμενη με κατανάλωση μολυσμένου βοδινού. Παρακάτω ο ερευνητής αναρωτιέται για ττον κίνδυνο των χωρών που εισάγουν τέτοια προΪόντα απ’την Τουρκία. Απ’ό,τι λίγο έχω βρει για την Ελλάδα, δεν εισάγουμε κρέας από εκεί, αντίθετα οι Τουρκία εισάγει απ΄΄ο μας. Άλλες χώρες όμως εκτίθενται στον κίνδυνο περισσότερο. Αναρωτιέται επίσης για τις στατιστικές που δείχνουν περίπου 5 στους 9 ασθενείς στην Τουρκία είνα είναι αγρότες. Τυχαίο; Εγώ πιστεύω όχι.
Λίγο πιο κάτω παραθέτει μια ακόμα έρευνα πουδ είχνει πως και στην Τουρκία ο πληθυσμός έχει μεγάλα ποσοστά ομοζυγωτίας μεθιονίνης-129. Το συμπέρασμά της είναι ότι από τους ευρωπαϊκούς πληθυμούς πο εξετάστηκαν,πολλοί πληθυσμοί στην Τουρκία καθώς και οι Κρητικοί παρουσιάζουν μεγάλο ποσοστό ομοζυγωτίας μεθιονίνης-129, και άρα προδιατίθενται περισσότερο στην εμφάνιση ρόιτσφελντ-Γιάκομπ. Δε βρήκα κάποια σχετική έρευνα που να συγκρίνει τα ποσοστά ομοζυγωτίας της Κρήτης μ’αυτά της υπόλοιπης Ελλάδας.

Και προς το τέλος του άρθρου μας δίνει ακόμα μια έρευνα για τα μέτρα της Τουρκίας κατά της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών, τα οποία μπορούμε να χαρακτηρίσουμε ακόμα λιγότερο από ανύπαρκτα μέχρι σχετικά πρόσφατα. Από το 1980 έως το 2001, η Τουρκία εισήγαγε 1,1 εκατομμύρια βόδια από χώρες με κρούσματα, εκ των οποίων 920 από τη Βρετανία. Το 1997 πέρασε νόμο να μην ταΐζονται τα βοοειδή με κρεατοστεάλευρα, αν και η νομοθεσία δεν τηρούταν αυστηρά. Από το 1980 έως το 2001 εισήχθησαν 65000000 τόνοι τέτοιων αλεύρων από χώρες με κρούσματα. Οι επιστήμονες επισημαίνουν όμως ότι οι πληροφορίες για την Τουρκία γαι για τα μέτρα κατά της νόσου που έχει πάρει είναι λιγοστές και όχι εύκολα διαθέσιμες, επομένως δε μπορούμε να μάθουμε τι γίνεται εκεί μέσα. Αναμενόμενα όμως τα παραπάνω για μια υπανάπτυκτη βχώρα με μεγάλο πληθυσμό πρωτόγονων ακόμα βοσκών.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν σοβαρό έναυσμα για σκέψη. Το θέμα των σπογγωδών εγκεφαλοπαθειών δεν είναι κάτι τόσο ασήμαντο για να παραμελείται, με τη δικαιολογία ότει είναι σπάνιες ασθένειες. Όμως αυτές οι σπάνιες ασθένειες πάλι σκοτώνουν κόσμο, και μάλιστα με τον πλέον τρομακτικό τρόπο, και υπό ορισμένες περιπτώσεις έχουν πάρει διαστάσεις επιδημίας, όπως στη Βρετανία με τις τρελές αγελάδες ή στην Νέα Γουινέα με τη νόσ κούρου. Και σ’ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον με σχεδόν ελεύθερη διακίνηση προϊότων και ποικίλη αυστηρότητα στη νομοθεσία καταπολέμησης των ασθενειών ανάλογα με τη χώρα, μια τέτοια επιδημία δε θά’ταν τόσο δύσκολο να εξαπλωθεί. Ευτυχώς προς το παρόν τουλάχιστον, στον ανεπτυγμένονκόσμο, έχουν θεσπιστεί μέτρα που πέτυχαν να κρατήσουν τα κρούσματα χαμηλά, μολονότι όχι το ίδιο αυστηρά σ’όλες τις χώρες. Λέω προς το παρόν γιατί ακόμα δεν έχουμε επαναπαυθεί για τον κίνδυνο λόγω της μείωσης των κρουσμάτων, αλλά αν αυτό γίνει, που μάλλον κάποτε θα γίνει αφού η εφαρμογή της νομοθεσίας κοστίζει και τα κρούσματα είναι τώρα λίγα, και χαλαρώσουν οι νόμοι, ίσως το πρόβλημα ξανάρθει.
Επίσης όσον αφορά τις υποτιθέμενες σποραδικές περιπτώσεις, δεν έχουν γίνει ακόμα πολλές έρευνες, πόσο μάλλον μέτρα για την καταπολέμηση μιας απειλής που δεν έχει προσδιοριστεί. Πιστεύω ότι για την καλύτερη διαχείρηση κι αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων θά’πρπεε να συστινόταν μια παγκόσμια οργάνωση για την καταπολέμηση αυτών των παθήσεων που θα συνεργαζόταν με πανεπηστίμια κι ερευνητικά κέντρα διαφόρων χωρών, καθώς και με τα συστήματα υγείας τους, και θα πρότεινε ή θα επέβαλλε στις κυβερνήσεις των μελών της συγκεκριμένη ομοιόμορφη κι αυστηρή νομοθεσία, και θα τα έλεγχε για συμόρφωση σ’αυτήν. Ίσως τότε μειώνονταν ακόμα και τα «σποραδικά κρούσματα». Πάντως η εξάλειψη των νόσων αυτών είναι αδύνατη, αφού οι πραγματικά σποραδικές περιπτώσεις δε μπορούν ν’αντιμετωπιστούν, οι σπάνιες μεταλλάξεις θα συνεχίζουν να εμφανίζονται, και σπανιότατες μολύνσεις από ανύποπτες πηγές ίσως δε θα μπορέσουν ν’αποτραπούν ποτέ. Ο μόνος τρόπος για την πραγματική εκρίζωση της νόσου θά’ταν με τη βοήθεια της γενετικής μηχανικής επί όλου του ανθρώπινου πληθυσμού, αλλά κάτι τέτοιο ταιριάζει περισσότερο σε μια τέλεια κοινωνία επιστημονικής φαντασίας παρά στη σημερινή κατάσταση του κόσμου μας.

Advertisements