Διαβάστε με ποιον πρωτοποριακό τρόπο η Πορτογαλία προσπάθησε να μετριάσει το πρόβλημα των ναρκωτικών, και τελικά είχε επιτυχία. Από
Τα Νέα.

Κέντρα αποτοξίνωσης αντί για φυλακές
Θετικά αποτελέσµατα από το πείραµα της Πορτογαλίας
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μάρω Βακαλοπούλου
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τετάρτη 29 Δεκεμβρίου 2010
Στην Πορτογαλία, η κόλαση των ναρκωτικών αποτελεί πια κακό εφιάλτη. Η εποχή που ένας στους δέκα πολίτες ήταν εθισµένος και οι γειτονιές της Λισαβώνας θύµιζαν σούπερ µάρκετ παράνοµων ουσιών έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί. Οπως κάθε άνθρωπος που δεν έχει τίποτα να χάσει, οι Πορτογάλοι πήραν το 2000 ένα µεγάλο ρίσκο: αποποινικοποίησαν τη χρήση ναρκωτικών.

Σήµερα, σε αυτή τη χώρα της Ιβηρικής Χερσονήσου οι εργαζόµενοι στον χώρο της υγείας προµηθεύουν τους τοξικοµανείς µε βελόνες, γάζες, µικρά σκεύη για την προετοιµασία των ενέσιµων ουσιών, απολυµαντικά και προφυλακτικά. Τα ναρκωτικά εξακολουθούν να είναι παράνοµα στην Πορτογαλία. Αυτό που άλλαξε είναι ο νόµος· τώρα πια οι χρήστες δεν φυλακίζονται ούτε δικάζονται από ποινικά δικαστήρια. Οποιος συλληφθεί έστω και µε πολύ µικρή ποσότητα ναρκωτικών ουσιών οδηγείται αυτοµάτως στη λεγόµενη Επιτροπή Συµβουλευτικής, όπου εργάζονται έµπειροι νοµικοί, ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί. Εάν οι χρήστες αρνηθούν να εµφανιστούν ενώπιον της Επιτροπής, τους επιβάλλονται πρόστιµα, υποχρεωτική θεραπεία ή άλλες κυρώσεις.

Και άλλες ευρωπαϊκές χώρες αντιµετωπίζουν τον εθισµό στις ναρκωτικές ουσίες ως πρόβληµα υγείας.

Η Πορτογαλία όµως ξεχωρίζει, γιατί αυτή την προσέγγιση τη θέσπισε µε νόµο. Και ιδού το αποτέλεσµα της εφαρµογής του: περισσότεροι δοκίµασαν ή έκαναν χρήση, πολύ λιγότεροι όµως εθίστηκαν. «Η καταστροφή που προµήνυαν τότε οι Κασσάνδρες δεν συνέβη ποτέ», επισηµαίνει ο καθηγητής στο Πανεπιστήµιο του Κεντ Αλεξ Στίβενς, ο οποίοςέχει µελετήσει σε βάθος το πρόγραµµα της Πορτογαλίας. «Η απάντηση στο πρόβληµα ήταν απλή: προωθήστε τη θεραπεία», εξηγεί.

Ο αδελφός του πρωθυπουργού
Για τον Ζοζέ Σόκρατες, τον πορτογάλο πρωθυπουργό και έναν εκ των αρχιτεκτόνων του νέου νόµου, πηγή έµπνευσης υπήρξε η εµπειρία του αδελφού του και η προσπάθεια του ίδιου να τον βοηθήσει στον δύσκολο αγώνα της απεξάρτησης. «Ηταν πολύ δύσκολο να εφαρµοστεί η αποποινικοποίηση τότε, κυρίως επειδή τα ναρκωτικά συνδέονται µε πολλές προκαταλήψεις. Πρέπει λοιπόν να τις ξεφορτωθείς και να υιοθετήσεις µια πιο έξυπνη προσέγγιση», εξηγεί. Σε αρκετές περιπτώσεις οι τοξικοµανείς οδηγήθηκαν κατευθείαν από τους δρόµους στα θεραπευτήρια. Αυτό ακριβώς συνέβη και στον 33χρονο Τιάγκο, πουδίνει τη µάχη του κατά της ηρωίνης σ’ ένα κέντρο απεξάρτησης στη Λισαβώνα.

Ο Τιάγκο δοκίµασε για πρώτη φορά ηρωίνη σε ηλικία 20 ετών. Εκτοτε περιφερόταν στους δρόµους, τέσσερις µε πέντε φορές την ηµέρα έκανε ενδοφλέβια χρήση και µαζί µε την επίσης τοξικοµανή σύντροφό του κοιµόνταν σ’ ένα αυτοκίνητο. Κάποια στιγµή έγινε πατέρας – ενόςπαιδιού που δεν είδε και δεν κράτησε ποτέ στην αγκαλιά του. Σήµερα, στο κέντρο αποτοξίνωσης, παίζει πινγκπονγκ, σερφάρει στο Ιντερνετ, βοηθάει στο καθάρισµα και σεάλλες δουλειές. Επειτα από σχεδόν έξι µήνες στο πρόγραµµα µεθαδόνης έχει επανέλθει στο φυσιολογικό του βάρος – ζύγιζε µόλις 50 κιλά. Γεµάτος αισιοδοξία ονειρεύεταιτη στιγµή που θα ξυπνά και θακοιµάται στο σπίτι του, το οποίο στη φάση της επανένταξης προσφέρει η Καθολική Εκκλησία. «Ρωτάω µόνο τονΘεό ποια θα είναι η πρώτη και η τελευταία φορά: η πρώτη φορά που θα µείνω σε σπίτι και η τελευταία που θα κάνω αποτοξίνωση», εξοµολογείται. Το παράδειγµα της Πορτογαλίας µελετούν πολλές χώρες. Τον τελευταίο καιρό έντονο ενδιαφέρον έχουν εκφράσει οι ΗΠΑ, η Νορβηγία, η ∆ανία, η Αυστραλία και το Περού. Σε παγκόσµιο επίπεδο, 93 χώρες προσφέρουν εναλλακτικές λύσεις αντί της φυλάκισης, σύµφωνα µε τη διεθνή οργάνωση IHRA (International Harm Reduction Association). Στην Καµπότζη, για παράδειγµα, παρέχονται σύριγγες, ενώ στην Πολωνία οι χρήστες εντάσσονται σε πρόγραµµα µεθαδόνης.

ΈΥΚΑΙΡΙΑ ΖΩΗΣ

Η αποποινικοποίηση της χρήσης ναρκωτικών οδηγεί τους εθισµένους νέους στα θεραπευτήρια

Θεαµατικά αποτελέσµατα!

ΣΤΗ ΣΥΝΟΙΚΙΑ Καζάλ Βεντόζο, στη Λισαβώνα, πριν από δέκα χρόνια, χιλιάδες χρήστες σχηµάτιζαν ουρές κάθε µέρα για να αγοράσουν ηρωίνη. Τα σκοτεινά στενά ήταν αποκλειστικά στέκια των τοξικοµανών, όπου συχνά παραπατούσαν σε χρησιµοποιηµένες σύριγγες και πτώµατα. Στο διάστηµα από το 2000 έως το 2008 το σκηνικό άλλαξε εντελώς στην Πορτογαλία. Σηµειώθηκε µικρή αύξηση της χρήσης στους ενηλίκους, αλλά µείωση στους εφήβους, τους τοξικοµανείς και τους φυλακισµένους. Μείωση καταγράφηκε επίσης στις δικαστικές υποθέσεις ναρκωτικών κατά 66%, καθώς και στους ασθενείς µε AIDS που έκαναν χρήση – το 2002, το 49% των ασθενών µε AIDS ήταν τοξικοµανείς, ποσοστό που έπεσε στο 28% το 2008. Το ίδιο διάστηµα, το ποσοστό των τακτικών χρηστών παρέµεινε σταθερό: 3% για εκείνους που καπνίζουν µαριχουάνα και λιγότερο από 0,3% για τους χρήστες ηρωίνης και κοκαΐνης. Οι αριθµοί αποδεικνύουν ότι σε καµία περίπτωση η αποποινικοποίηση δεν προκάλεσε αύξηση της χρήσης. Τέλος, 20% περισσότεροι άνθρωποι ζήτησαν βοήθεια και δέχθηκαν να ακολουθήσουν θεραπεία για να καταπολεµήσουν τον εθισµό τους. Το συνολικό κόστος του προγράµµατος δεν έχει ακόµη υπολογιστεί. Ωστόσο, δεν αναµένεται αύξηση των εξόδων, δεδοµένου ότι επί της ουσίας οι δαπάνες έχουν µετακυλιστεί από το δικαστικό στο σύστηµα υγείας.

Ολοένα και περισσότερες χώρες αναθεωρούν τον απλό χρήστη από εγκληματί σε ασθενή που χρειάζεται θεραπεία. Έτσι ο χρήστης μπορεί να απευθυνθεί πολύ πιο εύκολα σε κέντρα απεξάρτησης χωρίς το φόβο της σύλληψής του απ’την αστυνομία. Πώς όμως ξεκίνησε το όλο θέμα με τα «ναρκωτικά»;
Η ιστορία ξεκίνησε από τις αρχές προς μέσα του 20ου αι. οπότε οι Αμερικάνοι άρχισαν να παρανομοποιούν ουσίες που θεωρούταν επικίνδυνες, προκαλούσαν εθισμό ή άλλες σωματικές συνέπειες ή σχετίζονταν με «κατώτερα» κοινωνικά στρώματα, όπως μαύρους. Εδώ και κάποιες δεκαετίες η Αμερική λοιπόν έχει ανοίξει το λεγόμενο «πόλεμο» κατά των ναρκωτικών, όπως οι ίδιοι τον λένε
War on Drugs.
Οι ΗΠΑ έχουν από τις σκληρότερες νομοθεσίες κατά των ναρκωτικών στον κόσμο. Είναι η χώρα με το μεγαλύτερο πληθυσμό φυλακισμένων αναλογικά με τον πληθυσμό της παγκοσμίως, εκ των οποίων μεγάλο ποσοστό (άνω του 20%) βρίσκεται εκεί λόγω ναρκωτικών, κυρίως κάνναβης. Οι περισσότεροι όμως απ’αυτούς τους ανθρώπους δε θα έβλαπταν κανέναν. Επίσης ένα ακόμα έγκλημα που γίνεται μ’αυτήν την πολιτική είναι η απαγόρευση των παράνομων ουσιών για μελέτες όσον αφορά την ιατρική τους αξία. Εφ’όσον μια ουσία παρανομοποιηθεί, λέγεται τυπικά ότι δεν έχει καμία αποδεδειγμένη ιατρική χρήση, παρόλες τις πιθανές προηγούμενες μελέτες. Αυτό δεν είναι απλά απώλεια πιθανών καινοτόμων φαρμακευτικών ουσιών, αλλά και παρεμπόδιση της επιστήμης! Δεν αρκεί όμως μόνο αυτό, αλλά η Αμερική μέσω των διεθνών οργανισμών έχει προωθήσει τη νομοθεσία της στα περισσότερα κράτη του κόσμου. Πολλοί υποστηρικτές ωστόσο του «πολέμου» παραδέχονται ότι δεν έχει μεγάλο αντίκτυπο, είναι δηλαδή σπατάλη πόρων. Παρόλα αυτά συνεχίζεται κανονικά, αν και φαίνεται ότι το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί και μ’άλλους τρόπους.

Advertisements