Μόλις πριν τρεις μέρες έμαθα γι’αυτό το πράγμα. Τα venomoids, ή δηλητηριωδοειδή όπως το απέδωσα, είναι δηλητηριώδη φίδια που με μια επέμβαση αφαιρείται ο μηχανισμός παραγωγής ή μεταφοράς του δηλητηρίου. Αυτό δεν ωφελεί φυσικά το φίδι, αλλά γίνεται μόνο για ανθρώπινη ευκολία. Οι κύριες πηγές μου είναι:
ένα καλό άρθρο σε μια σελίδα για δηλητηριώδη,
το άρθρο της αγγλικής wikipedia
κι ένα άρθρο με τις
συχνά ερωτηθήσες ερωτήσεις για τα δηλητηριωδοειδή

Ιστορικά, δηλητηριώδη φίδια, συνήθως κόμπρες, τους αφαιρούταν το δηλητήριο με πρωτόγονες μεθόδους ακρωτηριασμού, είτε με σπάσιμο των δηλητηριωδών δοντιών είτε με ράψιμο του στόματος, εκτός από μια μικρή τρυπούλα για τη γλώσσα από τους γητευτές φιδιών για ασφαλέστερες «παραστάσεις». Η δεύτερη μέθοδος απέτρεπε το φίδι από το να φάει κι όταν αυτό άρχιζε να χάνει την υγεία του αντικαθίσταταν μ’άλλο. Αυτές οι μέθοδοι, αν και απάνθρωπες, συνεχίζουν δυστυχώς ως σήμερα σε αναπτυσσόμενες χώρες.

Σήμερα η διαδικασία αυτή είναι μια χειρουργική επέμβαση με αφαίρεση των αδένων παραγωγής του δηλητηρίου (αδενεκτομή) ή των σωλήνων μεταφοράς στα δόντια (σωληνεκτομή). Τα δηλητηριώδη δόντια δεν αφαιρούνται, επειδή τα φίδια συχνά αναγεννούν τα χαμένα δόντια τους και επίσης για αισθητικούς λόγους.

Η επέμβαση αυτή «διευκολύνει» τον άνθρωπο που τό’χει υπό αιχμαλωσία, και σε καμία περίπτωση δεν ωφελεί το ζώο, αλλ’αντίθετα μπορεί συχνά να το βλάψει. Δυστυχώς ο κύριος λόγος που γίνεται αυτό είναι η επίδειξη. κάποιοι δήθεν «μάγκες» κάνουν διάφγορα κόλπα μ’επικίνδυνα φίδια με σκοπό να εντυπωσιάσουν και να σοκάρουν. Τα φίδια όμως αυτά είναι συνήθως δηλητηριωδοειδή. Δεύτερος κι εξίσου κατακριτέος λόγος για τον ακρωτηριασμό των δηλητηριωδών φιδιών είναι ο πόθος κάποιων χομπιστών νά’χουν ένα δηλητηριώδες φίδι χωρίς να διατρέχουν τον πραγματικό κίνδυνο του δηλητηρίου, άρα χωρίς συνεχή δρακόντια μέτρα ασφαλείας ή άγχος για περίπτωση δαγκώματος. Κατά τη γνώμη μου, αν δε μπορεί κάποιος να διατηρήσει ένα επικίνδυνο δηλητηριώδες, ας διαλέξει ένα από τα δηλητηριώδη με ασθενέστερο δηλητήριο ή ένα από τα πιο επιθετικά μη δηλητηριώδη είδη, που δεν είναι και λίγα. Δεν υπάρχει λόγος να περνούν τα ζώα αυτά από μια τέτοια διαδικασία για την ικανοποίηση κάποιων ανθρώπων. Ακόμα κάποιοι θεωρούν η χρήση των δηλητηριωδοειδών είναι κάτι ασφαλέστερο απ’ό,τι τα μη εγχειρισμένα δηλητηριώδη σε περιπτώσεις δημόσιας έκθεσης σ’αυτά. Τέλος
μερικοί προτείνουν
σε χομπίστες που θέλουν ν’ασχοληθούν με τα δηλητηριώδη να έχουν πρώτα κάποιο δηλητηριωδοειδές για εμπειρία, αν και ίσως αυτό τους κάνει λιγότερο προσεκτικούς με τα κανονικά δηλητηριώδη αφού πάντα θά’χουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους ότι το δηλητηριωδοειδές με το οποίο εξασκήθηκαν δεν είναι στην πραγματικότητα επικίνδυνο.

Η ασφάλεια όμως δεν είναι σίγουρη ακόμα και μ’ένα δηλητηριωδοειδές φίδι. Συχνά αυτές οι επεμβάσεις αφαίρεσης του δηλητηρίου δε γίνονται από εξειδικευμένους και μπορεί να μην έχει αφαιρεθεί πλήρως ο αδένας και το φίδι να παραμένει επικίνδυνο, ή η σωληνεκτομή να μην έχει γίνει καλά. Στην τελευταία επέμβαση, ακόμα κι αν έχει γίνει σωστά, υπάρχει πιθανότητα επούλωσης και επανάκτησης της ικανότητας έγχυσης του δηλητηρίου. Γι’αυτό προτείνεται τα δηλητηριωδοειδή ν’αντιμετωπίζονται ως κανονικά δηλητηριώδη για λόγους ασφαλείας, αν κι αυτό δεν τηρείται, αλλίως δε θα υπήρχε η ανάγκη γι’αυτά τα φίδια. Επίσης τα φίδια αυτά πάλι μπορούν να δαγκώσουν, και ιδιαίτερα σε είδη με μακριά δόνται να προκαλέσουν βαθιές πληγές. Έχουν ακόμα παρατηρηθεί σοβαρές τοπικές αντιδράσεις στο δάγκωμα αυτών των φιδιών, που ίσως οφείλονται στο ότι μικρή ποσότητα δηλητηρίου υπάρχει στο σάλιο τους.

Συχνά αυτές οι επεμβάσεις γίνονται από πεπειραμένους χομπίστες ή κτηνιάτρους χωρίς εξειδίκευση στα ερπετά, και πέρα από τ’ότι μπορεί να μη γίνουν σωστά και το φίδι να παραμείνει δηλητηριώδες, μπορούν να υπάρξουν σοβαρές επιπτώσεις και στην υγεία του φιδιού. Συνήθως οι χομπίστες δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε κατάλληλα κτηνιατρικά φάρμακα όπως αντιβιοτικά για την πρόληψη των μολύνσεων και παυσίπονα, ούτε έχουν τα κατάλληλα εργαλεία έτσι να φτιάχνουν αυτοσχέδια, κ.ά. Με αποτέλεσμα να προκύπτουν σοβαρές συνέπειες όπως μολύνσεις, σοβαροί τραυματισμοί, υπερβολικό στρες ή ακόμα και θάνατος του ζώου.

Επειδή οι δηλητηριώδεις αδένες καταλαμβάνουν πολύ χώρο στο κεφάλι, δίνοντάς του το χαρακτηριστικό τριγωνικό σχήμα των περισσότερων δηλητηριωδών φιδιών, η αφαίρεσή τους το παραμορφώνει και το κάνει να φαίνεται σαν ξεφουσκωμένο. Το ξεφούσκωτο κεφάλι δεν είναι όμως ένδειξη ότι το φίδι είναι 100% ασφαλές, γιατί πάλι κάποιο υπόλλοιμμα αδένα θα μπορούσε νά’χει μείνει και το φίδι να παραμένει επικίνδυνο. Πιο εξειδικευμένοι κτηνίατροι, εκτός του ότι αφαιρούν και τον αδένα και το σωλήνα για να μην υπάρξει πιθανότητα ανάκτησης του δηλητηρίου, τοποθετούν στη θέση των αδένων αδρανή πλαστικά πρόσθετα για αισθητικούς λόγους. Όπως
σ’αυτήν τη σελίδα
η οποία ειδικεύεται και πουλάει δηλητηριωδοειδή. Θα μκπορούσα να πω ότι η περίπτωση αυτή είναι λίγο καλύτερη απ’άλλες, αλλ’αυτό δεν παύει να σημαίνει ότι η επέμβαση γίνεται για τη βολικότητα κάποιων.

Αμέσως μετά την επέμβαση παρατηρούνται αλλαγές στη συμπεριφορά του ζώου σχετιζόμενες με τη διαδικασία. Το φίδι μπορεί γενικά να συμπεριφέρεται διαφορετικά, κι επίσης συχνά τρίβει το κεφάλι του σε διάφορες επιφάνειες ως ένδειξη πόνου. Η ανάρρωση μπορεί να πάρει εβδομάδες έως μήνες. Κι όλη αυτή η στρεσσογόνος διαδικασία για κάποιον που θέλει να κάνει μαγκιά ή να έχει απλώς ένα ακίνδυνο δηλητηριώδες φίδι.
Μετά την ανάρρωση η συμπεριφορά επανέρχεται στα φυσιολογικά. Το φίδι μπορεί να κατάλαβε μετά την εγχείριση ότι τραυματίστηκε, αλλά δεν ξέρει ότι του αφαιρέθηκε το δηλητήριο, έτσι θα συνεχίζει να δείχνει επιθετική συμπεριφορά και να δαγκώνει ενστικτωδώς όταν απειλείται. Παρόλα αυτά, όπως και τα περισσότερα φίδια στην αιχμαλωσία, σιγά-σιγά ανέχεται τον άνθρωπο και δεν αντιδρά φοβισμένα ή επιθετικά. Αυτό θα μπορούσε να γίνει και στα δηλητηριώδη φίδια, όπως μας δείχνουν κάποιες περιπτώσεις γητευτών, αλλ’επειδή εκείνα επικίνδυνα συνήθως ο άνθρωπος τ’αντιμετωπίζει πιο αποστασιοποιημένα, π.χ. δεν τα πιάνει, χρησιμοποιεί στρεσογόνους μεθόδους αιχμαλώτισης ή εξέτασής τους, παραμένουν αμυντικά.
Τα φίδια αυτά αναπτύσσονται κι αναπαράγονται κανονικά (φυσικά με κανονικά δηλητηριώδης απογόνους), αλλά δε μπορούν πλέον να σκοτώσουν την τροφή τους, γι’αυτό και πρέπει να τρέφονται με νεκρό θήραμα. Κάποιοι υποστηρίζουν οτι μερικά είδη δηλητηριωδών φιδιών χρειάζονται το δηλητήριο για την πέψη της τροφής – το δηλητήριο μπορεί να περιέχει και πεπτικά ένζυμα -, αλλά ακόμα δεν έχουν γίνει πολλές σχετικές μελέτες. Κάποια είδη δηλητηριωδών εγχέουν δηλητήριο ακόμα και σε νεκρο θήραμα, συνηγορώντας προς αυτό, ενώ πολλά όχι. Ενδιαφέρον ουσα είναι πάντος η
παρατήρηση ενός αδμιν του reptilesgreece, ο οποίος, όταν έδωσε μια φορά στην οχιά Cerastes cerastes που έχει νεκρό θήραμα, την επόμενη μέρα το ξέρασε.

Η εμπορία των δηλητηριωδοειδών φιδιών δεν πρόκειται να σταματήσει, μιας και η τιμή τους είναι πολλαπλάσια απ’αυτήν ενός κανονικού δηλητηριώδους, κι ακόμα πάντοτε θα υπάρχουν τύποι που θα κάνουν τους «μάγκες» μ’αυτά τα ζώα.

Η διαδικασία αυτή είναι συγκρίσιμη μ’άλλες μορ΄φες ακρωτηριασμού που γίνονται στα ζώα καθαρά για βολικότητα στον άνθρωπο, όπως κόψιμο των φτερούγων των πουλιών για να μην πετάνε, κόψιμο της ουράς στα σκυλιά και τα πρόβατα, αφαίρεση των φωνητικών χορδών στα σκυλιά για να μη γαυγίζουν, αφαίρεση των κεράτων στα μηρυκαστικά παραγωγής, αφαίρεση των νυχιών (και των δακτύλων στην πραγματικότητα) από τις γάτες, αφαίρεση των κυνοδόντων σε μεγάλα κι επικίνδυνα ζώα κ.ά. Όλες αυτές τις πράξεις τις θεωρώ άκρως απάνθρωπες και κατακριτέες στις περισσότερες των περιπτώσεων. Εάν πρόκειται να έχουμε ένα ζώο, θα πρέπει να το δεχόμαστε με τη φύση του, κι αυτό περιλαμβάνει και τα επιθετικά κι αμυντικά του όπλα, αλλιώς καλύτερα να μην τό’χουμε

Παρακάτω ένα βίντεο στο οποίο ένας τύπος έχει για κατοικίδιο έναν δηλητηριωδοειδή κροταλία, ο οποίος στο τέλςο του επιτίθεται. Δε θέλει να δείξει μαγκιά, αλλά μου φαίνεται πως χαίρεται έχοντας ένα ακίνδυνο δηλητηριώδες. Το κεφάλι αυτού του κροταλία είναι ξεφουσκωμένο εξαιτίας της επέμβασης.

Σημείωση: Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες όπως στη Μεγάλη Βρετανία, η επέμβαση αυτή όπως άλλωστε κι άλλες παρόμοιες θεωρείται κακοποίηση ζώου και είναι πράξη παράνομη.