Πρόσφατα τελείωσα ένα πολύ ωραίο και συναρπαστικό βιβλίο του διάσημου Αμερικανού συγγραφέα Μάικλ Κράιτον (Michael Crichton), με τίτλο «Το κράτος του φόβου». Το βιβλίο αυτό είναι ένα επιστημονικό θρίλερ περίπου 640 σελίδων, που πραγματεύεται το θέμα της παγκόσμιας υπερθέρμανσης.
Το βιβλίο γράφτηκε το 2004. Η υπόθεσή του είναι η εξής: Το 2003, έγινε μια αγωγή από το φανταστικό νησιωτικό κράτος του Ειρηνικού Βανούτου (όχι Βανουάτου) εναντίον της Περιβαλλοντικής υπηρεσίας των Η.Π.Α., επειδή η χώρα αυτή εκπέμπει τη μεγαλύτερη παγκοσμίως ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα με αποτέλεσμα την επιδείνωση της παγκόσμιας υπερθέρμανσης, την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και τελικά την κάλυψη των κοραλιογεννών νησιών του κράτους. Μία μεγάλη αμερικανική περιβαλλοντική οργάνωση αναλαμβάνει την υπόθεση, βάζοντας πολλούς επιστήμονες να δουλεύουν για την υπεράσπιση της παγκόσμιας υπερθέρμανσης. Κύριος ήρωας του βιβλίου είναι ο δικηγόρος Πίτερ Έβανς, ο οποίος δουλεύει σε μια δικηγορική εταιρεία με πελάτες κυρίως περιβαλλοντικές οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένης κι αυτής. Ο Τζορτζ Μόρτον, ένας πολύ πλούσιος άνθρωπος, είναι ο κύριος χρηματοδότης της οργάνωσης. Ο Έβανς επισκέπτεται το χώρο όπου δουλεύουν οι επιστήμονες για την αγωγή και μαθαίνει ότι τα δεδομένα δε δείχνουν την υποτιθέμενη υπερθέρμανση, κι αυτό που έκαναν τόσοι επιστήμονες εκεί ήταν να προσπαθούν να τα τροποποιούν ώστε να ταιριάζουν με τη θεωρία, αν κι ο ίδιος αρχικά δεν πείθεται γι’αυτό. Εντωμεταξύ ο Μόρτον πληροφορείται και τελικά πείθεται από τον καθηγητή Τζον Κένερ, μέλος μιας μυστικής υπηρεσίας, ότι αυτή η οργάνωση συνδέεται με μια οικοτρομοκρατική οργάνωση και τον ακολουθεί. Αποφασίζει λοιπόν ν’αποσύρει τη χρηματοδότησή του και να δώσει μόνο ένα προγραμματισμένο ποσό τμηματικά, προκαλώντας την οργή του Νίκολας Ντρέικ, του αρχηγού της οργάνωσης. Μετά απ’αυτό υποτίθεται ότι πεθαίνει σ’ένα αυτοκινητικό ατύχημα, αφού είχε πληροφορήσει συνοπτικά τον Έβανς και τη βοηθό του Μόρτον Σάρα, με την οποία ο Έβανς είχε ιδιαίτερη σχέση, για τη δουλειά που έπρεπε να συνεχίσουν. Στην πραγματικότητα όμως το ατύχημα ήταν σκηνοθετημένο ώστε να μην τον ψάχνει ο Ντρέικ, κι ο ίδιος έγινε κατάσκοπος στην εγκληματική οργάνωση. Έπειτα αυτούς τους βρίσκει ο Κένερ, με τον οποίον ξεκινούν τη δύσκολη αποστολή του. Συμμετέχει επίσης ο Σαν Τζονγκ, ο οποίος είναι συνεργάτης του Κένερ, ένας Νεπαλέζος ειδικός στους υπολογιστές και τις παραβιάσεις δικτύων.
Σκοπός της οργάνωσης ήταν να προκαλέσει τεχνητά κάποιες μεγάλες φυσικές καταστροφές, οι οποίες θα συνέπεφταν μ’ένα συνέδριο της περιβαλλοντικής οργάνωσης του Ντρέικ για της αιφνίδιες κλιματικές αλλαγές, ώστε να υπάρξει μεγάλη δημοσιότητα για το γεγονός και να συγκεντρωθούν πολλά χρήματα. Πρώτα λοιπόν πήγαν στην Ανταρκτική, όπου απενεργοποίησαν εκρηκτικά τα οποία είχαν σκοπό ν’αποκόψουν ένα μεγάλο παγόβουνο, μετά κατευθύνθηκαν στις δυτικές Η.Π.Α., όπου σχεδιαζόταν μια ισχυρή καταιγίδα με πολλούς κεραυνούς, που όμως δεν κατάφεραν να τους σταματήσουν, αλλά έδωσαν σήμα κινδύνου, και τέλος κατέληξαν στα νησιά του Σολομώντα, όπου απενεργοποίησαν μερικά από κάποια εκρηκτικά σχεδιασμένα ώστε να προκαλέσουν τεχνητό τσουνάμι. Εκεί συμμετείχε και η Τζένιφερ Χέινς, πρώην μέλος της ομάδας για την αγωγή, ήρθε μαζί με την ομάδα ως κατάσκοπος της περιβαλλοντικής οργάνωσης ο γνωστός ηθοποιός Τεντ Μπράντλεϊ, ο οποίος όμως φαγώθηκε από τους ιθαγεννείς, κι εμφανίστηκε κι τελικά ο Μόρτον. Το τσουνάμι τελικά έγινε, αλλά πολύ μικρότερης έντασης. Στο ταξίδι η ομάδα συνάντησε σοβαρές δυσκολίες, και η ζωή τους συχνά απειλούταν άμεσα. Ωστόσο κατάφεραν στο τέλος να νικήσουν. Από την τρομοκρατική οργάνωση, κάποια μέλη σκοτώθηκαν. Η οργάνωση αυτή επίσης δολοφονούσε όσους υποψιαζόταν για κατασκοπία εναντίον της χρησιμοποιώντας παράξενες μεθόδους, όπως το δηλητηριώδες χταπόδι της Αυστραλίας από το οποίο κινδύνευσε κι ο ήρωας.
Επιστρέφοντας πίσω στο Λος Άντζελες, η ομάδα σχεδίαζε να ιδρύσει μια νέα περιβαλλοντική οργάνωση για τη διαχείριση των βιοτόπων και τη μόλυνση. Μετά το θάνατο του Μόρτον, σχεδιαζόταν να συνεχίσουν το έργο ο Έβανς και η Σάρα.

Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει μια εκτενής βιβλιογραφία μ’όλες τις επιστημονικές πηγές του συγγραφέα, και μετά ο συγγραφέας μας παραθέτει την άποψή του για την κλιματική αλλαγή. Εν ολίγοις πιστεύει ότι η παγκόσμια υπερθέρμανση δεν υπάρχει, ή κι αν υπάρχει είναι αμελιταία και δεν είναι σίγουρο ότι προκαλείται από τον άνθρωπο, κι ότι ακόμα δε γνωρίζουμε σχεδόν τίποτα για το κλίμα. Πιστεύει ότι χρησιμοποιείται από τους πολιτικούς και τα μμε για να μας δημιουργήσουν φόβο, όπως συχνά γίνεται πραγματικές ή τεχνητές κρίσεις να χρησιμοποιούνται από την άρχουσα τάξη γοια να μας κρατήσει υπό έλεγχο. Πιστεύει ακόμα ότι συχνά οι επιστήμονες τροποποιούν τα ευρήματά τους ώστε να συμφωνούν με την κρατούσα άποψη για να εξασφαλίσουν χρηματοδοτήσεις.
Μετά ο συγγραφέας επισημαίνει τα προβλήματα που μπορούν να προκύψουν από την πολιτικοποίηση της επιστήμης, και πώς θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την προάσπιση κάποιον πολιτικών συμφερόντων, δίνοντας δύο ιστορικά παραδείγματα, αυτό της ευγονικής και του λισενκοϊσμού, και τις καταστροφές που έφεραν.

Είναι ένα βιβλίο γεμάτο δράση, πολλές στιγμές με αγωνία, κι επίσης προβληματίζει τον αναγνώστη για το θέμα της παγκόσμιας υπερθέρμανσης και για την ανάμειξη της επιστήμης με την πολιτική γενικότερα. Το θεωρώ ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει αυτό το διάστημα.
Παρόλα αυτά, το βιβλίο δέχθηκε πολλές αρνητικές κριτικές από επιστήμονες και υποστηρικτές της παγκόσμιας υπερθέρμανσης για διαστρεύλωση των επιστημονικών δεδομένων κι ευρημάτων.

Η δική μου άποψη, προς το παρόν τουλάχιστον, για την κλιματική αλλαγή είναι ότι, όπως δείχνουν τα δεδομένα και οι παρατηρήσεις, όντως υπάρχει και πιθανότατα προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα, αλλά δεν είναι τόσο σοβαρή όπως παρουσιάζεται. Ο Πλανήτης περνά συχνά από τέτοιες μικρομεταβολές χωρίς σημαντικές επιπτώσεις. Εμείς, ως ευπροσάρμοστο είδος, πιστεύω ότι θ’ανταπεξέλθουμε σχετικά εύκολα στις πιθανές αλλαγές, οι οποίες μάλλον δε θα’ρθουν απότομα. Ίσως τέλος λίγη υπερθέρμανση αποδειχθεί ωφέλιμη, βγάζοντας τον Πλανήτη από τις εναλλαγές παγετωνικών και μεσοπαγετωνικών περιόδων που τον έχουν διαταράξει στον πρόσφατο γεωλογικό χρόνο.

Advertisements