ανθισμένη γαρυφαλιά

Τα γαρύφαλλα είναι από τα πιο δημοφιλή λουλούδια.
Είναι μεγάλα, μ’έντονα χρώματα κι αρωματικά, και χρησιμοποιούνται συχνά σε διακοσμήσεις και συνθέσεις. Για κάποιον λόγο όμως, δεν καλλιεργούνται τόσο ευρέως όσο άλλα ανθοφόρα φυτά. Δεν ξέρω γιατί, πάντως δεν είναι δύσκολα στην καλλιέργεια. Εδώ θα γράψω για την καλλιέργεια αυτού του φυτού.
Η γαρυφαλλιά είναι ιθαγεννής των μεσογειακών χωρών. Είναι δικοτυλήδωνο, ανήκει στην οικογένεια των καρυοφυλλιδών και στην τάξη των καρυοφυλλωδών. Το επιστημονικό τις όνομα είναι Dianthus caryophyllus (δίανθος ο καρυόφυλλος). Δίανθος σημαίνει το άνθος του Δία. Το φυτό ήταν γνωστο από πολύ παλιά. Τ’όνομά του έχει μεγάλη ιστορία. Το αρχαίο ελληνικό του όνομα ήταν «καρυόφυλλον», το οποίο πέρασε στα λατινικά ως «garofolum», στα βενετικά έγινε «garofolo» και μας€ ξαναήρθε ως αντιδάνειο «γαρύφαλλο». Το γαρύφαλλο επίσης είναι σύμβολο της Ισπανίας.
Είναι πολυετής αειθαλής θάμνος ύψους 45-80 εκ. Η κατασκευή του είναι αραιή, αν και διατηρεί ένα γενικό στρογγυλεμένο σχήμα. Έχουν επίσης δημιουργηθεί κοντότερες και συμπαγέστερες ποικιλίες. Στη βάση βγαίνουν παραφυάδες. Οι κορμοί και τα βασικά κλαδιά ξυλοποιούνται με την ηλικία, και μπορεί να φτάσουν σε αρκετά μεγάλες διαμέτρους μετά από μερικά χρόνια. Οι λεπτότεροι βλαστοί είναι ανοιχτοπράσινοι, λείοι κι ευλύγιστοι. Τα γόνατα (σημεία απ’όπου βγαίνουν τα φύλλα και οι διακλαδώσεις) είναι λίγο φουσκωμένα (κόμποι). Το φύλλωμα είναι γλαυκοπ΄ράσινο, με εναλλάξ, στενά, γραμμωειδή φύλλα. Τα άνθη εμφανίζονται στις κορυφές των βλαστών, από 1 έως 5, αλλά το συνηθέστερο είναι 3, 1 στην κορυφή και δύο πλευρικά. Έχουν διάμετρο 3-5 εκ., και το άρωμά τους μοιάζει με το ομώνυμο μπαχαρικό. Ο κάλυκάς τους είναι ψηλός και τα πέταλά τους πολύ πυκνά. Το χρώμα του άγριου τύπου ήταν ροζ-μοβ, αλλά έχουν δημιουργηθεί πολλές ποικιλίες, με συνηθέστερα χρώματα το κόκκινο και το ροζ σε διάφορες αποχρώσεις και το λευκό. Κάποιες λιγότερο γνωστές ποικιλίες έχουν κίτρινα, μοβ, δίχρωμα ή και πράσινα γαρύφαλλα. Οι γαρυφαλλιές ανθίζουν από την άνιξη έως τα πρώτα κρύα αργά το φθινόπωρο.
Η καλλιέργεια του φυτού είναι αρκετά εύκολη. Φυτεύεται σε κήπους, συνήθως σε γραμμές ως όρια με απόσταση 30-45 εκ. μεταξύ των φυτών, ή σε δοχεία. Χρειάζεται ήλιο και καλά αποστραγγιζόμενο, ουδέτερο ή ελαφρώς αλκαλικό έδαφος (ph 6,6-7,8 είναι το ιδανικό). Τοέδαφος θα πρέπει να αφήνεται να στραγγίζει καλά ανάμεσα στα ποτίσματα. Τα φυτά που βρίσκονται κάτω στο έδαφος θα πρέπει να φυτευθούν σε μέρος που στραγγίζει γρήγορα τα νερά, για να μην παραμένουν συνεχώς σε υγρό έδαφος σε βροχερό καιρό, ιδίως το χειμώνα. Η αποστράγγιση του εδάφους μπορεί να βελτιωθεί με την προσθήκη άμμου. Συμπτώματα υπερβολικού ποτίσματος είναι κίτρινα φύλλα. Τα φυτά θα πρέπει να λιπαίνονται στην αρχή της περιόδου ανάπτυξης την άνοιξη με ισορροπημένο λίπασμα και κατά την ανθοφορία με λίπασμα χαμηλότερο σε άζωτο.
Τα μαραμένα άνθη θα πρέπει να κόβονται τακτικά για την ενίσχυση της παραγωγής νέων. Οι βλαστοί που ξεφεύγουν πολύ απ’το σχήμα και οι ξεροί πρέπει να κλαδεύονται. Για την ενίσχυση της ανθοφορίας, τα φυτά μπορούν να κλαδευτούν νωρίς την άνοιξη έως περίπου το μισό του μήκους των βλαστών τους, για να κάνουν περισσότερα κλαδιά κι έτσι να πυκνώσουν. Όσο πιο πολές κορυφές υπάρχουν τόσο πιο πολλά άνθη θα βγουν. Κάποιοι αφαιρούν όλα τα μπουμπούκια από ένα βλαστό εκτός από ένα για ενδυνάμωση ενός μόνο άνθους, με αποτέλεσμα το φυτό νά’χει μεγαλύτερα μεν πολύ λιγότερα δε άνθη. Αυτό συνηθίζεται στις εμπορικές καλλιέργειες, όπου προτιμάται ένα μόνο άνθος ανά βλαστό.
Το φυτό πολλαπλασιάζεται και με σπόρο (εγγενώς) και βλαστητικά (αγενώς). Ο σπόρος συλλέγεται από τους ξερούς κάλυκες των παλιών ανθέων και σπέρνεται σε υγρό έδαφος την άνοιξη ή το καλοκαίρι, και σε προστατευμένο περιβάλλον μπορεί να γίνει και λίγο νωρίτερα για πιο γρήγορη ανθοφορία. Σε 3 περίπου εβδομάδες τα φυτά θα βλαστήσουν και θα φτάσουν σε ηλικία ανθοφορίας στους 6-9 μήνες, μπορεί και σ’ένα χρόνο αν σπαρούν αργά. Βλαστητικά μπορεί να πολλαπλασιαστεί με καταβολάδες, μοσχεύματα ή διαίρεση. Με καταβολάδες έρος ενός χαμηλού βλαστού λυγίζεται στο χώμα και σταθεροποιείται εκεί. Σε μερικούς μήνες θα ριζώσει και μπορεί ν’αποκοπεί από το μητρικό φυτό. Επίσης, σε φυτά μεγάλης ηλικίας, μπορεί κάποιο χαμηλό κλαδί που ακούμπησε στο χώμα να έχει ριζώσει, μια φυσική καταβολάδα δηλαδή, κι αυτό μπορεί ν’αποκοπεί. Με μοσχεύματα είναι λίγο πιο δύσκολο. Το μόσχευμα θα πρέπει να κοπεί το φθινόπωρο, μετά την ανθοφορία από έναν ψηλό βλαστό. Θα πρέπει νά’χει τουλάχιστον 2 κόμπους, ο ένας, από τον οποίον θα βγουν οι ρίζες, θα πρέπει να βρίσκεται κάτω απο την επιφάνεια του εδάφους, κι ο άλλος πάνω. Το μόσχευμα θα πρέπει να φυτευθεί σε αμμώδες χώμα και την επόμενη άνοιξη θα δείξει σημάδια ανάπτυξης. Μοσχεύματα μπορούν επίσης να κοπούν νωρίς την άνοιξη, πριν βγούν τα μπουμπούκια και να φυτευθούν σε αμμώδες χώμα μέχρι να ριζώσου. Στη διαίρεση, μία παραφυάδα σκάβεται και χωρίζεται απ’το υπόλοιπο φυτό μ’ένα μαχαίρι μαζί με το ριζικό της σύστημα, ή ολόκληρο το φυτό ξεριζώνεται και μοιράζεται σε κομμάτια. Μετά τα κομμάτια αυτά φυτεύονται κανονικά, χωρίς ιδιαίτερη αρχικη φροντίδα.
Η γαρυφαλλιά είναι ανθεκτικό φυτό και σπάνια θα παρουσιάσει ασθένειες. Μύκητες ωστόσο μπορεί κάποιες φορές να την προσβάλλουν σε υγρές και κλειστές συνθήκες.
Η εμπειρία μου μ’αυτό το φυτό δεν ήταν πολύ μεγάλη. Ένα φθινόπωρο αρκετά παλιά αγόρασα από ένα φυτώριο μια μικρή ποικιλία με μικρά, δίχρωμα με ροζ και λευκό άνθη, που μου την είπαν (κινέζικο γαρύφαλλο). Το φυτό αυτό έζησε για λίγο, αλλά το χειμώνα ξεράθηκε. Αργότερα έμαθα ότι υπάρχουν και συγγενικά είδη που είναι μονοετή ή διετή, άρα μπορεί να τέλειωσε η φυσιολογική διάρκεια ζωής του, ή μπορεί και να πέθανε από άλλη αιτία. Αντίθετα μια γαρυφαλλιά κοινής ποικιλίας που έχει ο πατέρας μου είναι ανθεκτικότατη, έχει ζήσει για πολλά χρόνια κι ανθίζει συνεχώς. Η φωτογραφία του άρθρου προέρχεται από εκείνο το φυτό.

Πηγές και ιστοσελιδες:
γαρυφαλλιά πληροφορίες
γαρύφαλλο ετυμολογία
άρθρο της αγγλικής wikipedia
καλλιέργεια γαρυφαλλιάς 1
καλλιέργεια γαρυφαλλιάς 2
καλλιέργεια γαρυφαλλιάς 3
καλλιέργεια γαρυφαλλιάς 4

Advertisements