Το
ασβέστιο
είναι ένα πολύ σημαντικό μέταλλο για τον ανθρώπινο οργανισμό. Απ’αυτό δομούνται τα οσ΄τα κι επίσης βοηθά στην ομαλή λειτουργία του νευρικού και του μυικού συστήματος και σε πολλές άλλες λειτουργίες. Πολλές τροφές παρέχουν ασβέστιο, όπως τα γαλακτοκομικά, τα λαχανοειδή, οι ξηροί καρποί, καθώς και ειδικά συμπληρώματα διατροφής. Υπάρχουν ωστόσο κάποιες άλλες εξίσου καλές κοινές πηγές ασβεστίου κι άλλων ανόργανων στοιχείων.
Τα περισσότερα σκληρά μέρη των ζώων αποτελούνται από άλατα του ασβεστίου. Γι’αυτό και αποτελούν τις καλύτερες πηγές αυτού του στοιχείου. Παρακάτω μερικές από αυτές τις πηγές που έχω κατά καιρούς καταναλώσει, όχι λόγω έλλειψης κάποιου μετάλλου, αλλά ας πούμε για ενδυνάμωση, για να πάρω όλα τα στοιχεία τους, χωρίς δηλαδή κάποιον σημαντικό λόγο. Για όσους όμως έχουν προβλήματα με το ασβέστιο, αυτές οι πηγές μπορούν ν’αποτελέσουν μέρος της διατροφής τους.

Οστά
Τα οστά των σπονδυλωτών αποτελούνται από υδροξυλαπατίτη, μια μορφή του φωσφορικού ασβεστίου. Το φωσφορικό ασβέστιο απορροφάται πολύ ευκολότερα από τον οργανισμό σε σχέση μ’άλλα άλατα του ασβεστίου, όπως το ανθρακικό. Τα οστά επίσης περιέχουν άλλα μέταλλα όπως το μαγνήσιο και μικρές ποσότητες πρωτεΐνης.
Συνήθης πρακτική είναι να τρώγονται τα μικρά ψαράκια με το αγκάθι τους, κάτι πολύ ωφέλιμο για την υγεία. Το αγκάθι των ψαριών αυτών μασιέται εύκολα και είναι ακίνδυνο. Ωστόσο κι άλλα λεπτ ακόκκαλα μπορούν να φαγωθούν για την πρόσβληψη φωσφορικού ασβεστίου. Αγκάθια μεγαλύτερων ψαριών και κόκκαλα όπως π.χ. του σολωμού, ή και λεπτά κόκκαλα από κοτόπουλο ή άλλα μικρά πουλιά μπορούν να καταναλωθούν, με κάποια προσοχή. Πολλά από αυτά τα κόκκαλα είναι αιχμηρά και μπορούν να σταματήσουν στο λαιμό προκαλώντας προβλήματα, γι’αυτό θα πρέπει πρώτα να λυγίσετε τις μύτες τους, αν υπάρχουν, και καλύτερα να τα μασάτε με κάτι άλλο όπως ψωμί για να κατέβουν ευκολότερα. Πάντα τρώω τα μικρά ψαράκια με το κόκκαλο και πολύ σπανιότερα μεγαλύτερα αγκάθια.
Τα μεγαλύτερα κόκκαλα του χοιρινού ή του μοσχαριού κι άλλων παρόμοιων ζώων είναι σκληρά και μπορούν να καταναλωθούν μόνο κονιορτοποιημένα. Το οστεάλευρο από τέτοια ζώα παλαιότερα χρησιμοποιούταν ευρέως ως συμπλήρωμα διατροφής, αλλά ύστερα από την εύρεση σε πολλά δείγματα αυτού του συμπληρώματος επικινδύνων ποσοστών βαρέων μετάλλων, άρχισε να εγκαταλείπεται. Επιπροσθέτως υπάρχει, αν και εξαιρετικά μικρός, ο κίνδυνος μετάδοσης της νόσου Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ από οστά πάσχοντος βοδινού ή και αιγοπροβάτων. Σήμερα το οστεάλευρο χρησιμοποιείται κυρίως ως οργανικό φωσφορικό λίπασμα. Εγώ δε θα εμπιστεύόμουν καθόλου αυτό το συμπλήρωμα, γιατί δε γνωρίζω από τι ζώα προέρχονται αυτά τα κόκκαλα, αν και μ’εντατικότερους ελέγχους ίσως γινόταν ασφαλέστερο.

Τσόφλι αβγού
Το τσόφλι των αβγών αποτελείται από ανθρακικό ασβέστιο, μια άλλη πολύ καλή πηγή ασβεστίου. Μπορεί να φαγωθεί είτε κονιορτοποιημένο είτε καλά μασημένο. Γίνεται κάπως σαν άμμος. Μπορεί να κολλήσει στο πίσω μέρος του στόματος ή στο λαιμό κι ανάμεσα στα δόντια. Καλύτερα να το πάρετε μαζί με κάτι άλλο για να κατέβει ευκολότερα. Το έχω πάρει πολύ σπάνια.

Εξωσκελετοί (φλούδες) αρθροπόδων
Το εξωτερικό περίβλημα των αρθροπόδων είναι ο εξωσκελετός τους, ο οποίος αποτελείτια από χιτίνη. Μερικά είδη όπως τα καρκινοειδή (καβούρια, γαρίδες, αστακοί, καραβίδες) και κάποια άλλα όπως οι χιλιοποδαρούσες, ενδυναμώνουν το χιτινώδη εξωσκελετό τους εναποθέτοντας ανθρακικό ασβέστιο. Εξωσκελετοί από γαρίδες, καραβίδες κι άλλα μαλακά θαλασσινά αρθρόποδα μπορούν να φαγωθούν, αν και είναι δυσμάσητοι.

Αυτές είναι οι πηγές που κατά καιρούς έχω καταναλώσει. Υπάρχουν όμως και πολλές άλλες.

Όστρακα μαλακίων
Τα όστρακα των μαλακίων αποτελούνται από ανθρακικό ασβέστιο (ασβεστίτη ή αραγονίτη). Τα μέρη αυτά είναι υπερβολικά σκληρά κι αιχμηρά, άρα και επικίνδυνα. Ίσως μπορούν να καταναλωθούν κονιορτοποιημένα. Εξαίρεση ίσως αποτελεί το κόκκαλο της σουπιάς, το οποίο είναι μαλακό και χρησιμοποιείταια ως συμπλήρωμα σβεστίου σε πουλιά και χελώνες, γιατί όχι και σε ανθρώπους;
Ομοίως με τα όστρακα των μαλακίων θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τα όστρακα των βραχιονόποδων, οι ασβεστοποιημένοι σωλήνες πολλών σκωλήκων, οι σκελετοί των κοραλιών και των εχινόδερμων κι άλλες παρόμοιες οστρακοειδής κατασκευές.

Άλλες πηγές
Αυτές οι πηγές δε θα καταναλώνονταν στις περισσότερες περιπτώσεις από φυσιολογικούς ανθρώπους υπό φυσιολογικές συνθήκες. Ίσως πολλές από αυτές είναι επικίνδυνες εξαιτίας, τοξινών, τοξικών στοιχείων ή χημικών ενώσεων, μικροβίων και ασθενειών που ενδέχεται να περιέχουν ή εξαιτίας της λήψης τους σε μεγάλη ποσότητα. Τέτοιες πηγές μπορεί να είναι: εξωσκελετοί άλλων ασβεστούχων αρθροπόδων όπως

κόκκαλα, κοχύλια, ασβεστώδη επιφράγματα σαλιγκαριών κι αβγά από τη φύση, άλλα σκληρά ασβεστώδη μέρη ζώων, ορυκτά άλατα του ασβεστίου, κονιορτοποιημένος ασβεστόλιθος, κιμωλία, σοβάς, σκόνη τσιμέντου, κονιορτοποιημένο μάρμαρο, ασβεστούχος άμμος, αλκαλικό χώμα κ.ά. Αυτά μην τα χρησιμοποιήσετε για το καλό σας!
Παρόλο που δε χρησιμοποιούνται συνήθως από τον άνθρωπο, πολλά από αυτά τα υλικά αποτελούν πηγές ασβεστίου για τα ζώα, π.χ. οι χελώνες μπορεί να ροκανίσουν κόκκαλα για ασβέστιο ή οι κότες να τσιμπήσυν λίγο σοβά για τη δημιουργία των αβγών τους.

Ασφαλέστερα θεωρώ τα κοκκαλάκια μικρών ψαριών και λίγο λιγότερο το τσόφλι του αβγού, και βέβαια το συμπλήρωμα ασβεστίου. Εντούτοις υπερδοσολογία ασβεστίου μπορεί να προκαλέσει εξίσου πολλά προβλήματα όπως και η έλλειψη. Ουκ εν τω πολλώ το ευ.

Το ασβέστιο από μόνο του δεν κάνει τίποτα. Θα πρέπει να μεταβολιστεί από τον οργανισμό με τη βοήθεια της βιταμίνης d για να χρησιμοποιηθεί. Πηγές αυτής της βιταμίνης είναι το γάλα και τα γαλακτοκομικά, τα παχιά ψάρια όπως ο σολωμός και η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία.

Advertisements