Την τελευταία Τρίτη (12/4) πριν τις διακοπές του Πάσχα, στην ώρα των θρησκευτικών, αφού είχαμε ήδη τελειώσει την ύλη, συζητούσαμε για διάφορα θέματα. Η συζήτησ ήρθε στο θέμα της στάσης των μοναχών απέναντι στη γενετήσια επιθυμία. Σχεδόν όλοι οι μαθητές, συμπεριλαμβανομένου κι εμού, είχαμε την απορία για ποιο λόγο οι μοναχοί όντας άνθρωποι σαν κι εμάς, καταπιέζονται τόσο πολύ. Η καθηγήτριά μας, τους υποστήριζε λέγοντας ότι μ’αυτόν τον τρόπο εξασκούν την εγκράτεια και προσπαθούν να φτάσουν στη θέωση. Μας ανέφερε επίσης περιπτώσεις μοναχών που αυτοτιμωρούνταν για να νεκρώσουν τη γενετήσιά τους επιθυμία. Κι εγώ είπα: «Κυρία, αυτοί δεν πάσχουν από ψυχαναγκαστική διαταραχή; Πιστεύω ότι με την κατάλληλη ψυχοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή μπορεί να επανέλθουν». Κάποιοι μαθητές με υποστήριξαν. Η καθηγήτρια μου είπε ότι δε μπορούμε εμείς να καταδικάσουμε μια παράδοση τόσων αιώνων επειδή μας φαίνεται παράλογη. Γιατί όμως, σκέφτηκα εγώ, να μην μπορούμε; Ποιος μας εμποδίζει; Ότι έκαναν οι πρόγονοι σημαίνει πως είναι σωστό;

Γενικά η καθηγήτρια μας στα θρησκευτικά είναι πολύ καλή και ανοιχτόμυαλος άνθρωπος, αλλά πολλές φορές υποστηρίζει τις εκκλησιαστικές παραδόσεις με τις οποίες δε συμφωνώ. Δικαίωμα του καθενός να πιστεύει αυτό που θέλει. Σ’αυτό το μάθημα έχω βεβαρυμένο ιστορικό από τις διάφορες εκκεντρικές ιδέες που κατά καιρούς έχω εκφράσει, όπως π.χ. η κατάργηση του ιερατείου, ο παραλογισμός της τιμής των εικόνων ή των λειψάνων και των συμβόλων, η ανάγκη αφαίρεσης της Παλαιάς Διαθήκης από την Αγία Γραφή, η κανιβαλιστική προέλευση της θείας κοινωνίας κλπ.

Σύμφωνα με το Φρόιντ, οι ψυχικές διαταραχές μας προέρχονται από τον πολιτισμό μας, ο οποίος καθιστά αναγκαίο να καταπιέσουμε τ’άγρια ένστικτά μας για να συμβιώσουμε αρμονικά. Αλλιώς θα επικρατούσε το δίκαιο του ισχυροτέρου, κάτι που δε θα συνέφερε τους περισσότερους από μας. Άλλωστε, ο πολιτισμός και η αυξημένη ικανότητα μας να καταπιέζουμε τα πρωτόγονα ενστικτά μας μας διακρίνουν από τα υπόλοιπα έμβια όντα αυτού του πλανήτη κάνοντάς μας, τουλάχιστον θεωρητικά, ανώτερα όντα. Αυτό γενικώς θεωρείται γονιδιακό χαρακτηριστικό του είδους μας σύμφωνα με νέες προσεγγίσεις στην ψυχολογία, επομένως μέρος της φύσης μας, άρα η επιστροφή στο δίκιο του ισχυροτέρου αποτελεί καθαρά θεωρητικό σχήμα. Αλλά η περίπτωση των μοναχών είναι διαφορετική. Αυτοί ζουν συνήθως απομακρυσμένη από την κοινωνία, ακολουθώντας ένα αυστηρότατο και καταπιεστικότατο καθημερινό πρόγραμμα με άσκηση και προσευχή, πιστεύοντας ότι έτσι θα φτάσουν στη θέωση και ότι αν δεν το ακολουθήσουν, θα πέσουν στην αμαρτία. Αυτό είναι καθαρά ψυχαναγκαστική συμπεριφορά.
Κάποιος μπορεί να πιστεύει στο Θεό και να προσφέρει αγάπη ζώντας μέσα στην κοινωνία. Πιστεύω ότι η ιδέα του μοναχισμού είναι παράλογη. Όλα αυτά περί της αμαρτίας του σεξ, των απολαύσεων κλπ. μας κληρ ονομήθηκαν από τον ιουδαϊσμό, μια κατ’εξοχήν ψυχαναγκαστική σημιτική θρησκεία γεμάτη εντολές κι απαγορεύσεις που είχαν ως σκοπό τη διατήρηση της τάξςη στην άγρια πρωτόγονη εβραϊκή κοινωνία, αλλά κι από τους εξίσου ψυχαναγκαστικούς πρωτοχριστιανούς αναχωριτές/ασκητές, οι οποίοι απελπίζονταν βλέποντας την ηθική κατάπτωση της κοινωνίας της εποχής τους κι έφευγαν σε ερήμους και βουνά. Γιατί όμως τα διαιωνίζουμε αυτά;

Για να φτάσει όμως κάποιος στο σημείο να γίνει μοναχός, κατά κανόνα θα πρέπει να πιστεύει υπερβολικά στα αμφίβολα δόγματα του χριστιανισμού και νά’χει φτάσει από πριν σε κατάσταση απελπισίας από την κατά κόσμων ζωή ώστε να την αρνηθεί. Γι’αυτό και λένε πως όποιος είναι ψυχικά αδύναμος καταφεύγει στο μοναχισμό. Εγώ δε συμφωνώ μ’αυτό, γιατί αν σκεφτείτε στην πραγματικότητα χρειάζεται τρομερή ψυχική δύναμη για ν’απαρνηθεί κάποιος τις επίγειες απολαύσεις και να καταλήξει ένα αυτοτιμωρούμενο λείψανο ανθρώπου. Τρομερή ψυχική δύναμη κατευθυνόμενη προς λάθος στόχο. Θα μπορούσε αυτός ο ΄ναθρωπος αντ’αυτού, εφόσον διακατέχεται από τόση επιμονή και υπομονή, να λύσει αποτελεσματικά τα προβλήματα της κατά κόσμον ζωή του.

Και έρχεται εδώ το ερώτημα: Θα πρέπει να θεραπευτούν αυτοί οι άνθρωποι; Από τη μία, εφόσον δεν εγκληματούν κατά του κοινωνικού συνόλου, θα πρέπει νά’ναι ελεύθεροι να επιλέξουν για τη ζωή τους σε μια σύγχρονη φιλελεύθερη κοινωνία. Από την άλλη, σίγουρα αυτοί οι άνθρωποι θά’χουν συγγενείς και φίλους που τους αγαπούν, οι οποίοι θα προσπαθήσουν να τους απωθήσουν απ’το μοναχισμό. Γνώμη μου είναι ν’αφήνετε ο άνθρωπος να οδηγήσει τη ζωη΄του εκεί που θέλει, αλλά αν βλέπουν οι οικείοι του ότι έχει ακόμα πιθανότητες θεραπείας ας προσπαθήσουν να τον βοηθήσουν. Ευτυχώς στον κοντινό κύκλο μου δεν αντιμετωπίζω τέτοιο πρόβλημα, αλλά αν κάτι τέτοιο εμφανιζόταν, δεν ξέρω πώς θ’αντιδρούσα, παρά τις απόψεις μου περί ελευθερίας επιλογής. Άραγε θα προσπαθούσα να κρατήσω τον άνθρωπο στον επίγειο κόσμο επιστρατεύοντας ακόμα και ακραία μέσα;

Advertisements