Το παρακάτω κείμενο το δημοσίευσα ως σχόλιο με λίγες αλλαγές στο ιστολόγιο του
Νίκου Σαραντάκουγια την πιθανή τύχη της γλώσσας μας στο απότερο μέλλον. Όλα τα παρακάτω είναι προϊόντα της σκέψης μου, της φαντασίας μου και της υποθετικής μου ικανότητας. Δεν αποκλείεται όμως να συμβούν, όσο μικρή και αν είναι η πιθανότητα αυτή, σ’ένα υποθετικό παγκόσμιο καθεστώς στο μέλλον. Η πιθανότητα ωστόσο είναι πολύ μικρή, και θα πρέπει να το διαβάσετε περισσότερο ως επιστημονική φαντασία ή χιουμοριστικό κείμενο.

Για την απλοποίηση της ελληνικής γλώσσας
Θα πρέπει λιπόν οπωσδήποτε να εκσυγχρονίσουμε τη γλώσσα μας για το καλό όλων μας. Είναι απαράδεκτο μια γλώσσα του 21ου αι., του αιώνα της πληροφορίας, της παγκοσμιοποίησης, των υπερεθνικών οργανισμών, της γρήγορης επικοινωνίας, της προόδου σ’όλους τους τομείς, της πολυπολιτισμικότητας, της ανεκτικότητας, της ανεξιθρησκίας, της πληθώρας ιδεών, των μεγάλων αλλαγών, αυτή τη νέα εποχή για την ανθρωπότητα, να υπάρχουν γλώσσεες όπως η ελληνική (και πάρα πολλές άλλες) που ακόμα διατηρούν αρχαϊκά άχρηστα στοιχεία τα οποία πρέπει ν’αλλάξουν. Η γλώσσα μας λοιπόν, μέσα στο πλαίσιο όλων αυτών των αλλαγών, είτε θα πρέπει να προσαρμοστεί ή να εξαφανιστεί, όπως ακριβώς γίνεται και στα βιολογικά είδη σύμφωνα με το Δαρβίνο. Φυσικά στόχος μας είναι στο απότατο μέλλον,, μέσα στα πλαίσια της παγκόσμιας κυβέρνησης, όλες οι γλώσσες να εξαφανιστούν για να εξαλειφθεί όποια διαφορά και προστριβή ανάμεσα στα έθνη, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι τι θα γίνει σε τόσο μακρινό χρόνο και αν αυτό επιτευχθεί ποτέ. Είμαστε όμως βέβαιοι, ότι η απλοποίηση και η όσο το δυνατό διεθνοποίηση των γλωσσών θα είναι πολύ ωφέλιμη για την επικοινωνία όλων των ανθρώπων παγκοσμίως στο κοντινό μέλλον. Από αυτό το εκσυγχρονιστικό πρόγραμμα των γλωσσών, εξαιρούνται γλώσσες λίγων αδίκως κατατρεγμένων και χιλιοαδικημένων λαών τους οποίους δε θα πρέπει να φορτώσουμε με άλλα βάσανα. Η γλώσσα είναι ένα μέσο διατήρησης της συνοχής τους και η όποια τροποποίησή της θα επιφέρει άσχημα αποτελέσματα γι’αυτούς.
Όπως προαναφέραμε, δε νοείται γλώσσα του 21ου αι. που να διαθέτει τόσα αρχαϊκά και άχρηστα στοιχεία. Στόχος της γλώσσας είναι η όσο το δυνατόν πιο τυποποιημένη και σαφέστερη επικοινωνία των ανθρώπων μεταξύ τους και μόνο αυτό, πράγμα το οποίο στη σημερινή εποχή των ηλεκτρονικών υπολογιστών και της πληροφορικής καθίσταται απολύτως απαραίτητο. Επιπροσθέτως, οι σύγχρονες γλώσσες θα πρέπει να είναι το λιγότερο δυνατό φορτισμένες με ιστορία των ομηλητών που τις μιλάει και εθνικιστικά στοιχεία. Δε θά’πρεπε σ’αυτή τη λαμπρή εποχή των αλλαγών να ανασκοπούμε συνέχεια το παρελθόν, στην περίπτωση της γλώσσας να μελετούμε τις παλαιότερες μορφές της ούτε να προσπαθούμε να κάνουμε ετυμολογήσεις λέξεων, αναζήτηση αιτιώδους σχέσεως μεταξύ σημαίοντος και σημενομένου ή όποια άλλη τέτοια ενασχόληση επειδή πρώτων είναι κάτι άκρως εθνικιστικό και δεύτερον είναι πραγματικά άχρηστο στην πρακτική εοχή στην οποία ζούμε. Γι’αυτό, πιστεύουμε ότι οι αλλαγές που θα πρέπει να γίνουν στη γλώσσα μας είναι συνοπτικά οι εξείς:
1. Υιοθέτηση του προοδευτικού λατινικού αλφαβήτου αντί του αρχαϊκού ελληνικού και κατάργηση του τονικού σημείου. Σκεφθείτε πόσες άλλες γλώσσες έχουν υιοθετήσει το λατινικό ως τρόπο εκμοντερνισμού, π.χ. η τουρκική, αλλά και όλες οι γλώσσες που έχουν αποκτήσει πρόσφατα γραφή γράφουν σ’αυτό το διεθνές αλφάβητο. Σκεφθείτε επίσης ότι το διεθνές φωνητικό αλφάβητο βασίζεται στο λατινικό και τέλος δε θα χρειάζεται ν’αλλάζεται πληκτρολόγιο στους υπολογιστές σας για να γράψετε ελληνικά. Η ορθογραφία φυσικά θα είναι κατά πολύ απλοποιημένη, πράγμα που θα καταστήσει την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας ευκολότερη.
2. Κατάργηση του πτωτικού συστήματος: Πραγματικά δεν υπάρχει λόγος να χρησιμοποιούμε το ανόητο και παροχημένο σύστημα των πτώσεων στα ονόματα και στις αντωνυμίες. Μπορούμε κάλλιστα να εκφράσουμε το ίδιο με περιφραστικό τρόπο. Σκεφθείτε πόσες γλώσσες στον κόσμο δεν έχουν πτώσεις ή τις έχουν χάσει και πάλι έχουν την ίδια εκφραστική ικανότητα. Αυτή η απλοποίηση θα επεκταθεί ακόμα και στις πιο βασικές αντωνυμίες.
3. Κατάργηση των αριθμών: Ένα άλλο άχρηστο παλιό στοιχείο που θά’πρεπε να εξαλειφθεί. Δεν υπάρχει λόγος να χρησιμοποιούμε αριθμούς, αφού μπορούμε να εκφράσουμε το ίδιο ακριβώς πράγμα περιφραστικά. Σκεφθείτε τις γλώσσες που δεν έχουν αριθμό ή αυτές που έχασαν το δυικό τους.
4. Συγχώνευση των γενών: Τι πιο ρατσιστικό και σεξιστικό στοιχείο στη γλώσσα μας από την ύπαρξη τριών γενών. Είναι ένα στοιχείο που θα πρέπει να εξαλειφθεί, αν θέλουμε να λεγόμαστε προοδευτικοί και υποστηρικτές της ισότητας των δύο φύλων. Σκεφθείτε γλώσσες όπως η αγγλική, πόσο πιο εύκολα από μας μπορούν να εκφράσουν γλώσσα ουδέτερη ως προς φύλο, ενώ εμείς συνήθως χρησιμοποιούμε το αρσενικό ως περιεκτικό όλων των υπολοίπων. Δεν αδικούνται μόνο οι γυναίκες μ’αυτό το αυστηρό σύστημα, αλλά και οι κάθε λογής ερμαφρόδιτοι, τρανσέξουαλ κλπ που δεν έχουν επακριβώς καθορισμένο φύλο.
5. Απλοποίηση των βαθμών των επιθέτων: Δεν υπάρχει λόγος να χρησιμοποιούμε μονολεκτικούς όρους για την έκφραση του συγκριτικού και απολύτου υπερθετικού των επιθέτων. Θα μπορούσαμε να εκφράζουμε ακριβώς το ίδιο χρησιμοποιώντας περίφραση.
6. Κατάργηση της κλίσης των ρημάτων: Πραγματικά αυτό το σύστημα είναι εντελώς απαρχαιωμένο, ανόητο και άχρηστο. Μπορούμε να εκφράσουμε πρόσωπο και αριθμό τοποθετώντας πριν από το άκλιτο ρήμα την αντίστοιχη άκλιτη αντωνυμία, αντί αυτών των αρχαϊκών καταλήξεων. Μ’αυτό τον τρόπο επίσης αποφεύγεται η συχνή έλλειψη στις προτάσεις η οποία μπορεί να δημιουργήσει ασάφειες και παρεξηγήσεις. Σκεφθείτε πόσες γλώσσες δεν κλίνουν τα ρήματά τους ή έχουν χάσει αυτό το στοιχείο, και πάλι μπορούν να εκφράσουν τις ίδιες ιδέες με την ελληνική.
7. Απλοποίηση του συστήματος των χρόνων: Οι χρόνοι που διαθέτει η γλώσσα μας είναι υπεράριθμοι και θα μπορούσαν να συγχωνευτούν χωρίς να προκύψουν προβλήματα στη σαφήνοια της έκφρασής μας. Σκεφθείτε άλλες γλώσσες που δεν έχουν σχεδόν καθόλου χρόνους. Θα πρέπει λοιπόν να γίνουν απλοποιήσεις π.χ. ο αόριστος πρέπει να καταργηθεί, αφού υπάρχει ο υπερσυντέλλικος με παρόμια χρήση, ο συντελεσμένος μέλλοντας πρέπει να καταργηθεί αφού χρησιμοποιείται πολύ σπάνια, ενώ ο στιγμιαίος με τον εξακολουθητικό μέλλοντα μπορούν να συγχωνευθούν σε έναν.
8. Κατάργηση της προστακτικής: Για ποιο λόγο θα πρέπει να υπάρχει προστακτική αφού μπορούμε να εκφράσουμε το ίδιο χρησιμοποιώντας περιφραστικά υποτακτική; Άλλωστε, είναι αγενές να προστάζουμε κάποιον ελεύθερο ίσο μας με μια μόνο άγρια λέξη, σαν να είναι κάποιος κατώτερος σκλάβος.
9. Μείωση της χρήσης της υποτακτικής: Θα μπορούσαμε ν’αντικαταστήσουμε την υποτακτική που χρησιμοποιούμε συνεχώς σε πολλές περιπτώσεις με οριστική.
10. Κατάργηση της μεσοπαθητικής φωνής: Πραγματικά, αυτό είναι ένα αρχαϊκό στοιχείο που θα πρέπει να εξαλειφθεί από τη γλώσσα μας. Σκεφθείτε πώς οι περισσότερες γλώσσες δεν το έχουν και αυτές που το είχαν το έχασαν αργότερα. Είναι δυνατόν να εκφράσουμε ακριβώς το ίδιο χρησιμοποιώντας περίφραση.
11. Τυποποίηση της σύνταξης: Επόμενο είναι, ύστερα από τις παραπάνω αλλαγές η σειρά των λέξεων σε μία πρόταση να παίζει σημαντικότατο ρόλο. Θα πρέπει η σύνταξη να είναι όσο το δυνατό πιο τυποποιημένη π.χ. αυστηρά σειρά υποκείμενο, ρήμα αντικείμενο, προσδιορισμοί κ.ά., ερώτηση με αντιστροφή κ.ά. για μεγαλύτερη σαφήνοια του λόγου και αποφυγή παρερμηνειών και παρεξηγήσεων. Επιπλέον, αν πολλές γλώσσες έχουν παρόμοια τυποποιημένη σύνταξη, θα είναι πολύ πιο εύκολη η μετάφραση από τη μία στην άλλη. Ακόμα, αυτό θα είναι χρήσιμο για την τυποποιημένη εξ αποστάσεως επικοινωνία, ή την επικοινωνία ανθρώπου-μηχανής. Άλλωστε, καμία γλώσσα προγραμματισμού δεν έχει άναρχη σύνταξη, γι’αυτό αν τυποποιήσουμε τη σύνταξη της γλώσσας μας θα είναι πολύ ευκολότερο να μάθουμε τέτοιες γλώσσες.
12. Ενθάρρυνση δανεισμού και παύση ελληνοποιήσεων: Έχουμε την κακή οπισθοδρομική συνήθεια να ελληνοποιούμε οποιονδήποτε ξένο όρο ή όνομα, να μεταφράζουμε όρους που πρωτοεμφανίστηκαν σε άλλες γλώσσες, ενώ ταυτόχρονα να περιφρονούμε τα δάνεια προσπαθώντας να τ’αντικαταστήσουμε με την αντίστοιχη ελληνική λέξη ή θεωρώντας την ελληνική λέξη σωστότερη. Αυτό είναι καθαρά μία εκδήλωση ακραίου εθνικισμού ο οποίος και μας κάνει ρατσιστές προς άλλα έθνη και γλώσσες και κάνει ακόμα πιο δυσκατανόητη τη γλώσσα μας σε μη ομιλητές της. Θα πρέπει λοιπόν να προσπαθούμε ν’αντικαθιστούμε της ελληνικές λέξεις με τις κοινές διεθνείς, να δανειζόμαστε άφθονες λέξεις απ’όλα τα μέρη του λόγου, να αντικαταστήσουμε τις ελληνοποιημένες λέξεις και ονόματα με τις αντίστοιχες της αρχικής γλώσσας (ανεξάρτητα αν αυτή η γλώσσα ίσως δεν ομιλείται πλέον ή αν ο δανεισμός έγινε στο μακρινό παρελθόν), αυτό είναι μια ένδειξη διεθνισμού.
13. Τροποποίηση των καταλήξεων και υιοθέτηση διεθνών: Είναι πολύ περιοριστικό το να έχουμε στη γλώσσα μας τις λέξεις να καταλήγουν είτε σε φωνίεν, ή σε -ς, -ν ή, πολύ σπανιότερα, σε -ρ. Τροποποιώντας όμως το σύστημα των καταλήξεων ώστε να καταλήγουν λέξεις και σε άλλα σύμφωνα και υιοθετώντας λίγες αγγλικές και διεθνείς καταλήξεις, θα απελευθερώσουμε τη γλώσσα μας από τα δεσμά της και έτσι τα δάνεια θα μπορούν να ενσωματωθούν πολύ ευκολότερα, χωρίς ουσιαστική αλλαγή στη δομή της λέξης. Μπορεί οι τελευταίες δύο αλλαγές να κάνουν τη γλώσσα να φαίνεται κάπως κρεολική, αλλά σκεφθείται ότι σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού της Νέας Γουινέας έχει ως μητρική του γλώσσα την τοκ πίτζιν, η οποία είναι μια κρεολή ανάμεσα στα αγγλικά και τοπικές γλώσσες. Μάλιστα έχει γίνει μία από τις επίσημες γλώσσες του κράτους και όπως φαίνεται οι ομιλητές της δεν έχουν κανένα εκφραστικό πρόβλημα.
14. Χρήση συντομογραφιών και βράχυνση μεγάλων λέξεων: Ένα άλλο μειονέκτημα της γλώσσας μας είναι ότι συνήθως προτιμώνται ολόκληρες λέξεις παρά συντομογραφίες και ακρώνυμα. Οι τελευταίες χρησςιμοποιούνται κυρίως για την ονομασία οργανισμών , ομάδων κλπ. Αναλογιστείτε όμως πόσο πιο έξυπνη, γρήγορη, μοντέρνα, αλλά και σαφέστατη γίνεται μια γλώσσα κόβοντας λέξεις, αφαιρώντας της μεσαίες συλλαβές μιας μακράς λέξης ή χρησιμοποιώντας εκτεταμένα συντομογραφίες και ακρώνυμα. Παραδείγματα αποτελούν η αμερικανική αγγλική και η γαλλική.
15. Αλλαγές στην προφορά: Είναι προφανές ότι η προφορά της νέας ελληνικής γλώσσας απέχει πολύ από την προφορά της αγγλικής και των περισσότερων σύγχρονων ευρωπαϊκών και πολλών άλλων γλωσσών. Για να καταφέρουμε μια κάποια σύγκλιση μ’αυτές, θα πρέπει να τροποποιήσουμε κάποια στοιχεία της προφοράς μας όπως: προφορά του h (δασεία), προφορά του παχέος σ (sh), μεταβολή της προφοράς του γ μπροστά από α, ο, ή ου ως γκ και του χ ως κ, μεταβολή της προφοράς του τζ ως dj και του τσ ως ch, σωστή προφορά των δάνειων διφθόγγων, εξάλειψη μεγάλων συμπλεγμάτων συμφώνων με αφαίρεση κάποιου από τα σύμφωνα, μεταφορά του τόνου προς την αρχή της λέξης ή και τονισμός στην προπροπαραλήγουσα κ.ά.
16. Οριστική παύση ενασχόλησης με την ετυμολογία, τις παλαιότερες μορφές της γλώσσας και τη φωνοσημασιολογία: Εμείς οι Έλληνες πάσχουμε από αρχαιολατρεία, δηλαδή επειδή έχουμε μεγάλη ιστορία, έχουμε την άκρως εθνικιστική πεποίθηση ότι το έθνος μας και η γλώσσα του έχουν κάποια ανωτερότητα ως προς άλλα (ακραία μορφή) ή ότι απλά συνεισφέραμε σε μεγάλο βαθμο στην ανάπτυξη του δυτικού πολιτισμού (ελάσσονα μορφή). Το πρώτο φυσικά δεν ισχύει, αφού είμαστε ίσοι μ’όλα τ’άλλα έθνη του πλανήτη, αλλά ούτε και οι δεύτεροι γιατί και εμείς στην πραγματικότητα τα περισσότερα στοιχεία μας τά έχουμε δανειστεί από άλλους λαούς. Επίσης, έχουμε τη βλακώδη συνήθεια να ετυμολογούμε τις λέξεις μας, πράγμα το οποίο δε γίνεται τόσο μανιωδώς σε καμία σχεδόν άλλη γλώσσα. Π.χ. οι Αμερικανοί έχουν πολλές δάνειες λέξεις ακόμα και από τη δική μας γλώσσα, αλλά δεν ενδιαφέρονται να το ψάξουν αφού βρίσκονται στη σημερινή πραγματικότητα αντίθετα μ’εμάς που ερευνούμε συνεχώς την ιστορία μας και το παρελθόν μας, σαν να μην υπάρχει μέλλον για μας. Άρα, θα πρέπει να σταματήσει η ετυμολόγιση των λέξεων, καθώς και η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών στο σχολείο και η ερευνα οποιασδήποτε άλλης παλαιάς μορφής αυτής της γλώσσας, συμπεριλαμβανομένης της πρωτοελληνικής και της πρωτοϊνδοευρωπαϊκής. Τέλος, κάποιοι από μας έχουν την πίστη ότι υπάρχει κάποια αιτιώδης σχέση ανάμεσα στο σημαίνον και στο σημαινόμενο, ιδέα που στερείται λογικής βάσεως. Θα πρέπει λοιπόν να παύσουμε αυτήν την έρευνα και να έρθουμε στη σημερινή, πρακτική, διεθνή πραγματικότητα.
17. Ταχεία ευμεταβλητότητα: Τέλος, η γλώσσα μας θα πρέπει να μεταβάλλεται εύκολα σύμφωνα με τις εξελίξεις. Συχνά παρατηρούμε στην αμερικανική αγγλική ότι νέες λέξεις δημιουργούνται κάθε χρόνο για νέες εξελίξεις στο χώρο του διαδικτύου και των υπολογιστών οι οποίες μπορεί να μας φαίνονται βλακώδης, ασήμαντες και ανούσιες, αλλά αυτός είναι ο πολιτισμός του 21ου αι. στον οποίο οφείλουμε να προσαρμοστούμε για να θεωρηθούμε προοδευτικό έθνος.

Οι παραπάνω απαραίτητες αλλαγές στη γλώσσα μας θα μας ανοίξουν το δρόμο για το 21ο αιώνα, την εποχή του διεθνισμού, της παγκοσμιοποίησης και της παγκόσμιας ειρήνης. Σίγουρα θα κερδίσουμε μία θέση ανάμεσα στα πλέον προοδευτικά έθνη του κόσμου. Και αυτό μόνο αρνητικό δε θα είναι για εμάς.
Παρακάτω παραθέτω ένα παράδειγμα κειμένου αυτής τής νέας γλώσσας. Θα το γράψω κυρίως χρησιμοποιώντας ελληνικούς χαρακτήρες και τόνο για ευκολία στην προφορά και σαφή τονισμό.
Δε ντέι πέντεοο, δε τρίαο απ δε Ντεσέμπερ, απ δε ντούο κίλο ντέκα
Δε λανγκ απ πολά ε, δε μόντερν λανγκ απ δε κάτικο απ δε gr, θα πρεπι κάνι τσέιντζ, του κάνι επιβίοσι σε δε τουέντιο-έναο αίονα. Αφτ δε αίονα θα αρ δε έρα απ πολά δε μπιγκ τσέιντζ, απ πολά δε κομπιούτερ, απ δε ίντερνετ, απ δε ινφορμέιshον, απ πολά δε σουπερνάshοναλ οργκ, που πολά ολ απ πολά ε θα μπορί κάνι απόλασι δε πολά αγαθό απ δε πίσς. Πολά ε να κάνι ξέκαμα δε μαλ απ δε παστ, πος δε βία, πολά δε ουορ εντ δε τέροριζεμ, εντ να κάνι όπεν φορ πολά ε εν νιου έρα με πολά δε νιου προπτικί φορ δε πίισικ δε ανάπτιξι απ πολά ε σε πολά δε ολ δε μέρι. Πολά ολ απ πολά ε θα κάνι ζοί αζ εν γκλόμπαλ σοσάιετι δατ θα κάνι βάσι αφτ σε δε δίγιο εντ σε δε αλιλεγκί μπιτουίν πολά δε άντροπ. Πολά αφτ θα κάνι εξτίνκshον πολά αφτ μιρέο, πολά όσο δεν κάνι καταφέρ κάνι αντάπτ σε δε νιου δεδομένα, πος Ντάρουιν έκα κάνι λόγκο φορ πολά δε σπέκιες.
Μετάφραση:
Παρασκευή, 3 Δεκεμβρίου, δύο χιλιάδες δέκα
Η γλώσσα μας, η νέα γλώσσα των κατοίκων της Ελλάδας (όχι ελλήνων σημαντικό αυτό), θα πρέπει ν’αλάξει για να επιβιώση στον εικοστό πρώτο αιώνα. Αυτός ο αιώνας θα είναι η εποχή των μεγάλων αλλαγών, των ηλεκτρονικών υπολογιστών, του διαδικτύου, της πληροφορίας, των υπερεθνικών οργανισμών, όπου όλοι μας θα μπορούμε ν’απολαύσουμε τ’αγαθά της ειρήνης. Ας ξεχάσουμε τα κακά του παρελθόντος, όπως η βία, οι πόλεμοι, η τρομοκρατία, ανοίγοντας για μας μια νέα εποχή με προοπτικές ειρηνικής ανάπτυξής μας σ’όλους τους τομείς. Όλοι μας θα ζούμε ως μια παγκόσμια κοινωνία η οποία θα βασίζεται στο δίκαιο και στην αλληλεγγύη μεταξύ των ανθρώπων. Όσοι δεν καταφέρουν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα μοιραία θα εξαφανιστούν (δεν αναφέρεται ο τρόπος), όπως είπε ο Δαρβίνος για τα είδη (βλ. γενετική μηχανική για τη βελτίωση του ανθρώπινου είδους).

Advertisements