archispirostreptus gigas

Κάποια είδη χιλιοποδαρούσας διατηρούνται ως κατοικίδια στην αιχμαλωσία. Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για πραγματικά κατοικίδια, αφού όλα τα αρθρόποδα διατηρούν όλα τα άγρια ένστικτά τους που φέρουν στο dna τους στην αιχμαλωσία. Για αυτό και η παρατήρηση της συμπεριφοράς τους σε αιχμαλωσία δεν διαφέρει πολύ από αυτήν που θα είχαν στη φύση.

Κυρίως κρατούνται τα μεγάλα και τροπικά είδη. Το πιο διαδεδομένο είδος όμως είναι ο αρχισπιρόστρεπτος ο γίγας (archispirostreptus gigas), αν και στην Ελλάδα δεν είναι και τόσο διαδεδομένο.

Ο γίγαντας αρχισπιρόστρεπτος ανήκει στην τάξη των σπιροστρεπτιδίων και στην οικογένεια των σπιροστρεπτιδών. Κατάγεται από την τροπική Αφρική και είναι η μεγαλύτερη χιλιοποδαρούσα στον κόσμο. Τα ενήλικα άτομα κειμαίνονται σε μήκος από τα 25 έως τα 30 εκατοστά. Παρουσιάζει όλα τα χαρακτηριστικά μίας χιλιοποδαρούσας, έχει μαύρο χρώμα, χοντρό σώμα και έναν ασβεστώδη σκληρό εξωσκελετό. Είναι αρκετά ανθεκτικό είδος.

Διατήρηση:

Το τερράριο στο οποίο θα βρίσκονται μπορεί να είναι ένα οποιοδήποτε δοχίο με σωστές διαστάσεις και διαφανής πλευρές για παρατήρηση. Θα πρέπει να έχει μήκος 1,5-2 φορές το μήκος της χιλιοποδαρούσας και πλάτος 1 φορά το μήκος της. Πάνω από μία χιλιοποδαρούσες μπορούν να διατηρηθούν στον ίδιο χώρο χωρίς προβλήματα, σ’αυτήν την περίπτωση ρυθμίζετε τις διαστάσεις ανάλογα με τη μεγαλύτερη ή αν είναι αρκετές αυξάνετε παραπάνω τις διαστάσεις του τεραρίου.

Οι χιλιοποδαρούσες, ως σκαπτικά ζώα που είναι, θα χρειαστούν βαθύ υπόστρωμα 8-12 εκατοστών βάθος, το οποίο θα αποτελείται από 50% αποστηρώμένο χώμα και 50% τύρφη. Αυτό το μείγμα διατηρεί αρκετή υγρασία, την οποία χρειάζονται τα ζώα. Μέσα σ’αυτό θα σκάβουν, θα εναποθέτουν τα αβγά τους και θα εκδύονται. Επίσης, πολύ σημαντική είναι η προσθήκη πεσμένων φύλλων από φυτά όπως πλάτανο, βαλανιδιά, οπωροφόρα, μουριά, φράουλα, ποώδη φυτά και από άλλα μη τοξικά είδη στην επιφάνεια και μέσα στο υπόστρωμα, τα οποία θα αποτελούν ένα μέρος της διατροφής των ζώων. Επάνω στο υπόστρωμα θα πρέπει να τοποθετηθούν κομμάτια φλοιού δέντρων, ξύλου, φελλού ή σπασμένες καρύδες, τα οποία θα παρέχουν κρυψόνα και τροφή με την αργή αποσύνθεσή τους στις χιλιοποδαρούσες, αλλά και ένα μέρος για να μπορούν να βγαίνουν και να παρατηρούνται εύκολα. Καθόλου υλικό από κωνοφόρα, συκιά, εσπεριδοειδή ή οποιοδήποτε άλλο γνωστό τοξικό είδος δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν.

Οι χιλιοποδαρούσες αντέχουν και ζουν φυσιολογικά χωρίς προβλήματα σε θερμοκρασία δωματίου έως 22 βαθμούς Κελσίου. Μπορούν όμως να διατηρηθούν και σε υψηλότερες τροπικές θερμοκρασίες 24-28 βαθμούς με τη χρήση μίας θερμαντικής πλάκας. Η θερμαντική πλάκα δεν πρέπει να τοποθετηθέι κάτω από το τερράριο, αλλά σε μία πλευρά. Ο λόγος είναι επειδη αν βρίσκεται από κάτω, η ζέστη που θα παράγει θα ξηραίνει το υπόστρωμα γρήγορα και όταν η χιλιοποδαρούσα νιώσει ζέστη θα προσπαθήσει να σκάψει ενστικτοδώς προς τα κάτω και θα κινείται όλο και πιο κοντά στην πηγή της ζέστης. Το καλοκαίρι υψηλές θερμοκρασίες επιτυγχάνονται και χωρίς τη θερμαντική πλάκα. Οι χιλιοποδαρούσες μπορούν να ζήσουν για μικρό χρονικό διάστημα στους 30 βαθμούς. Ακόμα και αν δεν ανάβει συχνά, μία θερμαντική πλάκα πάντα πρέπει να υπάρχει.

Ως ζώα των τροπικών περιοχών που είναι, οι χιλιοποδαρούσες απαιτούν υψηλή υγρασία στο περιβάλλον τους, 70%-80%. Το υπόστρωμα πρέπει πάντα να παραμένει υγρό, όχι όμως βρεγμένο. Ένας καθημερινός ψεκασμός με νερό θα διατηρεί τη σωστή υγρασία. Αν τρέφονται με υγρές τροφές και έχουν υψηλή υγρασία, οι χιλιοποδαρούσες δε θα χρειαστούν επιπλέον νερό. Προαιρετικά, ένα πολύ ρηχό δοχίο με νερό ή ένα βρεγμένο βαμβάκι μπορεί να υπάρχει στο τερράριο.

Οι χιλιοποδαρούσες είναι από τη φύση τους νυκτόβια ζώα και αποφεύγουν το φως. Δε θα χρειαστούν καθόλου συμπληρωματικό φωτισμό. Το τερράριό τους θα πρέπει να τοποθετηθεί σε ένα σημείο με χαμηλό φωτισμό, που όμως επιτρέπει στα ζώα να αντιλαμβάνονται τις εναλλάγες μέρας και νύχτας.

Οι χιλιοποδαρούσες είναι φυτοφάγα ζώα και προτιμούν να τρώνε τη φυτική ύλη που αποσυντίθεται. Εκτός από τα σάπια φύλλα, πρέπει να ταΐζονται και με άλλες τροφές, για να λαμβάνουν όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται. Ώριμα φρούτα όπως μήλο, αχλάδι, μπανάνα, πεπόνι, φράουλα, καρπούζι και λαχανικά όπως μαρουλόφυλλα, αγκούρι, ντομάτα, καρότο, πιπεριά, φασολάκι, κολοκύθα, χόρτα μπορούν να τους δοθούν. Τρώνε επίσης και μανιτάρια. Αυτές τις τροφές μπορεί να μην της φάνε αμέσως, αλλά όταν αρχίσουν να σαπίζουν, γιαυτό δεν πρέπει να απομακρύνονται γρήγορα αν δε φαγωθούν. Για περισσότερα θρεπτικά συστατικά, μπορούν να ταϊστούν και τροφή ψαριών, κουνελιών ή κοτόπουλων. Απαραίτητη επίσης είναι η συμπλήρωση της διατροφής με ασβέστιο από το οποίο παίρνει σκληρότητα ο εξωσκελετός τους. Ένα κόκκαλο σουπιάς, θρυμματισμένα τσόφλιά ή όστρακα ή και συμπλήρωμα ασβεστίου θα καλύψει τις ανάγκες τους. Οι χιλιοποδαρούσες καθώς κινούνται μέσα στο υπόστρωμα καταπίνουν ποσότητες από αυτό. Γι’αυτό κανένα χημικό ή φάρμακο για τον έλεγχο των ακαρέων ή των μυκήτων δεν θα πρέπει να προστεθεί.

Αναπαραγωγή και έκδυση:

Αν όλες οι συνθήκες διαβίωσης είναι καλές, το είδος αυτό μπορεί να αναπαραχθεί εύκολα. Τα αρσενικά διαφέρουν από τα θηλυκά στο 7ο διπλοτμήμα. Εκεί στα αρσενικά το ένα ζεύγος ποδιών είναι τροποποιημένο στα γονοπόδια, τα όργανα που χρησιμοποιεί για τη μεταφορά του σπέρματος. Τα γονοπόδια είναι κοντότερα από τα άλλα πόδια και το νύχι τους έχει σχήμα αγγίστρου και συνήθως τα κρατούν μαζεμένα στο σώμα τους, γι’αυτό πολλές φορές φαίνεται ότι δεν υπάρχουν. Αν όλα τα πόδια είναι το ίδιο, τότε το ζώο είναι θηλυκό. Μετά το ζευγάρωμα, το θηλυκό θα γεννήσει κάτω από το χώμα αβγά. Από τα αβγά θα εκκολαφθούν τα νεογένητα, τα οποία θα έχουν μόνο τρία ζεύγη ποδίων, αλλά σε κάθε νέα έκδυση θα προσθέτουν νέα τμήματα. Τα νεογέννητα θα συσσωρεύονται γύρω από την τροφή ή τα ξύλα και αρχικά θα αναπτύσσονται γρήγορα και θα εκδύονται πολύ συχνά. Ζουν κατά μέσο όρο 7-10 χρόνια.

Η έκδυση είναι μία επικίνδυνη στιγμή για το ζώο, το οπποίο θα αποβάλει τον παλιό εξωσκελετό ο οποίος δεν επιτρέπει την ανάπτυξη και θα παραμένει ακίνητο μέχρει να σκληρύνει ο νέος. Επίσης κατά την έκδυση το ζώο διορθώνει και τυχόν φθορές.

Όταν η χιλιοποδαρούσα ετοιμάζεται για την έκδυση, θα δημιουργήσει έναν υπόγειο θάλαμο όπου θα παραμείνει καθ’όλη τη διαδικασία. Σε αυτή τη φάση όπου το ζώο είναι υπερβολικά ευάλωτο οποιαδήποτε ενόχληση μπορεί να προκαλέσει ακόμα και το θάνατο. Γι’αυτό δεν πρέπει να ψάχνετε μία χιλιοποδαρούσα που εξαφανίστηκε για λίγες μέρες ή άμα την δείτε σε φάση έκδυσης, δεν πρέπει να την ενοχλήσετε.

Προβλήματα:

Ακάρεα λόγω της υγρασίας, της σταθερής θερμοκρασίας και της σάπιας τροφής μπορεί να εμφανιστούν. Συνήθως είναι αβλαβή και δεν θα χρειαστούν επείγουσα αντιμετώπιση, εκτός αν αυξηθούν υπερβολικά. Μπορεί να ανεβαίνουν πάνω στη χιλιοποδαρούσα, αλλά δεν είναι συνήθως παράσιτα. Αν ο αριθμός τους αυξηθεί υπερβολικά και δημιουργήσουν αισθητικό πρόβλημα στο τερράριο ή υπάρχει υπόνοια ότι μπορεί να ενοχλούν τις χιλιοποδαρούσες, μπορούν να αντιμετωπιστούν με διάφορους τρόπους. Ένας τρόπος είναι η μείωση της υγρασίας και της ποσότητας της τροφής μέσα στο τερράριο, ώστε ο πληθυσμός τους να πέσει. Ο άλλος τρόπος είναι η χρήση ισόποδων, τα οποία δε βλάτπουν τις χιλιοποδαρούσες και ανταγωνίζονται τα ακάρεα στην τροφή. Ίσως όμως, τα ισόποδα να ανταγωνίζονται και τις νεογέννητες χιλιοποδαρούσες ή ακόμα και να τις τρώνε.

Επίσης, μούχλα αναπτύσσεται με υψηλή υγρασία και ελλειπή αερισμό.

Τα περιττώματα των χιλιοποδαρουσών δεν γίνονται συνήθως αντιληπτά. Αποτελούνται σε μεγάλο ποσοστό από υπόστρωμα που έχουν καταπιεί και αποσυντίθενται από τους μύκητες του χώματος. Γι’αυτό το λόγο, το υπόστρωμά τους δε θα χρειάζεται τακτική ανανέωση, κάθε 6 μήνες είναι καλό διάστημα.

Άμυνα:

Οι αρχισπιρόστρεπτοι δεν έχουν κανέναν τρόπο επίθεσης. Όταν αισθανθούν ότι απειλούνται, θα συσπιρωθούν σφιχτά σε μία μπάλα. Αν η απειλή συνεχίση να υφίσταται, θα εκκρίνουν από αδένες κατά μήκος του σώματός τους τοξικά και δύσοσμα χημικά υγρά, τα οποία συνήθως αποτρέπουν τον εχθρό. Οι ουσίες αυτές δεν είναι επικίνδυνες για το ανθρώπινο δέρμα, παρόλα αυτά μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα αν έρθουν σε επαφή με τα μάτια ή το στόμα. Γι’αυτό πλένετε τα χέρια σας μετά το χειρισμό των χιλιοποδαρουσών. Γενικά τα αρθρόποδα δεν είναι ζώα για χειρισμό ούτε εξημερώνονται, αλλά είναι καλά για παρατήρηση.

Συμπεριφορά:

Οι χιλιοποδαρούσες είναι ήρεμα ζώα. Περνούν αρκετό από το χρόνο τους κινούμενες κάτω από το χώμα. Τη νύχτα εμφανίζονται στην επιφάνεια και κινούνται στο χώρο ψάχνοντας για τροφή. Δεν μπορούν να σκαρφαλώσουν το γυαλί, αλλά αν το ύψος του τερραρίου είναι πολύ μικρότερο από το μήκος τους, οι μεγαλύτερες μπορεί να σηκωθούν και να περάσουν μέσα από καμία τρύπα στο καπάκι έξω. Γι’αυτό το λόγο, αν είναι χαμηλό το τερράριο, το καπάκι θα πρέπει να έχει μικρές τρύπες ή τρύπες σε σημείο που δεν μπορούν να φτάσουν. Το καπάκι επίσης σε κοντά τερράρια  πρέπει να είναι καλά στερεωμένο, γιατί οι μεγάλες μπορούν να το σηκώσουν.

Πηγές και σελίδες:

άρθρο της αγγλικής wikipedia

πληροφορίες από το petbugs.com

πληροφορίες

πληροφορίες από το amentsoc.org

πληροφορίες από το easyinsects.co.uk

εκτενές άρθρο

Advertisements