Αφρικανικά πυγμαία ποντίκια: τα μικρότερα τρωκτικά του κόσμου

Είδος που ανακάλυψα πριν λίγες μέρες στο Διαδίκτυο, αν και γι’αυτό είχα ακούσει και παλαιότερα. Πρόκειται για το μικρότερο τρωκτικό και από τα μικρότερα θηλαστικά παγκοσμίως, με το μικρότερο θηλαστικό τη νυχτερίδα Craseonycteris thonglongyai της ΝΑ Ασίας. Η επιστημονική του ονομασία είναι Mus minutoides, κι ανήκει στο ίδιο γένος με το κοινό ποντίκι Mus musculus. Το είδος αυτό μπορεί να βρεθεί σε ποικίλα περιβάλλοντα σ’όλη βτην Υποσαχάριο Αφρική. Το μήκος τους είναι μόλις 3-8 εκ. με μήκος ουράς τα 2-4 εκ., με τ’αρσενικά ελαφρώς μικρότερα από τα θηλυκά. Το χρώμα τους είναι καφέ κοκκινωπό από πάνω με ανοιχτόχρωμη σχεδόν λευκή κοιλιά. Ένα παράξενο αυτού του είδους είναι ότι μπορούν να βρεθούν και θηλυκά με χψ χρωμοσώματα, ενώ ως γνωστόν σε σχεδόν όλα τα θηλαστικά, τα χχ άτομα είναι πάντοτε θηλυκά και τα χψ πάντοτε αρσενικά.

Στη φύση είναι κοινωνικά ζώα που ζουν κατά αποικίες σε υπόγεια λαγούμια. Συχνά στην είσοδο του λαγμουμιού τους τοποθετούν βότσαλα τα οποία το βράδυ μαζεύουν δροσιά, την οποία γλείφουν για να πιουν νερό. Προτιμότερο περιβάλλον είναι οι ανοιχτές σαβάνες. Το είδος αυτό φυσικά γίνεται θύμα άπειρον εχθρών.

Τα ποντίκια αυτά διατηρούνται ως κατοικίδια. Μου φάνηκαν ενδιαφέρον είδος κι έτσι έψαξα. Η διατήρηση κι αναπαραγωγή τους δεν είναι κάτι πολύ δύσκολο, μολονότι όχι και τόσο απλό όπως στα
κοινά ποντίκια.
Λόγω του μικροσκοπικού τους μεγέθους, μπορούν να στεγαστούν ως αποικία σ’ένα χώρο μέτριου μεγέθους. Ποτέ δε θα πρέπει να ζουν μόνα. Πολλά ποντικάκια σε μικρό μέρος θα μαλώνουν, ιδίως τ’αρσενικά, κι επίσης μπορεί να υπάρξουν προβλήματα στην αναπαραγωγή, όπως γίνεται και σ’άλλα είδη τρωκτικών. Ο χώρος τους θα πρέπει να είναι καλά ασφαλισμένος αφού μπορούν να χωθούν και να ξεφύγουν εύκολα ανάμεσα από μικρές σχισμές, ενώ ακόμα μπορούν να πηδήξουν κάθετα έως και τα 22 εκ. Εάν κάποιο ξεφύγει θά’ναι πολύ δύσκολο να το ξαναπιάσετε. Ιδανικό γι’αυτά τα ποντικάκια είναι ένα τερράριο, μια γυάλα δηλαδή σαν αυτήν που στεγάζονται τα ερπετά, το οποίο εύκολα μπορεί να γίνει με την τροποποίηση ενός ενυδρείου. Ένα τερράριο 15 λίτρων είναι κατάλληλο για ένα ζευγάρι ή τρίο. Εσωτερικά μπορεί να διαμορφωθεί είτε εργαστηριακά, μόνο με τα βασικά, είτε φυσικά, όπως θέλει κανείς. Πάντως από βασικά θα πρέπει να υπάρχει υπόστρωμα όπως πριονίδι (όχι κωνοφόρων, είναι τοξικό), μείγμα χώμα και άμμου, χαρτιά κλπ 10-15 εκ. βαθύ στο οποίο θα σκάβουν, κρυψώνες και περιοχές ασκησεως και απασχολήσεως, όπως κούφια ξύλα, κλαδιά διάφορων οπωροφόρων ή άλλων μη τοξικών δέντρων, πέτρες, άχυρα, χαρτόνια και κύλινδροι χαρτιών υγείας κ.ά., ακόμα και βρύα και φυτά. Οι περισσότεροι τροχοί είναι πολύ μεγάλοι γι’αυτά τα ποντικάκια, αν όμως βρείτε κάποιον μικρό θά’ναι καλό για την άσκησή τους.

Ως νυκτόβια ζώα δε χρειάζονται συμπληρωματικό φωτισμό. Αν και θ’αντέξουν σε λίγο κρύο, αυτό δεν είναι η φυσική τους κατάσταση και οι ιδανικές θερμοκρασίες γι’αυτά είναι θερμοκρασία δωματίου και λίγο παραπάνω. Το περιβάλλον τους θα πρέπει να καθαρίζεται 1-2 φορές το μήνα περίπου.

Τα ποντικάκια αυτά είναι παμφάγα και τρέφονται με σπόρους, καρπούς και λίγο ζωική πρωτεΐνη. Στην αιχμαλωσία μπορούν να τρώνε σπόρους για καναρίνια ή παπαγαλάκια, ειδική τροφή για τρωκτικά ή την τροφή που χρησιμοποιείται για τα ποντίκια εργαστηρίου για βασική τροφή, με αραία συμπληρώματα λίγων εντόμων όπως αλευροσκούληκα ή μύγες, ή λίγης γατοτροφής για πρωτεΐνη, λίγα φρούτα και λαχανικά σε κομματάκια όπως μήλο, σταφύλι, αγκούρι, καρότο, φαργκόσυκο κ.ά., επίσης μπορούν να τρώνε λίγους ηλιόσπορους και λίγο ξερή φρυγανιά ως λιχουδιές. Τροφή θα πρέπει πάντοτε να υπάρχει στο περιβάλλον σ’ένα μπολ. Τα ποντίκια συχνά μπορούν να παρατηρηθούν να μαζεύουν τροφή στα μάγουλά τους και να τη μεταφέρουν σε κάποιο άλλο σημείο (αποθηκευτική συμπεριφορά), όπως κάνουν και τα
χάμστερ.
Εξαιτίας του μικρού τους μεγέθους δυσκολεύονται να πιουν από μπουκάλι, εκτός κι αν η μπίλια είναι πραγματικά μικροσκοπική. Τέτοια μπουκάλια με μικρές μπιλίτσες όμως είναι μάλλον δυσεύρετα, γι’αυτό θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ένα ρηχό μπολ με νερό βάθους έως 1 εκ. με βοτσαλάκια για να βγαίνουν από εκεί εύκολα. Σε βαθύτερο κινδυνεύουν να πνιγούν.

Εάν υπάρχουν αρσενικά και θηλυκά μαζί σίγουρα θα ζευγαρώσουν και ίσως γίνει αναπαραγωγή. Τ’αρσενικά απ’τα θηλυκά διαχωρίζονται δύσκολα. Κατά κανόνα τα θηλυκά είναι όπως είπα μεγαλύτερα από τ’αρσενικά. Επίσης η γεννητική περιοχή των αρσενικών προεξέχει ελαφρώς περισσότερο. Το θηλυκό μετά από 21 μέρες κύησης γεννά 2-8, συνήθως όμως 3-4 μικρά, τα οποία αποκτούν τρίχωμα στη μία βδομάδα, ανοίγουν τα μάτια τους στις 12 περίπου μέρες, από τις 16-18 μέρες αρχίζουν να βγαίνουν απ’τη φωλιά, και στις 21 μέρες ήδη τρώνε στερεά τροφή κι απογαλακτίζονται. Στις 6 εβδομάδες ωριμάζουν γεννητικά, ενώ ζουν για 1-2 χρόνια, στην αιχμαλωσία εντούτοις έχουν καταγραφεί περιπτώσεις που έζησαν έως και τα 4. Πολλές πληροφορίες για την αναπαραγωγή τους δεν έχω βρει, εκτός απότα παραπάνω και το ότι χρειάζονται μια ήσυχη φωλιά με μαλακό υλικό μέσα. Πιθανόν όπως και στα κοινά ποντίκια, σ’άλλα τρωκτικά αλλά και στα κουνέλια, το θηλυκό μπορεί να κανιβαλίσει τα μικρά του αν νιώθει ότι ενοχλείται ή απειλείται.

Τα ποντίκια αυτά είναι κυρίως ζώα παρακολούθησης, και δε θέλουν πολύ χειρισμό. Είναι γρήγορα κι ευκίνητα και πιάνονται πολύ δύσκολα, ενώ αν πιαστούν μπορεί να προσπαθούν έντονα να ξεφύγουν ή και να δαγκώσουν, μολονότι το δάγκωμά τους είναι αβλαβές. Παντού όπου έχω διαβάσει λέει ότι είναι ζώα παρατήρησης παρά χειρισμού, αμφιβάλλω όμως αν κάποιος καταπιάστηκε ποτέ με την εξημέρωσή αυτών των μικρών, δειλών κι ευαίσθητων ζώων, και πιστεύω ότι εξημερώνονται σε κάποιο βαθμό.

Το είδος αυτό είναι πλέον σπάνιο στην αγορά κατοικιδίων. Οι εκτροφείς δεν το προτιμούν εξαιτίας του πολύ χώρου και χρόνου που παίρνει για την παραγωγή λίγων μόνο μικρών. Επίσης δεν έχει γίνει πολύ γνωστό στον κόσμο, παρόλο που δεν είναι νέο στην αιχμαλωσία, και η ζήτηση άρα μένει μικρή. Οι γενετικές γραμμές στην αιχμαλωσία προς το παρόν είναι λίγες, συχνά παρουσιάζονται προβλήματα λόγω αναπαραγωγής συγγενικών ατόμων, και ίσως το είδος κινδυνεύσει με μείωση της γενετικής ποικιλότητας. Στο φυσικό του περιβάλλον όχι μόνο δεν απειλείται, αλλά είναι άφθονο.

Πηγές:
Από τις παρακάτω σελίδες πήρα τις απαιτούμενες πληροφορίες για τη συγγραφή του άρθρου. Μερικές απ’αυτές είναι εκτροφέων του εξωτερικού που ίσως πουλάνε τέτοια ζώα.

άρθρο της αγγλικής wikipedia
άρθρο φροντίδας σ’ένα φόρουμ για ερπετά
άρθρο φροντίδας στο heritage pets
άρθρο φροντίδα στο hubpages
άρθρο φροντίδας στο crittery.co.uk
άρθρο φροντίδας στο modernpets
άρθρο φροντίδας στο tcfexotics.com
άρθρο φροντίδασ σε ιστολόγιο για κατοικίδια

Επανενασχόληση με το Reptiles Greece

Αυτόν τονκαιρό ο ελεύθερος χρόνος είναι πάρα πολύς, γι’αυτό άλλωστε ενημερώνω και τόσο συχνά το Ιστολόγιο. Τις τελευταίες μέρες της προηγούμενης εβδομάδας είχαμε κατάληψη, αλλά και πρωτύτερα ακόμα τα μαθήματα δεν είχαν αρχίσει κανονικά, και οι ώρες που κάναμε ήταν λιγότερες. Αύριο πιθανότατα το σχολείο θα λειτουργήσει κανονικά, αλλά υπάρχει μικρή πιθανότητα συνέχισης της κατάληψης.
Τα αιτήματα είναι δήθεν η έλλειψη καθηγητών και η απαράδεκτη καθυστέρηση της εκτύπωσης των βιβλίων φέτος. Στην πραγματικότητα όμως ίσως έγινε για να χάσουμε μάθημα. Αυτά τα προβλήματα είναι πολύ μεγάλα για να λυθούν με μια κατάληψη. Οι περισσότεροι μαθητές της τρίτης λυκείου πηγαίνουν φροντιστήρια για να επιτύχουν στις πανελλαδικές δίνοντας μεγαλύτερη βάση σ’εκείνα τα μαθήματα παρά στο σχολείο, άρα ίσως δεν τους νοιάζει τόσο ή και ίσως τους βολεύει το σχολείο να μείνει για λίγο κλειστό για να μη χρειάζεται να διαβάζουν και για εκείνα τα μαθήματα ψοδεύοντας παραπάνω χρόνο. Για μένα όμως που δεν πάω σε φροντιστήριο αυτό δε με συμφέρει. Άλλωστε ως άτομο με αναπηρία δεν υποχρεούμαι να γράψω πανελλήνιες.

Στον πολύ χρόνο λοιπόν που έχω στη διάθεσή μου αυτό το διάστημα ανέβασα πολλά άρθρα, αν και σκοπός μου ήταν να βάλω ακόμα περισσότερα. Ο κύριος λόγος που δεν έβαζα ήταν επειδή, δεν ξέρω γιατί, αλλά μερικές φορές που σχεδιάζω κάποιο πραγματικά καλό άρθρο τεμπελιάζω και το αναβάλω.
Επίσης αυτές τις μέρες είχα ιδιαίτερη δραστηριότητα στην ελληνική πύλη για τα ερπετά, στο
Reptiles Greece.
Η σελίδα αυτή είνα η μεγαλύτερη και καλύτερη στο ελληνικό διαδίκτυο για το χόμπι των ερπετών. Έχει ένα φόρουμ συζήτησης, όπου οι ερπετόφιλοι “συναντιούνται” και συζητάνε για διάφορα θέματα. Τα μέλη του πλησιάζουν τα 800, ανάμεσά τους κι εγώ που μπορείτε να με βρείτε ως “Captainhook”.
Όπως έχω προαναφέρει, έχω
μεγάλο ενδιαφέρον για τα ερπετά,
κι αυτό ξεκινάει από πολύ παλιά. Ένας από τους στόχους μου είναι ν’αποκτήσω τελικά ένα ερπετό, και ίσως αργότερα, να κάνω και μια συλλογή. Υποτίθεται ότι κανονίζαμε να τό’παιρνα τον περασμένο χειμώνα, αλλά την ίδια εποχή απέκτησα απροσδόκητα
ένα κουνέλι,
κι εκείνο το διάστημα είπα να το αναβάλω για να επικεντρωθώ στη φροντίδα του κουνελιού. Ένας ακόμα λόγος ήταν επειδή ως γνωστόν η μάνα μου δεν πολυσυμπαθεί τα ζώα – ήδη είχαμε εντάσεις και προβλήματα με το κουνέλι -, δε θά’θελε σε καμία περίπτωση να πάρω κάτι άλλο.
Το κουνέλι σε σύντομο χρόνο το αγάπησα πολύ, έγινε η Λίμπο μου, από τότε έχει μεγαλώσει λίγο και αναπαραχθεί τρεις φορές, κι έχει εξημερωθεί εντελώς. Τώρα έχω πλήρως ενσωματώσει τη φροντίδα της Λίμπο στις καθημερινές μου δραστηριότητες και δε μου φαίνεται ως κάτι επιπλέον. Άρα πιστεύω ότι σύντομα (όταν λέω σύντομα, μπορεί να είναι και λίγοι μήνες) να έχω στην κατοχή μου ένα ερπετό.

Από το περασμένο φθινόπωρο είχα παραγγείλει απ’το πατέρα μου να φτιάξει ένα τερράριο (το κλουβί για τα ερπετά), ως προετοιμασία για ένα ζευγάρι λοφιοφόρων γκέκο ή crested gecko (Rhacodactylus ciliatus) που θά’παιρνα. Το τερράριο όμως έγινε βιαστικά και θέλει ακόμα δουλειά για να γίνει κατάλληλο γι’αυτές τις σαύρες. Άρα το μόνο που έχω τώρα είναι ένα κκακοσχεδιασμένο τερράριο και ανοργάνωτες σκέψεις για το πώς θα το φτιάξω και τι θα βάλω μέσα.
Από τότε έχω κατασταλάξει σ’αυτό το είδος για διάφορους λόγους: Πρώτον γιατί είναι μικρά, κι έχουν λίγες απαιτήσεις, δεύτερον γιατί τρώνε κι ακίνητη τροφή (θα μπορούσα νά’χω κι εντομοφάγα, αλλά ήδη η μάνα μου έχει πρόβλημα με τα ερπετά, πόσο μάλλον με την εκτροφή εντόμων!), και τρίτον γιατί μπορώ εύκολα να στεγάσω πάνω από ένα και να κάνω αναπαραγωγή.
Πριν όμως πάρω τα ερπετά θα πρέπει:

Να βρω χρόνο για να κανονίσω το περιβάλλον τους και τα υπόλοιπα θέματά τους,
να πείσω τον πατέρα μου να τροποποιήσουμε το ήδη υπάρχον τερράριο,
να βρω υλικά, κλαδιά κ.ά. να τα καθαρίσω και να τα βάλω μέσα,
να παραγγείλουμε τη θερμαντική πλάκα, την τροφή, και τέλος, τα ίδια τα ερπετά,
και πριν απ’όλα αυτά, να υπενθυμίσω τη μάνα μου γι’αυτό που θά’κανα αν δεν είχα κουνέλι, κι ότι θα το κάνω έτσι κι αλλιώς.

Προς το παρόν στο φόρουμ προσπαθώ να λύσω διάφορες απορίες σχετικά μ’αυτό το είδος και για τη διατήρηση των ερπετών γενικότερα (μπορεί νά’χω διαβάσει πολλά, αλλά πάντοτε η θεωρία απέχει πολύ απ’την πράξη), κάνω και διαβάζω δημοσκοπήσεις για νά’χω μια γενική εικόνα του φόρουμ και να δω πού βρίσκομαι εγώ και πού οι άλλοι πάνω-κάτω, και προσπαθώ να βοηθάω άλλα μέλη μ’όσες θεωρητικές γνώσεις έχω.
Ενημέρωση 28/9/2011: Βρήκα κάποιο μέλος του οποίου τα crested gecko γέννησαν αβγά και μάλλον θά’χω ένα μικρό σε τρεις μήνες.

Το ενδιαφέρον μου για τα ερπετά: πώς ξεκίνησε, πώς εξελίχθηκε και προς τα πού οδεύει

Όπως φαίνεται κι από προηγούμενες δημοσιεύσεις μου, έχω ένα μεγάλο ενδιαφέρον για τα ερπετά. Στο ιστολόγιο έχω δημιουργήσει μια κατηγορία με θέμα τα ερπετά και τα αμφίβια, αν και δεν την έχω αναπτύξει πάρα πολύ σε σχέση μ’άλλες. Ο λόγος είναι, πρώτον γιατί έχω πολλά άλλα θέματα να βάλω απ’όλες τις κατηγορίες, και δεύτερον δεν έχω κανένα ερπετό για να έχω και πρακτική γνώση του θέματος, αν και μελλοντικά σκοπεύω να την αναπτύξω περισσότερο.
Ενδιαφέρον για τα ερπετά άρχισα να έχω από πολύ παλιά, λίγο πριν αρχίσω το σχολείο. Μάθαινα διάφορα γι’αυτά από τους γονείς μου κι από άλλους, από βιβλία και ντοκιμαντέρ. Αν και οι περισσότεροι στην οικογένεια δεν τα συμπαθούσαν, ο πατέρας μου δεν τα θεωρούσε τίποτα το σιχαμερό ή κακό και από εκεί ίσως πήρα το ενδιαφέρον.
Στο χωριό μου, στους Πύργους Κοζάνης, άρχισα να πιάνω ερπετά κι αμφίβια ήδη από την ηλικία των 6. Το πρώτο που έπιασα ήταν ένας βάτραχος και το δεύτερο μια χελώνα ξηράς. Από τότε και για πολλά χρόνια ύστερα, έπιανα το καλοκαίρι ερπετά, τα κρατούσα για λίγες μέρες και έπειτα τ’άφηνα πάλι στο μέρος όπου τα βρήκα. Ως μικρό παιδί τότε, τα ενοχλούσα και τα κακομεταχειριζόμουν πολλές φορές, αλλά έχω να πω ότι δεν έχω σκοτώσει κανένα, εκτός από ένα μικρό βατραχάκι μια φορά που το ζούλιξα λίγο παραπάνω, ούτε έχω τραυματίσει πολλά, εκτός από κάποιες σαύρες που τους αποκολλήθηκε η ουρά. Τα εύρισκα αρκετά ωραία ζωάκια, κι από τότε άρχισαν να μ’αρέσουν πολύ και ήθελα κι εγώ ν’αποκτήσω ένα ως κατοικίδιο.
Αργότερα, όταν ήμουν 9 χρονών, κι αυτό έγινε. Απέκτησα το πρώτο μου ερπετό, ένα νεροχελωνάκι που το ονόμασα Λίνα. Η όλη ιστορία με τα νεροχελωνάκια άρχισε από τις 3 Σεπτεμβρίου του 2003 και τελείωσε στις 15 Μαΐου του 2005. Δεν ήξερα όμως να τις φροντίζω σωστά, αφού η μόνη πηγή πληροφόρησης που είχα ήταν οι λανθασμένες οδηγίες των υπαλλήλων τον πετσόπ και ήμουν και αρκετά μικρός τότε, γι’αυτό και οι χελώνες πέθαιναν από διάφορες αιτίες ή μερικές ήταν άρρωστες από την αρχή. Η αγαπημένη μου νεροχελώνα όμως ήταν ο Έλμο ή Ελμόνιος, μια αρκετά μεγάλη νεροχελώνα, η οποία ήταν και η τελευταία μου. Κατάφερε να επιζήσει όλο τον καιρό που την είχα, αφού ήταν αρκετά μεγάλη και δεν είχε άμεση ανάγκη από πολλά θρεπτικά συστατικά κι ασβέστιο για ν’αναπτυχθεί. Το τέλος της ήταν διαφορετικό από αυτό των άλλων. Η χελώνα αυτή είχε βγάλει ένα απόστημα στο ένα τις αφτί, που αργότερα έμαθα ότι προήλθε από τις κακές συνθήκες νερού όπου ζούσε, και επειδή δεν ξέραμε τι να την κάνουμε και πώς θα την θεραπεύσουμε, την αφήσαμε στην τεχνητή λιμνούλα του Πάρκου του Ηρακλειώτη της Θεσσαλονίκης όπου ζουν πολλές άλλες ομοειδείς τις. Το πιθανότερο είναι να πέθανε αργότερα. Οι 5 από τις νεροχελώνες που είχα ήταν του αμερικανικού είδους trachemys scripta (red-eared sliders ή κοκκινομάγουλες νεροχελώνες), το πιο κοινό είδος νεροχελώνας στο εμπόριο, όπως έμαθα αργότερα. Η άλλη ήταν ενός άλλου είδους με διαφορετικό σχήμα και συμπεριφορά από τις άλλες και ως τώρα δεν το έχω αναγνωρίσει.
Από το φθινόπωρο του 2005 άρχισα να ψάχνω σοβαρά για τα ερπετά στο Διαδίκτυο. Βρήκα τόνους πληροφοριών και πολλές σχετικές ιστοσελίδες κι επειδή ήξερα μέτρια αγγλικά τότε, άρχισα να ψάχνω και σε σελίδες του εξωτερικού. Σύντομα γράφτηκα στο φόρουμ του www.reptilesalonica.com, όπου τους ενοχλούσα πολύ με αποτέλεσμα να με διαγράψουν από μέλος δυο φορές. Την τρίτη ήμουν πολύ πιο ήσυχος και πολύ λιγότερο ενεργός. Ο πρώην κάτοχος αυτής της σελίδας ονομάζεται Γρηγόρης Δεούδης και την εποχή που γράφηκα στο φόρουμ, ήταν κάτοχος μιας συλλογής ερπετών και ενός ειδικευμένου στα ερπετά πετσόπ στη Θεσσαλονίκη. Αυτός λοιπόν το 2008 μετανάστευσε στην Ολλανδία και στα τέλη του Σεπτεμβρίου του 2009 αποφάσισε να κλείσει τη σελίδα ύστερα από 9 χρόνια λειτουργίας και 5 χρόνια λειτουργείας των φόρουμ, επειδή, όπως έλεγε, θεωρούσε την κράτηση ερπετών και ζώων γενικότερα στην αιχμαλωσία ως κάτι εγκληματικό. Τώρα ασχολείται με την καλλιέργεια εξωτικών φυτών. Η σελίδα αυτή παρέμενε γι’αρκετό καιρό στο Διαδίκτυο και είχε πολλά χρήσιμα άρθρα και συζητήσεις στο φόρουμ που θα μπορουσατε να επισκεφθείτε, αλλά πρόσφατα κατέβηκε. Υπήρχε επίσης ένα τεράστιο θέμα στα φόρουμ της με ανέκδοτα το οποίο ήθελα να κατεβάσω και ν’ανεβάζω λίγο-λίγο στο ιστολόγιο, αλλά δεν πρόλαβα. Παράλληλα με τη συμμετοχή μου σ’αυτήν τη σελίδα συνέχισα να ψάχνω για ερπετά στο Διαδίκτυο.
Ύστερα από το κλείσιμο της σελίδας αυτής έως και πριν λίγους μήνες το μεγάλο μου ενδιαφέρον για τα ερπετά μειώθηκε κάπως, αν και συνέχιζα περιοδικά να ψάχνω σε σελίδες του εξωτερικού. Ο προσανατολισμός της αναζήτησης επίσης άλλαξε, αντί να ψάχνω κυρίως για τη διατήρηση των ερπετών και των αμφιβίων στην αιχμαλωσία, έψαχνα περισσότερο για την κατάσταση των ερπετών και αμφιβίων στη φύση, για την οικολογία τους και για την εξέλιξή τους. Πέρυσι επίσης άρχισα να ενδιαφέρομαι περισσότερο για την ερπετοπανίδα της χώρας μας και γι’αυτό το θέμα βρήκα μια σημαντική πηγή πληροφοριών, το
herpetofauna.gr,το οποίο αποτέλεσε και την κύρια πηγή μου για το
άρθρου μου για την ελληνική ερπετοπανίδα.
Όσον αφορά τα άγρια ερπετά στο χωριό μου κι αλλού, άρχισα πριν δύο χρόνια να κάνω καταμετρήσεις από κάθε είδος που έβρισκα και πιο εντατικές παρατηρήσεις. Παρατήρησα για παράδειγμα ότι τα τελευταία χρόνια, από τα πολλά χημικά φυτοφάρμακα που ρίχνουν ασυνείδητοι στο ποταμάκι της περιοχής του χωριού μου, οι βάτραχοι σχεδόν εξαφανίστηκαν.
Το ενδιαφέρον μου για την απόκτηση ερπετών αναζωπυρώθηκε, όταν κατα τύχη τον περασμένο Δεκέμβριο ανακάλυψα το
reptiles Greece,το οποίο, αν και λειτουργούσε γι’αρκετά χρόνια πριν, δεν το είχα βρει ή δεν του είχα δώσει μεγάλη σημασία. Εκεί είναι γραμμένα τα περισσότερα παλιά μέλη του reptilesalonica, μαζί με πολλά νέα. Ενεγράφηκα κι εγώ στις 23 Δεκεμβρίου, τώρα με πολύ σοβαρότερη διάθεση, με σκοπό ν’αποκτήσω τελικά ερπετά ζητώντας πληροφορίες και εκφράζοντας απορίες και να βοηθήσω μ’ό,τι ξέρω αυτούςβ που είχαν απορίες. Τον επόμενο μήνα ασχολούμουν υπερβολικά μ’αυτήν τη σελίδα. Αυτός είναι κι ένας από τους πολλούς λόγους που αυτόν τον Ιανουάριο παραμέλησα αρκετά το ιστολόγιο.
Από τότε που άρχισα να ψάχνω πολύ για ερπετά στο Διαδίκτυο, ήθελα να κάνω μια συλλογή ερπετών. Σοβαρά όμως άρχισα να το σκέφτομαι μετά που γράφηκα στο reptiles Greece. Αποφάσισα λοιπόν, μετά από λίγο ψάξιμο, να πάρω ένα ζευγάρι ρακοδακτύλων ή crested gecko, ε.ο. rhacodactylus ciliatus. Ήδη έχω έτοιμο το τερράριό τους και τις διακοσμίσεις που θα βάλω μέσα κι αυτό που λείπει τώρα είναι ο θερμοστάτης, το θερμαντικό σώμα και σαφώς οι ίδιες οι σαύρες. Αργότερα θα δω τι άλλο θα πάρω. Αν και πρόσφατα έχω αποκτήσει απροσδόκητα
κουνέλικι έχω και πολλές άλλες δουλειές να κάνω κι επίσης το περιβάλλον δεν είναι ιδιαίτερα υποστηρικτικό, πιστεύω ότι σύντομα θα πάρω το είδος που θέλω και γιατί όχι μελλοντικά να μη δημιουργήσω μια μικρή συλλογή ερπετών και αμφιβίων.

Κερασφόροι βάτραχοι

ceratophrys ornata

ceratophrys cranwelli

τερράριο για κερασφόρους βατράχους

Και πάλι μια επανεπιστροφή στους βατράχους, μιας και έχω να τους αναφέρω πολύ καιρό.
Το γένος κερατόφρυς (ceratophrys) είναι ένα γένος μεγάλων χερσαίων βατράχων που ανήκει στην οικογένεια των λεπτοδακτυλιδών. Συναντάται στη Νότια Αμερική. Το όνομα του γένους τους οφείλεται σε μια προεξοχή σαν κέρατο που σχηματίζεται από το άνω βλέφαρο. Το γένος περιλαμβάνει 8 είδη, αλλά τα είδη του ενδιαφέροντος είναι δύο: ο αργεντινικός ή στολισμένος ή του Μπελ κερασφόρος βάτραχος c. ornate και ο κερασφόρος βάτραχος του Κράνγουελ c. cranwelli. Τα δύο αυτά είδη έχουν μικροσκοπικά κέρατα. Το είδος με τα μεγαλύτερα κέρατα είναι ο κερασφόρος βάτραχος του Σουρινάμ c. cornuta.
Οι βάτραχοι αυτοί (περισσότερο ο c. ornate και λιγότερο ο c. Cranwelli) είναι από τα πλέον διαδεδομένα και ευπροσάρμοστα αμφίβια που διατηρούνται σε τερράρια. Στην Ελλάδα ο c. ornata είναι ο πιο κοινός βάτραχος που μπορεί να βρεθεί να πωλείται.
Ο c. ornata προέρχεται από τα τροπικά δάση της βόρειας Αργεντινής, της Ουρουγουάης και λίγων περιοχών της Βραζιλίας, ενώ ο c. cranwelli από το ξηρότερο Γκραν Τσάκο της Αργεντινής. Τα δύο αυτά είδη, όπως και τα υπόλοιπα είδη του γένους, έχουν ένα χοντρό σώμα, με πλάτος περίπου όσο και το μήκος τους, πλατύ και δυνατό κεφάλι με ένα τεράστιο στόμα το οποίο φέρει οδοντοειδείς προεξοχές και στα δύο σαγόνια, και σχετικά κοντά άκρα. Το δέρμα τους είναι επίσης τραχύ. Τα αρσενικά είναι μικρότερα από τα θηλυκά. Ο χρωματισμός του c. ornata είναι πιο έντονος και ζωηρός από αυτόν του c. cranwelli, εξού και το όνομά του. Ο c. ornata είναι έντονα πράσινος με κκοκκινοκαφέ και κίτρινες κυλίδες, ενώ ο c. cranwelli έχει συνήθως καφέ χρώμα διαφόρων αποχρώσεων, αν και κάποια άτομα παρουσιάζουν και πράσινο. Η κάτω πλευρά του σώματος είναι ανοιχτόχρωμη. Οι χρωματισμοί του σώματός τους βοηθούν στο καμουφλάζ στο έδαφος του δάσους. Το μήκος τους κειμαίνεται από 14-18 εκατοστά και συχνά φτάνει τα 20 εκατοστά. Οι βάτραχοι αυτοί στη φύση ζουν σε περιβάλλον δάσους ή σαβάνας, όπου περνούν τον περισσότερο χρόνο τους μισοθαμμένοι σ’ένα υγρό υπόστρωμα πεσμένων φύλλων, χώματος και βρύων, περιμένοντας για θηράματα να περάσουν από κοντά. Όταν κάποιο ζώο περάσει από δίπλα τους, εκτινάσσονται από την τρύπα τους, το πιάνουν και το καταπίνουν γρήγορα. Το διαιτολόγιό τους περιλαμβάνει ότι ζώο μπορεί να χωρέσει στο στόμα τους, από έντομα και σκουλήκια ως σαύρες, ποντίκια, βατράχια, συμπεριλαμβανομένων και άλλων βατράχων του είδους τους. Το κλίμα στο οποίο ζουν είναι τροπικό ή υποτροπικό με διακριτές περιόδους βροχών και ξηρασίας. Κατά την τελευταία, οι βάτραχοι αυτοί πέφτουν σε νάρκη.
Οι βάτραχοι αυτοί είναι πολύ εύκολοι στη διατήρηση στην αιχμαλωσία και προσαρμόζονται σε πολλές και διαφορετικές συνθήκες. Συνήθως στεγάζονται μεμονωμένα λόγω τον κανιβαλιστικών τάσεών τους, (εκτός από περιπτώσεις αναπαραγωγής ή σε περίπτωση που τα άτομα είναι ίσου μεγέθους και καλοταϊσμένα, και πάλι με πολύ προσοχή) σε τερράρια διαστάσεων 50χ40χ30 (μήκος, πλάτος, ύψος) για ενήλικα βατράχια και αναλογικά μικρότερα δοχεία για νεαρά άτομα. Αν και αυτοί οι βάτραχοι είναι αδρανείς και κινούνται σπάνια, ένα καπάκι με ένα μέρος του σίτα για αερισμό χρειάζεται, για να μη φεύγει η υγρασία και η ζέστει γρήγορα στο περιβάλλον και για να μην πέφτουν αντικείμενα μέσα στο τερράριο. Ως υπόστρωμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί τύρφη, χούμος ή χώμα ή μείγμα αυτών των υλικών βάθους 8 εκατοστών για σκάψιμο. Για πιο εύκολο καθάρισμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί υγρό χαρτί κουζίνας. Επάνω στο υπόστρωμα ως διακόσμηση και για περισσότερο φυσική εμφάνιση μπορούν να τοποθετηθούν προερετικά πεσμένα φύλλα, φλοιοί δέντρων, ξυλαράκια, κομμάτια φελλού και βρύα. Αληθεινά η πλαστικά φυτά μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν, αν και ο βάτραχος σκάβοντας μπορεί να ξεριζώσει τα ζωντανά φυτά ή να ρίξει τα τεχνητά. Ένα πλατύ και ρηχό δοχείο αποχλωριωμένου νερού θα πρέπει επίσης να υπάρχει. Το βάθος του νερού θα πρέπει να είναι τόσο ώστε να καλύπτει το σώμα του βατράχου, μιας και αυτοί οι βάτραχοι, όπως και οι φρύνοι και άλλα χερσαία είδη, δεν είναι καλοί κολυμβητές και μπορεί να πνιγούν στο πολύ νερό. Αν το δοχείο είναι μεγάλο και ο βάτραχος μικρός, τότε θα πρέπει κάποιες πέτρες ή κάτι παρόμοιο να είναι τοποθετημένο στην άκρη του δοχείου για να βγαίνει έξω πιο εύκολα. Αληθεινά ή τεχνητά φυτά ή κλαδιά μπορούν να κρεμαστούν πάνω από το δοχείο του νερού για περισσότερη αίσθηση ασφάλειας. Κρυψόνες δε χρειάζονται αν το υπόστρωμα είναι χώμα και σκάβεται, αλλά στην περίπτωση του χαρτιού θα πρέπει να υπάρχουν μερικές κρυψόνες από φλοιό, φελλό, ξύλο κλπ.
Οι βάτραχοι αυτοί δε χρειάζονται κάποιο συμπληρωματικό φωτισμό και το φως του χώρου όπου βρίσκονται αρκεί. Η φωτοπερίοδος πρέπει να διαρκεί 9-12 ώρες, ανάλογα με την εποχή. Οι βάτραχοι αυτοί ανέχονται ένα ευρύ φάσμα θερμοκρασιών. Μία θερμοκρασία 25-29 C κατά την ημέρα με πτώση τη νύχτα στους 22-24 C είναι ιδανική για την ενεργή περίοδο. Η θέρμανση του τερραρίου μπορεί να επιτευχθεί με τη χρήση θερμαντικής πλάκας, η οποία πρέπει να τοποθετηθεί σε μία πλευρά του τερραρίου και όχι από κάτω, γιατί αν ο βάτραχος υπερθερμανθεί θα προσπαθήσει να σκάψει πιο κάτω για να δροσιστεί, και αν βρεί περισσότερη ζέστη θα του προκληθεί στρες. Οι θερμαντικές λάμπες πυράκτωσης επίσης δεν είναι καλός τρόπος παροχής θέρμανσης, γιατί η ζέστη που παράγουν είναι δυνατή και μπορούν να ξηράνουν το δέρμα του βατράχου, το οποίο πρέπει να παραμένει πάντα υγρό όπως και σ’όλα τα αμφίβια. Με τη θερμαντική πλάκα, θα δημιουργηθεί στο τερράριο μια ελαφριά διαβάθμηση θερμοκρασίας. Το δοχείο του νερού θα πρέπει να βρίσκεται στη θερμότερη πλευρά, γιατί αυτό θα είναι ένα μέρος όπου ο βάτραχος θα περνά αρκετό χρόνο και επίσης θα βοηθά στη διατήρηση υψηλής υγρασίας, αφού θα εξατμίζεται περισσότερο. Η υγρασία στο τερράριο θα πρέπει να κειμαίνεται στο 70%-80% κατά την ενεργή περίοδο. Αυτό επιτυγχάνεται ψεκάζοντας καθημερινά το τερράριο, αλλά αφήνοντας να στεγνώσει ελαφρά το βράδυ μέχρι τον ψεκασμό της επομενης ημέρας. Το υπόστρωμα δε θα πρέπει ποτέ να έχει κορεστεί με νερό ούτε να ξεραθεί εντελώς.
Οι βάτραχοι αυτοί έχουν τρομερή όρεξη. Μπορούν να φάνε οτιδήποτε χωράει στο τεράστιο στόμα τους. Τρώνε γρύλλους, γεωσκώληκες, κάμποιες, κατσαρίδες και άλλα έντομα, ενώ μετά τους 6 μήνες τους μπορούν να φάνε νεογέννητα ποντικάκια. Οι ενήλικοι βάτραχοι μπορούν να φάνε μεγάλα έντομα όπως ακρίδες, μεγάλους γεωσκώληκες, μεσαία ποντίκια και μικρούς αρουραίους, μικρές σαύρες και ψαράκια όπως guppies (poecilia reticulata) τα οποία μπορούν να αφεθούν ζωντανά στο μπολ. Προσφέρετε τη νεκρή τροφή όπως τα ποντίκια με λαβίδα, γιατί αυτοί οι βάτραχοι μπορούν να μπερδέψουν τα δάχτυλά για τροφή. Εντούτοις, τα σπονδυλωτά δε θα πρέπει να αποτελούν συχνό κομμάτι της διατροφής, γιατί τους παχαίνουν, αν και είναι ωφέλιμα γιατί περιέχουν ασβέστιο στα οστά τους. Τα μικρά βατραχάκια ως τους 6 μήνες θα πρέπει να ταϊζονται καθημερινά ή κάθε 5 μέρες, τα μεγαλύτερα 6-8 μηνών κάθε 2 φορές την εβδομάδα, ενώ τα ενήλικα κάθε 10 μέρες-2 εβδομάδες. Αυτοί οι βάτραχοι είναι καιροσκοπικοί θηρευτές που στήνουν ενέδρα σε διάφορα μικρά ζώα στη φύση περιμένοντας να περάσουν από κοντά τους για να τα φάνε. Δηλαδή είναι πάντα έτοιμοι για φαγητό, αλλά δε θα πρέπει να ταϊζονται συνέχεια, γιατί παχαίνουν εύκολα και η διάρκεια ζωής τους μειώνεται.€ Για τους ενήλικους βατράχους, η τροφή θα πρέπει να πασπαλίζεται με σκόνη συμπληρώματος βιταμινών και ασβεστίου για ερπετά κάθε 2-4 ταϊσματα, ενώ για τα μικρά πιο συχνά, σχεδόν σε κάθε τάισμα. Μετά από κάθε τάισμα, όσα έντομα δεν έχουν φαγωθεί θα πρέπει να απομακρυνθούν, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να προσπαθήσουν να τσιμπήσουν το βάτραχο και έτσι να τον ενοχλήσουν ή ακόμα και να τον τραυματίσουν. Επιπλέον τα αφάγωτα κομμάτια εντόμων και τα πιθανώς πνιγμένα έντομα στο μπολ θα πρέπει ν’απομακρύνονται.
Επειδή οι βάτραχοι αυτοί προέρχονται από περιοχές με βροχερές και ξηρές περιόδους, περιοδικά κατά τη διάρκεια του χρόνου πέφτουν σε νάρκη (θερινή νάρκη). Σε νάρκη μπορεί να πέσουν αν η θερμοκρασία ανέβει και η υγρασία πέσει ή η θερμοκρασία πέσει πιο χαμηλά από το κανονικό. Στο εύκρατο κλίμα όμως, συνήθως συμπίπτει με το χειμώνα. Σ’αυτήν την περίοδο θα σταματήσουν να τρώνε, δε θα μπαίνουν στο νερό, αλλά θα σκάψουν βαθιά στο υπόστρωμα και θα παραμείνουν εκεί. Δε θα εκδύσουν το παλιό δέρμα τους (πολλοί βάτραχοι αλλάζουν το δέρμα τους), αλλά θα το κρατήσουν και αυτό θα σκληρύνει παίρνοντας την ηφή πλαστικού. Ανάμεσα στο παλιό δέρμα και στο βάτραχο θα διατηρείται λίγη υγρασία και ο βάτραχος θα αναπνέει από το δέρμα του. Κατά τηδιάρκεια αυτής της περιόδου η θερμοκρασία και η υγρασία μπορούν να πέσουν και το υπόστρωμα να στεγνώσει αρκετά, αλλά όχι εντελώς. Ένα μπολ νερού θα πρέπει πάντα να υπάρχει, αν και δε θα το χρησιμοποιούν. Σ’αυτό το διάστημα ο βάτραχος δε θα πρέπει να ενοχλείται εκτός και αν φαίνεται να χάνει πολύ βάρος. Η νάρκη αυτή διαρκεί συνήθως 2-4 μήνες και οι βάτραχοι μπορούν να βγούν εύκολα από τη νάρκη αν ψεκαστεί το τερράριο με νερό (έναρξη περιόδου βροχών). Τότε οι βάτραχοι θα πηδήξουν στο μπόλ και θα εκδύσουν το παλιό τους δέρμα, συχνά τρώγοντάς το, για να ανακτήσουν τα θρεπτικά συστατικά που περιείχε και θα είναι πάλι έτοιμοι για φαγητό. Η περίοδος της νάρκης είναι απαραίτητη για επιτυχή αναπαραγωγή και ίσως προεκτείνει τη διάρκεια ζωής τους.
Αυτά τα είδη αναπαράγονται συχνά στην αιχμαλωσία. Το αρσενικό ξεχωρίζει από το θηλυκό στο ότι είναι μικρότερο, έχει συχνά μαύρες κυλίδες στο στήθος του, φέρει γαμήλιες βεντούζες στα μπροστινά του άκρα και κωάζει συχνά αν ψεκαστεί με νερό. Η αναπαραγωγή τους στη φύση ξεκινά με την έναρξη της περιόδου των βροχών. Στην αιχμαλωσία θα πρέπει να γίνει μία προσομοίωση. Το ζευγάρι προς αναπαραγωγή θα πρέπει να είναι καλοταϊσμένο και σε καλή γενική φυσική κατάσταση πριν τη νάρκη. Αφού περάσουν τη νάρκη, θα πρέπει να τοποθετηθούν σ’ένα ενυδρείο με ρηχό νερό και ένα μέρος για να βγαίνουν έξω. Θα πρέπει όταν βρίσκονται στο νερό να μπορούν ν’αγγίξουν τον πυθμένα με τα πόδια τους. Οι βάτραχοι θα πρέπει να περάσουν από βροχές για να ερεθιστεί το αναπαραγωγικό τους ένστικτο. Οι τεχνητές βροχές μπορούν να επιτευχθούν είτε με συνεχείς ψεκασμούς πολλές φορές τη μέρα, είτε με ένα ψεκαστικό σύστημα και σύστημα υπερχείλησης για να μην ανέβει η στάθμη πολύ ψηλά. Αν το αρσενικό είναι μόνο ένα και δεν κωάζει πολύ, μπορείτε να το ερεθίσετε ηχογραφώντας τον κωασμό του και παίζοντάς τον πάλι, έτσι νομίζει ότι βρίσκονται και άλλα αρσενικά στην περιοχή και προσπαθεί να τα ανταγωνιστεί. Είναι καλό να υπάρχουν επιπλέοντα φυτά στο νερό στα οποία θα αποτεθούν τα αβγά. Τα θηλυκά αρχίζουν να γεννούν αβγά 3-4 μέρες μετάτην έναρξη των «βροχών». Μετά την ωοτοκία, οι βάτραχοι θα πρέπει να απομακρυνθούν απ’το ενυδρείο και η στάθμη του νερού ν’ανεβεί παραπάνω, και τα αβγά θα εκολαφθούν σε 2-3 ημέρες. Η διαχείριση των γυρίνων είναι αρκετά δύσκολη. Οι γυρίνοι είναι σαρκοφάγοι καιμπορούν να τρώνε σκουλήκια tubifex ή άλλες παρόμοιες υδρόβιες ζωντανές τροφές, αλλά θα τρώγονται και μεταξύ τους. Για να λυθεί αυτό το πρόβλημα ή θα πρέπει να στεγαστούν σε μεμονωμένα σε δοχεία (πολλές αλλαγές νερού) ή το ενυδρείο θα πρέπει να χωριστεί σε διαμερίσματα ή ένα στρώμα επιπλεόντων υδρόβιων φυτών μπορεί να προστεθεί στην επιφάνεια όπου οι γυρίνοι θα κρύβονται, αν και πάλι κάποιοι θα χάνονται εξαιτίας του κανιβαλισμού. Οι γυρίνοι μεγαλώνουν πολύ γρήγορα και περίπου σ’ένα μήνα θα αρχίσουν τη μεταμόρφωση. Σ’αυτό το σημείο η στάθμη του νερού θα πρέπει να πέσει και στεριές θα πρέπει να παρασχεθούν για να μπορούν τα βατραχάκια να βγούν έξω από το νερό. Τα βατραχάκια καλό είναι να στεγαστούν μεμονωμένα επειδή παραμένουν κανιβαλιστικά. Σ’αυτό το μέγεθος μπορούν να φάνε γρυλλάκια και άλλα μικρά έντομα, μικρά αλευροσκούληκα και άλλες μικρές προνύμφες, σκουληκάκια και μικρά ψαράκια.
Η ανάπτυξή τους είναι τρομερά γρήγορη! Μέσα σε 8 μήνες μπορούν να φτάσουν σχεδόν τα 15 εκατοστά! Η διάρκεια ζωής τους όμως είναι μικρότερη σε σχέση με άλλα είδη βατράχου, κατά μέσο όρο 6-8 χρόνια, πολύ σπάνια 10 χρόνια.
Οι κερασφόροι βάτραχοι είναι αρκετά αδρανή ζώα. Περνούν τον περισσότερο χρόνο τους μισοθαμμένοι στο υπόστρωμα, περιμένοντας για τροφή και κινούνται σπάνια. Περνούν επίσης κάποιο χρόνο στο μπολ του νερού. Αν μένουν για αρκετό χρονικό διάστημα στο μπολ σημαίνει ότι η υγρασία έχει πέσει. Τείνουν επίσης να αφοδεύουν μέσα στο νερό, γι’αυτό θα πρέπει να καθαρίζεται όποτε έχει περιττώματα, το ίδιο και με τις βρόμικες περιοχές του υποστρώματος. Το υπόλοιπο υπόστρωμα μπορεί να αλλάζεται κάθε λίγους μήνες, αλλά στην περίπτωση του χαρτιού πολύ συχνότερα. Περιοδικά το χρώμα τους γίνεται μουντότερο, αυτό δεν είναι σημάδι ανησυχίας, εκδύουν το δέρμα τους. Συνήθως τρώνε το παλιό δέρμα τους για να ανακτήσουν τα θρεπτικά συστατικά του γι’αυτό χάνεται. Οι βάτραχοι αυτοί δεν είναι επιθετικοί, αλλά μπορούν εύκολα ν’αρπάξουν κανένα δάχτυλο αν βάλεται το χέρι μπροστά τους. Δαγκώνουν με τις οδοντοειδείς προεξοχές τους, και δεν αφήνουν εύκολα.
Πηγές και ιστοσελίδες:
άρθρο της αγγλικής wikipediacaresheet στην Ελληνική Πύλη για τα ερπετά
Σημείωση: Αυτή ήταν η καλύτερη σελίδα για ερπετά στην Ελλάδα (τώρα έχει κλείσει (ο ακριβής λόγος άγνωστος), αλλά τα κείμενά της και οι ενώτητες των φόρουμ που βλέπουν οι επισκέπτες, δηλαδή οι περισσότερες, είναι ορατά απ’όλους. Κάτι σαν ζωντανό πτώμα ή φάντασμα. Στα φόρουμ της υπήρχαν αρκετοί που είχαν c. ornata. Θα ξοδέψω ενέργεια για αυτήν τη σελίδα σε μελλοντικό άρθρο.
άρθρο στο exoticpets
caresheet στο amphibiancareάρθρο στο anapsid
άρθρο στο anapsid για την αναπαραγωγή

μελανοφρυνίσκος: ένας μικρός φρύνος της Ν. Αμερικής

Πηγή:

amphibian care
με λίγες προσθήκες.

Μετάφραση: Bolko

Το είδος αυτό ανήκει στους φρυνίδες (πραγματικοί φρύνοι). Η επιστημονική του ονομασία είναι melanophryniscus dorsalis (ραχιαίος μελανοφρυνίσκος) και παλαιότερα ονομαζόταν melanophryniscus stelzneri (μελανοφρυνίσκος του Στέλζνερ). Η λατινοποιημένη ελληνική του ονομασία είναι φυσικά πιο εύστοχη και εύχρηστη από την αγγλική, στα αγγλικά αυτός ο φρύνος μπορεί να λέγεται “yellow and black walking toad” κιτρινόμαυρος φρύνος που περπατάει ή “bamble bee toad” φρύνος μέλισσα.

Γενικές πληροφορίες:

Είναι ένα αρκετά σπάνιο είδος που απειλείται από καταστροφή του φυσικού του περιβάλλοντος. Κατάγεται από τη Βόρια Αργεντινή, την Παραγουάη, τη Νότια Βραζιλία και την Ουρουγουάη, όπου ζει σε τροπικούς ή υποτροπικούς θαμνότοπους ή βάλτους. Τα περισσότερα αρσενικά φτάνουν μόνο τα 25 χιλιοστά σε μήκος, ενώ τα θηλυκά είναι κατά μέσο όρο 30-35 χιλιοστά και σε κάποιες περιπτώσεις πολύ μεγάλα θηλυκά μπορούν να φτάσουν τα 40 χιλιοστά. Το είδος αυτό είναι και υπερβολικά δυσεύρετο, και βρίσκεται προς πώληση αρκετά σπάνια. Συνήθως δύο υποείδη είναι τα πιο “διαδεδομένα”, ο m. d. stelzneri και ο m. d. fulvoguttatus. Ο m. d. fulvoguttatus είναι το μεγαλύτερο υποείδος. Έχει στη ράχη μεγάλες ρίγες και στροβίλους κίτρινου πάνω σ’ένα μαύρο φόντο και η κάτω πλευρά των ποδιών και των μηρών του και οι “μασχάλες” είναι έντονη κόκκινη με το υπόλοιπο της κοιλιακής επιφάνειας να είναι κίτρινο και μαύρο συχνά με λίγες νυφάδες κόκκινου στα κίτρινα μέρη της κοιλιάς. Σε κάποιες περιπτώσεις, το κίτρινο μπορεί να είναι σχεδόν άσπρο. Το δεύτερο και λιγότερο “διαθέσιμο” υποείδος είναι ο m. d. stelzneri. Τα περισσότερα άτομά του είναι μικρά, 20-25 χιλιοστά. Έχει πολύ λιγότερο κίτρινο και πολύ περισσότερο μαύρο χρωματισμό από το προαναφερθέν υποείδος. Ότι κίτρινο υπάρχει τείνει να είναι σε μικρές κυλίδες ή νυφάδες παρά σε ρίγες ή στροβίλους και στα περισσότερα άτομα η κοιλιά είναι κόκκινη με μαύρο και καθόλου κίτρινο ή αν υπάρχει βρίσκεται σε μικρές νυφάδες.

Φροντίδα στην αιχμαλωσία:

Θερμοκρασίες: Αυτοί οι φρύνοι είναι αρκετά ανεκτικοί στο συνηθίσμένο εύρος θερμοκρασίας στο οποίο είναι δραστήρια τα περισσότερα αμφίβια. Οι ιδανικές θερμοκρασίες γι’αυτούς φαίνεται να είναι ανάμεσα στους 21 και 27 βαθμούς Κελσίου. Μπορούν να ανεχθούν για μικρό διάστημα απρόβλεπτες μεταβολές της θερμοκρασίας πάνω ως 32 βαθμούς και κάτω ως τους 7. Οι φρύνοι δεν είναι δραστήριοι σ’αυτές τις ακραίες θερμοκρασίες. Τα ιδανικά επίπεδα υγρασίας θα πρέπει είναι 60%-80%, υγρασία πάνω από 80% ή κάτω από 60% περιορίζει τη δραστηριότητά τους.

Στέγαση και τερράριο: Όταν στεγάζεται αυτούς τους φρύνους, ένας καλός κανόνας είναι να αφήνεται 12 λίτρα για κάθε φρύνο και κανένα τερράριο δε θα πρέπει να έχει χωρητικότητα κάτω των 25 λίτρων και κάθε τερράριο δε θα πρέπει να περιέχει πάνω από 10 φρύνους. Όλα αυτά προέρχονται από προσωπική παρατήρηση και εμπειρία του συγγραφέα, ο οποίος δεν αντιμετώπισε προβλήματα υπερπληθυσμού ή στρες διατηρώντας τους σ’αυτές τις συνθήκες.

Το υπόστρωμα μπορεί να είναι αποστηρωμένο χώμα ανακατεμένο με χαλίκια, φύλλα ή ίνες καρύδας ή ότιδήποτε άλλο που δεν κρατάει υπερβολική υγρασία. Ένα ρηχό μικρό με μεσαίου μεγέθος δοχίο νερού θα πρέπει επίσης να υπάρχει. Τεχνητά ή αληθεινά φυτά όπως πόθος μπορούν να χρησιμοποιηθούν αφού βελτιώνουν την εμφάνιση του τερραρίου και οι φρύνοι ασκούνται προσπαθώντας να τα σκαρφαλώσουν, αλλά επειδή δεν είναι καλοί αναρρηχητές πέφτουν συχνά κάτω, χωρίς να φαίνεται ότι τραυματίζονται. Οι φρύνοι αυτοί προέρχονται από περιβάλλον θαμνότοπου-σαβάνας όπου φυτρώνουν κυρίως χόρτα, επομένως δε χρειάζονται φυτά τροπικού δάσους όπως βρομελιίδες ή ορχιδέες.

Τάισμα: Αυτοί οι φρύνοι έχουν μεγάλη όρεξη και τρώνε πολύ για το μέγεθός τους. Το τάισμα των ενηλίκων δεν είναι πρόβλημα όσο διατηρούνται μεγάλες ποσότητες μικρών τροφών. Νεογέννητοι γρύλλοι, φρουτόμυγες, τερμίτες, μικρά αβλαβή είδη μυρμηγκιών, μικροί μεταξοσκώληκες, μικρά κηροσκούληκα, και οποιοδήποτε άλλο αβλαβές έντομο παρόμοιου μεγέθους είναι αποδεκτή τροφή. Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του συγγραφέα, η όρεξή τους είναι τόσο μεγάλη και θα μπουν μέσα στο δοχίο του νερού για να πιάσουν όσες φρουτόμυγες έπεσαν μέσα. Γενικά, δεν μπαίνουν πολύ στο νερό, αν και κολυμπούν καλά.

Αναπαραγωγή: Όλες οι πληροφορίες προέρχονται από την προσωπική εμπειρία του συγγραφέα, αφού αυτό το είδος είναι πολύ σπάνιο και αυτοί που το κατέχουν είναι σχετικά λίγοι. Επομένως, οι πληροφορίες γι’αυτό το είδος είναι λίγες. Η μέθοδος αναπαραγωγής που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας και είναι προϊόν τις εμπειρίας του και προτείνει όποιον άλλον ασχοληθεί με την αναπαραγωγή αυτών των φρύνων να πειραματιστεί αρκετά, γιατί μπορεί να υπάρχει και καλύτερη μέθοδος.

Η αναπαραγωγική διαδικασία ξεκινά με την τοποθέτηση των θηλυκών στο ψυγείο σε θερμοκρασία 5-10 βαθμών για περίπου 4-5 μέρες. Αυτό προσομοιώνει το χειμώνα και δε φαίνεται να χρειάζεται περισσότερος χρόνος ψύξης για την παραγωγή των αβγών. Δεν είναι απαραίτητο τα αρσενικά να ψύχονται, αφού ερεθίζονται να “ζευγαρώσουν” κυρίως από τη “βροχή”, αλλά η ψύξη δε θα τους κάνει κακό. Αφού βγάλετε τα θηλυκά από το ψυγείο, τοποθετήστε τα σ’ένα μικρό δοχίο σε θερμοκρασία δωματίου και ταίστε τες πάρα πολύ για περίπου μιάμιση εβδομάδα. Είναι πολύ σημαντικό να σιγουρέψετε ότι τα θηλυκά έχουν όλο το δυνατό φαγητό που μπορούν να φάνε σ’αυτό το χρονικό διάστημα, αλλιώς μπορεί να μην αναπτύξουν αβγά. Μετά από περίπου μιάμιση εβδομάδα, τοποθετήστε όλους τους φρύνους που θέλετε να ζευγαρώσετε σ’ένα θάλαμο βροχής. Ο συγγραφέας προτιμά να χρησιμοποιεί μια μπανιέρα ως θάλαμο βροχής, γιατί  το ντους πετάει το νερό με περισσότερη δύναμη από ότι ένα ειδικό μηχάνημα και αυτό προσομοιάζει περισσότερο τις δυνατές καταιγίδες που πέφτουν κατά την περίοδο αναπαραγωγής στο φυσικό τους περιβάλλον. Απλά σιγουρέψτε ότι στο χώρο όπου θα βρίσκονται δεν υπάρχουν υπολοίματα σαπουνιού ή άλλων ουσιών που μπορεί να τους βλάψουν. Και επίσης το σιφώνι θα πρέπει να είναι καλυμμένο με πλαστική σίτα ή κάτι παρόμοιο με μικρές τρύπες για να μην φύγουν οι φρύνοι από εκεί. Αφού έχετε κανονίσει όλα αυτά αφήστε τους στο θάλαμο βροχής για περίπου μισή ώρα, μετά ανεβάστε τη στάθμη του νερού στα 3-5 εκατοστά. Σ’αυτό το σημείο, θα πρέπει να τοποθετήσετε κάποια πράγματα για να σκαρφαλώσουν έξω από το νερό όπως κλαδιά, φυτά, πέτρες κ.ά. και αφήστε το νερό να τρέξει για την επόμενη ώρα. Μετά από μιάμιση ώρα στο θάλαμο βροχής, μεταφέρετε τους φρύνους σε ένα καλά φυτεμένο με πόθο, σφάγνο κ.ά. ενυδρείο με χαλίκι ως υπόστρωμα 1/4 στεριά και 3/4 νερό με βάθος νερού 3-7 εκατοστά. Τα αρσενικά μπορεί ήδη να βρίσκονται στη διαδικασία του ζευγαρώματος όταν μεταφερθούν από το θάλαμο βροχής. Εάν όχι, θα πρέπει να βρίσκονται μέσα σε λίγες ώρες μέσα στο ενυδρείο. Τα αβγά συνήθως γεννιούνται το επόμενο απόγευμα, αν δεν αποτεθεί κανένα αβγό, αυξάνεται η πιθανότητα ότι δε θα γεννηθεί κανένα. Σ’αυτήν την περίπτωση, είναι καλύτερο να μεταφέρετε τους φρύνους στο κανονικό τους τερράριο. Τα αρσενικά σύντομα θα αφήσουν τα θηλυκά.

Αν ήσασταν επιτυχής:

Κατά τη γέννηση των αβγών, το θηλυκό τεντώνει όλα τα άκρα της και οι πλευρές της αρχίζουν να κινούνται βίαια, ενώ το αρσενικό τρίβει την αμάρα της με το επάνω μέρος και τον δύο ποδιών για περίπου 5 φορές πριν το θηλυκό αποβάλει μία μικρή ομάδα των 7-12 αβγών. Το αρσενικό συνήθως τρίβει τα αβγά ελαφρά ανάμεσα στα πόδια του (ίσως για να τα ανακατέψει καλά με το σπέρμα του) και μετά, ενώ ακομα κρατάει τα αβγά με τα πίσω πόδια του, κινεί το σώμα του μακριά από το θηλυκό και κινείται δεξιά και αριστερά μέχρι τα πόδια του να ακουμπήσουν σ’ένα βυθισμένο φυτό, κλαδί, βράχο ή κάτι παρόμοιο. Η μάζα των αβγών κολλάει σ’αυτό. Κατά την εμπειρία του συγγραφέα το 1/4 των αβγών γεννιούνται στην επιφάνεια και αποτίθενται περίπου 3 εκατοστά κάτω από αυτήν συνήθως σε βλαστούς φυτών. Στο υπόλοιπο 1/4, το θηλυκό βουτάει αρκετά εκατοστά κάτω, αποθέτει εκεί τα αβγά και το αρσενικό τα τοποθετεί στην κάτω επιφάνεια των φύλλων βυθισμένων φυτών. Ένα ζευγάρει μπορεί να παραγάγει ως και 250 αβγά στην περίπτωση πολύ μεγάλων θηλυκών. Εντούτοις 200 αβγά φαίνεται να είναι ο κανόνας για τα θηλυκά του m. d. fulvoguttatus στην αποικία του συγγραφέα. Φυσιολογικά, γεννούν μία μάζα αβγών ανά λεπτό όμως αυτό μπορεί να ποικίλει. Η θερμοκρασία του νερού που φαίνεται να προτιμούν τα αβγά και οι γυρίνοι είναι 23-26 βαθμοί. Ο συγγραφέας έχει διατηρήσει γυρίνους επιτυχώς σε ακραίες θερμοκρασίες 20-28 βαθμούς, αλλά η θνισιμότητα ήταν υψηλότερη από το φυσιολογικό. Σε θερμοκρασία 27 βαθμών, τα αβγά θα εκολαφθούν μέσα σε 48 ώρες. Όμως αυτό μπορεί να ποικίλει και τα αβγά μπορεί να εκολαφθούν μέσα σε μόνο 12 ώρες.

Γυρίνοι και φρυνάκια:

Οι γυρίνοι των 4 χιλιοστών φαίνονται εμβρυικοί μόλις εκολάπτονται και προσκολλώνται στα φυτά, στα τζάμια του ενυδρείο ή βυθίζονται στο υπόστρωμα για 2 ημέρες. Μετά από 2 ημέρες, οι γυρίνοι αρχίζουν να κολυμπούν στο χώρο περισσότερο και ξεκινούν να τρώνε φύκη (άλγη) ή τροφή ψαριών βασισμένη στα φύκη. Η επιφάνεια του νερού θα πρέπει να διαιρεθεί με το 9 και το πηλίκο θα καθορίσει τον αριθμό των γυρίνων που μπορούν να ζήσουν στο συγκεκριμένο ενυδρείο. Σε κάθε γυρίνο θα πρέπει να αναλογούν τουλάχιστον 9 τετραγωνικά εκατοστά χώρο. Αν υπάρχει υπερπληθυσμός, οι γυρίνοι θα παρουσιάσουν βραδυαύξηση. Μετά από 7-10 μέρες τα πίσω άκρα θα πρέπει να έχουν γίνει ορατά, και θα έχουν φτάσει στο μέγιστο μήκος τους των 14-18 χιλιοστών. Στις επόμενες 5-7 ημέρες θα εμφανιστούν και τα μπροστινά άκρα. Σ’αυτό το διάστημα χρειάζεται πολύ προσοχή, αφού τα φρυνάκια θα πνιγούν εύκολα. Μέσα σε 36 ώρες από την εμφάνιση των μπροστινών άκρων το φρυνάκι θα ολοκληρώσει τη μεταμόρφωσή του. Τα φρυνάκια είναι μαύρα μετά την ολοκλήρωση της μεταμόρφωσης και είναι μόνο 4-6 χιλιοστά σε μήκος. Είναι υπερβολικά δύσκολα στο τάισμα. Το τάισμά τους σ’αυτό το μέγεθος είναι το πιο δύσκολο κομμάτι της αναπαραγωγής τους. Προσφέρετε αφίδες, τερμίτες, μικρά αβλαβή μυρμήγκια, μικροσκοπικά ισόποδα ή σχεδόν οποιοδήποτε μικροσκοπικό έντομο. Ένας έξυπνος τρόπος που βρήκε ο συγγραφέας για το τάισμα μικρών βατράχων μετά τη μεταμόρφωση είναι να μειώσετε την ανάπτυξη των φρουτυμυγών. Αυτό επιτυγχάνεται χρησιμοποιώντας μία μικρή ποσότητα καλλιεργητικού μέσου ίσα ίσα να καλύψετε τον πυθμαίνα του βάζου καλλιέργειας. Το μέσο θα πρέπει να είναι ξηρότερο από το κανονικό. Οι προνύμφες δε θα έχουν πολύ τροφή διαθέσιμη και το τελικό μέγεθος της μύγας θα είναι μικρότερο από το φυσιολογικό. Συχνά η μείωση της ανάπτυξης είναι τόσο μεγάλη ώστε τα μεγαλύτερα βατραχάκια να τις φάνε αμέσως μετά ή σύντομα μετά τη μεταμόρφωση. Αυτό είναι καλό για όσου δεν μπορούν να διατηρήσουν τις τεράστοιες αποικίες κωλεμβόλων που χρειάζονται. Η τρέχουσα μέθοδος που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας είναι η μέθοδος του δοχίου κομπόστ και τη χρησιμοποιεί μαζί με τις νάνες φρουτόμυγες. Αυτή η μέθοδος απαιτεί το στήσιμο ενός ενυδρείου συνήθως 50 λίτρων για 60 ή και παραπάνω βατραχάκια 6-14 χιλιοστά για αρκετούς μήνες πριν το χρειαστείτε. Τοποθετήστε στον πυθμαίνα 5 εκατοστά χώμα και φυτέψτε στη μία πλευρά φυτά όπως πόθο Μετά μαζέψτε 1-2 χούφτες σάπια φύλλα και τοποθετήστε τα στην άλλη άκρη. Τοποθετήστε σπόρους ή καλαμπόκι πάνω στα σάπια φύλλα. Μετά μαζέψτε γεωσκώληκες και ενήλικα ισόποδα και προσθέστε τα στο μείγμα. Ψεκάστε τα όλα και καλύψτε το μεγαλύτερο μέρος του ενυδρείου ώστε να περιορίσετε τον αερισμό. Μη φοβηθείτε από τη μούχλα που μπορεί να αναπτυχθεί, δεν κάνει κακό, αλλά θα παρέχει τροφή στους διάφορους οργανισμούς που θα βρίσκονται μέσα. Πριν το ξέρετε θα έχετε μία αποικία από ισόποδα, κωλέμβολα, ακάρεα και άλλα πολλά μικροσκοπικά έντομα. Όταν έρθει η ώρα να προσθέσετε τα βατραχάκια είναι καλό να αυξήσετε τον αερισμό, αλλά μην αφήνετε ποτέ το χώμα να στεγνώσει. Τα βατραχάκια θα μεγαλώσουν γρήγορα σ’ένα τέτοιο περιβάλλον και με την πρόσθεση νάνων φρουτομυγών όσο χρειάζεται εύκολα διπλασιάζουν ή ακόμα τριπλασιάζουν το μέγεθός τους στον πρώτο μήνα. Ως τα φρυνάκια θα έχουν αναπτύξη κάποιον κίτρινο και κόκκινο χρωματισμό τους και παρόλο που η ποσότητά του θα αυξάνεται στους επόμενους μήνες, ήδη θα μοιάζουν με μικρογραφίες των ενηλίκων. Θα γίνουν επίσης πιο εύκολοι στο τάισμα αφού θα καταναλώνουν φυσιολογικές άπτερες φρουτόμυγες σ’αυτό το μέγεθος.

Επειδή αυτό το είδος είναι αρκετά σπάνιο και δε γίνεται πολύς λόγος γι’αυτό, δεν υπάρχουν πολλά άρθρα ή σελίδες στο διαδίκτυο που ν’αναφέρονται σ’αυτό. Ακόμα και η σελίδα της wikipedia είναι ελλειπής. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε σε συζητήσεις στα διάφορα ερπετοφόρουμ του εξωτερικού.

Χιλιοποδαρούσες στην αιχμαλωσία

archispirostreptus gigas

Κάποια είδη χιλιοποδαρούσας διατηρούνται ως κατοικίδια στην αιχμαλωσία. Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για πραγματικά κατοικίδια, αφού όλα τα αρθρόποδα διατηρούν όλα τα άγρια ένστικτά τους που φέρουν στο dna τους στην αιχμαλωσία. Για αυτό και η παρατήρηση της συμπεριφοράς τους σε αιχμαλωσία δεν διαφέρει πολύ από αυτήν που θα είχαν στη φύση.

Κυρίως κρατούνται τα μεγάλα και τροπικά είδη. Το πιο διαδεδομένο είδος όμως είναι ο αρχισπιρόστρεπτος ο γίγας (archispirostreptus gigas), αν και στην Ελλάδα δεν είναι και τόσο διαδεδομένο.

Ο γίγαντας αρχισπιρόστρεπτος ανήκει στην τάξη των σπιροστρεπτιδίων και στην οικογένεια των σπιροστρεπτιδών. Κατάγεται από την τροπική Αφρική και είναι η μεγαλύτερη χιλιοποδαρούσα στον κόσμο. Τα ενήλικα άτομα κειμαίνονται σε μήκος από τα 25 έως τα 30 εκατοστά. Παρουσιάζει όλα τα χαρακτηριστικά μίας χιλιοποδαρούσας, έχει μαύρο χρώμα, χοντρό σώμα και έναν ασβεστώδη σκληρό εξωσκελετό. Είναι αρκετά ανθεκτικό είδος.

Διατήρηση:

Το τερράριο στο οποίο θα βρίσκονται μπορεί να είναι ένα οποιοδήποτε δοχίο με σωστές διαστάσεις και διαφανής πλευρές για παρατήρηση. Θα πρέπει να έχει μήκος 1,5-2 φορές το μήκος της χιλιοποδαρούσας και πλάτος 1 φορά το μήκος της. Πάνω από μία χιλιοποδαρούσες μπορούν να διατηρηθούν στον ίδιο χώρο χωρίς προβλήματα, σ’αυτήν την περίπτωση ρυθμίζετε τις διαστάσεις ανάλογα με τη μεγαλύτερη ή αν είναι αρκετές αυξάνετε παραπάνω τις διαστάσεις του τεραρίου.

Οι χιλιοποδαρούσες, ως σκαπτικά ζώα που είναι, θα χρειαστούν βαθύ υπόστρωμα 8-12 εκατοστών βάθος, το οποίο θα αποτελείται από 50% αποστηρώμένο χώμα και 50% τύρφη. Αυτό το μείγμα διατηρεί αρκετή υγρασία, την οποία χρειάζονται τα ζώα. Μέσα σ’αυτό θα σκάβουν, θα εναποθέτουν τα αβγά τους και θα εκδύονται. Επίσης, πολύ σημαντική είναι η προσθήκη πεσμένων φύλλων από φυτά όπως πλάτανο, βαλανιδιά, οπωροφόρα, μουριά, φράουλα, ποώδη φυτά και από άλλα μη τοξικά είδη στην επιφάνεια και μέσα στο υπόστρωμα, τα οποία θα αποτελούν ένα μέρος της διατροφής των ζώων. Επάνω στο υπόστρωμα θα πρέπει να τοποθετηθούν κομμάτια φλοιού δέντρων, ξύλου, φελλού ή σπασμένες καρύδες, τα οποία θα παρέχουν κρυψόνα και τροφή με την αργή αποσύνθεσή τους στις χιλιοποδαρούσες, αλλά και ένα μέρος για να μπορούν να βγαίνουν και να παρατηρούνται εύκολα. Καθόλου υλικό από κωνοφόρα, συκιά, εσπεριδοειδή ή οποιοδήποτε άλλο γνωστό τοξικό είδος δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν.

Οι χιλιοποδαρούσες αντέχουν και ζουν φυσιολογικά χωρίς προβλήματα σε θερμοκρασία δωματίου έως 22 βαθμούς Κελσίου. Μπορούν όμως να διατηρηθούν και σε υψηλότερες τροπικές θερμοκρασίες 24-28 βαθμούς με τη χρήση μίας θερμαντικής πλάκας. Η θερμαντική πλάκα δεν πρέπει να τοποθετηθέι κάτω από το τερράριο, αλλά σε μία πλευρά. Ο λόγος είναι επειδη αν βρίσκεται από κάτω, η ζέστη που θα παράγει θα ξηραίνει το υπόστρωμα γρήγορα και όταν η χιλιοποδαρούσα νιώσει ζέστη θα προσπαθήσει να σκάψει ενστικτοδώς προς τα κάτω και θα κινείται όλο και πιο κοντά στην πηγή της ζέστης. Το καλοκαίρι υψηλές θερμοκρασίες επιτυγχάνονται και χωρίς τη θερμαντική πλάκα. Οι χιλιοποδαρούσες μπορούν να ζήσουν για μικρό χρονικό διάστημα στους 30 βαθμούς. Ακόμα και αν δεν ανάβει συχνά, μία θερμαντική πλάκα πάντα πρέπει να υπάρχει.

Ως ζώα των τροπικών περιοχών που είναι, οι χιλιοποδαρούσες απαιτούν υψηλή υγρασία στο περιβάλλον τους, 70%-80%. Το υπόστρωμα πρέπει πάντα να παραμένει υγρό, όχι όμως βρεγμένο. Ένας καθημερινός ψεκασμός με νερό θα διατηρεί τη σωστή υγρασία. Αν τρέφονται με υγρές τροφές και έχουν υψηλή υγρασία, οι χιλιοποδαρούσες δε θα χρειαστούν επιπλέον νερό. Προαιρετικά, ένα πολύ ρηχό δοχίο με νερό ή ένα βρεγμένο βαμβάκι μπορεί να υπάρχει στο τερράριο.

Οι χιλιοποδαρούσες είναι από τη φύση τους νυκτόβια ζώα και αποφεύγουν το φως. Δε θα χρειαστούν καθόλου συμπληρωματικό φωτισμό. Το τερράριό τους θα πρέπει να τοποθετηθεί σε ένα σημείο με χαμηλό φωτισμό, που όμως επιτρέπει στα ζώα να αντιλαμβάνονται τις εναλλάγες μέρας και νύχτας.

Οι χιλιοποδαρούσες είναι φυτοφάγα ζώα και προτιμούν να τρώνε τη φυτική ύλη που αποσυντίθεται. Εκτός από τα σάπια φύλλα, πρέπει να ταΐζονται και με άλλες τροφές, για να λαμβάνουν όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται. Ώριμα φρούτα όπως μήλο, αχλάδι, μπανάνα, πεπόνι, φράουλα, καρπούζι και λαχανικά όπως μαρουλόφυλλα, αγκούρι, ντομάτα, καρότο, πιπεριά, φασολάκι, κολοκύθα, χόρτα μπορούν να τους δοθούν. Τρώνε επίσης και μανιτάρια. Αυτές τις τροφές μπορεί να μην της φάνε αμέσως, αλλά όταν αρχίσουν να σαπίζουν, γιαυτό δεν πρέπει να απομακρύνονται γρήγορα αν δε φαγωθούν. Για περισσότερα θρεπτικά συστατικά, μπορούν να ταϊστούν και τροφή ψαριών, κουνελιών ή κοτόπουλων. Απαραίτητη επίσης είναι η συμπλήρωση της διατροφής με ασβέστιο από το οποίο παίρνει σκληρότητα ο εξωσκελετός τους. Ένα κόκκαλο σουπιάς, θριματισμένα τσόφλιά ή όστρακα ή και συμπλήρωμα ασβεστίου θα καλύψει τις ανάγκες τους. Οι χιλιοποδαρούσες καθώς κινούνται μέσα στο υπόστρωμα καταπίνουν ποσότητες από αυτό. Γι’αυτό κανένα χημικό ή φάρμακο για τον έλεγχο των ακαρέων ή των μυκήτων δεν θα πρέπει να προστεθεί.

Αναπαραγωγή και έκδυση:

Αν όλες οι συνθήκες διαβίωσης είναι καλές, το είδος αυτό μπορεί να αναπαραχθεί εύκολα. Τα αρσενικά διαφέρουν από τα θηλυκά στο 7^ο διπλοτμήμα. Εκεί στα αρσενικά το ένα ζεύγος ποδιών είναι τροποποιημένο στα γονοπόδια, τα όργανα που χρησιμοποιεί για τη μεταφορά του σπέρματος. Τα γονοπόδια είναι κοντότερα από τα άλλα πόδια και το νύχι τους έχει σχήμα αγγίστρου και συνήθως τα κρατούν μαζεμένα στο σώμα τους, γι’αυτό πολλές φορές φαίνεται ότι δεν υπάρχουν. Αν όλα τα πόδια είναι το ίδιο, τότε το ζώο είναι θηλυκό. Μετά το ζευγάρωμα, το θηλυκό θα γεννήσει κάτω από το χώμα αβγά. Από τα αβγά θα εκολαφθούν τα νεογένητα, τα οποία θα έχουν μόνο τρία ζεύγη ποδίων, αλλά σε κάθε νέα έκδυση θα προσθέτουν νέα τμήματα. Τα νεογέννητα θα συσσωρεύονται γύρω από την τροφή ή τα ξύλα και αρχικά θα αναπτύσσονται γρήγορα και θα εκδύονται πολύ συχνά. Ζουν κατά μέσο όρο 7-10 χρόνια.

Η έκδυση είναι μία επικίνδυνη στιγμή για το ζώο, το οπποίο θα αποβάλει τον παλιό εξωσκελετό ο οποίος δεν επιτρέπει την ανάπτυξη και θα παραμένει ακίνητο μέχρει να σκληρύνει ο νέος. Επίσης κατά την έκδυση το ζώο διορθώνει και τυχόν φθορές.

Όταν η χιλιοποδαρούσα ετοιμάζεται για την έκδυση, θα δημιουργήσει έναν υπόγειο θάλαμο όπου θα παραμείνει καθ’όλη τη διαδικασία. Σε αυτή τη φάση όπου το ζώο είναι υπερβολικά ευάλωτο οποιαδήποτε ενόχληση μπορεί να προκαλέσει ακόμα και το θάνατο. Γι’αυτό δεν πρέπει να ψάχνετε μία χιλιοποδαρούσα που εξαφανίστηκε για λίγες μέρες ή άμα την δείτε σε φάση έκδυσης, δεν πρέπει να την ενοχλήσετε.

Προβλήματα:

Ακάρεα λόγω της υγρασίας, της σταθερής θερμοκρασίας και της σάπιας τροφής μπορεί να εμφανιστούν. Συνήθως είναι αβλαβή και δεν θα χρειαστούν επείγουσα αντιμετώπιση, εκτός αν αυξηθούν υπερβολικά. Μπορεί να ανεβαίνουν πάνω στη χιλιοποδαρούσα, αλλά δεν είναι συνήθως παράσιτα. Αν ο αριθμός τους αυξηθεί υπερβολικά και δημιουργήσουν αισθητικό πρόβλημα στο τερράριο ή υπάρχει υπόνοια ότι μπορεί να ενοχλούν τις χιλιοποδαρούσες, μπορούν να αντιμετωπιστούν με διάφορους τρόπους. Ένας τρόπος είναι η μείωση της υγρασίας και της ποσότητας της τροφής μέσα στο τερράριο, ώστε ο πληθυσμός τους να πέσει. Ο άλλος τρόπος είναι η χρήση ισόποδων, τα οποία δε βλάτπουν τις χιλιοποδαρούσες και ανταγωνίζονται τα ακάρεα στην τροφή. Ίσως όμως, τα ισόποδα να ανταγωνίζονται και τις νεογέννητες χιλιοποδαρούσες ή ακόμα και να τις τρώνε.

Επίσης, μούχλα αναπτύσσεται με υψηλή υγρασία και ελλειπή αερισμό.

Τα περιττώματα των χιλιοποδαρουσών δεν γίνονται συνήθως αντιληπτά. Αποτελούνται σε μεγάλο ποσοστό από υπόστρωμα που έχουν καταπιεί και αποσυντίθενται από τους μύκητες του χώματος. Γι’αυτό το λόγο, το υπόστρωμά τους δε θα χρειάζεται τακτική ανανέωση, κάθε 6 μήνες είναι καλό διάστημα.

Άμυνα:

Οι αρχισπιρόστρεπτοι δεν έχουν κανέναν τρόπο επίθεσης. Όταν αισθανθούν ότι απειλούνται, θα συσπιρωθούν σφιχτά σε μία μπάλα. Αν η απειλή συνεχίση να υπάρχει, θα εκρίνουν από αδένες κατά μήκος του σώματός τους τοξικά και δύσοσμα χημικά υγρά, τα οποία συνήθως αποτρέπουν τον εχθρό. Οι ουσίες αυτές δεν είναι επικίνδυνες για το ανθρώπινο δέρμα, παρόλα αυτά μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα αν έρθουν σε επαφή με τα μάτια ή το στόμα. Γι’αυτό πλένετε τα χέρια σας μετά το χειρισμό των χιλιοποδαρουσών. Γενικά τα αρθρόποδα δεν είναι ζώα για χειρισμό ούτε εξημερώνονται, αλλά είναι καλά για παρατήρηση.

Συμπεριφορά:

Οι χιλιοποδαρούσες είναι ήρεμα ζώα. Περνούν αρκετό από το χρόνο τους κινούμενες κάτω από το χώμα. Τη νύχτα εμφανίζονται στην επιφάνεια και κινούνται στο χώρο ψάχνοντας για τροφή. Δεν μπορούν να σκαρφαλώσουν το γυαλί, αλλά αν το ύψος του τερραρίου είναι πολύ μικρότερο από το μήκος τους, οι μεγαλύτερες μπορεί να σηκωθούν και να περάσουν μέσα από καμία τρύπα στο καπάκι έξω. Γι’αυτό το λόγο, αν είναι χαμηλό το τερράριο, το καπάκι θα πρέπει να έχει μικρές τρύπες ή τρύπες σε σημείο που δεν μπορούν να φτάσουν. Το καπάκι επίσης σε κοντά τερράρια  πρέπει να είναι καλά στερεωμένο, γιατί οι μεγάλες μπορούν να το σηκώσουν.

Πηγές και σελίδες:

άρθρο της αγγλικής wikipedia

πληροφορίες από το petbugs.com

πληροφορίες

πληροφορίες από το amentsoc.org

πληροφορίες από το easyinsects.co.uk

εκτενές άρθρο