Παράξενες λέξεις κλειδιά του προηγούμενου μήνα

Κάθε φορά που μαζεύονται αρκετές παράξενες λέξεις κλειδιά, τις δημοσιεύω. Οι παρακάτω είναι τέτοιες λέξεις ή φράσεις, κυρίως του Απριλίου και λιγότερο του Μαρτίου. Κάποιες επιδέχονται και δικά μου σχόλια από κάτω.

“όχι χελώνες και φίδια»
«μ’αρέσει να τελειώνω και να κατουριέμαι»
«βλέπουν τα κουνέλια»
«ο κροκόδειλος είναι ερπετό και αμφίβιο»
«πουτάνες να κάνουν σεξ με άλογα»
«η λύσσα εξαπλώνεται αιτία σφραγίσματος στα σκυλιά»
«σύμβολα του Απόλλων»
Του Απόλλωνος, όχι του Απόλλων. Αν σε ακούσει ο
Αστερίων Βαληνάκης
μπορεί να σε εκτελέσει.
«φάρμακο για να μην τρώει τα κουνελάκια η κουνέλα»
«γαμάω το γειτονόπουλο»
«τα πρώτα αβγά της χελώνας είναι φίδια»
Καλά, προηγούμενη φορά είχα βρει μια άλλη αναζήτηση που έλεγε ότι το τελευταίο αβγό της χελώνας είναι φίδι. Για κάποια δεισιδαιμονία θα πρόκειται.
«έλικα Eobania vermiculata σε απευθείας σύνδεση»
Σε απευθείας σύνδεση με το σαλιγκάρι;
«μαμά γιος στη θάλασσα»
Δεν εννοεί να πάνε βόλτα ή νά’ναι ναυαγοί, πτώματα κλπ, το ξέρω από προηγούμενες αναζητήσεις. Καμία φαντασιακή ιστορία αιμομιξίας θα ψάχνει.
«ξόρκια αλλαγής του χρώματος των μαλλιών»
«γαμήσια με γυναίκες που θηλάζουν»
«συνταγή κεραμικής από αιγυπτιακή πάστα»
«γαμήσι με πόρνες και ζώα»
«αροκάρια excelsa άνθος»
Τα κωνοφόρα δεν ανθίζουν
«γάμησα το άλογο»
Τι;
«το κουνέλι μου έβγαλε το πόδι του τι να κάνω»
Είναι επίγουσα κατάσταση και γι’αυτό θα πρέπει να τρέξεις κατευθείαν στον κτηνίατρο για να το βοηθήσει.
«εισπνεόμενο δηλητήριο για σκύλους»
«αν βρω έξω από την πόρτα μου άσπρη σκόνη τι σημαίνει»
«γιατί τα κουνέλια δαγκώνουν την σάρκα τους»
Αυτό δεν είναι καθόλου φυσιολογικό! Κουνέλια σε απομόνωση, π.χ. αυτά που βασανίζονται στα εργαστήρια των φιλεύσπλαχνων επιστημόνων συχνά παρουσιάζουν διάφορα τέτοια νευρωτικά συμπτώματα όπως να βγάζουν τα μαλλιά τους ή να δαγκώνουν τη σάρκα τους. Ένα κατοικίδιο κουνέλι με τέτοια συμπτώματα είναι σίγουρο πάνω από 100% πως κακοποιείται.
«γαμάνε χύσια μήτρα σούφρα πούτσο άντερο»
Αυτά είναι ασύνδετες λέξεις-κλειδιά για ένα κείμενο;
«αφέντρα κόβει πούτσο»
Προηγούμενη φορά είχα πάρει αναζήτηση για αφέντρα που κόβει αρχίδια σκλάβου. Γιατί τόσο πολλές αναζητήσεις για αυτό το φετίχ με τις αφέντρες και τους σκλάβους, κι όχι για παράδειγμα για αφέντες και σκλάβες; Μόλις τώρα σημειωτέον ότι άνοιξα νέο παράθυρο αναζητήσεων.
«αιμομιξία μόλυνση»
«μανούλια για καλά γαμήσια»
Τι είναι τα μανούλια;
«η αφέντρα χέζει πάνω στο σκλάβο της»
Σε προηγούμενη αναζήτηση έχεζε μέσα στο στόμα του.
«solgar-άνοια-μνήμη / μπορώ να κάνω χρήση ginkgo biloba”
Το
γίνκγο
δεν έχει αποδεδειγμένη ισχύ κατά της άνοιας. Άραγε τό’γραψε πάσχων;
«μυτιά σκόνη ντεπόν»
Κάποιος κάπου κάποτε διέδωσε τη φήμη ότι η σκόνη του ντεπόν είναι ισοδύναμη της κόκας. Και παλαιότερα είχα λάβει παρόμοιες αναζητήσεις.
«γυναίκες που έχουν τρίχες στο μουνί»
«τρώει πούτσα από τον τετράποδο σκύλο της βίντεο»
«ερπετική εγκεφαλίτιδα πώς διορθώνεται η ασθένεια»
Η εγκεφαλίτιδα είναι ερπητική, κι όχι ερπετική, επειδή προέρχεται από τον ιό του έρπη. Στα αγγλικά είναι herpetic encephalitis, γιατί η λέξη έχει δασεία μπροστά και το η στα αρχαία προφερόταν ως μακρό ε, κι έτσι μεταφέρθηκε στα λατινικά. Η μόνη θεραπεία για την σπάνια πάθηση αυτήν πάντως είναι υποστηρικτική.
«δύο κουνέλες έγκυος στο ίδιο κλουβί»
Μπορεί η μία να ενοχλήσει τη φωλιά της άλλης, και γι’αυτό δεν είναι καλό νά’ναι μαζί. Επίσης οι κουνέλες είναι έγκυοι, όχι έγκυος και στον πληθυντικό.
«πριονίδια και σε γλάστρες και σατανισμός»
Τι;!
«ποιο κολλαγόνο είναι καλύτερο από ζώα ή φυτά»
Τα φυτά δεν έυν κολλαγόνο.
«οι σαύρες στη Βόρεια Ελλάδα σκαρφαλώνουν»
Στη νότια δηλαδή δε σκαρφαλώνουν;
«θηλυκή χελώνα βυζιά»
Αυτό πρώτη φορά το ακούω, ακόμα κι ένας παντελώς άσχετος δε θά’λεγε κάτι τέτοιο.
«υπάρχει θεραπεία για τις ρυτίδες με δηλητήριο φιδιού ή μέλισσας»
«ένα κιλό δηλητηρίου φιδιού πόσο στοιχίζει»
«Πάψε! Το νεκρό χάμστερ μου το τάισες στο γατί σου.»
«κόπρανα στο στόμα από αφέντρα ιστορίες»
«τα άλατα στον αυχένα επηρεάζουν τα μάτια»
«μού αρέσει να ντύνομαι γυναίκα και να γαμάω τη γυναίκα μου»
«προσευχή κατά της πορνείας»
Καλά ο χριστιανισμός πάντοτε τα είχε με την πορνεία.
«πώς δημιουργούνται τα κουνελάκια στην κοιλιά της μαμάς τους»
«φίδι με κουδουνάκι»
«προβλήματα ανθρώπων με υψηλό δείκτη ευφυείας»
«ηλικιωμένη προβατίνα πώς λέγεται»
«μπορεί η κολλητσίδα να προκαλέσει καρκίνο;»
«πίνουμε τα γυναικεία χύσια»
Στο Κάμα Σούτρα αναφέρονται ως το καλύτερο δυναμωτικό.
«μεταδιδόμενες σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες απενεργοποίηση»
Δεν απενεργοποιούνται ποτέ.
«γαρίδα αλογάκι της Παναγίας τρώγεται;»
«προέλευση του ονόματος Πίπης»
«σεξ ιστορίες με αφέντρες σκλάβους και τρανσέξουαλ»
«σπέρμα μαγική ουσία»
«μανάδες με τριχωτά μουνιά γαμάνε μικρά αγόρια»
«ΓΕΡΜΑΝΙΚΆ ΓΑΜΉΣΙΑ»
«ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΆ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΆς Εβραίου»
“ψάχνω κριάρι ανθεκτικό στη scrapie”
Η ανθεκτικότητα είναι σχετική.
«κουνέλι διασταύρωση με αρουραίο»
“τα σεξουαλικά ήθη των δυτικών γυναικείων μοναστηριών ιστορικά στην Ευρώπη»
«ο άγιος Ιούδας των χαμένων υποθέσεων του Μεξικού»
Έψαξα γιατί εκεί έχουν διάφορες συγκρητιστικές δοξασίες ανακατεύοντας τον καθολικισμό με τα μιτσιλοπότστλια και διάφορα άλλα που πίστευαν, αλλά δε βρήκα τίποτα για τον εν λόγω άγιο.
«ανακάλυψη της μοιχίας μετά το θάνατο»
«γύρη ψυχεδελικές ιδιότητες»
«ρώσικα αντρικά καυλιά»
«τσιγγάνικα μουνιά»
«μετά από φαγητό βλενώδη κατεβαίνουν στο φάρυγγα»
«μαζοχισμός κρέμασμα αρχίδια»
Κρέμασμα από τα αρχίδια;
«γουρουνότριχα στα μωρά»
«ο σύζυγος σκλάβος της αφέντρας γυναίκας του και τις δουλειές του σπιτιού»
«σκόνες βουντού παραγγελία»
«πίπα ατμοσφαιρική με χύσια και κατάποση»
Τι ακριβώς σημαίνει ατμοσφαιρική;
«η φράουλα ανήκει στην οικογένεια των κακτοειδών»
Κάτι παρόμοιο με τη χελώνα και τα βυζιά.
«βίντεο με ομαδικό σεξ και συγγενικές ανωμαλίες στο χωριό»
«να μην σε λένε σκαντζόχοιρο»
Αν κατεβάσεις τα μαλλιά σου δε θα σε λένε.
«σε ποια καταστήματα θα βρω ψυχεδελικά βότανα»
«μικρά μανούλια σε σκληρά πορν»
«παράξενες λέξεις για άντρες»
Γιατί, άλλες είναι οι παράξενες λέξεις για άντρες κι άλλες για γυναίκες;
«το κουνέλι μου έβγαλε πολύ μύκητα»
«παντρεμένες με τριχωτά μουνιά γαμάνε νέους»
Άλλο κι αυτό το φετίχ με τα τριχωτά μουνιά.
«για παθητικά και θηλυπρεπή αγοράκια»
«ακόλαστα θηλυκά»
«γαμήσια καύλες με σκύλους ζώα»
«μαντινάδες για το μουνί»
«Αρχαίοι Έλληνες πουτσαράδες»
Στην πραγματικότητα οι αρχαίοι ημών πρόγονοι εξιδανίκευαν το μικρό και καλοσχηματισμένο πέος, όχι το μεγάλο. Τουλάχιστον αυτό διαφαίνεται στα αγάλματά τους.
«εξέταση αμυγδαλών φωσφοριζέ προφυλακτικό»
Τι;!!!
«ζώο σηκώνει την ουρά και κατουρά υπάρχουν μόνο στον Καναδάς»
Μόνο στον Καναδάς;
«αρσενικό δηλητήριο πού μπορώ να βρω»
«αφέντρες μαστιγώνουν δούλους»
«αροκάρια και δεισιδαιμονίες»
«κυπαρίσσι Αριζόνας όταν κλαδευτεί μετά από 10 χρόνια υπάρχει περίπτωση να ξεραθεί»
«διαδικασία αφαίρεσης καβουκιού θαλάσσιας χελώνας»
«εύκολα ξόρκια αγάπης»
«λόβωση»
«μύηση ερωτική»
«πολλά νεύρα, πονοκέφαλος, ηχοφοβία»
«γριές να θέλουν έρωτα με τριχωτά μουνιά»
«τι να δώσω σε μικρό λαγό για τους σπασμούς»
«η κουνέλα μου άρχισε να φτιάχνει φωλιά πριν έξι μέρες, πέρασαν έξι μέρες κι ακόμα δε γέννησε, τι να συμβαίνει»
Και η δικιά μου μια φορά έφτιαξε φωλιά 8 μέρες πριν γεννήσει κι όλα ήταν καλά. Έχω διαβάσει για άλλες που την κάνουν ακόμα νωρίτερα.
«Αρχαίοι Έλληνες στρατιώτες σοδόμιζαν τους εχθρούς»
Όχι, αυτό δεν το έκαναν οι Αρχαίοι Έλληνες. Οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι ωστόσο το έκαναν, ως κατάλειπο της πιο πρωτόγονης κατάστασής τους από παλαιότερα.
«σαύρα πεθαμένη μαγεία»
«τζάμπα γαμήσι»
«αραβική μαγεία για εξόντωση εχθρού και ξόρκια»
«είναι ασύδοτος σεξουαλικά»
Απ’τα καλύτερα αυτών των αναζητήσεων.
«Σε παραλία του Ναυπλίου παιδί δέχεται τσίμπημα από σαρκοφάγο φυτό»
Μύθος θα είναι, κανένα σαρκοφάγο φυτό δε μπορεί να βλάψει άνθρωπο πέρα από ταινίες επιστημονικής φαντασίας.
“μυστικά πριν το σφάξιμο κότας»
«zoo temp κτηνοβασία»
Τι είναι το zoo temp; Κανένα διεθνές κανάλι κτηνοβασίας;
«ξόρκια για να πεθάνει κάποιος»

Νά πώς θαυματουργούσε ο Ηισούς Χριστός!

Το διάστημα τω διακοπώ του Πάσχα έλειψα απ’το ιστολόγιο, κι όχι γιατί δεν είχα Ίντερνετ, αλλά επειδή ετοίμαζα, και συνεχίζω να ετοιμάζω ένα μεγάλο άρθρογ ια αρχαία είδη οργανισμών που επιβιώνουν σήμερα ή αλλιώς ζωντανά απολιθώματα, και με το θόρυβο απ’τα παιδάκια εκείνο το διάστημα δε μπορούσα να συγκεντρωθώ ώστε να ολοκληρώσω μεγάλα κομμάτια του κειμένου. Ήταν προγραμματισμένο ν’ανέβαζα κάτι για τον Ηισού Χριστό στις “άγιες” εκείνες μέρες, όπως έκανα πρόπερσι με το
Άγιο \φως
αλλά δεν πρόλαβα, γι’αυτό το παραθέτω τώρα.

Δεν τα πάω καλά με τα θαύματα. Εκτός του ότι τα περισσότερα έγιναν πολύ παλιά ενώπιον αγράμματου συνήθως κόσμου επιρρεπούς σε υπερβολές και υποστηρίζονται συνήθως μόνο από μέλη της θρησκείας της οποίας ο αρχηγός ή κάποιο μέλος τα έκανε, είναι και αντίθετα προς την υποτιθέμενη παναγαθότητα του Θεού, γιατί κάνοντας ένα θαύμα π.χ. για να θεραπεύσει έναν άρωστο, ο κατα τ’άλλα δίκαιος Θεός μεροληπτεί εις βάρος όλης της υπόλοιπης πάσχουσας ανθρωπότητας. Αυτό τό’χουν αναφέρει πολλοί, αλλά η Εκκλησία βρίσκει τρόπους για να το καλύψει αυτό, όπως για παράδειγμα ότι απλώς ο Θεός ήθελε να επιδείξει τη δύναμή του για να πιστέψει ο κόσμος, ή, κι αν φαινομενικά φάνηκε να μεροληπτεί προς έναν συγκεκριμένο άνθρωπο, έτσι κι αλλιώς κι αυτός ο άνθρωπος κι όλοι οι άλλοι θα πεθάνουν στο τέλος, οπότε δεν έχει σημασία η προσωρινή βελτίωση της επίγειας ζωής του. Με την ίδια λογική όλοι θα πεθάνουμε στο τέλος, οπότε δεν έχει σημασία η ανισότητα στην παρούσα ζωη, κάτι που η Εκκλησία κήρυττε για το μεγαλύτερο χρόνο της κυριαρχίας της, με πρώτο και καλύτερο κήρυκα της ιδέας τον πανάγιο Απόστολο Παύλο.

Τα θαύματα του Χριστού ωστόσο ήταν ιδιαίτερη περίπτωση. Ως ο ιδρυτής της θρησκείας, πρέπον ήταν γι’αυτόν να κάνει τα πιο εξωφρενικά θαύματα, κι όπως φαίνεται τά’κανε. Εμφάνιζε φαγιά για τον φτωχό κόσμο απ’το πουθενά, θεράπευε αρρώστους κι αναπήρους μόνο με το άγγιγμά του ή και με τα λόγια του, ακόμα ανέσταινε και νεκρούς όπως ο Ασκληπιός. Κανείς χριστιανός άγιος από τότε δεν έπραξε τόσο ισχυρά και τόσα πολλά θαύματα. Κάθε λογικός άνθρωπος ωστόσο θα μπορούσε ν’αμφιβάλει σ’όλα αυτά, και να προσάψει την υπερβολή στα περισσότερα, σ’άλλα πιθανόν να δώσει μια φυσική εξήγηση. Πώς όμως αυματουργούσε ο Ηισούς Χριστός; Διαβάστε μια πιθανή υπόθεση παρακάτω.

Από το ιστολόγιο του
Στέλιου Φραγκόπουλου

31 January 2013

Τα ψευτο-θαύματα του Ιησού

Ιησούς Χριστός… και οι εβδομήντα (δυο) κομπάρσοι του στον περιφερόμενο θίασο των θεραπευτών!

του Μ. Καλόπουλου, από το βιβλίο του “Το Θέατρο της Σωτηρίας”

Ο Ιησούς υπήρξε ο δαιμονο-διωκτικότερος ήρωας όλων των εποχών και αντιμετώπισε δαίμονες κάθε τύπου. Όσο αυτός όμως ξόρκιζε, τόσο οι δαιμονισμένοι πλήθαιναν! Κάποια στιγμή μάλιστα που ο ίδιος δεν πρόφταινε να ξορκίζει, τόσους πολλούς δαιμονισμένους που τον περιστοίχιζαν: «κάλεσε τους δώδεκα και τους έδωσε εξουσία επί δαιμόνων και νόσων» Λουκ.9.1.

Αλλά επειδή κι αυτοί δεν πρόφταιναν να αντιμετωπίσουν τις ορδές των δαιμονισμένων, που τους περιέβαλλαν, (προφανώς επρόκειτο για επιδημία) διάλεξε κι άλλους εβδομήντα που τους έστελνε προπομπούς σε κάθε πόλη και τόπο που έμελλε να επισκεφθεί!

Με πολύ προσοχή και περίσκεψη διαβάζουμε: «και έτερους εβδομήκοντα(δύο) ανέδειξεν (Μασ. διόρισε) ο Κύριος και απέστειλεν αυτούς ανά δύο πρό προσώπου αυτού (Μασ. έμπροσθεν αυτού) εις πάσαν πόλιν και τόπον όπου έμελλεν (και) αυτός να υπάγει… (τους έδωσε δε την εντολή και φυσικά τη δύναμη) και εις όποιαν πόλιν εισέρχεσθε… θεραπεύετε τους εν αυτή ασθενείς». Λουκ.10.1,9.

Για σταθείτε όμως… τι ακριβώς συμβαίνει εδώ;

Χρειάζεται ελάχιστη σκέψη για να καταλάβουμε, ότι στο παραπάνω εδάφιο ομολογούνται πράγματα, που ποτέ δεν θα περιμέναμε να βρούμε γραμμένα!

Κατ’ αρχάς, όσο κι αν φαίνεται παράξενο, η παραπάνω δήλωση μάς διαβεβαιώνει, ότι οι επισκέψεις του Ιησού στους διάφορους τόπους, δεν ήταν αυθόρμητες και απρογραμμάτιστες, αλλά προϋπήρχε σχέδιο, για «κάθε τόπον και πόλη που επρόκειτο να επισκεφθεί» ο περιοδεύων σωτήρας! Αν δεν υπήρχε τέτοιος προσχεδιασμός επισκέψεων, δεν θα μπορούσε ποτέ να γραφτεί, ότι εβδομήντα άνθρωποι εστάλησαν «προ προσώπου» ή «έμπροσθεν αυτού, όπου έμελλε αυτός να υπάγει»!

Αυτό όμως που είναι σκανδαλωδώς ανεξήγητο, είναι το “γιατί” οι εβδομήντα αυτοί εξορκιστές, “βοηθοί” του, αποστέλλονται μπροστά απ’ τον Ιησού, (προπομποί) σε κάθε «πόλη και τόπο», αφού ήταν ήδη γνωστό και προγραμματισμένο, ότι τους τόπους αυτούς… επρόκειτο να τους επισκεφθεί ο ίδιος ο μέγας περιοδεύων σωτήρας!

Τι συμβαίνει λοιπόν; Δεν θα προλάβαινε, ή δεν θα μπορούσε ο γιος του θεού, να θεραπεύσει όλους εκείνους τους παθόντες μόνος του, όταν κάποια στιγμή θα επισκεπτόταν τελικά αυτούς τους τόπους; Στέλνοντας όχι έναν, ούτε δυο, αλλά εβδομήντα(δύο) “θεραπευτές” να προηγηθούν, στους ίδιους ακριβώς τόπους που και εκείνος σκόπευε (έμελλε) να επισκεφθεί, πώς γνώριζε ότι θα απέμεινε έστω και ένας δαιμονισμένος ή ασθενής για να θεραπεύσει, όταν επιτέλους θα περνούσε κι αυτός απ’ τα ίδια αυτά μέρη;

Τι θέλει λοιπόν να μας πει ο ποιητής;

Τι ακριβώς μας λέει το παράξενο αυτό εδάφιο;

Ποιο είναι το κρυφό μήνυμά του;

Ο καθένας μπορεί να καταλάβει, ότι ακριβώς το αντίθετο θα έπρεπε να βρίσκεται εκεί γραμμένο! Δηλαδή, αν υπήρχαν τριάντα πέντε ικανά ζευγάρια εξορκισμού δαιμόνων, αυτά θα έπρεπε να αποσταλούν «εις πάσαν πόλιν και τόπον που ο Ιησούς ΔΕΝ ΕΣΚΟΠΕΥΕ να επισκεφθεί» και όχι το αντίθετο!

Κάτι λοιπόν θέλει οπωσδήποτε να μας πει ο ποιητής, δεν νομίζετε;

Επειδή γνωρίζουμε πιά, ότι στη Βίβλο τέτοιες περίεργες “υποσημειώσεις” μόνο τυχαίες δεν είναι, συμπεραίνουμε ότι οι εβδομήντα αυτοί άνθρωποι, δεν στέλνονται καθόλου τυχαία στους τόπους που και ο υποψήφιος θεός, σχεδίαζε να επισκεφθεί!

Λοιπόν, φαίνεται απίστευτο, αλλά μπροστά μας έχουμε γραμμένη μια ξεκάθαρη ομολογία των μαζικών παρασκηνιακών ενεργειών, στις “θεραπείες” του θεοποιημένου Ιησού! Το εδάφιο αυτό, από μόνο του θα έπρεπε να κλονίσει σοβαρά την αυθεντικότητα των θαυμάτων της Καινής Διαθήκης! Το συγκεκριμένο εδάφιο, πρέπει να είναι η προκλητικότερη ομολογία, του παρασκηνιακού μηχανισμού παραγωγής των καινοδιαθηκικών θαυμάτων!

Ας παρατηρήσουμε όμως προσεκτικότερα την παράξενη εικόνα.

Κατά την ξεκάθαρη αυτή ομολογία λοιπόν, εβδομήντα άνθρωποι, βρίσκονται ήδη πριν απ’ τον Χριστό, σε κάθε τόπο που αυτός προγραμματισμένα επισκέπτεται! Περιέργως όμως, πουθενά στην αφήγηση δεν βλέπουμε τους ενθουσιώδεις αυτούς μαθητές του, να τον υποδέχονται στους τόπους και τις πόλεις αυτές, όταν επιτέλους τους επισκέπτεται κι’ αυτός με την σειρά του!

Φυσιολογικά έπρεπε να βρίσκονται ήδη εκεί ή να έχουν προηγηθεί δημιουργώντας πριν από τον Χριστό, ανάλογο θεραπευτικό θόρυβο, θαυματουργώντας και εξορκίζοντας στο όνομά του! Αν όμως είχε συμβεί κάτι τέτοιο, η υποδοχή του Χριστού στους τόπους αυτούς, θα ήταν η μια ενδοξότερη της άλλης, διότι στους τόπους αυτούς θα ήταν ήδη γνωστός ως θεόσταλτος σωτήρας, μια και οι εβδομήντα αυτοί μαθητές του, θα είχαν ήδη γράψει ένδοξες σελίδες ιαματικών θαυμάτων στον τοπικό πληθυσμό! Τίποτε παρόμοιο όμως δεν συμβαίνει και κανείς από τους ντόπιους, δεν αναφέρει το παραμικρό για τους πολυάριθμους αυτούς θεραπευτές, που φυσιολογικά έπρεπε να είχαν ήδη προηγηθεί! Γιατί;

Τι ακριβώς έκαναν όλοι αυτοί οι άνθρωποι, πριν απ’ τον Χριστό, στα ίδια ακριβώς μέρη, όπου ο θεοποιημένος θεραπευτής μεγαλουργούσε θεραπεύοντας μαζικά ασθενείς, εκβάλλοντας συνεχώς δαιμόνια και ανεβάζοντας την φήμη του σε απίστευτα ύψη; Γιατί καθ’ όλη την διάρκεια της καταγεγραμμένης δράσης του Ιησού, δεν βλέπουμε πουθενά τους εβδομήντα αφανείς αυτούς ικανούς συνεργούς του σε δράση; Ή μήπως… αυτούς ακριβώς βλέπουμε… αλλά ποτέ μέχρι σήμερα δεν καταλάβαμε, ούτε ποιοί είναι, ούτε τι ακριβώς κάνουν;

Εβδομήντα άγνωστοι ξένοι, (έγκαιρα αναμεμιγμένοι στην τοπική κοινωνία), μπορούσαν την κατάλληλη στιγμή να εμφανιστούν μαζί με το τοπικό πλήθος και προσποιούμενοι τους ασθενείς, δαιμονοπαθείς, παραλυτικούς, τυφλούς και άλλους ρακένδυτους ή μη “ικέτες” διαφόρων παθήσεων, να δημιουργήσουν ιαματικές ευκαιρίες, όχι μιας ή δύο περιπτώσεων, αλλά ικανότατου αριθμού “θαυμάτων”, ώστε ο υποψήφιος θεός, περνώντας απ’ τους τόπους αυτούς, να δημιουργήσει και στους πλέον δύσπιστους ή αδιάφορους, την ψευδαίσθηση της μαζικής θαυματοποιίας! Την αίσθηση της μαζικής ευφορίας και της έλευσης της βασιλείας των ουρανών, αφού όλοι… ή σχεδόν όλοι… ανεξήγητα θεραπεύονται από τον λόγο ή το απλό άγγιγμα του μεγάλου θεραπευτή!

Τελικά το “κόλπο” ήταν εκνευριστικά απλό και ταυτόχρονα εκπληκτικό! Πραγματικός «κόκκος συνάπεως» ικανός να μετακινήσει “όρη”!

Ναι με τέτοιες προϋποθέσεις, το μακραίωνο έπος των εκπληκτικών θαυμάτων, της Παλαιάς Διαθήκης, μπορούσε σε ελάχιστο χρόνο να ξαναγραφτεί! Πρέπει να παραδεχθούμε μάλιστα, ότι με έναν τέτοιον λαμπρό μηχανισμό παραγωγής πασχόντων, σχεδόν οποιοσδήποτε περιοδεύων θεραπευτής, με τις πλέον μέτριες ικανότητες προσποίησης, θα μπορούσε να κάνει όνομα, “θεραπεύοντας” επιλεκτικά… τους συνεργάτες του, τους οποίους γνώριζε έναν προς έναν και παρακάμπτοντας επιλεκτικά τους πραγματικούς ντόπιους ή ξενόφερτους αληθινούς ασθενείς!

Ουσιαστικά, δεν επρόκειτο παρά για ένα ακόμα… Πάσχα”! Δηλαδή μια έντεχνη παράτρεξη, ένα… εβραϊκό Πεσάχ (παράτρεξη) ή εξελληνισμένο Πάσχα! Να λοιπόν που τον Χριστιανο-Γιαχβισμό γέννησε… μια έντεχνη ιαματική παράτρεξη!

Τότε, επί Μωυσέως, (στην γέννηση του Ιουδαϊσμού), οι πληγές της Αιγύπτου (έκαναν “Πεσάχ”) δηλαδή παρέκαμπταν έντεχνα τους ημέτερους ασθενοποιώντας επιλεκτικά μόνο τους αντιπάλους! Αυτή τη φορά, (στην γέννηση του Χριστιανισμού), με μια απλή αντιστροφή των όρων, το “Πεσάχ” έκανε το “θαύμα της ανάρρωσης”! Δηλαδή παρέκαμπτε με εκπληκτική ακρίβεια τους άγνωστους και πραγματικούς παθόντες… και χάριζε την συμπαιγνιακή θεραπεία μόνο στους ημέτερους!

Απλό… αλλά εκπληκτικό!

Ο σκοπός της συνεργασίας τόσων ανθρώπων, και ιερός και σημαντικός ήταν! Η δημιουργία ενός παν-ιαματικού θρύλου, ικανού να προκαλέσει μια διεθνή σαρωτική ζήτηση, με κοινωνικο-θρησκευτικές προεκτάσεις τέτοιες, που στην διαχρονία, θα ήταν σε θέση να σκίσει την νέα “Ερυθρά θάλασσα” που τους χώριζε απ’ τα έθνη (την νέα γη της επαγγελίας) και να δρομολογήσει μια δεύτερη «έξοδο», μεγαλύτερη και ουσιαστικότερη από εκείνη του Μωυσέως!

Μάλιστα αν το δούμε μέσα από τα “μάτια” (και τους ευσεβείς πόθους) των προφητών της Παλαιάς Διαθήκης, τότε θα καταλάβουμε, ότι ουσιαστικά επρόκειτο για την αναμενόμενη απόπειρα ολοκλήρωσης της αρχικής εκείνης εξόδου!

Υποστηριζόμενος από ικανές παρασκηνιακές δυνάμεις, ο υποψήφιος θεός Ιησούς, ο νέος αυτός Μωυσής, έθεσε τις βάσεις μιας ιδεολογικής “εξόδου” των ασφυκτικά εγκλωβισμένων στην αυστηρή γιαχβική θεολογία Ισραηλιτών, προς τα έθνη! Η διεθνοποίηση του Ιουδαϊσμού μπορούσε να ξεκινήσει!

Με έναν τέτοιων διαστάσεων θεραπευτικό θόρυβο, ο παν-ιαματικός γιος του Γιαχβέ, μπορούσε να δημιουργήσει τρισένδοξο ιστορικό όνομα, (ανάλογο του Μωυσέως) εφαρμόζοντας σε κάποιον βαθμό αντίστροφα, τα πρότυπα εκείνης της αρχετυπικής μωυσιακής εξόδου!

Τότε επί Μωυσέως, ο Γιαχβέ, (δηλαδή ο παλαιο-γιαχβικός μηχανισμός παραγωγής θαυμάτων) για να αποκτήσει ένδοξο όνομα, παρέκαμψε (έκανε Πεσάχ) τους Εβραίους, σκορπώντας επιλεκτικά πληγές και θάνατο μόνο σε Αιγύπτιους: «Και όταν ιδώ το αίμα θέλω σας παρατρέξει, και πληγή δεν θέλει είσθαι εις εσάς» Έξ. 12.13.

Τώρα στην ιστορική γέννηση του νεο-γιαχβισμού, ο Ναζίρ Γιάχ-σους, με παρόμοιες προϋποθέσεις, επιχειρεί κάτι ανάλογο! Με μια απλή παραλλαγή της ίδιας εκείνης διαδικασίας, επιτυγχάνει την ιαματική παράτρεξη, (πεσάχ) μοιράζοντας επιλεκτικά, όχι πλέον θάνατο, αλλά εικονικές θεραπείες και εξορκισμούς με το ίδιο ακριβώς αποτέλεσμα, δηλαδή την εκρηκτική θεοποίησή του, και την δημιουργία μιας νεο-γιαχβικής, νεο-ιουδαϊκής θρησκείας, ικανής στον κατάλληλο χρόνο, να ηγηθεί μιας δεύτερης “εξόδου” προς μια ευρύτερη και πλουσιότερη “γη Χαναάν”, δηλαδή την οποιαδήποτε “γη” και “κτήμα” των εθνικών!

Ναι, εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, τα εδάφια αυτά με τους πανθομολογούμενους μηχανισμούς της κρυφής, παρακαμπτήριας θεραπευτικής αγυρτείας ήταν εκεί, απομεινάρια μιας αρχικής αφήγησης, που εντέχνως αλλά και σαφώς ηθελημένα παρέμειναν, για να υπαινίσσονται στους προσεκτικούς αναγνώστες και στους μυημένους, ότι εβδομήντα τουλάχιστον άνθρωποι, συνεργάσθηκαν στα παρασκήνια για να δημιουργηθεί ο παν-ιαματικός θόρυβος του περιφερόμενου θιάσου της σωτηρίας!

Ομολογουμένως το συγκεκριμένο εδάφιο (Λουκ.10.1) που προσωπικά το θεωρώ ως το σημαντικότερο εδάφιο της Καινής Διαθήκης, αποκαλύπτει ξεκάθαρα τον αφανή ρόλο των εβδομήντα αυτών ανθρώπων, και ουσιαστικά λέει περισσότερα απ’ ότι θα περιμέναμε να βρούμε σε ένα χιλιοδιορθωμένο [1] βιβλίο θρησκευτικής συνωμοσίας όπως η Καινή Διαθήκη.

Κάποια στιγμή μάλιστα, η αφήγηση δείχνει ότι αυτοί οι εβδομήντα, ή μέρος αυτών, επέστρεψαν λέγοντας στον Ιησού: «Κύριε και τα δαιμόνια υποτάσσονται σε μας στο όνομά σου» Λουκ.10.17. Με την δήλωσή τους αυτή, η αφήγηση θέλει να μας δείξει ότι “θεραπεία” και εξορκισμοί δαιμόνων ήταν ταυτόσημοι!

Ο δε Ιησούς, ευχαριστημένος από την απόδοσή τους, απάντησε επί το σολομωνικότερον, με λόγια γεμάτα νόημα: «είδα (τώρα) τον Σατανά σαν αστραπή [2] να πέφτει στην γη και σε σας έδωσα την εξουσία να πατάτε πάνω σε σκορπιούς και φίδια και πάνω στην δύναμη του εχθρού. Τίποτε δεν θα σας βλάψει… χαρείτε, τα ονόματά σας έχουν γραφτεί στον ουρανό». Λουκ.10.18.

Λόγια που πολύ απλά σημαίνουν, ότι οι κρυφοί αυτοί συνεργάτες, με τις πετυχημένες θεατρικές τους ιάσεις, πέτυχαν το αδύνατο. Δηλαδή ποδοπάτησαν “σκορπιούς” και “φίδια”, δίνοντας την δυνατότητα στον περιφερόμενο νεο-ιουδαϊσμό, να εκμεταλλευτεί την ευπιστία των μελλοντικών του αντιπάλων και να ποδοπατήσει τη δύναμη των μελλοντικών έχθρων του! Αυτό που τόσο ακίνδυνα κατάφεραν, (οι 72) τους έδωσε μια ένδοξη θέση στο ουράνιο στερέωμα της βιβλικής θεολογίας. Ο Ιησούς ήταν εξαιρετικά ικανοποιημένος από την επιτυχία του απατηλού εγχειρήματος. Κανένας από τους αφελείς χωρικούς δεν κατάλαβε τίποτε, και η αγυρτεία μπορούσε να συνεχιστεί.

Κάποιοι ασφαλώς θα ισχυριστούν, ότι το περιστατικό αυτό, με τους εβδομήντα προπομπούς θεραπευτές, άρχισε και τελείωσε με την αναφερόμενη επιστροφή τους. Θα ήταν όμως καλύτερα, αν μας εξηγούσαν τι απέγιναν οι εβδομήντα αυτοί πετυχημένοι δαιμονο-ξορκιστές, μετά την επιστροφή τους! Γιατί δεν φαίνονται πουθενά στο υπόλοιπο της αφήγησης; Αφού επέστρεψαν από λαμπρή περιοδεία εξορκισμών, γιατί δεν τους βλέπουμε να δρουν τουλάχιστον παράλληλα με τον δάσκαλο τους; Έληξε η τόσο πετυχημένη αυτή συνεργασία… ή πολύ απλά, οι εβδομήντα αυτοί συνεργάτες, κατά την ολοφάνερη ομολογία του κειμένου, έφυγαν για να προετοιμάσουν τα “θαύματα” στην επόμενη πόλη, την οποία σχεδίαζε να επισκεφθεί ο Ιησούς;

Το συγκεκριμένο λοιπόν εδάφιο, (Λουκ.10.1) που ομολογεί την ύπαρξης εβδομήντα συνεργατών-προπομπών, στους ίδιους τόπους όπου έδρασε και θεοποιήθηκε ο θεραπευτής Γιαχβέ-Ιησούς, εξηγεί ικανοποιητικά το πώς κατάφερε το θέατρο της σωτηρίας να γνωρίσει ημέρες δόξας! Εξ αυτού, αποτελεί την σημαντικότερη αχίλλειο πτέρνα της καινο-διαθηκικής θεουργίας!

Είναι εκπληκτικό, το πόσο απλοποιούνται όλα, όταν επιτέλους υποθέσεις τους κρυφούς μηχανισμούς θαυμάτων! Τώρα μπορούμε να καταλάβουμε, τι συμβαίνει όταν ο παν-ιαματικός θεραπευτής συναντά τους ασθενείς του! Δείτε την εικόνα: «καθώς πλησίαζε στην Ιεριχώ ένας τυφλός καθόταν στην άκρη του δρόμου. Όταν άκουσε το πλήθος που περνούσε, ρώτησε να μάθει τι συμβαίνει. Του είπαν ότι περνάει ο Ιησούς ο Ναζωραίος και τότε εκείνος άρχισε να φωνάζει Ιησού υιέ του Δαυίδ ελέησόν με… Τότε ο Ιησούς σταμάτησε και έδωσε εντολή να τον φέρουν μπροστά του… και τον ρώτησε. Τι θέλεις να σου κάνω (προφανώς γνώριζε την απάντηση, αλλά και το θαύμα έπρεπε να διαφημιστεί) Κύριε να αναβλέψω. Και ο Ιησούς (πολύ απλά) είπε: Ανάβλεψον» Λουκ. 18.36-42.

Τόσο απλά, τόσο εντυπωσιακά… τόσο απατηλά!

Η αλήθεια είναι ότι οι εβδομήντα κρυφοί βοηθοί του Χριστού, για μας δεν αποτελούν βιβλική πρωτοτυπία, διότι η συνεργασία τους με τον θεοποιημένο Ιησού, παραπέμπει σε παλαιότερη συνταγή πολυπληθούς συνεργαζόμενης ομάδας θαυμάτων, με τους οποίους ο μεγαλύτερος θεουργός όλων των εποχών, ο Μωυσής, σκάρωνε τα δικά του αμέτρητα όχι ψευδο-ιαματικά, αλλά αληθώς θανατηφόρα θαύματα: «και είπε ο Κύριος προς τον Μωυσή: Μάζεψέ μου εβδομήντα άνδρες (όχι οποιουσδήποτε, ούτε από συγκεκριμένη φυλή αλλά) απ’ αυτούς που εσύ γνωρίζεις ότι είναι πραγματικοί πρεσβύτεροι και επόπτες του λαού και οδήγησέ τους στην σκηνή του μαρτυρίου εκεί μαζί σου και εγώ θα τους δώσω (…) από το πνεύμα (δηλαδή τον τρόπο σκέψης) μου». Αριθμ.11.16.

Σας υπενθυμίζω το αποτέλεσμα της μυστικής αυτής συνάντησης: «οι εβδομήντα επίλεκτοι του Ισραήλ (οι οποίοι) είδαν τον θεό του Ισραήλ, (!) έφαγαν, (!) ήπιαν (μαζί με τον θεό!) και (στα συμφωνηθέντα… με τον υποτιθέμενο θεό!) δεν διαφώνησε κανείς»! (Ο΄)Έξ.24.9.

Δηλαδή, όπως με κάθε λεπτομέρεια έχουμε ξαναδεί το περιστατικό, [3] οι εβδομήντα αυτοί συνεργάτες του Μωυσή, σε ιδιαίτερο συνωμοτικό δείπνο, παρουσία εκείνου [4] που με εκπληκτική επιτυχία έπαιξε τον ρόλο του θεού στις θεατρικές επιδείξεις του Μωυσή στο Σινά, πήραν όρκους συνωμοτικής σιωπής, κάνοντας από τότε πράξη την σημερινή πασίγνωστη πλέον omerta, δηλαδή την συνωμοτική σιωπή! Σήμερα η θρησκευτική omerta, είναι ευρύτερα διαδεδομένη παρά ποτέ!

Ποτέ λοιπόν οι υψηλόβαθμοι ιερείς και οι επίσκοποι, δεν αγνοούσαν το απατηλό ανθρώπινο παρασκήνιο όλων αυτών των πραγμάτων! Άλλοι ήταν ανέκαθεν οι ηλίθιοι! Αν νομίζετε, ότι και σήμερα, τα συμπεράσματα αυτής μας της μελέτης, δεν τα γνωρίζουν (σε κάποιον βαθμό), οι υψηλόβαθμοι των θρησκειών, κάνετε μεγάλο λάθος! Οι όρκοι σιωπής όμως, το κοινό τους συμφέρον, και ο φόβος θεολογικής ή “άλλης” ποινής, τους έχουν μετατρέψει σε θεοκρατικούς συνωμότες και σε συνεργαζόμενες μαριονέτες, που ευχαρίστως κλαψουρίζουν δημοσίως και με τρεμάμενα χείλη ψελλίζουν προσευχές, σε έναν θεό που ποτέ τους δεν πίστεψαν! Άλλωστε, δεν φαντάζεστε πόσες πανέμορφες δικαιολογίες είναι ικανός να βρει ο άνθρωπος, για να συνεχίσει να παριστάνει τον σπουδαίο!

Την απόλυτη γνώση, αυτών ακριβώς των μηχανισμών παραγωγής θαυμάτων, δηλαδή την χρήση θαυματοποιών υλικών, αλλά και κατάλληλα εμπλεκόμενων συνεργατών, ομολογεί με θαυμαστή λεπτομέρεια ο Ευσέβιος! Αποδίδει φυσικά αυτές τις απάτες, μόνο στις αντίπαλες μυστηριακές θρησκείες της εποχής του και γενικότερα στους εθνικούς! Με όσα όμως απίστευτα γράφει ο Ευσέβιος, αποδεικνύεται περίτρανα ότι οι εμπλεκόμενοι ιεράρχες, είχαν πλήρη επίγνωση αυτών των μηχανισμών θεουργίας!

Γράφει λοιπόν ο επίσκοπος και εκκλησιαστικός ιστορικός Ευσέβιος:

«Πλάνες είναι τα πάντα και γοητείες ανδρών και τεχνάσματα στημένης ραδιουργίας. Καθόλου δεν περιγράφουν την δόξα κάποιου θεού, αλλ’ ούτε καν πονηρού δαίμονος δεν είναι νομίζω τα περί αυτών θρυλούμενα. Οι χρησμοί είναι συνθέσεις ευφυών ανθρώπων, προς απάτη κατασκευασμένων και στις προσδοκώμενες εκβάσεις ευφυώς εφαρμοζόμενες. Περί δε των πολύ απατηλών τερατειών και θαυμάτων, φυσικές είναι οι αιτίες.

Πολλά δε είναι (τα εμπλεκόμενα στις θεουργίες) είδη ριζών, βοτάνων, φυτών, καρπών και λίθων και υγρών και κάθε άλλης ύλης και δυνάμεως της φύσης, τα μεν αποκρουστικά και τινών αποδιωκτικά, που άλλα σώζουν και άλλα θανατώνουν και τοιουτοτρόπως το παρόν (την ιστορία) αλλάζουν…(!) Κάποια, (απ’ τα παραπάνω) υγείας είναι ποιητικά και ιατρικής και όχι μακράν επιστήμης, άλλα δε νοσοποιά είναι και δηλητήρια… θυμιαμάτων καρωτικών και υπνωτικών, έτερων δε (και) φαντασίας ποιητικών. (Θυμηθείτε εδώ, όσα αναπτύξαμε περί ονειρο-χειραγώγησης!)

Εξυπακούεται δε ότι στους τόπους όπου αυτά τελούνται, (κατάλληλα) όργανα υπάρχουν και σκεύη, (μηχανισμοί μεταγγίσεων κ.λ.π.) που από απόσταση αυτά, επιτηδείως την τέχνη αυτή προκαθορίζουν. Πολλούς δε συνεργούς έχουν στις μαγγανείες τους αυτές, που απ’ έξω παραλαμβάνουν τους αφικνούμενους και πολυλογώντας μαθαίνουν του καθενός τις ανάγκες και τις δεήσεις. Πολλά δε κρύβουν και στα άδυτα και τα άβατα των ιερών και το σκότος συνεργεί στην υπόθεσή τους αυτή, που στους θεούς των προγόνων τους προσθέτουν δόξα.

Προφανές είναι λοιπόν, το ηλίθιον της διανοίας των πολλών, (ηλίθιους ονομάζει εδώ όσους αβασάνιστα πιστεύουν αυτά τα θεουργήματα) το αβασάνιστον και η αδράνεια των συλλογισμών του πλήθους, αλλά και η κακεντρέχεια όσων με την κακή αυτή τέχνη, την απατηλή και πανούργα αυτή γοητεία καταγίνονται. Τα μελλούμενα και τα άδηλα καταμαντεύουν με αμφίβολους λόγους ώστε με τις ασάφειες αυτές να ξεφεύγουν κάθε έλεγχο…

Σπανιότερα δε εκ μυρίων συμβάντων και από σύμπτωση (κειμ: κατά φοράν συντυχικήν) ή και από στοχαστική εκτίμηση της προσδοκίας του μέλλοντος, τον χρησμό κάνουν να φαίνεται πως επαληθεύει… έτσι δια των χρησμών πλάνευαν και ενέπαιζαν τους ερωτώντας με της ασάφειας το σκότος… ως και άρρωστων πολλάκις υγεία, ζωή και σωτηρία υποσχόμενοι και ως θεοί πιστευθέντες της ενθέου ταύτης εμπορίας, μεγάλους μισθούς εισέπραξαν. Και από μακριά αφικνούμενους νοσούντας και αναπήρους, με ολόκληρο το σώμα καταπληγωμένο, ελπίδες τάζουν, που η αγαθή παρουσία των θεών θα παρέχει.

Προ καιρού μάλιστα, πολλοί απ’ τους θεοφόρους και ιεροφάντες θεολόγους που βοήθησαν σε τέτοιες πράξεις, ήδη στα ρωμαϊκά δικαστήρια δια βασανισμών παραδέχθηκαν την πλάνη, την απάτη και την έντεχνη γοητεία ομολόγησαν και τον τρόπο κατασκευής και τις μεθόδους της κακής τους τέχνης και της ολέθριας πλάνης τους δίκην (ποινή) εκτίσαντες. Συνυπολογίζοντας λοιπόν, (τα παραπάνω) απάντησέ μου, αν όλα αυτά από θεούς ή δαίμονες είναι, ή από πλάνες και απατές γόητων ανδρών. EYSEBIOS ΕΥΑΓΓ. ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ – ΓΟΗΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ ΡΑΔΙΟΥΡΓΙΑΝ. 4.1.8-4.2.11.

Εξαιρετικά σαφής ο Εβραίος επίσκοπος Καισαρείας Ευσέβιος (265-340 μ.Χ.)!

Η μαγγανεία των θαυμάτων και η συνομωσία του ψευδο-ιαματικού παρασκηνίου δεν θα μπορούσαν να έχουν πληρέστερη περιγραφή! Με πολύ καμάρι σας παρουσιάζω το παραπάνω απόσπασμα, θεωρώντας το πλήρη δικαίωση των ευρύτερων υποψιασμών, που επί σειρά ετών ανέπτυξα στην συνολική προσέγγιση της διαχρονικής θεουργίας, στην σειρά των βιβλίων μου ΒΙΒΛΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ!

Η έκπληξή μου πάντως είναι δικαιολογημένη! Τα παλαιο-διαθηκικά κείμενα, είχαν άφθονα τέτοια αποκαλυπτικά εδάφια, γιατί είχαν παγιδευτεί στην ξαφνική καταναγκαστική μετάφραση που ο Πτολεμαίος Β΄ επέβαλε με την ευεργετική για την ανθρωπότητα εκείνη μετάφραση των εβδομήκοντα (Ο΄).

Στην Καινή Διαθήκη όμως, δεν υπάρχουν ανάλογες ξαφνικές μεταφράσεις και “παγιδευμένα κείμενα” και τίποτε παρόμοιο δεν περιμέναμε να βρεθεί, που τόσο φανερά να ομολογεί την ύπαρξη παρασκηνιακών συνεργατών, γιατί φυσιολογικά, μέσα στους τρεις πρώτους χριστιανικούς αιώνες, όλες αυτές οι αποκαλυπτικές συνωμοτικού χαρακτήρος σημειώσεις, έπρεπε να έχουν προσεκτικά απαλειφθεί! Είναι λοιπόν πράγματι απορίας άξιο, πώς τους ξέφυγε και παρέμεινε στα κείμενά τους η συγκεκριμένη απίστευτη ομολογία των εβδομήντα προαποστελλόμενων βοηθών σε τόπους θαυμάτων που εδώ εξετάσαμε! Βέβαια υπενθυμίζω πως οι άνθρωποι αυτοί πάσχουν από το σύνδρομο των υποσημειώσεων. Έτσι αφήνουν πάντα κάποιο κρυφό μήνυμα για μυημένους, ώστε να μην ξεχαστεί η τέχνη της παραπλάνησης!

Για να συγκροτηθεί όμως μια τέτοια πολυπληθής ομάδα υποστήριξης και να συνεργαστεί συντονισμένα, σε ένα μυστικό σχέδιο θεοποίησης κάποιου προκαθορισμένου Ναζιραίου ήρωα, σαφής προϋπόθεση ήταν η εκτεταμένη συνεργασία του ιερατείου και συγκεκριμένα, του δυναμικότερου πυρήνα σοφών ιερέων, που εμείς ονομάσαμε κρυφό ιερατείο! Το ανώτερο δηλαδή εκείνο τμήμα των φανερών ή αφανών “αρχόντων”, που με τις πρωτοβουλίες και τα εμπνευσμένα σχέδιά τους, δημιουργούσαν όλες τις ιστορικές ευκαιρίες εισόδου και αναρρίχησης στις κατά καιρούς και κατά τόπους εξουσίες! Υπάρχουν όμως μαρτυρίες που να δείχνουν την παρασκηνιακή συνεργασία του ιερατείου και την οργανωμένη προσπάθεια θεοποίησης του Ιησού; Αυτό θα εξετάσουμε στην συνέχεια της προσπάθειάς μας, να ξεσκεπάσουμε τα παρασκήνια του ιουδαϊκού αυτού “θεάτρου της σωτηρίας”!

——————————————————————————–
[1] Σύμφωνα με τους Nestle-Alant: NOVUM TESTAMENTUM GREACE Deutsche Bibelgesellschaft, Druck 1995, οι διορθώσεις στα νεοδιαθηκικά κείμενα, είναι κυριολεκτικά αναρίθμητες!
[2] «Ημείς δε οι δαίμονες… ως αστραπαί καταπίπτομεν επί την γήν», Διαθήκη Σολομ. (1)63.5.
[3] Βλέπε ο Ένοπλος δόλος στον υπότιτλο: «Άγια γη και η συνωμοσία της σιωπής.»
[4] Βλέπε: ο Ένοπλος δόλος: «Σινά το θέατρο ενός θεού». Με την λεπτομερή επεξεργασία των δεδομένων της βιβλικής αφήγησης, καταλήξαμε τότε, ότι τον θεό του Σίνα ενσάρκωσε με επιτυχία ο Ιοθόρ, ο Χαλδαίος πεθερός του Μωυσή, απόγονος του Αβραάμ, από τον γιο του Μαδιάμ!

Επομένως έχουμε μια συνωμοτική κίνηση ενός αρχηγού και πολλών δεκάδων ακολούθων, οι οποίοι παρίσταναν χωμένοι στις διάφορες πόλεις τους ασθενείς, μπορεί και τους νεκρούς, κι ο αρχηγός ερχόταν και τους θεράπευε ως διά μαγείας. Μία στην πράξη απλή τεχνική που μαγνήτισε μεγάλο μέρος του δεισιδαίμονος μεσανατολίτικου λαού. Αλλά και οι άλες επικράτειες της ρωμαΪκής αυτοκρατορίας δεν ήταν περισσότερο φωτισμένες, όπως φαίνεται από την άνθιση διαφόρων ασιατικών και αιγυπτιακών μυστηριακών θρησκειών που υπόσχονταν καλή μεταθάνατον ζωη΄για τους εδώ ταλαιπωρημένους κι εφάρμοζαν παρόμιες τεχνικές εξαπάτησης σ’όλη την επικράτεια της ρωμαΪκής αυτοκρατορίας, έτσι η νέα θρησκεία εξαπλώθηκε γρήγορα, καταπατώντας τελικά ό,τι είχε μείνει από τον ανώτερο αρχαιοελληνικό πολιτισμό και εγκαθιδρύοντας την κυριαρχεία της για μιάμισι σχεδόν χιλιετία.

Δύο κοινά αγριόχορτα ζητούν αναγνώριση

Συχνά συναντώ είδη φυτών που δε γνωρίζω. Αν και προσπαθώ να μάθω το ακριβές είδος για το κάθε φυτό που βρίσκω, αυτό δεν είναι εύκολο πάντοτε, ακόμα και για πολύ κοινά φυτά. Η γνώση του είδους όμως είναι απαραίτητη, γιατί ανοίγει ένα παράθυρο αναζήτησης πέρα απ’τις προσωπικές μου παρατηρήσεις, στο οποίο μπορώ να ψάξω περαιτέρω για το εν λόγω είδος, π.χ. την ταξινόμησή του, την περιγραφή και τη βιολογία του, την ιστορία του, τις χρήσεις του κλπ. Χωρίς το όνομα, και ιδίως το επιστημονικό, τίποτα τέτοιο δε μπορεί να γίνει. Γι’αυτόν το λόγο κατά διαστήματα ανεβάζω εδώ στο Ιστολόγιο φωτογραφίες άγνωστων σ’εμένα φυτών, συνήθως κοινών ειδών. Για πολλές έχω λάβει απαντήσεις, ιδίως για καλλιεργούμενα είδη, αλλ’όχι για όλες. Και τα δύο παρακάτω είδη είναι κοινά αγριόχορτα που σίγουρα θά’ναι γνωστά σε πολλούς.

Χόρτα σε άνθιση, κοντά στο τέλος της ζωής τους στη Σχολή Τυφλών Θεσσαλονίκης.

Κορυφή από κοντινότερα.

Το πρώτο χόρτο μοιάζει αρκετά με
Ζοχό
Ή κάποιο άλλο μαρουλοειδές φυτό, περισσότερο όμως επιφανειακά. Είναι μονοετές και την εποχή αυτήν τα φύλλα του γίνονται γαλαζογκριζωπά, ξεραίνονται και πέφτουν, η ανθοφορία έχει τελειώσει κι αρχίζουν να ωριμάζουν οι σπόροι, οπότε πλησιάζει και ο θάνατος. Μονοετή φυτά έχουν εξελιχθεί ανεξάρτητα σε πολλές οικογένειες, σχεδόν πάντοτε στα ανθοφόρα φυτά από ποώδη πολυετή είδη, σε συνθήκες όπου το περιβάλλον είναι ασταθές, ή δεν ευνοεί το κλίμα όλο το χρόνο την υποστήριξη μικρών ποωδών φυτών, ή οι εχθροί είναι πολλοί, και ο μόνος τρόπος επιβίωσης είναι η παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων σπόρων. Τα μονοετή έτσι διοχετεύουν όλη την ενέργειά τους στην αναπαραγωγή, και μην έχοντας επιδιορθωτικούς μηχανισμούς, γεράζουν και ξεραίνονται μετά. Κλείνοντας την παρένθεση, το συγκεκριμένο φυτό λοιπόν φυτρώνει συνήθως μέσα στο φθινόπωρο, το χειμώνα, ή νωρίς την άνοιξη σίγουρα σε πιο κρύα μέρη, κι αρχικά αποτελείται από χαλαρό ρόδακα μακρόστενων λοβωτών φύλλων, κάπως σαν το ζοχό. Αντίθετα όμως απ’το ζοχό, το φυτό είναι σκληρότερο και λιγότερο χυμώδες, Τα φύλλα είναι εξαρχής σχισμένα πτεροειδώς σε λοβούς κι ο βλαστός είναι κυλινδρικός, συμπαγής και ινωδέστερος. Το φυτό αναπτύσσεται γρήγορα με πολλές διακλαδώσεις απ’τις μασχάλες των πρώτων αυτών φύλλων με ακόμα πιο λεπτοκομμένα φύλλα, ώσπου στα μέσα της άνοιξης, αφού έχει φτάσει σε μεγάλο ύψος και ρίξει τα κατώτερα φύλα του, ανθίζει με άνθη μικροσκοπικά σε πολύπλοκα διακλαδιζόμενους λεπτούς βλαστούς. Δεν έχω παρατηρήσει αυτούς τους βλαστούς πολύ, για το λόγο ότι είναι πολύ πυκνοί και λεπτοί, τα άνθη πάντως είναι κίτρινα και θ’ανοίγουν λίγα κάθε φορά, εφόσον δεν έχω πετύχει τέτοιο φυτό ολάνθιστο ποτέ. Αν και εξωτερικά μοιάζει με άλλα εδώδιμα χόρτα, ο ζωμός του έχει κάπως πικρή και πιπερώδη μυρωδιά και προφανώς είναι τοξικός, επειδή
Η κουνέλα μου
Δεν το τρώει. Μπορεί να φάει λίγα φύλλα ή κορυφές, ιδίως στη νεαρή φάση του φυτού, αλλά γενικώς εφόσον υπάρχουν κι άλα χόρτα να διαλέξει δεν το πειράζει πολύ. Για το λόγο αυτόν δεν της το μαζεύω, ίσως κάποιο φρέσκο μόνο φύλλο μαζί μ’άλλα χόρτα. Πιθανόν δε θα τρώγεται ούτε απ’τον άνθρωπο.

Άγνωστα κολλητικά χόρτα στο μικροσκοπικό χάσμα μεταξύ πλακωστρώτου και τοίχου στη Σχολή Τυφλών Θεσσαλονίκης, φωτογραφημένα πριν περίπου μισό μήνα.

Κάποια άλα ομοειδή τους ψηλότερα σε χώμα, φωτογραφημένα πριν περίπου 10 μέρες στην ίδια περιοχή.

Το άλλο χόρτο είναι κοινότατο, πολύ πιο επιτυχημένο όμως, γαιτί φυτρώνει σχεδόν παντού. Σε πετρώδη εδάφη, στην άμμο, σε χαλίκια, στις ρογμές τοίχων και πεζοδρομίων, και φυσικά και σε πιο πλούσιο χώμα, όπου ψηλώνει περισσότερο. Οι καρποί του είναι πολύ χειρότεροι απ’αυτούς της
Κολλιτσίδας,
Αφού παράγονται πολύ περισσότεροι ανά φυτό και μάλλον τα αγκιστράκαι τους είναι δυνατότερα. Τέτοια μορφολογία καρπών έχει εξελιχθεί ανεξάρτητα σε διάφορα χαμηλά φυτά για την εκμετάλλευση της γούνας των θηλαστικών ως μεταφορικού μέσου σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Ένα αμέριμνο κουνελάκι για παράδειγμα βόσκει στο λιβάδι με τα χόρτα, όμως όταν φεύγει καταλαβαίνει πως όλη η γούνα του είναι γεμάτη από ενοχλητικά μπιλάκια. Αμέσως προσπαθεί να τα τινάξει, προσπαθεί να τα βγάλει γλείφοντας το τρίχωμά του, κι από αυτά που πέφτουν κάποιο ποσοστό σπόρων επιβιώνει, ώστε την επόμενη χρονιά να φυτρώσουν πολύ περισσότερα, ωφελώντας μεν την εξάπλωση του είδους, ενοχλώντας δε ακόμα περισσότερο τα κουνελάκια. Οι καρποί του εν λόγω φυτού μπορούν λοιπόν να κολήσουν σε ρούχα, κάλτσες, παπούτσια, ακόμα και στις τρίχες των ποδιών αν κανείς φοράει κοντό παντελονάκι το καλοκαίρι, και θεωρητικά παντού. Ακόμα κι αν κάποιος τις τινάξει, κάποιες μπορεί να πέσουν πάλι πάνω του και να κολλήσουν κάπου αλλού.

Ευτυχώς όμως το φυτό είναι ακίνδυνο για το περισσότερο της ζωής του. Φυτρώνει την ίδια εποχή μ’άλα μονοετή, κι αναπτύσσεται ταχύτατα, με τελικό ύψος που το υπολογίζω στα 30-50 εκατοστά. Ο βλαστός είναι κυλινδρικός και τα φύλλα ωοειδή, με μακρύ μίσχο, λεπτά, ανοιχτοπράσινα, χνουδωτά κι οδοντωτά. Σπάνια κάνει διακλαδώσεις. Τα άνθη εμφανίζονται σε μικρές σφαιροειδείς δομές στις μασχάλες των φύλλων, απ’όπου ωριμάζουν οι καρποί στο τέλος της άνοιξης ή στις αρχές του καλοκαιριού και ξεκολλούν. Η ρίζα τυ είναι μικρή και ξεριζώνεται εύκολα. Μπορεί να βρεθεί είτε σε αμιγείς συστάδες είτε ανακατεμένο μ’άλλα χόρτα. Στην αναπτυσσόμενη φάση του, το μαζεύω για την κουνέλα μου, η οποία το τρώει πολύ, αλλά και κατά την καρποφορία, κόβω λίγες κορυφές που δε φέρουν καρπούς μαζί μ’άλλα χόρτα και φύλλα δέντρων. Τελικά Όλες οι δημοσιεύσεις γμου για αγριόχορτα είναι χρήσιμες και γι’αυτούς που έχουν κουνέλια, αφού γράφω λεπτομερώς τι τρώνε και τι όχι, αλλά και πώς και πότε.

Τι μπορεί να είναι τα παραπάνω; Αν γνωρίζει κανείς, παρακαλώ να σχολιάσει κάτω απ’το θέμα. Δέχομαι και ταυτοποιήσεις κοινής ονομασίας απ’όπου λογικά θα μπορώ να βρω την επιστημονική, εάν φυσικά η κοινή ονομασία είναι ευρέως χρησιμοποιούμενη. Γιατί αλλιώς, αν για παράδειγμα χρησιμοποιείται μόνο σε λίγα χωριά της Ηπείρου, ενώ αλλού αναφέρεται σε κάποιο άλλο είδος, θα υπάρξει ασφαλώς σύγχυση.

Ζοχός (Sonchus oleraceus)

Ζοχοί στη Σχολή Τυφλών της Θεσσαλονίκης.

Κοινότατο ζιζάνιο σε χωράφια, λιβάδια κι άκρες δρόμων, αλλά πολύ χρήσιμο εδώδιμο φυτό. Ο ζοχός (Sonchus oleraceus = σόγχος ο λαχανώδης) είναι το γνωστότερο είδος του πολυπληθούς γένους του, ενδημικός σ’όλη την Ευρασία. Το όνομα του γένους προέρχεται από την αρχαιοελληνική του ονομασία «σόγχος», που παραλλαγμένη χρησιμοποιείται ως σήμερα. Άλες κατά τόπους ονομασίες είναι «ζοχιά» ή «σφογγός». Το γένος Sonchus ανήκει στην οικογένεια των αστεριδών ή συνθέτων, μαζί με τις μαργαρίτες, τις γκαζάνιες, τους ηλιόσπορους, τα γαΪδουράγκαθα και άλλα παρόμοια φυτά, στη φυλή των κιχορίων, μαζί με παρόμοιας μορφολογίας και οικολογίας φυτά όπως το μαρούλι, το ραδίκι και το αντίδι.

Το φυτό είναι ποώδες και μονοετές, ύψους περίπου ενός μέτρου κατά την ωριμότητα. Όλο το φυτό είναι λείο και δροσερό στην υφή, με βλαστό σχεδόν πενταγωνικό με άνιση απόσταση μεταξύ των ακμών, κοίλω και χυμώδη, που κοκκινίζει κοντά στη βάση σε μεγάλα φυτά (κοινό χαρακτηριστικό παρόμοιων ποωδών φυτών, πιθανόν η χλωροφύλλη μειώνεται από εκείνες τις περιοχές κι εμφανίζονται οι ανθοκυανίνες, είτε για προστατευτικούς κατά του ήλιου ή κατά των εχθρών σκοπούς είτε επειδή η φωτοσύνθεση δεν γίνεται τόσο πολύ έτσι κι αλλιώς σ’εκείνα τα μέρη). Τα φύλλα του φυτού μοιάζουν πολύ μ’αυτά χόρτων της ίδιας οικογένειας, μακρόστενα, λεία, οδοντωτά, σχισμένα εναλλάξ σε λοβούς πτεροειδώς και με πλατύ, χυμώδη μίσχο που στη βάση πλαταίνει υπερβολικά σχεδόν αγκαλιάζοντας το βλαστό, και φέρει πλευρικά μεμβρανώδεις προεκτάσεις, χαρακτηριστικό πολλών ποωδών φυτών, μάλλον για την αύξηση της φωτοσυνθετικής επιφάνειας. Τα φυτά φυτρώνουν το φθινόπωρο, το χειμώνα ή νωρίς την άνοιξη ανάλογα με το κλίμα της κάθε περιοχής, κι αρχικά έχουν βραχύ βλαστό και φύλλα κοντά μεταξύ τους, σχεδόν σχιματίζοντας ρόδακα, όχι όμως τόσο συγκεντρωμένο όπως αυτόν του μαρουλιού ή του ραδικιού για παράδειγμα. Τα φύλλα τότε είναι σχεδόν απλά κι ωοειδή, με μακρύ μίσχο και λίγους πτεροειδείς λοβούς λίγο πριν το κύριο έλασμα του φύλλου. Όσο τα φυτά ψηλώνουν, τα φύλλα γίνονται πιο σύνθετα, κι απ’τις μασχάλες τους συχνά αναπτύσσονται νέες διακλαδώσεις. Προς τα μέσα της άνοιξης αναπτύσσονται τα μάτια των κεφαλιών, αρχικά μικρά και συμπτυγμένα μέσα στις φυλλώδεις κορυφές, τα οποία ωστόσο γρήγορα ανεβαίνουν ψηλότερα απ’το φύλλωμα εξαιτίας της επιμήκυνσης των ποδίσκων τους, σε μικρές ομάδες πάνω σε κυλινδρικούς λεπτούς κοίλους βλαστούς, με αραιά άμισχα και μικρά βράκτια, απ’τις μασχάλες των οποίω πάντοτε εκφύονται μικρότερα ανθοφόρα στελέχη. Τα κλειστά κεφάλια έχουν κωνικό σχήμα, με ορατά τα ακτινωτά μαζεμένα βράκτια της βάσης τους. Αποτελούνται μόνο από ακτινώδη ανθίδια με κίτρινο χρώμα και συνολικά έχουν διάμετρο τα 2 περίπου εκατοστά, αλλ’επειδή ανοίγουν λίγες μόνο ώρες νωρίς το πρωί είναι δύσκολο να τα δει κανείς, ιδίως κάποιος σαν εμένα που δε σηκώνεται ποτέ εκείνες τις ώρες. Για την ιδιαίτερη μορφολογία της κεφαλοειδούς ταξιανθίας που μοιάζει με μονήρες άνθος των φυτών αυτής της οικογένειας, διαβάστε
Εδώ.
Έπειτα σχιματίζονται οι καρποί ενώ το φυτό σιγά-σιγά γίνεται πιο ινώδες και χάνει τα κατώτερά του φύλλα, ώσπου ξεραίνεται ολόκληρο στις αρχές του καλοκαιριού και οι καρποί, ξηρά αχένια (ο καθένας έχει ένα μόνο σπόρο) διασπείρονται από τον ανοιχτό πλέον και ξερό δίσκο του κεφαλιού με τον άνεμο χάρι στους πάππους που φέρουν, θυσσάνους λευκών τριχών από τροποποιημένες απολήξεις των σεπάλων του κάλυκα στην κορυφή τους, χαρακτηριστικώ των καρπών της οικογένειας. Το φυτό εκρίνει γαλακτώδη ουσία που κολλάει ελαφρώς αν κοπεί, αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό απ’άλλα συγγενικά είδη και δε φαίνεται νά’χει κάποια σημαντική αμυντική δράση, αφού τα περισσότερα ζώα το τρώνε με ευχαρίστηση.

Ο ζοχός είναι πολύ γνωστό εδώδιμο λαχανικό που τρώγεται σε σαλάτες όπου φύεται στον κόσμο. Καλύτερα για βρώση είναι τα νεαρά φυτά ή τα νεαρά φύλλα και οι κορυφές, ακόμα και οι ανώριμοι καρποί, ως τα λιγότερο πικρά μέρη. Ωμό τρώγεται σαν μαρούλι, αλλά είναι πιο πικρό, ενώ με το βράσιμο η πικράδα φεύγει. Εξαιτίας της πικρότητάς του, στα κινέζικα λέγεται «κουτσάι», δηλαδή πικρό λαχανικό. Θρεπτικά είναι παρόμοιο μ’άλλα χόρτα, πλούσιο σε βιταμίνες και μέταλλα και χαμηλό αρκετά σε υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπη. Είναι μια τροφή δηλαδή που δε θα συντηρήσει ενεργειακά τον ανθρώπινο παμφάγο οργανισμό στις συνήθεις ποσότητες, αλλά θα δώσει απαραίτητες ποσότητες των απαιτούμενων βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Η θρεπτική του ανάλυση είναι για 100 γραμμάρια νωπό πλην της υγρασίας που ξεπερνά το 90%: 1,2% πρωτεΐνη, 0,3% λίπος, και 2,4% υδατάνθρακες,,
ενώ για ξηρή μάζα του ίδιου βάρους: 45% υδατάνθρακες, 28% πρωτεΐνη, 22% τέφρα (διάφορα μέταλλα κι άλατα), 5,9% φυτικές ίνες, 4,5% λίπος. Ποσοστά μετάλλων και βιταμινών στο ίδιο βάρος: 1500 mg ασβέστιο, 500 mg φώσφορος, 45,6 mg σίδηρος, μαγνήσιο, κάλιο, νάτριο και ψευδάργυρος σε ιχνώδεις ποσότητες, κι από βιταμίνες a 35 mg, b1 (θιαμίνη) 1,5 mg, b2 (ριβοφλαβίνη) 5 mg, b3 (νιασίνη) 5 mg, b6 καθόλου, c 60 mg.

Όσον αφορά τα φυτοφάγα ζώα, είναι μια άριστη τροφή που την τρώνε πολύ. Τα οπληφόρα που βοσκούν το διαλέγουν πρώτο μεταξύ άλλων πλατύφυλλω κι αγρωστωδών χόρτων, ενώ είναι ιδιαίτερα αρεστό στους λαγούς και στα κουνέλια, εξού κι ένα απ’τα αγγλικά ονόματά του «hare thistle ή hare lettuce», δηλαδή γαϊδουράγκαθο ή μαρούλι του λαγού. Κάθε μέρα την εποχή που φυτρώνουν, μαζεύω μισή περίπου σακούλα για την
Κουνέλα μου,
Η οποία τα παίρνει το βράδυ και μέχρι το πρωι θα τά’χει εξαφανίσει συνήθως. Προτιμά τα φύλλα, τις κορυφές και τα άνθη ή τους άγουρους καρπούς, αφήνοντας εάν υπάρχει αρκετή ποσότητα χόρτου σχεδόν άθικτους τους χοντρούς μίσχους και τους βλαστούς, αν και μερικές φορές μπορεί να τους φάει επειδή τους χρησιμοποιεί ως αντικείμενα μασήματος, γι’αυτό κι εγώ συνήθως της δίνω μόνο φύλλα, κορυφές, ανθοφόρα στελέχη και νεαρούς βλαστούς. Επίσης εφόσον το φυτό περιέχει διπλάσια ποσότητα σβεστίου απ’ό,τι φώσφορο, δηλαδή αναλογία ασβεστίου φωσφόρου 2/1, είναι ιδανική τροφή και για τα φυτοφάγα ή τα παμφάγα ερπετά όπως ιγκουάνες, χερσαίες και παμφάγες υδρόβιες χελώνες, γενειοφόροι δράκοι, ουρομάστιγοι κλπ, τα οποία χρειάζονται οπωσδήποτε το ασβέστιο στη διατροφή τους για σωστή ανάπτυξη και διατήρηση του σκελετού. Δεν αρκεί όμως μόνο το ασβέστιο, διότι για να μεταβολιστεί απαραίτητη είναι η βιταμίνη d3, η οποία μπορεί να παρασχεθεί με έκθεση σε φυσική υπεριώδη ακτινοβολία του ηλίου ή τεχνητή ειδικού λαμπτήρα (τα συμπληρώματα δεν ενεργούν στα αυστηρά φυτοφάγα είδη, ούτε είναι πλήρως αξιόπιστα για τα παμφάγα).

Εάν έχεται στη περιοχή σας ζοχούς αλλ’ο αριθμός τους είναι μικρός και θέλετε να συγκομίζετε για τη δική σας κατανάλωση ή για κάποιο ζώο, δε χρειάζεται να ξεριζώσετε τα φυτά, απλώς κόψτε τα χαμηλά, αρκεί να μείνουν κόμποι ή λίγα βασικά φύλλα στο φυτό, απ’όπου θ’αναπτυχθούν νέοι βλαστοί, περισσότεροι αλλά λεπτότεροι και κοντότεροι από τον αρχικό, τους οποίους μπορείτε να ξανακόψετε αργότερα. Το φυτό αυτό συχνότερα γίνεται ζιζάνιο παρά καλλιεργείται, αλλά εάν χρειαστεί να καλλιεργηθεί, οι βασικές του ανάγκες είναι ηλιόλουστη θέση και υγρό και πλούσιο έδαφος. Στη φύση σ’αυτές τις συνθήκες έχω παρατηρήσει τα ψηλότερα και παχύτερα φυτά, διάσπαρτα συνήθως με άλα χόρτα ή σε μικρές ομάδες ανάμεσα σ’άλλα χόρτα. Στη σκιά δέντρων ή θάμνων πάλι μπορούν να φτάσουν σε μεγάλο ύψος, αλλά παρουσιάζουν όλα τα συμπτώματα ενός ηλιόφιλου φυτού στη σκιά, με αδύναμη ανάπτυξη, μεγάλα μεσογονάτια διαστήματα, μικρή διακλάδωση και στροφή προς το φως, ενώ σε τέτοια κατάσταση καθυστερούν ν’ανθοφορήσουν, στοιχείο θετικό όταν πρόκειται για την παράταση της συγκομιδής τους και πιο αργά την άνοιξη. Έχω επίσης βρει φυτά ανάμεσα σε πλάκες ή τσιμέντο, σε πετρώδες έδαφος ή σε ξηρότερες περιοχές, αλλά εκεί είναι πολύ πιο μικρά και ταλαιπωρημένα, αν και πάλι κατορθώνουν ν’ανθοφορήσουν. Ως ζιζάνιο δε χρειάζεται κανέναν ψεκασμό με τοξικά Monsanto και λοιπών εταιρειών? Μπορεί να συλλεχθεί για κατανάλωση, ενώ εάν δεν επιθυμεί κανείς να το φάει ή ο πληθυσμός είναι πολύ μεγάλος και δεν έχει κάποιο οπληφόρο που θα το εξαφανίσει, μπορεί να ξεριζωθεί με το χέρι ή να χτυπηθεί με το δρεπάνι, οπότε θα καταστραφεί εύκολα.

Όπως και κάθε φυτό ή χόρτο που γνώρισε ο άνθρωπος, ο ζοχός έχει χρησιμοποιηθεί φαρμακευτικά παρά τη σχεδόν απουσία ενεργών ουσιών ή κάποιας αποδείξιμης δράσης. Όλοι οι πολιτισμοί έψαχναν φαρμακευτικές ιδιότητες στα φυτά γύρω τους, επειδή μάλλον κάποτε θα είχαν παρατηρήσει κάποιες θετικές αντιδράσεις σε ασθενείς από συγκεκριμένα βότανα. Έτσι οι άνθρωποι πειραματίστηκαν με διάφορα φυτά, ενεργά και μη, τοξικά και ασφαλή, και τα χρησιμοποίησαν για σχεδόν όλες τις παθήσεις. Επειδή δεν υπήρχε μέχρι τους τελευταίους αιώνες συγκροτημένο σύστημα αξιολόγησης των φαρμάκων και καθοδήγησης των πειραματισμών, διάφοροι γιατροί και μάγοι ανά περιοχή χρησιμοποιούσαν τα βότανα σύμφωνα με την κρίση τους ή άλλες πεποιθήσεις, ώστε σήμερα νά’χουμε διάφορες και ενίοτε αντικρουόμενες χρήσεις για τα βότανα ανάλογα με την ιστορική περίοδο ή την περιοχή, και κάποια απ’αυτά πράγματι περιέχουν ενεργές ουσίες, άλλα δεν περιέχουν κάτι σύμφωνω με την υποτιθέμενη θεραπευτική τους χρήση, ενώ άλλα είναι είτε αδρανή ή είτε πολύ επικίνδυνα. Ο ζοχός λοιπόν χρησιμοποιήθηκε όπως και το ραδίκι ως διουρητικό (γιατί όλα τα βότανα είναι διουρητικά; Μήπως γιατί ο ασθενείς έπινε πολύ τσάι;), για την ενδυνάμωση του ήπατος και κατά των μολύνσεων. Επειδή ακόμα εξέκρινε γάλα, ταϊζόταν στις γαλουχούσες γουρούνες για να κατεβάζουν περισσότερο γάλα, εξού και η κοινότερη αγγλική του ονομασία «sow thistle”, δηλαδή γαΪδουράγκαθο της γουρούνας, σύμφωνα με το δόγμα των υπογραφών (doctrine of signatures) που υποστήριζε ότι το σχήμα ή οι ιδιότητες κάθε θεραπευτικού στοιχείου αποκαλύπτουν και το θεραπευτικό σκοπό του. Για παράδειγμα επειδή το κέρας του μονόκερου θυμίζει φαλλό, είναι αφροδισιακό, ή επειδή το καρύδι θυμίζει εγκέφαλο, κάνει καλό στον εγκέφαλο. Ευτυχώς σήμερα υπάρχουν πολύ πιο αξιόπιστοι τρόπη δοκιμής των φαρμάκων και εκτίμησης των αποτελεσμάτων τους σε σχέση μ’ένα
Λακέμπο,
Δηλαδή ψευδοφάρμακο που νομίζει ο ασθενείς πως είναι ενεργό, και λόγω καθαρά αυθυποβολής ίσως εμφανίζει κάποια βελτίωση της κατάστασής του. Εφόσον ένα φάρμακο παρουσιάζει στατιστικά σημαντικότερη δράση από ένα πλακέμπο, τότε θεωρείται ενεργό και ίσως πατενταριστεί από καμία φαρμακευτική εταιρεία για να πωληθεί ευρέως σε ασθενείς.

Πηγές και ιστοσελίδες:
άρθρο της Βικιπαίδειας για το ζοχό
άρθρο της αγγλικής Wikipedia για το ζοχό

Ξεκινά η νόσος του Πάρκινσον εκτός του εγκεφάλου;

Από που τελικά προέρχεται το Πάρκινσον κι άλλες νευροεκφυλιστικές παθήσεις;

Πηγή:
Ίδρυμα Ντάνα

Ξεκινά η νόσος του Πάρκινσον εκτός του εγκεφάλου;
Του Jim Schnabel
5 Αυγούστου του 2010

Η νόσος του Πάρκινσον θεωρείται μια κλασική εκφυλιστική πάθηση του εγκεφάλου της οποίας τα πιο προφανή συμπτώματα προέρχονται από την απώλεια των ρυθμιστικών για την κινητικότητα νευρώνων κοντά στο εγκεφαλικό στέλεχος. Αλλά είναι σαφές από παλιά ότι η νόσος του Πάρκινσον προκαλεί άλλα συμπτώματα κι επηρεάζει άλλα μέρη του νευρικού συστήματος. Μεταξύ των πρωιμότερων συμπτωμάτων είναι η δυσκυλιότητα κι άλλα γαστρεντερικά προβλήματα, και μελέτες από νεκροψίες ανθρώπων με νόσο του Πάρκινσον έχουν βρει χαρακτηριστικά σημάδια της νόσου σε εντερικά νευρικά κύτταρα. Μελέτες ανθρώπων που πέθαναν σε διαφορετικά στάδια της νόσου επίσης υποδεικνύουν ότι η περιοχή του εγκεφάλου γνωστή ως ο άνω κινητικός πυρήνας του σπλαγχνικού νεύρου, που συνδέεται με το γαστρεντερικό σύστημα, επηρεάζεται πολύ νωρίς κατά την ασθένεια.

Μελέτες σε ζωικά μοντέλα τώρα υποδεικνύουν ότι αυτή η γαστρεντερική σύνδεση δεν είναι συμπτωματική, κι ότι η ασθένεια μπορεί να εμφανιστεί στα εντερικά νευρικά κύτταρα πριν ακόμα φτάσει στον εγκέφαλο.

«Είναι λογικό ότι θα μπορούσε να εμφανιστεί πρώτα στο αυτόνομο νευρικό σύστημα, το οποίο είναι πιο εκτεθημένο στο περιβάλλον,» λέει ο Warren Ollanow, ένας νευρολόγος και ερευνητής του Πάρκινσον στη Σχολή Ιατρικής του Όρους Σινά στη Νέα Υόρκη.

Στο θέμα του Μαΐου του περιοδικού της Ανθρώπινης Μοριακής Γενετικής, ο πρεσβύτερος ερευνητής Robert Nussbaum και οι συνεργάτες του στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στον Άγιο Φραγκίσκο ανέφεραν ότι είχαν τροποποιήσει τα γονιδιώματα μιας ομάδας ποντικών ώστε να περιλαμβάνουν ένα μεταλλαγμένο ανθρώπινο γονίδιο το οποίο προκαλεί μια σπάνια κληρονομική μορφή της νόσου του Πάρκινσον. Το γονίδιο επηρεάζει την πρωτεΐνη α-συνουκλεΐνη, το κύριο συστατικό των πρωτεϊνικών συσσωματωμάτων γνωστών ως σώματα του Λιούικαι νευρίτες του Λιούι, τα οποία συσσωρεύονται μέσα στους νευρώνες στις προσβεβλημένες περιοχές του εγκεφάλου στις περισσότρες μορ΄φες της νόσου του Πάρκινσον. Η φυσιολογική λειτουργία της α-συνουκλεΐνης είναι άγνωστοι, αλλά πολλοί ερευνητές τη θεωρούν ως πιθανό παράγοντα στις περισσότερες ή και σ’όλες της μορφές της νόσου.

Τα εργαστήρια του Νούσμπαουμ κι άλλων είχαν δημιουργήσει και πριν ποντίκια διαγονιδιακής α-συνουκλεΐνης, αλλά αυτές οι προηγούμενες εκδόσεις είχαν χρησιμοποιήσιε ένα γενετικό στοιχείο κλειδί γνωστό ως προωθητή από ένα άλλο γονίδιο. Ως αποτέλεσμα η μεταλλαγμένη α-συνουκλεΐνη είχε εκφραστεί σε λιγότερους τύπους νευρώνων απ’ό,τι φαίνεται κανονικά στην ανθρώπινη νόσο. Σε αναζήτηση ενός αυθεντικότερου μοντέλου, η ομάδα του Νούσμπαουμ χρησιμοποίησε ολόκληρο το ανθρώπινο γονίδιο της α-συνουκλεΐνης, συμπεριλαμβανομένου και του φυσικού προωθητικού στοιχείου της.

Όταν έφτασαν σε ηλικία τριών μηνών, αυτά τα νέα μεταλλαγμε΄να προς α-συνουκλεΐνη ποντίκια εμφάνισαν εκτεταμένα σημεία γαστρεντερικής δυσλειτουργίας. Η ομάδα του Νούσμπαουμ επίσης βρήκε συσσωματώματα που περιείχαν α-συνουκλεΐνη στους εντερικούς νευρώνες, αυτούς που είναι εμβυθισμένοι στο κάλυμμα του γαστρεντερικού συστήματος. Μία υποομάδα αυτών των ποντικιών, η οποία έφερε μεταλλαγμένο γονίδιο α-συνουκλεΐνης γνωστό ως A53T, εμφάνισε κινητικές ανωμαλίες κατά την τρίμηνη περίοδο παρατήρησης της μελέτης, αλλά μόνο μετά την εμφάνιση εντερικών προβλημάτων.

«Το εύρημα σ’αυτά τα ποντίκια», λέει ο Νούσμπαουμ, «δεν αποδεικνύει ότι το Πάρκινσον ξεκινά εκτός του εγκεφάλου, αλλά παρέχει επιπλέον αποδείξεις γι’αυτό».

Αναθεώρηση της υπόθεσης του Braak

Οι περισσότερες περιπτώσεις της νόσου του Πάρκινσον δεν είναι κληρονομικές, και μολονότι το γήρας είναι σαφώς ένας παράγοντας, η νόσος χτυπάει μόνο ένα μέρος των ηλικιωμένων ανθρώπων. Αυτό ενοχοποιεί έντονα εξωτερικούς, περιβαλλοντικούς παράγοντες ως αίτια ή πυροδότες της νόσου.

Βασισμένος σε μελέτες νεκροψιών που υποδεικνύουν εξάπλωση της παθολογίας του Πάρκινσον από των άνω κινητικό πυρήνα σ’άλλες εγκεφαλικές περιοχές, ο νευροανατόμος Heiko Braak του Πανεπιστήμίου Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκοθ στη Φρανγκφούρτη της Γερμανίας, πρότεινε το 2003 ότι η νόσος του Πάρκινσον πυροδοτείτιαι όταν ένας βραδύς, δύσκολος στην ανίχνευση ιός μολύνει το γαστρεντερικό σύστημα, μέσω της βρώσης και της πόσης ή μέσω της μύτης και του σάλιου. Τα έντερα έχουν το δικό τους εντερικό εγκέφαλο αποτελούμενο από περίπου εκατό εκατομμύρια νευρώνες. Απ’αυτούς, υπέθεσε ο Μπράακ, ένας ιός θα μπορούσε να εξαπλωθεί προς τα πάνω – όπως κάνει ο ιός της λύσσας – μέσω του σπλαγχνικού νεύρου στον άνω κινητικό πυρήνα και σ’άλλες ευάλωτες εγκεφαλικές περιοχές.

Τα αποτελέσματα του μυίνου μοντέλου του Νούσμπαουμ υποδηλώνουν ότι ο ιός δεν είναι απαραίτητος. Στην πραγματικότητα, ο Νούσμπαουμ κι άλλοι ερευνητές υποθέτουν ότι ο λοιμώδης κι εξαπλούμενος παράγοντας είναι η ίδια η α-συνουκλεΐνη.

Όπως και η β-αμυλοειδής πρωτεΐνη στη νόσο του Αλτσχάιμερ, και η πρωτεΐνη πρίον στη νόσο του Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ, η α-συνουκλεΐνη είναι βραχεία και σχετικά ανοργάνωτης δομής, με ιδιαίτερα κολλητικά στοιχεία που την κάνουν επηρρεπή σε συσσωμάτωση. Οι ερευνητές θεωρούν ότι εφόσον έχει δημιουργηθεί ένα τέτοιο μικρό σύμπλεγμα, τείνει να έλκει όποιες γειτονικές πρωτεΐνες, σχηματίζοντας τελικά μακριά, αδιάλυτα συσσωματώματα ή ινίδια, τα οποία μπορεί να σπάσουν σε μικρότερα κομμάτια και μετά να ξαναμεγαλώσουν εκ νέου. Στην πράξη, η εξάπλωση αυτών των συσσωματωμάτων θα μπορούσε να μοιάζει με μόλυνση.

Πολλοί ερευνητές σήμερα υποψιάζονται ότι τα μικρότερα συσσωματώματα α-συνουκλεΐνης που δημιουργούνται περίπου στην αρχή της διαδικασίας συσσωματοποίησης είναι οι πραγματικά τοξικές μορφές της πρωτεΐνης, κι ότι η τοξικότητά τους θ’αρχίσει να σκοτώνει κύτταρα όπου η διαδικασία συσσωμάτωσης τίθεται εκτός ελέγχου. Αυτό θα μπορούσε να γίνει εάν τα φυσιολογικά συστήματα που αποκομίζουν αυτά τα συσσωματώματα μέσα στα κύταρα αποδυναμωθούν από έναν περιβαλλοντικό παράγοντα, ίσως σε συνδυασμό με τη γενική αποδυνάμωση που έρχεται με τη γήρανση.

Ο Νούσμπαουμ πιστεύει ότι μεγάλη ποικιλία περιβαλοντικών παραγόντων θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως πυροδότες. «Θα μπορούσε να είναι ένα χημικό? Θα μπορούσε να’ναι κάτι που προκαλεί φλεγμονή? Θα μπορούσε ακόμα να’ναι ένας συγκεκριμένος συνδυασμός βακτηρίων ή άλλων μικροοργανισμών που ζουν στον πεπτικό σωλήνα και παράγουν τοξικ΄΄ο υλικό», λέει ο Νούσμπαουμ. «Και μετά αν είσαι επίσης γενετικά επιρρεπής, ίσως επειδή υπερεκφράζεις α-συνουκλεΐνη ακόμα και σε χαμηλό βαθμό, ρίχνεις μια λεπτή ισορροπία και καταλήγεις με συσσώρευση α-συνουκλεΐνης.

Υποστήριξη από άλλα μοντέλα

Τα φυτοφάρμακα είναι ένας περιβαλλοντικός παράγοντας που επιδημιολογικές μελέτες τον έχουν συνδέσει ξεκάθαρα με τη νόσο του Πάρκινσον. Το φυτοφάρμακο ροτενόνη είναι επίσης γνωστό ότι προκαλεί μια παρκινσονοειδή κατάσταση στα τρωκτικά καταστρέφοντας τα μιτοχόνδρια μέσα σε ευάλωτους νευρώνες. Τα μιτοχόνδρια είναι μικρές, βακτηριοειδείς δομές μέσα στα κύτταρα που χρησιμοποιούν το οξυγόνο για να παραγάγουν μια βασική μορφή χημικής ενέργειας. Όταν καταστρέφονται από τη ροτενόνη, τα μιτοχόνδρια υποπαράγουν ενέργεια και υπερπαράγουν αυτοκαταπονητικές οξυγονικές ελεύθερες ρίζες. Μία απ’αυτές τις διαδικασίες μπορεί να καταπονήσει σοβαρά ένα νευρώνα και ν’αποδυναμώσει τις άμυνές του εναντίον της συσσώρευσης α-συνουκλεΐνης.

Τον τελευταίο Σεπτέμβριο, ερευνητές στο εργαστήριο του Timothy Greenamyre στο Πανεπιστή΄μιο του Πίτσμπουργκ ανέφεραν ότι εξέθεσαν φυσιολογικούς εργαστηριακούς αρουραίους σε χαμηλές δόσεις ροτενόνης για έξι εβδομάδες. Οι δόσεις ήταν πολύ χαμηλές για να προκαλέσουν τη συνήθη, απότομη εγκεφαλική βλάβη. Οι ερευνητές ήθελαν να δουν αν μια ελαφρότερη καταπόνηση θα εμφανιζόταν πρώτα στο γαστρεντερικό σύστημα. Διαπίστωσαν ότι οι αρουραίοι που κατά τα’άλλα φαίνονταν υγειείς θα έχαναν κάποια ικανότητα συντονισμού της πέψης, και μετά από λίγο, έδειξαν σημάδια συσσώρευσης α-συνουκλεΐνης στους εντερικούς τους νευρώνες. «Έμοιαζαν πάρα πολύ μ’αυτό που βλέπεις στο εντερικό σύστημα στον άνθρωπο,» λέει ο Rob Drolet, κύριος συγγραφέας αυτής της μελέτης και τώρα ένας σχεδιαστής φαρμάκων κατά του Πάρκινσον στη φαρμακοβιομηχανία Merck & Co, στο Δυτικό Σημείο της Πενσιλβάνια.

Παρομοίως, ερευνητές του Πανεπιστημίου Τεχνολογίας της Δρέσδης στη Γερμανία ανέφεραν τον Ιανουάριο ότι η χορήγηση μικρής δόσης ροτενόνης στα στομάχια ποντικών πυροδότησε σχηματισμούς α-συνουκλεΐνης στο εντερικό νευρικό σύστημα κι αργότερα σε κάποιες εγκεφαλικές περιοχές που κανονικά επηρεάζοναι από το Πάρκινσον.

«Με τη βοήθεια των ζωικών μοντέλων όπως αυτά, οι ερευνητές ελπίζουν να επιβεβαιώσου σύντομα την απαρχή του Πάρκινσον στο σώμα και τον τρόπο με τον οποίον εξαπλώνεται. Αυτό με τη σειρά του θα επέτρεπε τους νευρολόγους να διαγιγνώσκουν και να θεραπεύουν την ασθένεια πολύ νωρίτερα κατά την πορεία της, όταν οι ευκαιρίες για επιτυχή νευροπροστασία είναι οι μεγαλύτερες», λέει ο Ντρόλετ.

Μια ακόμα μελέτη που σείει το παραδοσιακό μοντέλο τις προέλευσης των νευροεκφυλιστικών παθήσεων, προέλευση δηλαδή καθαρά εντός του εγκεφάλου από αίτια που οφείλονται στη γήρανση ή και σε συγκεκριμένους γενετικούς συνδυασμούς. Το θέμα αυτών των παθήσεων δεν είναι τόσο απλό, και μαι τέτοια προσέγγιση δεν πιστεύω ότι θα φτάσουμε σε κάποια μεγάλη πρόοδο στη μελέτη και στις προσπάθειες θεραπείας τους. Η σύνδεση του Πάρκινσον με ορισμένα φυτοφάρμακα όπως το γενικής χρήσεως μυκητοκτόνο κι εντομοκτόνο ροτενόνη, η οποία μάλιστα έχει προταθεί κατά καιρούς ως σκεύασμα για βιολογικές καλλιέργειες εξαιτίας της φαινομενικής χαμηλής της τοξικότητας, είναι επιβεβαιωμένη. Η περιγραφή επίσης του τρόπου εξάπλωσης και βλάβης των νευροεκφυλιστικών παθήσεων είναι ακριβείς. Σχεδόν όλες αυτές οι παθήσεις σχετίζονται με μία κακοδιπλωμένη, αδιάλυτη αμυλοειδή πρωτεΐνη που μετατρέπει τις φυσιολογικές αντίστοιχες στο δικό της σχήμα σε μια ατέρμονα αλυσιδωτή αντίδραση καταστροφής των νευρώνων. Διάφορες περιβαλλοντικές καταπονήσεις σε συνδυασμό με τη γήρανση που μπορεί να επιφέρουν τυχαίες μεταλλάξεις στη δομή της πρωτεΐνης ή στο γονίδιο που την παράγει θεωρείται πως διευκολύνουν την εμφάνιση τέτοιων παθήσεων, η αλυσίδα κακοδίπλωσης και συσσώρευσης δε μπορεί να σταματήσει πάντως άπαξ και ξεκίνησε ακόμα και σε υγειή οργανισμό, βλ. την πρώιμη εμφάνιση τέτοιων παθήσεων σε άτομα με μετάλλαξη του γονιδίου μιας τέτοιας πρωτεΐνης που την κάνει επιρρεπέστερη σε τυχαία μεταβολή ή τη μετάδοση του Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ.

Και αυτή είναι η λέξη κλειδί που μου φάνηκε πως προσπαθούσε ν’αποφύγει ο συγγραφέας του άρθρου, αν και επειδή η ομοιότητα όλων των νευροεκφυλιστικών παθήσεων μ’αυτό το πρότυπο είναι μεγάλη, δε μπόρεσε τελικά να το παραλείψει. Το Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ είναιμια τυπική νευροεκφυλιστική πάθηση που χρησιμοποιείται ως μοντέλο εξαιτίας της ευκολίας μετάδοσής της. Πράγματι, όλες οι νευροεκφυλιστικές παθήσεις θεωρητικά μεταδίδονται από τον έναν οργανισμό στον άλλον, εφόσον οι αλληλουχίες των αντίσστοιχων πρωτεΐνών τους ταιριάζουν αρκετά. Μπορεί να μη μεταδίδονται συνήθως με κανονική επαφή, αλλά σε εργαστηριακό περιβάλλον αυτό είναι δυνατό, π.χ.
η μετάδοση του Αλτσχάιμερ.
Ομοίοως και η πρωτεΐνη του Πάρκινσον,
η οποία συμπεριφέρεται ως πρίον του Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ,
όπως μεταδίδεται από τη μία εγκεφαλική περιοχή στην άλλη, θα μπορούσε να μεταδοθεί από τον έναν άνθρωπο στον άλλον. Μήπως τελικά ορισμένο ποσοστο περιπτώσεων Πάρκινσον οφείλονται σε μετάδοση όπως στο Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ; Μήπως η πρωτεΐνη αυτή μεταδίδεται μέσω ιατρικών επεμβάσεω και διαδικασιών, εφόσον συνήθως τέτοιες αμυλοειδείς πρωτεΐνες αντέχουν στην αποστείρωση; Επίσης, εφόσον μπορεί να βρεθεί στο γαστρεντερικό σωλήνα, μήπως μπορεί να μεταδοθεί από την τροφή όπως το Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ; Τα κόπρανα ενός πάσχοντα από Πάρκινσον φέρουν την πρωτεΐνη; Αν την φέρουν, μπορούν άραγε να την εξαπλώσουνσ το περιβάλον όπως γίνεται με το Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ; Όλα αυτά θά’πρεπε να διερευνηθούν για τη θέσπιση ισχυρότερων κανονισμών κατά των αμυλοειδών πρωτεΐνών. Συμφέρει όμως; Αν και με το Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ, το οποίο είναι αρκετά σπάνιο, το κόστος ήταν αντίστοιχα μικρό και μια μικρή επιτυχία υπήρξε, στις συγκεκριμένες παθήσεις το ποσοστό των πασχόντων είναι πολύ μεγαλύτερο, και πρακτικά όλος ο ηλικιωμένος πληθυσμός, που ολοένα αυξάνεται στις ανεπτυγμένες χώρες και κατέχει δυσανάλογο ποσοστό σ’όλες τις ιατρικές υπηρεσίες, θα πρέπει να θεωρείται πιθανός φορέας, άρα να χρειάζεται ειδικά χειρουργικά εργαλεία, ειδική αποστείρωση όπως με το Κρόιτσφελντ_Γιάκομπ κλπ. Τα περισσότερα κράτη, και όχι μόνο η Ελλάδα όπως νομίζουμε (και η Αμερική δεν απέχει πολύ), δε διαθέτουν μεγάλο μέρος του προΫπολογισμού στην υγεία, οπότε κάτι τέτοιο πιθανότατα δε θα εξεταστεί ποτέ κι όλος ο πληθυσμός θα μένει εκτεθημένος στις πρωτεΐνες, εάν η μετάδοση αυτή γίνεται με τους παραπάνω τρόπους.

Σημειώσεις:
1 Το Δυτικό Σημείο (West Point) είναι περιοχή της πολιτείας της Πενσιλβάνιας.
2 Η Σχολή του Όρους Σινά είναι όπως πολλές άλλες τοποθεσίες στην Αμερική που έχουν λάβει ονόματα από διάφορα μέρη του παλαιού κόσμου. Στο Οχάιο για παράδειγμα υπάρχει Αθήνα (Athens), ενώ στην Αριζόνα Φοίνικας (Phoenix).
3 Εάν προσέξατε από τα ονόματα των επιστημόνων στο άρθρο αυτό και σ’άλλα παρόμοια που έχω δημοσιεύσει, σπανίζουν τα αγγλοπρεπή επώνυμα. Πολλά τελειώνουν σε φωνίεντα, άλλα έχουν διπλά φωνίεντα ή περίεργους συνδυασμούς συμφώνων ή είναι πολύ μικρά. Πολλά γερμανοφέρνουν, αλλά δεν είναι γερμανικά πάντοτε. Ο λόγος επειδή η Αμερική, όπως κι άλλες χώρες με μεγάλη δύναμη (ακόμα και η Αρχαία Αθήνα) εξασκούν αυτό που λέγεται εγκεφφαλική αποστράγκιση (το μεταφράζω από το αγγλικό brain drain), παίρνουν δηλαδή κάθε καλό επιστήμονα από μια άλη χώρα στη δούλεψη των δικών τους πανεπιστημίων για την πρόοδο της επιστήμης και της παραγωγής στη χ΄ρα τους.
4 Το όνομα του συγγραφέα του άρθρου είναι καθαρά γερμανοεβραΪκό (γίντις), και προφανώς θα πρόκειται για απόγονο κάποιας ευρωπαΪκής οικογένειας που βρέθηκε στην Αμερική κατά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο για να ξεφύγει τα γερμανικά φουρνάκια. Οι Εβραίοι, που γενικώς
έχουν καταλάβει διάφορες θέσεις στην Αμερική,
έχουν ιδιαίτερη έφεση, όταν ασχολούνται με ιατρική, στη νευρολογία και σε παρόμοια πεδία, ίσως επειδή η φυλή τους ταλαιπωρείται από σπάνιες και δύσκολες νευρολογικές παθήσεις.
5 Η νευροπροστασία είναι περισσότερο ευσεβής πόθος παρά πραγματικότητα. Είναι μια κυρίως πειραματική ιδέα κατά την οποία συγκεκριμένες αντιοξειδωτικές ουσίες, πρωτεΐνες κι άλλα φαρμακευτικά μόρια που προστατεύουν τους νευρώνες από βλάβη είτε σε κυταροκαλλιέργεια είτε σπανιότερα σε πειραματόζωα, ίσως κάποτε χρησιμοποιηθούν και στον άνθρωπο για θεραπευτικούς σκοπούς.
6 Το
Ίδρυμα Ντάνα
(Dana Foundation) είναι ιδιοτική φιλανθρωπική οργάνωση με στόχο τη χρηματοδότηση μελετών για το νευρικό σύστημα και την εξάπλωση της γνώσης περί του εγκεφάλου. Ιδρύθηκε το 1950 από το μεγιστάνα (δεν ξέρω πόσα έχω, να μη δώσω λίγα για να γίνει κάτι για τους πτωχούς και να μην ξεχάσου τ΄όνομά μου;) και γερουσιαστή της Νέας Υόρκης Charles A. Dana, ο οποίος έχει πεθάνει τώρα, και σήμερα έχει ιδρύσει διάφορες μικρότερες οργανώσεις κι εκτός Αμερικής, στην Ευρώπη και σ’άλλα μέρη του κόσμου. Εγώ πάντως πριν την εύρεση αυτού του άρθρου δεν το ήξερα καν.

Ο κούνελος και το μπαλόνι

Το παραπάνω βίντεο είναι πραγματικό. Στο βίντεο ένας μαύρος κουνελούλης κυνηγάει σε μια αυλή με χόρτα ένα μπαλόνι που κυλάει. Τελικά το πιάνει, το καβαλάει κι αρχίζει να συνουσιάζεται μαζί του, ώσπου το μπαλόνι σκάει αφήνοντάς τον τρομαγμένο. Σίγουρα πρωτόγνωρη και τραυματική εμπειρία για έναν κούνελο. Αυτοί που πηδάνε κούκλες φουσκωτές ξέρουν τουλάχιστον ότι μπορεί να σκάσουν.

Σημείωση: Οι κούνελοι συχνά, όταν δεν υπάρχουν κουνέλες, θα ψάξουν να βρουν ανάλογου σχήματος αντικείμενα στο περιβάλλον τους για να εκτονώσουν τη σεξουαλικότητά τους. Ο δικός μου κούνελος δε θυμάμαι ποτέ να τό’κανε αυτό, μάλλον γιατί δεν είχε μείνει ανικανοποίητος για μεγάλο χρονικό διάστημα. Είχε και τα παιδιά του. Αν η κουνέλα δεν είναι διαθέσιμη αυτό γίνεται, ο κούνελος δηλαδή να προσπαθήσει να ζευγαρώσει με τα μικρά του και μάλλον οποιοδήποτε μικρό κουνέλι. Δεν υπάρχει πάντως καλύτερος σύντροφος απο μια κουνέλα, γι’αυτό όποτε υπάρχει κουνέλα ο κούνελος είναι πάντοτε δίπλα της ή και πάνω της.

Ο Δαρβίνος δεν είναι φετίχ!

Το θέμα αυτό, που κανονικά θά’πρεπε να δημοσιευθεί χθες, στις 19 Απριλίου, ημέρα θανάτου του Δαρβίνου, καθυστέρησε και δημοσιεύεται σήμερα. Το 2009 λοιπόν είχε χαρακτηριστεί έτος Δαρβίνου, εξαιτίας του κλεισίματος 200 χρόνων από τη γέννηση και 150 από την έκδοση του βιβλίου της εξελικτικής θεωρίας του μεγάλου φυσιοδίφη. Εκείνη τη χρονιά λοιπόν είχαν γίνει πολλές εκδηλώσεις ανά τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, με εξαίρεση ίσως κάποιες πρωτόγονες αφρικανικές χώρες και τις φονταμενταλιστικές της Μέσης Ανατολής. Η Βρετανία, η γενέτηρα του Δαρβίνου, ήταν απ’τις χώρες με τις περισσότερες εκδηλώσεις. Εκεί έγιναν διάφορες ομιλίες, πανεπιστημιακές διαλέξεις, μουσειακές εκθέσεις κλπ. Μέσα σ’όλον αυτόν τον πανικό έγιναν και μερικά αλλόκοτα πράγματα, όπως
η έκθεση μέρους της διατηρημένης γενιάδας του Δαρβίνου
στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Βρετανίας, το οποίο αποκαλείται και ναός του Δαρβίνου.

Τα γένια του Δαρβίνου βρέθηκαν τυχαία από τον τετράκις εγγονό του Randal Keynes, ο οποίος άνοιξε ένα παλιό κουτί μ’ένα φάκελο στο εσωτερικό, που έγραφε ότι ήταν οι τρίχες που έμειναν από τα χαρτιά του πατέρα. Τα γένια ήταν τυλιγμένα μέσα σε χαρτί. Το κουτί άνηκε στην Ενριέτα ή Έτη, μία από τις κόρες του Δαρβίνου, άκρως πουριτανή, αντισεξουαλική και λογοκρίτρια σημαντικών κειμένων, που παντρεύτηκε στα 30 της (αργά για τότε), για την οποία είχα γράψει
Εδώ.
Η οικογένεια του Δαρβίνου ήθελε να κρατήσει μία δέσμη απ’τα γέναι του μεγάλου επιστήμονα ως οικογενειακό κειμήλιο (μεγάλη αξία στοα κειμήλια τω προγόνων έδιναν οι εύπορες οικογένειες των Βρετανών), αλλά πριν την επίσημη κηδεία του στο Αβαείο του Ουεστμίνστερ δε μπόρεσαν, μάλλον επειδή ο κόσμος ήταν πολύς και δεν ήθελαν να φανούν δημοσίως να κάνουν κάτι τέτοιο. Έτσι συνέλεξαν όσες τρίχες είχαν πέσει στο γραφείο του και στα χαρτιά του, που ίσως κάποιες απ’αυτές άνηκαν στα μαλλιά του κι όχι στα γένια του, μπορεί κι αλλού.

Ο Δαρβίνος όμως δεν ήταν ούτεάγιος, ούτε προφήτης. Ήταν απλώς ένας κοσμικός επιστήμονας που διατύπωσε μια επαναστατική θεωρία, και μάλιστα όχι ο μόνος. Ένας ακόμα Ουαλός επιστήμονας, ο Alfred Russel Walace, διατύπωσε μια πααρεμφερή θεωρία το ίδιο διάστημα, κι αρχικά το εύρημά του ανακοινώθηκε στην επιστημονική κοινότητα μαζί μ’αυτό του Δαρβίνου, απλώς ο δεύτερος, έχοντας γράψει έπειτα το γνωστό του βιβλίο για την εξέλιξη και πολλά άλλα, έγινε παγκοσμίως και διαχρονικώς γνωστός, ενώ ο άλλος πτωχός, μόνος κι αργότερα πνευματιστής, χάθηκε. Όλες αυτές οι τιμές κι εκδηλώσεις για το Δαρβίνο δεν έχουν στην πραγματικότητα σκοπό τον ίδιο, ο οποίος άλλωστε είναι νεκρός κι έχει αποσυντεθεί προ πολλού, ή κι αν για κάποιους ανθρώπους έχουν σκοπό τον ίδιο εξυπηρετούν κατά βάθος τους δικούς τους φόβους του θανάτου, ένα είδος συνέχισης της ζωής ενός ανθρώπου μεταθάνατον (μήπως τελικά δεν πιστεύουν ούτε οι θρησκευόμενοι στη μεταθάνατον ζωή τιμώντας συνεχώς τους αγίους και κάνοντας νεκρώσιμες τελετές, λες και φοβούνται μη χάσουν τη μνήμη των νεκρών ανθρώπων, ενώ κανονικά υποτίθεται πως θα τους ξανασυναντήσουν στον άλλον κόσμο;)αλλά χρησιμεύουν ως αφορμές για την ανάδειξη της εξελικτικής θεωρίας και της περαιτέρω προόδου σ’αυτόν τον επιστημονικό τομέα, διότι από την εποχή του Δαρβίνου έχουν γίνει πολλές τροποποιήσεις και διασαφηνίσεις στην αρχική θεωρία.

Η επιστήμη δεν προσκηνά λείψανα και φετίχ προφητών, αλλά δέχεται τις ιδέες σημαντικών επιστημόνων εφόσον ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, τις χρησιμοποιεί για ν’αναλύσει τον κόσμο γύρω μας ή, εάν δε φαίνεται ν’αντιστοιχούν στην πραγματικότητα, πρέπει να τις αναθεωρεί. Εδώ ν’αναφέρω όμως κάτι που οι περισσότεροι δαρβινιστές συνειδητά ή δημόσια δε δέχονται, αλλά ισχύει, ότι ο δαρβινισμός, ή εξελικτισμός για να μη συγχέονται οι αντίπαλοί του νομίζοντας ότι ακολουθούνται τυφλά όλα τα συμπεράσματα του Δαρβίνου σαν ιερές γραφές, δεν είναι πλήρως επιστήμη, είναι και ιδεολογία. Μια ιδεολογία βασισμένη στην επιστήμη που έχει ως σκοπό τη βιολογική ερμηνεία του κόσμου, και αντίπαλη ορισμένων οπισθοδρομικών αντιλήψεων, όπως του δημιουργισμού. Και μια ιδεολογία βασισμένη στην επιστήμη δε χρειάζεται προσκήνημα σε λείψανα ή σε ναούς (το μουσείο της Βρετανίας) ή σε αγίους τόπους (τα μέρη που επισκέφθηκε ο Δαρβίνος), ή λατρεία προς το συγγραφικό έργο ενός συγκεκριμένου ανθρώπου, όπως τις υπερβολές των Σοβιετικών με τη λατρεία του Λένιν και της μούμιας του,ωσάν ο κουμουνισμός νά’παιζε το ρόλο του υποκατάστατου της θρησκείας. Μήπως κι ο δαρβινισμός σ’αυτήν τη μορφή είναι υποκατάστατο της θρησκείας τελικά για ανθρώπους που υποτίθεται δηλώνουν είτε αγνωστικιστές είτε άθεοι, οι οποίοι τελικά συμπεριφέρονται ομοίως με τους θρησκευόμενους; Μήπως οι περισσότερες ισχυρές κοσμικές ιδεολογίες είναι τελικά υποκατάστατα της θρησκείας; Μήπως είναι στο γονιδίωμα του ανθρώπου να βρίσκεται σε μια ομάδα με ισχυρή πίστη σε κάποιες άυλες αξίες; Μήπως αρχικά είχε να κάνει με την διατήρηση της τάξης και της ηθικής σε μια ομάδα, κι επομένως την ομαλή λειτουργία της, άρα και τη διαιώνισή της;

Σημείωση: Όποιος παραλληλισμός γίνεται στο ιστολόγιο του εξελικτισμού με τη θρησκεία έχει καθαρά αστείο σκοπό.

Αλευροσκούληκα και κηροσκούληκα, δύο ιδανικές ζωντανές τροφές για ερπετά

Πριν τέσσερις μέρες, τη Δευτέρα 15 Απριλίου, επισκέφθηκα το κατάστημα Isle of Eco για ν’αγοράσω γεωσκώληκες κομποστοποίησης κι έντομα για το
Βαρώνο,
Το λοφιοφόρο γκέκο μου (Corelophus ciliatus). Είναι ίσως το πιο εξειδικευμένο κατάστημα της Ελλάδας για σκουλήκια, εξοπλισμό κομποστοποίησης και ζωντανές τροφές για ερπετά, κι αξίζει τη διαφήμισή μας. Υπήρχε μεγάλη ποικιλία εντόμων, εγώ όμως διάλεξα δύο είδη δοκιμαστικά, αλευροσκούληκα (mealworms) 30-50 περίπου γραμμάρια και 4 κηροσκούληκα ή και μελοσκούληκα (waxworms) πειραματικά. Κανένα απ’τα δύο είδη δεν είναι είδος σκουληκιού, παρά οι προνύμφες σκαθαριού και πεταλούδας αντίστοιχα. Τα έντομα και των δύο ειδών έγιναν λοιπόν με μεγάλο ενθουσιασμό δεκτά από το γκέκο, το οποίο την πρώτη κιόλας μέρα έφαγε 7, τρία κηροσκούληκα και 5 αλευροσκούληκα, και το εναπομείναν κηροσκούληκο, το οποίο ίσως έβαζα στο ψυγείο γι’αργότερα αλλ’άλλαξα γνώμη, την επόμενη μέρα. Άλλα από τότε δε θέλει, γιατί είναι βαρυστομαχιασμένο και θα πρέπει να περάσουν 2-3 μέρες μέχρι να ξαναφάει, αυτήν τη φορά φρουτόκρεμα, κρέας την άλλη βδομάδα πάλι ή και αργότερα, οπότε βίντεο με επίθεση σε έντομο θ’αργήσει. Το είδος είναι κυρίως φρουτοφάγο, και δε θα πρέπει να επιβαρύνεται με πολλά έντομα. Στο ψυγείο λοιπόν τοποθετούνται οι προνύμφες αυτές για να πέσει ο μεταβολισμός τους ώστε να χρησιμοποιηθούν αργότερα, όπου μπορούν να ζήσουν για 4-5 μήνες. Δραστήρια θα πρέπει να τρέφονται με κάτι και αργά ή γρήγορα, σύμφωνα με το αναπτυξιακό τους πρόγραμμα, θα κάνουν κουκούλι και θα μεταμορφωθούν σε τέλεια έντομα. Τα αλευροσκούληκά μου λοιπόν τώρα βρίσκονται εκτός ψυγείου, σ’ένα τάπερ με διάτρητο καπάκι όπου προηγούμένως είχα
Σαλιγκάρια
Για τον ίδιο σκοπό, με ψωμί για να τρώνε και συμπληρωματικά κουνελίνη, και για υγρασία μαρούλι και ζοχό. Συγκεντρώνονται λοιπόν όλα κάτω και γύρο απ’την τροφή και τρώνε, αφήνοντας πίσω μια λεπτή σκόνη ως περιττώματα. Το μόνο μέλημά τους είναι το φαί, όπως και με τα σαλιγκάρια που είχα εκεί πριν, τα οποία εξαφάνιζαν μέσα σε λίγες μέρες ό,τι χόρτα τους έδινα, αφόδευαν κι όταν δεν είχε αρκετή υγρασία σταματούσαν να κινούνται και προσκολλώνταν είτε στα τιχώματα είτε στο καπάκι. Η νοημοσύνη των συγκεκριμένων ζώων είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Δεν έχουν συναίσθηση ούτε καν του πού βρίσκονται, αρκεί να υπάρχει πολή τροφή. Αν το καλοσκεφτούμε πάντως, και η δική μας νοημοσύνη δεν ξεφεύγει και τόσο πολύ απ’αυτό το στάδιο, αν αναλογιστούμε πως όλος μας ο πολιτισμός βασίζεται στα περιορισμένα ορυκτά καύσιμα, και λειτουργούμε ωσάν να’ναι ανεξάντλητα.

Με την ευκαιρία λοιπόν θα σας παρουσιάσω πληροφορίες για την εκτροφή των δύο αυτών εντόμων ως τροφή για ερπετά κι όχι μόνο. Για τη δική μου περίπτωση δεν ξέρω αν πρέπει να τα κάνω αποικία, από τη μία ο πληθυσμός τους αρκεί για αποικία, γιατί το γκέκο λίγα θα τρώει κάθε φορά, οπότε ο αριθμός τους φτάνει, αλλά αν κάνω θά’χω πολλά περισσότερα απ’όσα θα θέλω, από την άλλη αν δεν τα ταΐσω όλα γρήγορα (αδύνατον) ή δεν τα ψύξω, κάποια απ’αυτά θα προλάβουν να γίνουν κουκούλια και να μεταμορφωθούν. Το τελευταίο το θεωρώ αρκετά απίθανο, μιας και υπόστρωμα βαθύ για να κρύβονται δεν υπάρχει, και κάθε κουκούλι θα φαγωθεί από τους μη μεταμορφωμένους ακόμα ομοίους του.

Τρία αλευροσκούληκα (Tenebrio molitor) 15/4/2013, ίσως δε φαγώθηκαν ακόμα.

Το αλευροσκούληκο (αγγλ. Mealworm) είναι λοιπόν η προνύμφη του μαύρου σκαθαριού των σιτηρών (darkling beetle) Tenebrio molitor της οικογένειας των τενεβριιδών (tenebrionidae). Τα έντομα αυτά συναντώνται σήμερα παγκοσμίως, και μπορει να προκαλέσουν ζημιές σε αποθηκευμένα σιτηρά ή άλευρα. Ίσως κάποτε τα τρώμε μαζί με το ψωμί ή τα ζυμαρικά, διότι η εξαφάνιση εντόμων που προσβάλλουν τα σιτηρά είναι σχεδόν αδύνατη, έτσι οι κρατικοί και οι διεθνείς κανονισμοίγ ια την καθαρότητα των τροφίμων προβλέπουν μέχρι ενός συγκεκριμένου ορίου θραύσματα εντόμων σε διάφορα προΪόντα. Στη φύση οι πληθυσμοί αυτού κι άλλων ειδών είναι αρκετά μικρότεροι κι αραιότεροι. Εκεί το έντομο αυτό ζει κάτω από διάφορα αντικείμενα τρεφόμενο με σπόρους, νεαρά σπορόφυτα, ρίζες, νεκρά φυτικά μέρη και νεκρά έντομα κι άλλα ζώα. Το χρησιμοποιούμενο στάδιο της ζωής του είναι η σκωληκόμορφη προνύμφη του ή αλευροσκούληκο, που με κοντινότερη ματιά αποκαλύπτει την εντομοειδή της φύση, με 3 ζεύγη λεπτών ποδιών στο θώρακα και κεφάλι με μάτια, κεραίες και στοματικά εξαρτήματα εντόμου. Είναι κιτρινωπή και στην πάνω πλευρά κυρίως ο θώρακας και τα πιο πίσω τμήματά της είναι σκληρωτοποιημένα με επιπλέον χιτίνη για ενδυνάμωση.

Το αλευροσκούληκο έχει συγκεντρώσει μικτά σχόλια από την κοινότητα των ερπετοχομπιστών, με άλλους να λένε πως πρόκειται για την καλύτερη δυνατή τροφή και άλλους ότι είναι η χειρότερη δυνατή τροφή. Σε σχέση μ’άλλες ζωντανές τροφές ίσως εμφανίζει κάποια αρνητικά στοιχεία, π.χ. το μεγάλο ποσοστό άπεπτου σκληρού εξωσκελετού που ενδεχομένως το κάνει δύσπεπτο για κάποια είδη ή μικρά ζώα, αλλά από θρεπτικής άποψης στην πραγματικότητα είναι πλούσια τροφή, περιέχοντας πρωτεΐνη κατά 25% και λίπος κατά 12% (οι πηγές γιακάθε πληροφορία αυτού του άρθρου στο τέλος). Πολλοί εκτροφείς ερπετών το χρησιμοποιούν ως βασική τροφή για χρόνια χωρίς κανένα πρόβλημα, με κάποιους εκτροφείς λεοπαρδαλωδών γκέκο (Eublepharis macularius) να το χρησιμοποιούν αποκλειστικά επί γενιές. Μια πρόσφατη μελέτη μάλιστα, μετρώντας την ανάπτυξη νεαρών γκέκο αυτού του είδους με διατροφή είτε αποκλειστικά αλευροσκουλήκων, είτε γρύλλων είτε και των δύο, απέδειξε ότι τα αλευροσκούληκα ενισχύουν περισσότερο την ανάπτυξη σε σχέση με τις άλλες δύο διατροφές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι άλλες δύο ήταν βλαβερές, ωστόσο δεν είναι ακόμα γνωστό αν μια διατροφή αποκλειστικά από αλευροσκούληκα μπορεί να προκαλέσει μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας στα ερπετά. Αμφιβάλλω εντούτοις ότι κάποιος χομπίστας ερπετών θα ταΐζει τα ερπετά του με μία μόνο τροφή συνεχόμενα, η ποικιλία πάντοτε ωφελεί (τα φίδια εδώ εξαιρούνται). Τέλος κυκλοφορεί ο ανυπόστατος μύθος ότι εάν ένα αλευροσκούληκο δε χωνευθεί σύντομα μετά την κατανάλωση, μπορεί να μασήσει το στομάχι και να διαφύγει, σκοτώνοντας το ερπετό. Αυτό
Έχει αποδειχθεί πειραματικά πως δεν ισχύει.

Τα αλευροσκούληκα λοιπόν δε μπορούν να σκαρφαλώσουν σε λείες επιφάνειες, ούτε να τρέξουν πολύ γρήγορα, μπορούν όμως να σκάψουν ή να χωθούν σε κάποια απροσπέλαστη γωνία, γι’αυτό, εάν το τερράριο είναι πολύπλοκο, πολλοί κάτοχοι ερπετών τα προσφέρουν σ’ένα ρηχό μπολ. Επειδή είναι πιο αργοκίνητα απ’τους γρύλλους, τις μύγες ή τις κατσαρίδες, μπορεί να μην προσελκύουν την προσοχή κάποιων ερπετών αμέσως, ένας λόγος για τον οποίον κάποιοι δεν τα αγαπούν ως Τροφή, αλλά στο τέλος το ερπετό τα αντιλαμβάνεται και επιτίθεται. Στη δική μου περίπτωση ωστόσο και σε πολλές άλλες τα σκουλήκια αυτά τρώγονται σχεδόν αμέσως. Επειδή όμως, όπως τα περισσότερα έντομα, υπολείπονται σε ασβέστιο, πριν την προσφορά τους στα ερπετά θα πρέπει να πασπαλίζονται με την ειδική σκόνη ασβεστίου ή και πολυβιταμινών αν χρειάζεται. Ένα καλό τάισμα επίσης πριν με βιταμινούχο τροφή όπως λαχανικά και φρούτα (gut loading) μπορεί ν’αυξήσει τη θρεπτική τους αξία. Αλευροσκούληκα τρώνε διάφορα ψάρια, σχεδόν όλα τα αμφίβια, εντομοφάγες σαύρες, τα ελάχιστα εντομοφάγα φίδια που υπάρχουν, νεροχελώνες και παμφάγα χερσαία είδη χελωνών, εντομοφάγα πουλιά, σαρκοφάγα αρθρόποδα όπως ταραντούλες ή σαρκοφάγα έντομα, και εντομοφάγα θηλαστικά όπως
Σκαντζόχοιροι
Και τρωκτικά. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως δολώματα στο ψάρεμα.

Τα έντομα αυτά είναι απ’τα ευκολότερα στην εκτροφή ή καλλιέργεια. Χρειάζονται απλώς ένα ρηχό και πλατύ δοχείο με υπόστρωμα, το οποίο λειτουργεί συγχρόνως και ως τροφή, και σχεδόν τίποτε άλλο. Το καπάκι στο δοχείο είναι προαιρετικό, γιατί τα έντομα αυτά δε μπορούν να σκαρφαλώσουν λείες επιφάνειες, κι ως σκαθάρια σπανιότατα πετούν, κι αν υπάρχει θα πρέπει να’ναι διάτρητο. Το υπόστρωμα μπορεί να είναι 2-10 εκατοστά, ανάλογα με τον αριθμό των εντόμων, την επιφάνεια του δοχείο κλπ, και μπορεί ν’αποτελείται από κάτι σιτηρώδες πλούσιο σε άμυλο όπως πίτυρο, βρώμη, τριμμένη φρυγανιά κλπ. Συμπληρωματικά μπορούν να τοποθετούνται κομμάτια παλιού ψωμιού ή ξηρών ζυμαρικών στην επιφάνεια, ενώ για υγρασία κατάλληλα είναι φρούτα και λαχανικά όπως μαρούλι, χόρτα, καρότο, αγκούρι, μήλο, μπανάνα, και πατάτα ως κάτι πιο αμυηλώδες. Οι υγρές τροφές θα πρέπει ν’αφαιρούνται αν αρχίζουν να μουχλιάζουν, γιατί τότε μπορεί να βλάψουν όλη την αποικία, και για να μη βρέχεται το υπόστρωμα καλό είναι να βρίσκονται πάνω σ’ένα κομμάτι χαρτιού ή κάτι τέτοιο. Όπως όλα τα έντομα, ο ρυθμός ανάπτυξης είναι ανάλογος της θερμοκρασίας, σε υψηλότερες θερμοκρασίες δηλαδή είναι ταχύτερος. Το πρώτο στάδιο της ζωής του αλευροσκούληκου είναι το αβγό, που γεννιέται απ’το ενήλικο θηλυκό σκαθάρι μήκους 2 χιλιοστών και πλάτος 0,9 χιλιοστών, λευκό που με τη σκόνη γίνεται κιτρινωπό. Το αβγό στις συνήθεις θερμοκρασίες γύρω απ’τους 20 βαθμούς εκολάπτεται σε 10-12 μέρες σε μια μικροσκοπική προνύμφη, η οποία τρέφεται απ’το υπόστρωμα. Πρακτικά στα πρώτα αυτά στάδια τα έντομα είναι αόρατα, μιας και πολύ δύσκολα μπορούν να εντοπιστούν μέσα στο υλικό κι αυτό στην πράξη δε χρειάζεται. Όπως σ’όλα τα αρθρόποδα, η ανάπτυξη γίνεται σε στάδια, με αποβολή του παλαιότερου εξωσκελετού κι ανάπτυξη αμέσως μετά, μέχρι τη σκλήρυνση του επόμενου. Η προνύμφη, που παραμένει στο στάδιο αυτό για περίπου 12-54 μέρες, περνά από 9-20 τέτοια στάδια μέχρι να φτάσει στο στάδιο της χρυσαλίδας, νύμφης ή κουκουλιού (pupa), όπου συσπειρώνεται, χάνει το σκληροτοποιημένο θώρακά της και μένει ακίνητη στην επιφάνεια συνήθως του υποστρώματος για περίπου 20 μέρες. Τα στάδια της προνύμφης και της νύμφης μπορούν να επιμηκυνθούν για μήνες εάν τα έντομα ψυχθούν στο ψυγείο ή διαχειμάσουν στη φύση. Η καλύτερη φάση προνύμφης για χρήση είναι η μεγαλύτερη δυνατή, γύρω στα 2 εκατοστά. Ορισμένοι εκτροφείς έχουν χορηγήσει στις προνύμφες τους ορμόνες νεότητας εντόμων ώστε τεχνητά να τις μεγαλώσουν περισσότερο, κάνοντάς τες όμως ανίκανες για αναπαραγωγή, αν και σήμερα είναι διαθέσιμος κι ο μεγαλύτερος συγγενής του αλευροσκούληκου, Zoophoba morio.

Όσο τα κουκούλια αναπτύσσονται, καφετιάζουν περισσότερο, και στο τέλος εκδύονται κι αναδύονται τα ενήλικα σκαθάρια, σχεδόν κρεμώδους χρώματος στην αρχή, έπειτα καφετιάζουν και σε 10 μέρες θά’χουν γίνει μαύρα γυαλιστερά κι έτοιμα για αναπαραγωγή. Τρέχουν πολύ γρήγορα, αλλά σπάνια πετούν και δε σκαρφαλώνουν σε λείες επιφάνειες, οπότε είναι δύσκολο να ξεφύγουν. Κατά την αναπαραγωγική διαδικασία το αρσενικό κυνηγά το θηλυκό μέχρι αυτό να σταματήσει, έπειτα ανεβαίνει πάνω του γυρίζοντας τον αιδοιαγό του (πέος των εντόμων) κάτω απ’το θηλυκό κι αφήνοντας τους σπερματοφόρους σάκους (τα χερσαία αρθρόποδα δεν έχουν το σπέρμα τους σε υγρό, αλλά σε μικρούς στερεούς σάκους). Έχει ακόμα παρατηρηθεί ότι το αρσενικό φυλάγει το θηλυκό για ένα μικρό χρονικό διάστημα μετά για να μη ζευγαρώσει μ’άλλα αρσενικά, συμπεριφορά πολύ ασυνήθιστη για έντομο. Το θηλυκό λοιπόν έπειτα σκάβει στο υπόστρωμα και γεννά 500 περίπου αβγά, και ο κύκλος επαναλαμβάνεται εις το διηνεκές. Ο μέσοςο όρος ζωής του σκαθαριού είναι 80 μέρες, και θεωρητικά κι αυτή η φάση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τροφή για ερπετά, αλλά είναι σκληρότερη και πολλά είδη δεν την προτιμούν.

Διάφορα συστήματα έχουν επινοηθεί καλλιέργειας αυτώ των εντόμων για τον περιορισμό των απωλειών. Ο λόγος είναι διότι τα κουκούια είναι ευάλωτα σε επίθεση και απ’τις προνύμφες και απ’τα σκαθάρια, ενώ επίσης τα αβγά χάνονται κατά το καθάρισμα. Η αποικία δε θα πρέπει να καθαρίζεται συχνά, αφού τα περιττώματα είναι ξηρά και δεν προκαλούν κανένα πρόβλημα, ενώ η αποσύνθεση τω νεκρών εντόμω είναι αμελητέα, με τα έντομα αυτά ν’αποξηραίνονται εύκολα στο ξηρό περιβάλλον της αποικίας. Οι νεκρές προνύμφες και κουκούλια αφυδάτώνονται και μαυρίζουν, οπότε μπορούν ν’αφαιρεθούν προαιρετικά, ενώ τα σκαθάρια μένουν όπως είναι, απλώς ακίνητα κι αποξηραμένα. Υπάρχουν φορές ωστόσο που θα χρειαστεί να καθαριστεί η αποικία για να φύγουν όλα τα άχρηστα περιττώματα και ν’ανανεωθεί όλο το υπόστρωμα, με τον πλέον εύκολο τρόπο το άδειασμα όλης της αποικίας σ’ένα ψιλό κόσκινο, πάνω στ οποίο θα μείνουν μόνο τα έντομα και λίγη τροφή. Στην περίπτωση που η αποικία περιέχει όλες τις φάσεις ανάπτυξης, τα αβγά θα φύγουν μαζί με τα σκουπίδια, γι’αυτό καλό είναι μέρος των σκουπιδιώνα κρατηθεί μαζί με νέα τροφή ώστε να εκολαφθεί ό,τι υπάρχει εάν υπάρχει. Για την εξάλειψη αυτής της δυσκολίας, συχνά γίνεται καλλιέργεια σε δύο δοχεία, ένα για τις προνύμφες κι ένα για τα σκαθάρια. Τα κουκούλια ή όσα νεαρά σκαθάρια επιβιώνουν μεταφέρονται σ’ένα άλλο πανομοιότυπο δοχείο, όπου αναπαράγονται κι έπειτα πεθαίνουν ή ταΐζονται στα ερπετά. Από εκεί έπειτα θα εμφανιστούν οι νέες προνύμφες. Σύμφωνα με μια άλη μέθοδο που διάβασα, τα σκαθάρια κρατούνται μέσα σ’ένα μικρό κουτί επενδεδυμένο με υγρό χαρτί, μαζί με λίγη τροφή για μερικές μέρες με επαναλήψεις της διαδικασίας πολλές φορές, και τα νεαρά αλευροσκούληκα μεταφέρονται προσεκτικά στο δοχείο ανάπτυξης, αν και μου φάνηκε αδικαιολόγητα πολύπλοκη. Επειδή σε ορισμένες περιόδους της αποικίας οι διαθέσιμες προνύμφες θά’ναι λίγες, ενώ άλλοτε παράγονται πολύ περισσότερες απ’όσες θα χρειαστούν για τάισμα σε μια δεδομένη χρονική στιγμή ή γι’αναπαραγωγή, καλό είναι αρκετές να ψύχονται για το διάστημα που δεν υπάρχουν μεγάλες διαθέσιμες στην αποικία.

Ο κυριότερος εχθρός των αποικιών αυτών των εντόμων είναι η υγρασία, η οποία μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη δύο επιβλαβών οργανισμών, ακαρέων και μούχλας. Τα ακάρεα είναι μια πολυπληθής ομάδα απλοποιημένων αραχνοειδών εξελιγμένα να ζουν παντού, και τα συγκεκριμένα που αναπαράγονται στις αποικίες αγαπούν την υγρασία και τη θρεπτική τροφή, και είναι μικροσκοπικά, σαν κινούμενη σκόνη. Δεν παρασιτούν στα αλευροσκούληκα ούτε έχουν σχέση με τα ακάρεα που παρασιτούν στα ερπετά, αλλά αν ο πληθυσμός τους είναι υπερβολικός μπορεί να επιβαρύνουν την αποικία με τον ανταγωνισμό τους. Η μούχλα είναι μύκητες διαφόρων ειδών, κάποιοι εκ τωνν οποίων παράγουν αμυντικέ ςτοξίνες, κι Επειδή είναι δύσκολο να διαπιστώσουμε αν το συγκεκριμένο είδος μύκητα που προσέβαλε την αποικία δεν είναι βλαβερό, δεν ταΐζουμε τίποτα απ’την αποικία στα ερπετά, αλλά την καταστρέφουμε. Ίσως αν υπάρχει καθαρό μέρος στην αποικία και πολλά υγειή σκουλήκια μπορούμε να τα κρατήσουμε και να συνεχίσουμε από εκεί. Ένα άλλο, πολύ σπανιότερο παράσιτο είναι ο σκόρος των σιτηρών (Plodia interpunctella), μια μικροσκοπική πεταλουδίτσα που ενδέχεται να προσβάλλει ψωμιά κι άλλα δημητριακά στο σπίτι. ΟΙ προνύμφες της είναι μικροσκοπικές, με κύριο ορατό σημείο τους τους μετάξινους ιστούς που υφαίνουν πριν κάνουν κουκούλι. ΟΙ πεταλούδες είναι τριγωνικού γενικού σχήματος και πετούν.

Δύο κηροσκούληκα (Galleria mellonella 15/4/2013, το ίδιο βράδυ φαγώθηκαν.

Το δεύτερο έντομο είναι το κυροσκούληκο, προνύμφη της μεγάλης πεταλούδας του κεριού Galleria mellonella. Υπάρχει και η μικρή πεταλούδα του κεριού Achroia grisella, αλλ’αυτή δε χρησιμοποιείται ως ζωντανή τροφή. Οι πεταλούδες αυτές, μαζί με την πεταλούδα των σιτηρών που ανέφερα παραπάνω, είναι οι γνωστότερες της οικογένειας των πυραλιδών (pyralidae). Στη φύση το είδος αυτό ζει στις κυψέλλες των μελισσών τρεφόμενο με κερί και μέλη, και σε μεγάλους αριθμούς γίνεται σοβαρό παράσιτο, εμποδίζοντας την ομαλή λειτουργία τους. Το χρησιμοποιούμενο στάδιο εδώ είναι οι προνύμφες ή κάμπιες, που είναι παχιές, με 3 ζεύγη θωρακικών ποδιών κι άλλα 4 βοηθητικών άκρων από το 3ο μέχρι το 6ο τμήμα της κοιλιάς, κρεμώδους χρώματος με σκούρο κεφάλι και άκρες ποδιών με μήκος 2-3 εκατοστών. Δε μπορούν να σκαρφαλώσουν λείες επιφάνειες, κινούνται ασταθώς και δεν έχουν έντονο το ένστικτο της κατεύθυνσης ή του κρυψίματος, γι’αυτό είναι αρκετά εύκολα στη σύλληψη στο τερράριο. Η ίδια μεγάλη ομάδα ερπετών, λοιπών σπονδυλωτών και αρθρόποδων μπορεί να τα φάει, αλά τα συγκεκριμένα έντομα σπάνια χρησιμοποιούνται ως βασική τροφή, διότι περιέχουν πολύ λίπος (γύρω στο 40%) κι επομένως είναι αρκετά παχυντικά, κι εξαιτίας αυτού γίνονται εθιστικά στα ερπετά, όπως σ’εμάς γίνονται τα γλυκά για παράδειγμα. Ωστόσο είναι η ιδανική τροφή για ερπετά που πρέπει να πάρουν βάρος, θηλυκά σε αναπαραγωγή, πριν τη χειμέρια νάρκη, συμπληρωματικά κατά την ανάπτυξη και κατά τη διαδικασία εξημέρωσης ενός φοβισμένου ζώωου, το οποίο θα μας συνδυάσει μ’αυτό το εύγευστο φαγητό και θα πλησιάζει πιο εύκολα στο χέρι μας όταν βρισκόμαστε κοντά του. Όπως όλα τα έντομα, και τα κηροσκούληκα θα πρέπει να πασπαλίζονται με την ειδική σκόνη ασβεστίου. Το καλοτάισμα με κάποια θρεπτική τροφή δε χρειάζεται γιατί τα έντομα αυτά ήδη είναι θρεπτικά, κι άλλωστε σ’αυτό το είδος είναι αδύνατο εξαιτίας των ιδιαίτερών του διατροφικών αναγκών.

Οι ιδιαίτερες αυτές ανάγκες τό’χουν κάνει σχετικά ανεπιθύμητο στην εκτροφή για πολλούς ερπετοχομπίστες, αφού είναι πολύ πιο εύκολη η αγορά μιας συγκεκριμένης ποσότητας, που έτσι κι αλλιώς θα χρησιμοποιείται αραιά. Τα εμπορικά κηροσκούληκα διατίθενται ψυγμένα μέσα σε πριονίδι, όπου μπορούν να ζήσουν έτσι ως και για 5 μήνες χωρίς πρόβλημα. Η εκτροφή τους απ’την άλλη θα πάρει περισσότερο χρόνο, θα χρειαστεί ιδιαίτερο υπόστρωμα, αλά θα δώσει πολλά περισσότερα έντομα. Για το υπόστρωμα έχουν αδικαιολόγητα γραφτεί πολλές και διάφορες πολύπλοκες συνταγές που τό’χουν αναδείξει σε ειδική τέχνη. Τα βασικά του συστατικά στην πραγματικότητα είναι αλεύρι ή πίτυρο και μέλι, στην ποσότητα που θα κάνει το υλικό υγρό, αλλά εύθραυστο αν συμπιεστεί.

Η εκτροφή ξεκινά με την τοποθέτηση μερικώ κηροσκουλήκων σ’ένα δοχείο με λίγους πόντους τέτοιου υποστρώματος και μερικά κάθετα κομμάτια χαρτονιού για χαρτοκιβώτια. Επειδή θα βρίσκονται ήδη στα τελευταία στάδια της προνύμφης, σύντομα, σε 2-3 βδομάδες, οι προνύμφες θα υφάνουν ένα κουκούλι στο οποίο θα παραμείνουν για 1-2 βδομάδες, κι έπιτα θα εξέλθουν ως μικροσκοπικές καφέ πεταλούδες (σκόροι). Το στάδιο του ενήλικου εντόμου σ’αυτό και σε πολλά άλλα είδη μικρής πεταλούδας, π.χ. μεταξοσκώληκες, κι άλλων εντόμων έχει απλοποιηθεί μόνο για το σκοπό της αναπαραγωγής, γι’αυτό και οι πεταλούδες αυτές δεν έχουν λειτουργικό πεπτικό σύστημα. Σκοπός τους είναι να ψάξουν το αντίθετο φύλο, να ζευγαρώσουν και να πεθάνουν. Τα θηλυκά γεννούν ως και 1600 αβγά στις ρογμές του χαρτονιού, όπως θά’καναν στις κηρίθρες στη φύση, και μετά από 4-5 μέρες σε θερμοκρασία γύρω στους 25 βαθμούς τα αβγά εκολάπτονται, φυσικά είναι αδύνατο να επιβιώσουν όλα. Όταν έχουν μεγαλώσει λίγο οι νεαρές προνύμφες, μπορούν να μεταφερθούν σε μεγαλύτερο δοχείο με νέο υπόστρωμα, όπου θα συνεχίσουν την ανάπτυξη, η οποία γίνεται σε 7 στάδια και διαρκεί 4-6 εβδομάδες. Οι περισσότερες έπειτα μπορούν να ψυχθούν για μελλοντική χρήση αφού έχουν φτάσει το τελικό τους μέγεθος, και λίγες μπορούν να μείνουν για την αναπαραγωγή. Δεν είναι και τόσο δύσκολη η εκτροφή τους τελικά.

Δεν τα τρώνε όμως μόνο τα ερπετά ή τα λοιπά εντομοφάγα ζώα αυτά τα έντομα, μπορεί να τα καταναλώσει και ο άνθρωπος. Και τα δύο παραπάνω είδη, και φυσικά πολλά άλα, θεωρούνται πολύ θρεπτικές τροφές όσον αφορά την πρωτεΐνη και το λίπος που περιέχουν, και γι’αυτό έχουν προταθεί ως κατάλληλες τροφές για φτωχές αναπτυσσόμενες χώρες. Τα στοιχεία για τη θρεπτική αξία του αλευροσκούληκου παραπάνω τα πήρα από μια τέτοια μελέτη. Μπορεί εμάς να μας φαίνεται σήμερα παράξενη η βρώση εντόμων, αλλά στην πραγματικότητα ιστορικά οι περισσότεροι λαοί έτρωγαν έντομα. Ακόμα και σήμερα, σε τροπικές περιοχές όπως στη Λατινική Αμερική, στην Αφρική, στην Αυστραλία, στη ΝΑ Ασία, αλλά και στην Κίνα, στην Κορέα και στην Ιαπωνία, διάφορα έντομα καταναλώνονται συχνά. Αλλά και ιστορικά πολύ περισσότεροι λαοί έτρωγαν έντομα. Οι αρχαίοι ημών πρόγονοι για παράδειγμα έτρωγαν τα τζιτζίκια ψητά κανονικά. Κάποτε τα έθιμα αυτά εξαφανίστηκαν απ’την Ελλάδα, ίσως ως συνέπεια της επίδρασης του πολιτισμού της Μέσης Ανατολής, αλλ’αυτό είναι άλλη ιστορία. Γενικώς πάντως σήμερα ο δυτικός πολιτισμός βασίζεται στα εκτρεφόμενα ζώα για την πρωτεΐνη του, γι’αυτό περιφρονεί όλες τις άλλες επιλογές. Στην πραγματικότητα όμως δεν είναι κάτι το τόσο περίεργο να τρώμε έντομα. Ήδη τρώμε τα αρθρόποδα της θάλασσας, τις γαρίδες, τους αστακούς κλπ, θεωρώντας τα μάλιστα τροφές πολυτελείας, κι από στεριανά ασπόνδυλα τρώμε Σαλιγκάρια, Τα οποία επίσης θεωρούμε τροφές πολυτελείας. Τα έντομα στην πραγματικότητα είναι παρόμοιας θρεπτικής αξίας με τα κανονικά κρέατα, με τα πλεονεκτήματα ότι χρειάζονται πολύ λιγότερο χώρο για την καλλιέργειά τους, μπορούν να τραφούν με παραπροΪόντα της γεωργίας και μετατρέπουν πολύ πιο αποτελεσματικά την προσφερόμενη τροφή σε κρέας απ’ό,τι τα εκτρεφόμενα ζώα. Παρόλα αυτά, δε γνωρίζω κάποιο πρόγραμμα καλλιέργειας εντόμων σε αναπτυσσόμενη ή ανεπτυγμένη χώρα ακόμα.

Πηγές και ιστοσελίδες:
Αλευροσκούληκα:
άρθρο για το αλευροσκούληκο στην αγγλική Wikipedia
εκτροφή αλευροσκουλήκων
Των κανονικών και των μεγαλύτερων (Zoophoba morio).
Abigale’s edibles,
Σελίδα για την εκτροφή αλευροσκουλήκω και τη χρήση τους για ανθρώπινη κατανάλωση.
το κίτρινο αλευροσκούληκο ως νέα πηγή πρωτεΐνης
ποικιλομορφία του ρυθμού ανάπτυξης στα αιχμάλωτα είδη: η περίπτωση του λεοπαρδαλώδους γκέκο (pdf)
Κηροσκούληκα:
άρθρο για το κηροσκούληκο στην αγγλική Wikipedia
εκτροφή κηροσκουλήκων
ο κύκλος ζωής του κηροσκούληκου

Κολλιτσίδα (Galium aparine)

Μέρος συστάδας κολλιτσίδων στη Σχολή Τυφλών Θεσσαλονίκης.

Είναι κοινότατο, και πολύ συχνά ενοχλητικότατο λόγω κολλητικότητας, αγριόχορτο σχεδόν όλων των περιοχών με χόρτα. Η κολλιτσίδα, ή Galium aparine, πήρε το όνομά της εξαιτίας των αγγιστρωτών σκληρών τριχών που φέρει, οι οποίες τη βοηθούν να πιάνεται με τα διπλανά φυτά για στήριξη ή μετά το θάνατό της στα ζώα και στους ανθρώπους για τη μεταφορά των σπόρων της αλλού. Είναι φυτό ενδημικό της Ευρασίας και της Βόρειας Αμερικής, κι αν και σήμερα το θεωρούμε απλώς ένα ασήμαντο αγριόχορτο, ιστορικά είχε πολλές και διάφορες χρήσεις.

Η κολιτσίδα μπορεί να φτάσει και να ξεπεράσει το ένα μέτρο σε ύψος, αν και συνήθως δε στέκεται όρθια, παρά έρπει στο έδαφος, πιάνεται με άλλα φυτά, ή, συχνότερα, δημιουργεί πυκνές συστάδες με ομοειδή της που φυτρώνουν κοντά μεταξύ τους. Αυτές οι συστάδες μοιάζουν με βουναλάκια από σκληρά αλληλοπιασμένα χόρτα, που όταν ξεραθούν γίνονται μια μάζα σκληρών, εύθραυστων χόρτων που κολλούν παντού. Όπως τα περισσότερα των μονοετών ποωδών φυτών, που δε χρειάζεται ν’αυξήσουν κατά πάχος το βλαστό τους, η κολλιτσίδα παρουσιάζει την ιδιαιτερότητα να’ναι πολύ λεπτότερη στη βάση και πιο χοντρή ψηλότερα.Οι βλαστοί της είναι τετραγωνικοί, με τέσσερις έντονες ακμές, ενώ τα αντιλογχωοειδή (λογχοειδή, αλά με το στενότερο μέρος προς τη βάση του φύλλου, όχι στο τέλος) φύλλα της βγαίνουν κατά σπονδύλους των 6-8. Όταν το φυτό φτάσει σε μεγάλο μέγεθος, μπορεί να κάνει λεπτότερες διακλαδώσεις απ’τις μασχάλες μερικών φύλλων. Τα μικροσκοπικά άνθη εμφανίζονται νωρίς ως στα μέσα της άνοιξης στις μασχάλες των φύλλων κοντά στις κορυφές, πάνω σε λεπτούς ποδίσκους, σε ομάδες των 2-3, αστεροειδή και λευκά ή ανοιχτοπράσινα. Οι εξίσου μικροσκοπικοί καρποί είναι σφαιρικοί και περιέχουν 3 σπόρους, ενώ εξωτερικά καλύπτονται με σκληρές κι αγγιστρωτές τρίχες, που συχνά τους δένουν μεταξύ τους πάνω στο φυτό, ώστε να προσκολλώνται στο τρίχωμα των ζώων για να μεταφέρονται μακριά, διασπείροντας το είδος. Οι χαρακτηριστικές για το είδος τρίχες βρίσκονται στις ακμές του βλαστού και στις δύο πλευρές των φύλλων. Μετά την καρποφορία, γύρω στα τέλη της άνοιξης-αρχές καλοκαιριού, τω φυτό ξεραίνεται, με συνολική διάρκεια ζωής κοντά 4 μήνες. Η αντοχή του στο σπάσιμο επίσης αλλάζει με την ηλικία, όπως έχω παρατηρήσει. Όταν είναι μικρό, γύρω στα 10 εκατοστά και οι τρίχες του είναι ακόμα αρκετά μαλακές, κόβεται εύκολα. Αργότερα κόβεται δυσκολότερα, αλλά πάλι δεν είναι δύσκολο το σπάσιμο, και η εντεριόνη (έντερο = ενδότερο, ο κεντρικός παρεγχυματικός σωλήνας του βλαστού πολλών φυτών χωρίζεται εύκολα από τους αγωγούς ιστούς των ακμών εάν ο βλαστος τραβηχτεί ταυτόχρονα προς δύο κατευθύνσεις. Αργότερα, όταν το φυτό έχει μεγαλώσει αρκετά κι αρχίσει ν’ανθοφορεί, ο βλαστός γίνεται ινώδεις κι αρκετά ανθεκτικός. Όταν όμω ςξεραθεί, σπάει εύκολα και προσκολλάται παντού.

Το φυτό αυτό θεωρείται εδώδιμο, αν και η τραχιά του υφή δεν το κκάνει ελκυστικό σχεδόν σε κανέναν. Θεωρητικά ωστόσο μπορεί να καταναλωθεί ωμό ή βρασμένο πριν ανθίσει, γιατί μετά, όπως είπα, γίνεται πιο ινώδες και σκληρότερο. Ούτε όλα τα ζώα το τρώνε εξίσου. Οι χήνες για παράδειγμα το τρώνε πολύ, ενώ τα κουνέλια, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις μου, συνήθως δεν το θέλουν εξαιτίας των ενοχλητικών τριχών του. Όταν είναι ακόμα νεαρό και τρυφερό, το τρώνε εύκολα, αν και πάλι μερικά μέρη του μπορεί να τα’απορρίψουν. Μεγαλύτερο θα το φάνε μόνο αν δεν υπάρχει κάτι άλλο, και πάλι όχι όλο, ενώ αν υπάρχουν κι άλλα χόρτα, θα το αφήσουν άθικτο. Το άχυρό του δεν το αγγίζουν καθόλου, αν και μπορεί να προσπαθήσουν να δοκιμάσουν αν δεν το’χουν ξανασυναντήσει. Όσον αφορά τα έντομα, το φυτό αυτό παράγει διάφορες αμυντικές ουσίες για να τα’απορρίψει, όχι όμως σε μεγάλη ποσότητα όπως είπα για να βλάψει τα ζώα που το βόσκουν ή για νά’χει κάποια σημαντική φαρμακευτική χρήση. Ως μέλος της οικογένειας του καφέ (rubiaceae), παράγει μικρές ποσότητες του αλκαλοειδούς της καφεΐνης, και περιέχει κι άλλες ενώσεις: από γλυκοζίδες ασπερουλοζιδικό οξύ, 10-δεακετυλοασπερουλοζιδικό οξύ, ασπερουλοζίδη, μονοτροπίνη και αουκουμπίνη, από φαινολικά οξέα παράγωγα ανθρακινών όπως την αλδεΰδη νορδαμνακανθάλη, φλαβονοειδή και κουμαρίνες, κι επίσης κιτρικό οξύ. Η νορδαμνακανθάλη έχει αντισιτιστική (δεν το σκοτώνει, αλλά το εμποδίζει να φάει) δράση στην κάμπια της ανατολικής πεταλούδας των φύλλων (Spodoptera litura), η οποία επιτίθεται σε καλλιεργούμενα φυτά και θεωρητικά η ύπαρξη αυτού του χόρτου ως άγριου δίπλα στις καλλιέργειες την απωθεί.

Άλλες χρήσεις του φυτού είναι φαρμακευτικά ως διουρητικό (μήπως όλα τα βότανα τελικά είναι διουρητικά επειδή είναι διαλυμένα στο νερό), κατά του πρηξίματος των λεμφαδένων, π.χ. στην αμυγδαλίτιδα, ως επουλωτικό σε πληγές, εγκαύματα, τσιμπήματα και δαγκώματα ζώων σαν κατάπλασμα κι ως γενικό αποτοξινωτικό (τι σημαίνει τώρα αυτό;) για ρευματισμούς και λοιπές παθήσεις. Δεν έλειψαν κι αυτοί που το πρότειναν ως αντικαρκινικό, ιδίως για καρκίνους του λεμφικού συστήματος. Η ρίζα του επίσης δίνει με εκχύλιση ερυθρή βαφή, ενώ οι σπόροι του, αν και πολύ πιο αδύναμοι απ’τον καφέ, έχουν συλλεχθεί και χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο του καφέ. Ο Διοσκουρίδης αναφέρει ότι οι Αρχαίοι Έλληνες βοσκοί χρησιμοποιούσαν τα πλεγμένα φυτά ως πρόχυρο φίλτρο για το γάλα, ενώ το ίδιο αναφέρει κι ο Σουηδός πατέρας της σύγχρονης βιολογικής ταξινομικής Κάρολος Λινναίος για τη Σουηδία της εποχής του. Στην Ευρώπη ακόμα παλαιότερα, τα φυτά ξερά και συμπιεσμένα χρησιμοποιούνταν για το γέμισμα των στρωμάτων, εξού και η κοινή του αγγλική ονομασία (bedstraw = άχυρο των κρεβατιών).

Σήμερα το φυτό αυτό αντιμετωπίζεται συνήθως ως ζιζάνιο, γιατί μπορεί κι αναπτύσσεται σχεδόν παντού, ενώ σε μεγάλες συστάδες μπορεί να πνίξει μικρότερα φυτά ή να κάνει το πέρασμα από μια περιοχή δύσκολο. Είναι απ’τα ζιζάνια που αντιμετωπίζονται εύκολα όμως, γιατί έχει πολύ αδύναμη ρίζα, και μια μάζα φυτών μπορεί να χτυπηθεί και να κοπεί αρκετά εύκολα.

Πηγές και ιστοσελίδες:
άρθρο της αγγλικής Wikipedia για την κολλιτσίδα
φαρμακευτικές ιδιότητες κολλιτσίδας 1
φαρμακευτικές ιδιότητες κολλιτσίδας 2

Ωραιόφυλλο

Το γλαστράκι με το ωραιόφυλλο στο γραφείο μου λίγο πριν το μεταφυτεύσω, περίπου μια βδομάδα πριν.

Πριν λίγο καιρό, έκανα μια ανακατάταξη σε μια σειρά γλαστρών που είχα στο περβάζι του παραθύρου στο μπαλκόνι. Επειδή περιείχαν φυτά παρόμοιων απαιτήσεω και σχετικά μικρού μεγέθους, τα μεταφύτευσα σε μια μεγαλύτερη ζαρντινιέρα στην ίδια θέση ώστε να χρησιμοποιώ λιγότερα μπεκάκια το καλοκαίρι στο
Αυτόματο πότισμα.
Τα φυτά ήταν ένα
Ιππέαστρο
Και μία
μέντα
που όμως ήταν αρκετά παρηκμασμένη και δεν την κράτησα τελικά. Έτσι έψαξα για φυτά που δε χρειάζονται απαραίτητα έκθεση στον ήλιο για να γεμίσω το κενό, γιατί το σημείο αυτό λίγες ώρες το πιάνει ο ήιος μόνο το απόγευμα και τα περισσότερο ηλιόφιλα φυτά στρέφονται έντονα προς τον ήλιο όταν βρίσκονται σ’εκείνη τη θέση, κι ένα κατάλληλο ήταν το ωραιόφυλλο. Ωραιόφυλο ήθελα να πάρω εδώ και καιρό, επειδή μ’άρεσαν τα έντονα χρωματισμένα του φύλλα, αλλά γενικώς δεν ήταν πρώτη προτεραιότητά μου. Αγόρασα λοιπόν ένα μικρό πρόσφατα, το οποίο βλέπετε στη φωτογραφία πάνω.

Το ωραιόφυλλο είναι πολυετές φυτό, αλλά συχνά στο κλίμα μας το χειμώνα, αν δεν προστατευτεί, παγώνει κι έτσι συμπεριφέρεται στην καλλιέργεια ως μονοετές. Το συγκεκριμένο πιστεύω πως θα επιζήσει επειδή βρίσκεται σε σχετικά προστατευμένη θέση, και γενικά στη Θεσσαλονίκη δεν κάνει πολύ κρύο, αλά πάλι για καλό και για κακό ένα μόσχευμα θα παίρνω κάθε φθινόπωρο. Είναι φυτό της οικογένειας των χειλανθών (lamiaceae), όπως και το
Φασκόμηλο,
ο
Βασιλικός,
Η μέντα, κι άλα, με όλα τα χαρακτηριστικά αυτής της οικογένειας – τετραγωνικοί βλαστοί με αντίθετα οδοντωτά φύλλα, κάλυψη από τριχίδια κι άνθη σε σταχυοειδείς ταξιανθίες πάνω απ’το φύλλωμα με συνενωμένα σέπαλα και πέταλα, χωρισμένα σε δύο χείλη κι οργανωμένα κατά ψευδοσπονδύλους, δηλ. δύο ξεχωριστές ομάδες ανθέων στο ίδιο επίπεδο που δίνουν την εντύπωση ενός σπονδύλου. Το επιστημονικό όνομα του συγκεκριμένου φυτού είναι Solenostemon scutellarioides, παλαιότερα γνωστό ως S. blumei και μια παραλλαγή του ως S. Pumilus, ενώ παλαιότερα άνηκε στο σήμερα διασπασμένο κι ανύπαρκτο γένος Coleus (κωλεός), γι’αυτό και στ’αγγλικά το «coleus” είναι η κοινή ονομασία του φυτού. Εμείς εφηύραμε πιο εύστοχο και περιγραφικό όνομα.

Το φυτό αυτό αρχικά ήταν ιθαγενές των τροπικών περιοχών της Νοτιοανατολικής Ασίας, ενώ μέλη του ίδιου γένους μπορούν να βρεθούν εκτός από τις τροπικές περιοχές της Ασίας, και στις τροπικές περιοχές της Αφρικής, της Αυστραλίας και πολλών ενδιάμεσων νησιών. Σήμερα ωστόσο το είδος έχει εξαπλωθεί χάρη στον άνθρωπο και σ’άλλα μέρη του κόσμου με κατάλληλο κλίμα, π.χ. στην τροπική Αμερική. Είναι θάμνος ξυλώδης στη βάση ύψους 0,5-1 μέτρου και σχεδόν τόσου πλάτους, ενώ σπανιότερα μπορεί να φτάσει τα 2 μέτρα. Τα τριχίδια που τον καλύπτουν είναι σκληρά και πιο μακριά σε σχέση μ’αυτά άλλων γνωστών φυτών της ίδιας οικογένειας, δίνοντάς του την άλλη αγγλική κοινή ονομασία της ζωγραφισμένης τσουκνίδας (painted nettle), αλλά φυσικά δεν τσιμπάνε. Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι ωστόσο τα χρωματιστά στο κέντρο φύλλα του, με χρώματα όπως κόκινο, ιώδες, ρόδινο, πορτοκαλί διαφόρων αποχρώσεων. Πάνω στο χρώμα, το σχήμα και τον κυματισμό του φύλλου έχουν δημιουργηθεί πολλές ποικιλίες.

Το φυτό καλλιεργείται εύκολα, σε οποιοδήποτε κλίμα, απλώς όπως είπα στις ψυχρότερες περιοχές θα χρειαστεί προστασία το χειμώνα. Ευδοκιμεί καλύτερα σε υγρό και πλούσιο έδαφος με καλή αποστράγκιση και πολύ φως, αν κι ο υπερβολικός ήλιος μπορεί ν’ατονίσει τα χρώματα ορισμένων ποικιλιών. Μπορεί να κλαδευτεί για πιο στρογγυλό σχήμα. Σε κατάλληλες συνθήκες το φυτό ανθίζει με μικρές ιώδεις ταξιανθίες, οι οποίες όμως ξοδεύουν πολλή ενέργεια απ’το φυτό και γι’αυτό πολλοί καλλιεργητές τις κόβουν. Μετά την άνθιση ή μετά από μερικά χρόνια ανάπτυξης, το φυτό ψηλώνει πολύ κι αραιώνει, οπότε θα χρειαστεί ένα καλό κλάδεμα για την ανανέωσή του. Πολλαπλασιάζεται εύκολα, είτε με σπόρο από τις κάψες που σχηματίζονται μετά τη γονιμοποίηση των ανθέων, ο οποίος για να βλαστήσει χρειάζεται φως κι έτσι θα πρέπει να τοποθετηθεί στην επιφάνεια ελαφρού χώματος, και σε δύο βδομάδες μετά τη βλάστηση τα νέα φυτά θ’αρχίζουν να εμφανίζουν το χρώμα τους, είτε με μοσχεύματα που ριζώνουν εύκολα χωρίς ορμόνη ριζοβολίας, τα οποία μπορούν να τοποθετηθούν είτε πρώτα στο νερό μέχρι να ριζώσουν, είτε απευθείας στο έδαφος.

Το φυτό, όπου καλλιεργήθηκε, γενικώς δεν είχε κάποια άλλη χρήση πέρα από καλλωπιστικό. Οι Ινδιάνοι Μαζατέκοι του Μεξικού ωστόσο υποστηρίζουν ότι το φυτό έχει παραισθησιογόνες ιδιότητες όπως η γηγενής εκεί
Salvia divinorum,
Και το χρησιμοποιούν σαμανικά. Το φυτό αυτό δενέχει μελετηθεί από την επιστήμη διεξοδικά για πιθανές τέτοιες ιδιότητες, που προφανώς δεν έχει. Πιθανότατα όποια αποτελέσματα επέρχονται στους χρήστες του είναι απόρροια του
Φαινομένου placebo,
Η προφανής δράση δηλαδή μιας αδρανούς ουσίας μέσω καθαρά αυθυποβολής. Αυτό μάλλον ισχύει, επειδή συνήθως αναφέρονται πολύ ελαφριά αποτελέσματα έπειτα από κατανάλωση τεραστίων ποσοτήτων φύλλων, π.χ. 80 μεγάλα, ενώ γενικώς οι απόψεις διίστανται, και διάφοροι υποστηρίζουν ότι μπορούν νά’χουν ψυχοενεργά αποτελέσματα από το τσάι πολλών φύλλων ή απ’το χυμό τους, από το κάπνισμά τους, άλλοι επιμένουν ότι μόνο τα φρέσκα έχουν ιδιότητες κι άλλοι ότι τα ξερά. Το θέμα είναι πολύ μπερδεμένο, κι επειδή υπάρχουν τόσες πολλές απόψεις και τα’αποτελέσματα είναι αμφιλεγόμενα, πιθανόν όλος ο χαμός είναι τελικά ένα πλακέμπο. Το φυτό πάντως δε θεωρείται τοξικό αν καταναλωθεί από ζώα.

Πηγές και ιστοσελίδες:
Καλλιέργεια του ωραιόφυλλου
Άρθρο για το ωραιόφυλλο στην αγγλική Wikipedia
Ενότητα για το ωραιόφυλλο στο erowid