Latest Entries »

Το σκεφτόμουν εδώ και καιρό να το ανοίξω, επειδή ήθελα ν’ανεβάζω διάφορα βίντεο που θα ήταν ενδιαφέροντα, αλλά κάθε φορά βαριόμουν να πράξω κι έτσι τα άφηνα για το εγγύς μέλλον, ώσπου βρήκα τους κωδικούς του αδρανούς Gmail λογαριασμού μου, και το Σάββατο στις 22 Φεβρουαρίου, δύο μέρες δηλαδή μετά την Τέταρτη επέτειο του Ιστολογίου μου, Άνοιξα ένα κανάλι στο youtube. Πλέον είμαι κι εγώ μέλος, θεωρητικά τουλάχιστον, σ’αυτήν την απέραντη διαδικτυακή κοινότητα όπου κάθε λογής βίντεο ανεβαίνει και σχολιάζεται, όπου θα μπορούσα κι εγώ να κάνω το ίδιο, αλλά, ως συνήθως, η πραγματικότητα δεν είναι ωραία και καλή.
Λογαριασμό Youtube είχα και στο παρελθόν, προτού αγοραστει από τη Google, και θυμάμαι πως ήταν πολύ εύχρηστος, αν και στην πραγματικότητα τον χρησιμοποίησα ελάχιστα και δεν πρόλαβα να εκμεταλλευτώ όλες τις δυνατότητές του. Ήταν πάντως πολύ προσβάσιμος για άτομα με πρόβλημα όρασης. Η τωρινή κατάσταση είναι πολύ διαφορετική. Εκτός του ότι το ανέβασμα των βίντεο δυσκόλεψε επειδή βασίζεται σε γραφικά, ο χρήστης δε μπορεί να ενημερώσει το προφίλ του απ’το κανάλι του, αλλά θα πρέπει να πάει στο λογαριασμό του Gmail του για ν’αλλάξει πληροφορίες, κάτι που δεν είναι πάντοτε τόσο εύκολο, γιατί υπάρχουν πολλά πεδιά τα οποία θα πρέπει να ελέγξει, και, το χειρότερο, για κάθε πεδίο θα πρέπει ν’ανοίξει μια άλλη σελίδα, πράγμα που παίρνει λίγο χρόνο για να γίνει και μειώνει την προσβασιμότητα της λειτουργίας. Λέγοντας για πεδία, πρόσεξα κάτι αρκετά ανησυχητικό./ Η Google δεν αρκείται μόνο στα απαραίτητα, αλλά ρωτάει πάρα πολλές λεπτομέρειες για το χρήστη, όπως τόπο διαμονής, επάγγελμα, στοιχέια για τον εαυτό, σχολείο όπου φοιτεί ή φοιτούσε κλπ. Φυσικά δεν είναι αναγκαστική η συμπλήρωσή τους, όμως το γεγονός ότι υπάρχουν υποδηλώνει προσπάθεια δημιουργίας βάσης δεδομένων με τα προσωπικά δεδομε΄να των χρηστών. Εντάξει, πιθανότατα δε θα ζημιωθούμε άμεσα από το ηλεκτρονικό φακέλωμα, αλλά θα είναι πολύ ευκολότερο για κάποια μελοντική υπηρεσία νά’χει πρόσβαση στα προσωπικά μας δεδομένα, τα οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για σκοτεινούς σκοπούς. Μην αρχίζετε ν’ανησυχείτε τώρα ότι σας κατασκοπεύουν στο Ίντερνετ, αυτό είναι το μόνο σίγουρο! Σίγουρο είναι επίσης πως δεν έχω μανία καταδιώξεως. Το απλό πράγμα που ήθελα εγώ ήταν ν’άλλαζα το όνομα του καναλιού μου σε “τουατάρα” από το ονοματεπώνυμό μου, το οποίο μάλλον μπήκε ως προεπιλογή εφόσον έδωσα το όνομά μου στα στοιχεία του Γκουγκλ λογαριασμόυ μου.
Πέρα απ’αυτές τις δυσκολίες, συνάντησα μεγάλο πρόβλημα στη λειτουργία των σχολίων, που αντί να γίνεται με εύκολο τρόπο πάλι είναι μια διαδικασία με γραφικά που απαιτεί ποντίκι. Λογαριασμός στο Youtube χωρίς σχόλια δε νοείται για μένα, οπότε αυτό με αγανάκτησε πραγματικά. Και το τελευταίο μου πρόβλημα δεν έχει να κάνει τόσο με το Youtube, αλλά με τη θέση των βίντεο. Πολλές κάμερες κινητών είναι ρυθμισμένες σε πλάγια λήψη, οπότε αν βιντεοσκοπήσεις κάθετα υπάρχει πρόβλημα, γιατί με΄τα στον υπολογιστή το βίντεο εμφανίζεται γυρισμένο στα αριστερά κατά 90 μοίρες. Στο κινητό ής το iPod δε φαίνετια πάντα αυτό. Τα βίντεο δε περιστρέφονται με μια απλή κίνηση όπως οι εικόνες, αλλά χρειάζεται το ανάλογο πρόγραμμα αναπαραγωγής νά’χει την κατάλληλη ρύθμιση, γιατί δεν την έχουν όλα. Για παράδειγμα το Windows Media Player δεν την έχει, έπρεπε γι’αυτό να κατεβάσω το VLC Media Player που την είχε. Εντούτοις η περιστροφή ήταν αδύνατη, επειδή γινόταν κι εδώ με ποντίκι. Το ίδιο και σ’ένα εξειδικευμένο υποτίθεται πρόγραμμα που κατέβασα, το Video Flip and Rotate. Σπατάλησα τρεις μέρες ψάχνοντας για λύση στο πρόβλημα, αλλά δε βρήκα τίποτα και τα παράτησα. Άλλωστε ποιος τυφλός θα παίξει με βίντεο για να’χει το λόγο η εταιρεία να κάνει τον κόπο να προσβασιμοποιήσει τα προγράμματά της; Και μη νομίζεται πως η περιστροφή της κάμερας σε όρθια λήψη είναι τόσο εύκολη. Μπορεί να μπορώ να την ρυθμίσω μια φορά, αλλά μετά πάλι επανέρχεται. Η επιλογή για μόνιμη περιστροφή θα πρέπει να βρίσκεται καπου στα άδυτα του φακέλου των ρυθμίσεων. Καλύτερη εντούτοις ρύθμιση θά’ταν η αυτόματη περιστροφή της κάμερας ανάλογα με τη θέση της, κάτι το οποίο ακόμα δε μπορώ να βρω, αλλά ξέρω πως είναι δυνατό.
Γι’αυτούς τους λόγους, σταμάτησα προσωρινα την ενασχόληση με το λογαριασμό μου, αν και πρέπει να προσπαθήσω επειδή θα ήθελα πολύ να μπορώ ν’ανεβάζω και να σχολιάζω βίντεο χωρίς εμπόδια. Ο λογαριασμός μου είναι
Εδώ.
Και το πρώτο μου βίντεο:

Είναι η Τσίκο, η η κουνέλα του μπαμπά μου, Που προσπαθει να φτιάξει φωλιά. Η μικρή αυτή κουνελίτσα δεν έχει κάνει ποτέ στη ζωή της παιδάκια, και γι’αυτό μερικές φορές κάνει φωλίτσα από μόνη της. Αυτό δεν είναι κάτι καλό. Μετά άραγε τι νομίζει, ότι της έφαγαν τα μικρά της παιδάκια;

Προβλήματα, προβλήματα στη ζωή μας, προβλήματα στις κουνέλες μας, προβλήματα παντού!

Ωχ, ωχ! Πέρασαν ταχύτατα σαν νερό οι μέρες, και μόλις σήμερα το μεσημέρι θυμήθηκα πως το Ιστολόγιο κλείνει τέσσερα χρόνια ζωής! Από στατιστικά σε σχέση με πέρσι έχουμε και λέμε:

  • 849 άρθρα (μαζί με το παρόν) από 778
    1 σελίδα
    34 κατηγορίες και 24 υποκατηγορίες, συνολικά δηλαδή 58, από 34 και 25 αντίστοιχα
    1.868 ετικέτες από 1.772
    1.356 σχόλια από 957
    Η μέρα μεγαλύτερης επισκεψιμότητας ήταν η 6 Οκτωβρίου, με 1.203 προβολές σε σχέση με το περσινό μέγιστο των 855.
    Και από τα 3,072 μεγαμπάιτ που μου δίνονται ως ελεύθερος αποθηκευτικός χώρος έχω γεμίσει τα 632,35, δηλαδή το 21% όπως μου το υπολογίζει το μηχανάκι. Όταν πληρωθεί όλος ο διαθέσιμος χώρος, θα πρέπει να πληρώσω για να τον επεκτείνω.
  • Ομολογουμένως ασχολήθηκα λιγότερο με το Ιστολόγιο φέτος, γι’αυτό και δε σημειώθηκαν δραματικές αλλαγές. Δεν πειράζει όμως, στο μέλλον πρόκειται ν’ασχοληθώ περισσότερο. Προς το παρόν βραχυπρόθεσμοι στόχοι είναι οι μικροδιορθώσεις που κάνω σε διάφορα παλιά άρθρα, καθώς και η ανακατανομή των κατηγοριών και η προσθήκη λίγων άρθρων, και πιο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η δημιουργία αντιγράφου ασφαλείας, για να σώσω το Ιστολόγιο.

    Εμπιστοσύνη είναι όταν ένα μικρό, ζεστό, ευάλωτο γούνινο μπαλάκι, μπορεί και εκατό φορές μικρότερό σου, έρχεται δίπλα σου χωρίς να φοβάται καθόλου. Σκουντάει το χέρι σου όταν ξαπλώνεις για να το σηκώσεις ώστε να περάσει από κάτω, χωρίς να φοβάται μην πέσεις και το πλακώσεις. Πλησιάζει στη μύτη σου, χωρίς να φοβάται ότι θα το φας. Σε μυρίζει, σε γλείφει, σε γαργαλάει, ανεβαίνει πάνω σου, χωρίς να φοβάται ότι θα το βλάψεις με οποιονδήποτε τρόπο. Κάθετε δίπλα σου να το χαϊδέψεις κι απολαμβάνει το χάιδεμα χωρίς ν’ανησυχεί. Μπορείς ως και να το χαΪδεύεις απαλά ενώ τρώει ή κοιμάται χωρίς να ενοχλείται! Ενίοτε δε φοβάται ακόμα κι αν το σηκώσεις, γιατί ξέρει πως δε θα το ρίξεις κάτω. Αντί να κοιτάζει κάτω και να προσπαθεί να φύγει όπως άλλα που δεν έχουν συνηθίσει το σήκωμα, σε κοιτάζει και κάθεται ήρεμο στην αγκαλιά σου, αν και περιμένει να ξαναβρεθεί κάτω όσο το συντομότερο δυνατόν. Αφού τα κάνει όλα αυτά, σημαίνει πως σε εμπιστεύεται πλήρως σαν δικό του και δεν περιμένει κανένα κακό από σένα. Είναι σαν να λέει: “Αυτός είναι ένα λιμπάκι σαν εμένα. Μεγαλύτερο και λίγο διαφορετικό, αλά σαν εμένα, δεν κάνει κακό.” Μπορεί άραγε να κάνει κανείς κακό σ’αυτό το μικρό πλασματάκι; Όχι, γιατί αν κάνει, έστω και κάτι φαινομενικά απλό όπως στιγμιαία απότομη συμπεριφορά από βιασύνη ας πούμε, που δε θα μπορέσει αυτό να καταλάβει, θα είναι επιλήψιμη πράξη, όπως αν προέδιδε την εμπιστοσύνη ενός μικρού παιδιού. Τότε το λιμπάκι θα ένιωθε σαν να ήθελε να πει: “Μα εγώ τον αγαπάω, γιατί κάνει έτσι;” Κι αν τύχει να παραφερθεί, θα χρειαστέι οπωσδήποτε να δώσει αποζημίωση έπειτα. Και όμως κάποιοι άνθρωποι βλάπτουν ενσυνείδητα αυτές τις αθώες μπαλίτσες που τους έχουν δώσει την καρδιά τους.
    Έτσι αγαπάνε τα κουνέλια μας, κι εμείς τα αγαπάμε ακόμα περισσότερο. Αυτήν τη στιγμή έχω τη Λίμπο βόλτα και τρέχει εδώ δίπλα μου, κάνοντας διάφορα λιμποπράγματα. Απαραίτητη προϋπόθεση όμως για να φτάσουν στο σημείο να μας θεωρούν δικούς τους είναι η κατανόηση πάνω απ’όλα της συμπεριφοράς και της ψυχολογίας τους ως μικρών μαλακών θηλαστικών που κινδυνεύουν απ’όλους στη φύση. Αφού κατανοήσουμε αυτό, τότε με επιμονή και υπομονή, ξοδεύοντας αρκετό ποιοτικό χρόνο μαζί τους, θα καταφέρουμε βνα τα κάνουμε φίλους μας.

    Είναι μια απρόσμενη νέα ανακάλυψη που αλλάζει αρκετά για τον τρόπο σκέψης μας ως προς τους κροκοδείλους και τα ερπετά κατ’επέκτασιν.
    Από:
    in.gr

    <"Δημοσίευση: 05 Δεκ. 2013, 18:02 | Τελευταία ενημέρωση: 05 Δεκ. 2013, 18:32

    Έξυπνο ερπετό
    Κροκόδειλοι βρέθηκαν για πρώτη φορά να κυνηγούν με δόλωμα

    Νόξβιλ, Τενεσί
    Τα ερπετά αποδεικνύονται αρκετά πιο έξυπνα από ό,τι νομίζαμε: ο αμερικανικός αλιγάτορας και ο ινδικός κροκόδειλος χρησιμοποιούν κλαδάκια ως δολώματα για να προσελκύουν πουλιά που ψάχνουν υλικά για τις φωλιές τους. Είναι μάλιστα η πρώτη φορά που τεκμηριώνεται χρήση εργαλείων από οποιοδήποτε ερπετό.

    Ο Βλάντιμιρ Ντίνετς του Πανεπιστημίου του Τενεσί πρόσεξε για πρώτη φορά την ασυνήθιστη κυνηγετική τακτική σε ινδικούς κροκόδειλους (Crocodylus palustris) που μελετούσε στο φυσικό τους περιβάλλον στην Ινδία: Τα ερπετά περίμεναν για ώρες στα ρηχά με ξυλάκια και μικρά κλαδιά να ισορροπούν πάνω στο ρύγχος τους, και ορμούσαν σε κάθε πτηνό που έκανε το λάθος να πλησιάσει.

    Προκειμένου να επιβεβαιώσει τις υποψίες του, ο ερευνητής προχώρησε σε συστηματική παρατήρηση αμερικανικών αλιγατόρων (Alligator mississippiensis) στη Λουζιάνα. Οι αλιγάτορες ανήκουν μεν σε διαφορετικό γένος από τους κροκόδειλους, κατατάσσονται όμως κι αυτοί στην τάξη των κροκοδείλιων.

    Στον ένα χρόνο που διήρκεσαν οι παρατηρήσεις, ο Ντίνετς και οι συνεργάτες του παρατήρησαν αρκετές περιπτώσεις αλιγατόρων που χρησιμοποιούσαν ξυλάκια ως δόλωμα. Αυτό που επιβεβαίωσε ότι πρόκειται πράγματι για κυνηγετική τακτική, αντί για τυχαίο γεγονός, ήταν ότι οι αλιγάτορες που σήκωναν κλαδάκια με το ρύγχος τους αυξάνονταν σημαντικά από το Μάρτιο ως το Μάιο, την εποχή αναπαραγωγής των πτηνών.

    «Οι κροκόδειλοι θεωρούνται συνήθως ληθαργικά, βαρετά και χαζά πλάσματα» σχολιάζει ο Δρ Ντίνετς. «Η μελέτη αυτή αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε παραδοσιακά τους κροκόδειλους» υποστηρίζει.

    Θεωρεί μάλιστα πιθανό ότι αυτή η κυνηγετική τακτική ήταν διαδεδομένη στην ομοταξία των ερπετών όταν τα πλάσματα αυτά κυριαρχούσαν στον πλανήτη: το ίδιο μπορεί να έκαναν κάποτε και οι δεινόσαυροι.

    Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Ethology, Ecology and Evolution.

    Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης"

    Αυτή είναι η πρώτη επιβεβαιωμένη παρατήρηση χρήσης εργαλείων από ερπετά, ή τουλάχιστον μη πτηνοειδή ερπετά, γιατί με τη νέα κλαδιστική ταξινόμηση τα πτηνά βρίσκονται στον ίδιο κλάδο με τα ερπετά, και μάλιστα πιο κοντά στα κροκοδείλια από τα υπόλοιπα ως αρχόσαυροι που είναι. Στην ηθολογία, στην επιστήμη μελέτης δηλαδή της συμπεριφοράς των ζώων, χρήση εργαλείων νοείται η χρήση αντικειμένων ως προέκτασης του σώματος για οποιονδήποτε σκοπό. Συνήθως ο ορισμός δεν περιλαμβάνει την ενασχόληση με αντικείμενα κατά το παιχνίδι ή τη χρήση στατικών στοιχείων για διάφορους σκοπούς, χωρίς τα δύο παραπάνω να μην αποτελούν δείγμα της νοημοσύνης του ζώου που τα κάνει. Ως κατασκευή εργαλείων νοείται η τροποποίηση ενός αντικειμένου από ένα ζώο ώστε να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο, ενώ μεταεργαλεία είναι εργαλεία που χρησιμοποιούνται για να επηρεάσουν άλλα, και τα δύο είναι αρκετά σπάνιες συμπεριφορές στα ζώα. Κάποτε πιστευόταν ότι μόνο ο άνθρωπος μπορεί να κατασκευάσει και να χρησιμοποιήσει εργαλεία, όντας μία από τις ειδοποιούς διαφορές του από τα ζώα. Με την ανακάλυψη όμως νέων χωρών και νέων ειδών ζώων, καθώς και με την εξέλιξη της επιστήμης, αυτό το αξίωμα κατέρευσε. Για αιώνες πιστευόταν ότι τα μόνα ζώα εκ΄τος από τον άνθρωπο που μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν εργαλεία είναι οι μεγάλοι πίθηκοι, όπως οι χιμπατζήδες, οι γορίλες ή οι ουρακοτάγκοι, όμως με τις συστηματικότερες παρατηρήσεις που ξεκίνησαν από τα τέλη του 19ου αιώνα, αν κι εντάθηκαν από τα μέσα του 20 ου, και συνεχίζονται ως σήμερα, αυτή η άποψη επίσης καταρρίφθηκε. Βρέθηκε ότι οι μεγάλοι πίθηκοι όχι μόνο χρησιμοποιούν εργαλεία για πάμπολλους σκοπούς, αλλά κατασκευάζουν κιόλας, ενώ χρήση ή και κατασκευή εργαλείων σημειώθηκε σε άλλα πρωτεύοντα, ελέφαντες, δελφίνια και σαρκοφάγα. Παράλληλα μελέτες στα πουλιά έδειχναν ότι πολύ περισσότερα είδη είχαν την ικανότητα χρήσης εργαλείων σε σχέση με τα θηλαστικά, ένα ακομα στοιχείο που συνέβαλε στην εξάλειψη του στερεοτύπου της ανωτερότητας του εγκεφάλου των θηλαστικών, το οποίο επικρατούσε ιδιαίτερα στην εποχή του Δαρβίνου και για μερικές δεκαετίες αργότερα. Πολλά πουλιά διαφόρων οικογενειών λοιπόν χρησιμοποιούν εργαλεία από διάφορα υλικά κυρίως για την πρόσληψη τροφής, ενώ μερικά όπως τα κοράκια τα κατασκευάζουν, ενίοτε αρκετά πολύπλοκα. Τις τελευταίες δεκαετίες, με την επέκταση των ηθολογικών παρατηρήσεων σε πολλά άλλα ζώα, βρέθηκε πως και πολλά από τα υποτιθέμενα λιγότερο έξυπνα θηλαστικά και πουλιά έχουν τέτοιες ικανότητες, τουλάχιστον στην απλούστερη μορφή τους. Ακόμα και τρωκτικά
    Χρησιμοποίησαν εργαλεία στο εργαστήριο,
    Και δε θα ήταν απίθανο αν αυτό γινόταν και στη φύση. Χρήση εργαλείων έχει επίσης αναγνωριστεί σε ορισμένα ψάρια, κοινωνικά έντομα και χταπόδια, μαλάκια που διακρίνονται για την υψηλή νοημοσύνη τους.

    Μέσα σ’όλη αυτήν την επιστημονική φρενίτιδα παρατηρήσεων κι ανακαλύψεων, τα αμφίβια και τα ερπετά παρέμεναν σχεδόν στο περιθώριο, ως αδρανή και νοητικά κατώτερα όντα που θεωρούνταν κι εξακολουθούν να θεωρούνται από πολλούς σήμερα. Η επιστημονική τους παραμέληση έχει τις ρίζες της στη γενικά αρνητική αντίληψη των ανθρώπων παλαιότερων εποχών γι’αυτά τα ζώα, τουλάχιστον όσον αφορά το δυτικό κόσμο, στον οποίον άλλωστε αναφέρομαι, η οποία μεταφέρθηκε και στη συστηματική ταξινόμηση, όταν ο Κάρολος Λινναίος το 1758 τα έριξε στην ίδια κατηγορία, αν και σύντομα διαχωρίστηκαν δικαίως ως διαφορετικές ομοταξίες σπονδυλωτών. Αν και θ’ασχοληθώ εδώ μόνο με τα ερπετά, πολλά από τα παράπονα αυτά ισχύουν και για τα αμφίβια, τα οποία εντούτοις, για να λέμε και την αλήθεια, δεν έχουν τόσο μεγάλους εγκεφάλους. Παρόλο λοιπόν που η ανατομία, η φυσιολογία, η οικολογία και αρκετές πτυχές της συμπεριφοράς των ερπετών έχουν μελετηθεί ικανοποιητικά τις τελευταίες δεκαετίες, η γνώση μας ως προς τις νοητικές τους ικανότητες υστερεί πολύ σε σχέση μ’αυτήν για τα θηλαστικά, τα πουλιά, ακόμα και τα ψάρια. Το πραγματικό εμπόδιο στη μελέτη τέτοιων συμπεριφορών δεν είναι η χαμηλή νοημοσύνη των ερπετών, αλλά η σχετική ακαταλληλότητά τους για παρατήρηση, αφού ως βραδυμεταβολικά και για μεγάλο χρόνο αδρανή ζώα, παρουσιάζουν λίγες ευκαιρίες για καλή παρατήρηση κι ακόμα λιγότερες για την εκδήλωση έξυπνων συμπεριφορών, γι’αυτό και συχνά τέτοιες συμπεριφορές ανακαλύπτονται όλως τυχαίως, όπως τα παραπάνω ευρήματα στους κροκόδειλους. Μία μεγάλη μελέτη επί του θέματος
    Εξέφραζε αυτήν ακριβώς την αγανάκτηση των επιστημόνων,
    Χαρακτηρίζοντας τα ερπετά με λίγα λόγια ανεπίδεκτα μαθήσεως και άκαμπτα στη συμπεριφορά, πολύ πιο δύσκολο να μάθουν κάτι από τα θηλαστικά, τα πουλιά, ακόμα και τα ψάρια, αν και κανονικά δε φταίει το μυαλό τους όπως είπα, αλλά ο μεταβολισμός τους. Συχνά ως θετική ενίσχυση σε μελέτες μάθησης σε ζώα χρησιμοποιείται τροφή, την οποία δέχονται ως ανταμοιβή για τη ζητηθήσα συμπεριφορά. Μολονότι αυτό είναι εύκολο για ζώα που τρώνε συχνά, στα ερπετά η εφαρμογή ενός τέτοιου πρωτοκόλλου είναι προβληματική, αφού εφόσον φάνε, δε θά’χουν κάποιον λόγο να επαναλάβουν τη συμπεριφορά για καιρό μέχρι να χωνέψουν, οπότε μπορεί και να την έχουν ξεχάσει. Εντούτοις έχουν γίνει μερικές ενδιαφέρουσες έρευνες πάνω στις νοητικές ικανότητες των ερπετών, τις οποίες θα παραθέσω σε επόμενο άρθρο.

    Η μελέτη του νευρικού συστήματος, της συμπεριφοράς και των νοητικών ικανοτήτων των ερπετών, εκτός του ότι θ’αποκαταστήσει τη θέση αυτών των ζώων στο νου τον ανθρώπων, θα μπορούσε να βελτιώσει την εικόνα που έχουμε για την εξέλιξη του νευρικού συστήματος στα σπονδυλωτά. Το γνωστικό αυτό κενό το διαπιστώνουμε διαβάζοντας επιστημονικές μελέτες όπου διάφορα κέντρα του εγκεφάλου και συμπεριφορές των πτηνών γίνεται προσπάθεια ν’αντιστοιχιστούν μ’αυτά των θηλαστικών, ενώ πιο δόκιμο θά’ταν ν’αναζητηθεί ανάλογο στα ερπετά, τους πλησιέστερους συγγενείς τους, κι έπειτα να γίνει η αντιστοίχηση των ευρημάτων με τα θηλαστικά, για τα οποία δυστυχώς δεν υπάρχουν ζώντα παραδείγματα της εξέλιξης του εγκεφάλου τους.

    Τα κροκοδείλια πάντως είναι πολύ ιδιαίτερα ερπετά. Γονιδιακά συγγενεύουν περισσότερο με τα πουλιά όπως προανέφερα, παρά με τα υπόλοιπα ερπετά, ενώ διαθέτουν πολλά ανατομικά, φυσιολογικά και συμπεριφορικά χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε ομοιόθερμα ζώα. Στην πραγματικότητα πιθανότατα τα ζώα αυτά εξελίχθηκαν από ομοιόθερμους, δραστήριους προγόνους, ανακάλυψη που θα πρέπει να δημοσιεύσω οπωσδήποτε σε επόμενο άρθρο.

    Εδώ στηνΕλλάδα έχουμε μια αρκετά ανορθόδοξη άποψη για τους φοιτητές πανεπιστημίου. Γενικώς τους θεωρούμε ως μια τάξη νεαρών ρεμαλιών που συντηρούνται συνήθως από τους γονείς τους, άντε κι από κάποιο πρόχειρο επάγγελμα, ξενυχτούν και πίνουν κάθε μέρα και θυμούνται κάπως τα μαθήματά τους όταν πλησιάζει η απειλητική σκιά της εξεταστικής περιόδου. Φυσικά αυτό το στερεότυπο δημιουργήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, όταν η Ελλάδα βίωνε καιρούς ευημερίας, σε συνδυασμό με την επιθυμία όλων των Ελλήνων να φοιτήσουν σε πανεπιστήμιο (σύνδρομο νεόπλουτου), και δε φαίνεται ακόμα η σημερινή κρίση νά’ναι τόσο βαθιά ώστε ν’αλλάξει εντελώς αυτήν την κατάσταση. Σε παλαιότερες βέβαια εποχές, και στην Ελλάδα και σε πολλές χώρες του εξωτερικού, η ζωή για τους φοιτητές ήταν πολύ δύσκολη, αφού παρόλο που τότε συνήθως ήταν παιδιά εύπορων οικογενειών, συχνά έπρεπε να ζήσουν σε μεγάλη απόσταση απ’την πατρογονική τους εστία, με ελάχιστη επικοινωνία με τους δικούς τους, όπου θά’πρεπε να βρουν έναν τρόπο βιοπορισμού, καθώς και ν’αντιμετωπίσουν επιτυχώς όλες τις δυσκολίες που θ’ανέκυπταν από τη διαμονή σ’έναν εντελώς άγνωστο τόπο γι’αυτούς. Σε ακόμα παλαιότερες εποχές στις ευρωπαΪκές χώρες, κάθε φορά που οι πολιτικές συνθήκες γίνονταν ασταθείς, οι φοιτητές έπρεπε να επιβιώσουν, και γι’αυτό συχνά ήταν οπλισμένοι.

    Το άρθρο αυτό θα γραφόταν ως συνέχεια εκείνου για τις
    Μονομαχίες στην Παλιά Αθήνα,
    Στην Αθήνα δηλαδή σύντομα μετά τη σύσταση του Ελληνικού Κράτους, αλλά, για διάφορους λόγους δε μπορούσα να γράψω εκείνον τον καιρό. Ήταν ένα διάστημα που έψαχνα για τις μονομαχίες και την ιστορία τους στον ευρωπαϊκό χώρο, και πραγματικά έπαθα ένα μικρό πολιτισμικό σοκ όταν κατάλαβα πως σχεδόν όλοι οι άντρες των σημερινών «πολιτισμένων» κρατών μονομαχούσαν με την παραμικρή προσβολή, ενώ ενίοτε νομικά ήταν υποχρεωμένοι να μονομαχήσουν. Τελικά, μετά το διαφωτισμό, την εκβιομηχάνηση και τον εκδημοκρατισμό των κρατών, η μονομαχία, εκτός του ότι είχε σχεδόν εκλείψει, συμβολοποιήθηκε, ώστε οι φόνοι ήταν εξαιρετικά σπάνιοι, και τελικά εξαφανίστηκε.

    Οι φοιτητές των πανεπιστημίων δεν αποτελούσαν εξαίρεση. Εκτός του ότι έπρεπε ν’αμύνονται από τους εγκληματίες, όσο κι αν μας φανεί παράξενο αυτό, συχνά έλυναν τις διαφορές τους με μονομαχία. Αν αποβάλουμε τα ελληνικά στερεότυπα που τους θέλουν απλώς μεγάλα παιδιά και σκεφτούμε πως ήταν ανεξάρτητοι άνθρωποι που διηύθυναν τη ζωη τους ολομόναχοι, συνήθως χωρίς καμία βοήθεια απ’τους οικείους τους (δεν είχε μανούλα πονάω τι να κάνω), ενώ οι περισσότεροί τους κατάγονταν από τιμημένες οικογένειες ευγενών, επομένως με πρότερη εξάσκηση στις πολεμικές τέχνες και στη σκληρή ζωη, καθώς κι ότι βρίσκονταν στη στρατεύσιμη ηλικία, αυτό δε φαίνεται πλέον τόσο παράξενο. Μονομαχίες γίνονταν συχνά με την παραμικρή αφορμή και μπορεί να κατέληγαν και στο θάνατο. Δεν υπήρχε κάποιος φορέας που έλεγχε αυτήν τη συμπεριφορά. Όταν οι συνθήκες μέσα στα κράτη άρχισαν να εξωμαλύνονται και οι αξίες των ευγενών να φθίνουν, οι μονομαχίες έχασαν γρήγορα τη δημοτικότητά τους, εκτός από τις γερμανόφωνες περιοχές τις Ευρώπης, όπου μετεξελίχθηκαν σε μια μορφή άσκησης γνωστής ως ακαδημαϊκή ξιφασκία, που συνεχίζεται από ελάχιστους ως σήμερα.

    Η ακαδημαΪκή ξιφασκία δε θεωρείται απλό άθλημα από τους υπέρμαχούς της, αλλά μια μέθοδος δοκιμασίας και άσκησης του χαρακτήρα ενός ανθρώπου, ώστε ο άνθρωπος να εξασκήσει το θάρρος του, την ετοιμότητά του, την αντοχή του στις δυσκολίες, και λοιπές αξίες των παραδοσιακών πολεμοχαρών σκληρών Γερμανών, γι’αυτό δεν υπάρχει νικητής και ηττημένος. Παλαιότερα μάλιστα σε φανατικούς κύκλους του σπορ πιστευόταν πως ολόκληρος ο χαρακτήρας ενός ανθρώπου μπορεί να διαφανεί από τη συμπεριφορά του σε μια μονομαχία. Η ακαδημαΪκή ξιφασκία γίνεται συνήθως μεταξύ διαφορετικών πανεπιστημιακών αδελφοτήτων, αν και μπορεί να γίνει μεταξύ μελών της ίδιας αδελφότητας. Οι γερμανικές φοιτητικές αδελφότητες (studentenverbindungen), παρόλο που σήμερα περιλαμβάνουν μόλις το 1% των φοιτητών στη Γερμανία, ιστορικά είχαν μεγάλη επιρροή. Οι απαρχές αυτών, καθώς κι άλλων παρόμοιων συστημάτων αδελφοτήτων σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και στην Αμερική έπειτα, μπορούν να εντοπιστούν στις συντεχνιακού τύπου εθνικές αδελφότητες που αναπτύχθηκαν στα πρώτα ολίγα πανεπιστήμια του Μεσαίωνα, όπου φοιτούσαν άτομα από διάφορες χώρες. Φυσικά όταν οι χώρες αυτές βρίσκονταν σε πόλεμο οι σχέσεις των ομάδων αυτών δεν ήταν ειρηνικές. Οι γερμανικές πανεπιστημιακές αδελφότητες πήραν τη σημερινή τους μορφή κατά τα τέλη του 18ου αιώνα, μία εποχή όπου η παράδοση της μονομαχίας ακόμα παρέμενε ισχυρή. Ήδη τα όπλα στους φοιτητές ήταν κάτι πολύ κοινό, αφού έπρεπε, εκτός του ν’αμύνονται τους ληστές, να αμύνονται κι από αντίπαλες ομάδες κατά την εποχή της Θρησκευτικής Μεταρύθμισης και του Τριακονταετούς Πολέμου. Μπορούμε να φανταστούμε τι γινόταν τότε. Κατά τα’άλλα οι φοιτητές μονομαχούσαν για το οτιδήποτε, ότι δηλαδή θεωρούσε ο καθένας προσβολή (κλεψιές, τσακωμοί, γυναίκες κλπ) με ατιμωρησία, αν κι άρχισαν να θεσπίζονται κανόνες για το τι είναι επιτρεπτό και τι όχι στις μονομαχίες. Η ακαδημαΪκη ξιφασκία πήρε τη σημερινή της μορφή αφότου ενοποιήθηκε η Γερμανία και τα πάθη κατευνάστηκαν, οπότε παρότι επικρατούσε ειρήνη, οι παλαιοί κύκλοι των αδελφοτήτων δεν επιθυμούσαν να εγκαταλείψουν τα ήθη κι έθιμά τους, κι έτσι μετέτρεψαν το μαχαιροβγαλτισμό τύπου μάγκα του δρόμου (με έβρισες σου βγάζω μαχαίρι) σε τρόπο άσκησης του χαρακτήρα ας πούμε, διατηρώντας τα παραδοσιακά πολεμικά όπλα, ενώ άλλες ξιφομαχικές πανεπιστημιακές σχολές όπως η γαλλική υιοθέτησαν ακίνδυνα όπλα. Το διάστημα αυτό η μονομαχία ορίστηκε με τους αυστηρούς κανόνες που έχει ως σήμερα, ώστε να είναι δίκαιη και λιγότερο επικίνδυνη. Το εξέχον χαρακτηριστικό της, που της έχει δώσει το άλλο της όνομα “mensur”, απόσταση στα γερμανικά, είναι η καθορισμένη απόσταση που θα πρέπει νά’χουν οι ξιφομάχοι μεταξύ τους, χωρίς να κινούν τα πόδια τους, οπότε η άμυνα μπορεί να γίνεται μόνο με τα χέρια και τον κορμό. Το ξίφος που χρησιμοποιείται είναι σιδερένιο με αιχμή και καλείται mensurschlager ή απλώς schlager, με ευρεία κωδονόσχημη λαβή, που έχει μικροπαραλλαγές μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας. Παλαιότερα η προστασία που φορούσαν οι ξιφομάχοι ήταν ελάχιστη, κυρίως στο χέρι που κρατούσε το ξίφος, στο λαιμό και ίσως στον κορμό, αλλ’επειδή συχνά γίνονταν σοβαροί τραυματισμοί και ενίοτε φοιτητές πέθαιναν από διατρήσεις πνευμόνων, υπήρξε η ανάγκη για μεγαλύτερη προστασία. Η σημερινή στολή ενός ξιφομάχου είναι ένας ολόσωμος μεταλλικός θώρακας με μεταλλικό γάντι για το χέρι που ξιφομαχεί, προστασία για το λαιμό και ατσάλινα συρμάτινα γυαλιά με προστασία και στη μύτη, αφήνοντας ακάλυπτες περιοχές του προσώπου που μπορεί να χτυπήσει ο αντίπαλος. Δύο γιατροί βρίσκονται στο «πεδίο της τιμής», ένας για τον κάθε ξιφομάχο, σε περίπτωση τραυματισμού, οι οποίοι μπορούν να διακόψουν την ξιφομαχία αν κριθεί απαραίτητο.

    Τα χτυπήματα τα δέχεται ο ξιφομάχος συνήθως στον αριστερό κρόταφο, σπανιότερα στην παρειά ής το σαγόνι, επειδή συνήθως ο αντίπαλος είναι δεξιόχειρας. Βασική αρχή της ακαδημαϊκής ξιφασκίας είναι η υπομονή των χτυπημάτων, γι’αυτό και επιτρέπονται. Η ουλή από ένα τέτοιο χτύπημα καλείται «schmiss”, πρβλ. αγγλ. «smight”, και στο παρελθόν θεωρούταν σύμβολο τιμής και της φοιτητικής ιδιότητας, ενώ εξαιρόταν από τους συγγραφείς, τους ποιητές και τους καλλιτέχνες της εποχής ως σύμβολο αρρενωπότητας. Ακόμα και ο Όττο φον Μπίσμαρκ τη θεωρούσε σημείο γενεότητας, και πίστευε ότι η ανδρεία κάποιου θα μπορούσε να μετρηθεί από τον αριθμό τέτοιων ουλών. Στο δεύτερο μισό μάλιστα του 19ου αιώνα, όταν η ακαδημαΪκη ξιφασκία ήταν πολύ δημοφιλής, σκοπός των ξιφομάχων συχνά ήταν να χτυπηθούν, και αρκετοί μάζευαν στο πρόσωπό τους ουλές από πολλές μονομαχίες. Άλλοι φοιτητές, για να μιμηθούν τους ξιφομάχους, χαρακώνονταν με ξυράφια κι άλλοι έβαζαν αλογότριχες σε μικρές πληγές για να τις ερεθίσουν και να τις διευρύνουν. Η επιτηδευμένη αυτή προξένηση ουλών μπορεί να θεωρηθεί ως ένα ιστορικό παράδειγμα ούλωσης (scarification), κοινής πρακτικής σε διάφορους μη ευρωπαΪκούς πολιτισμούς, στο δυτικό κόσμο. Πλέον οι αξίες είχαν αλλάξει και οι φοιτητές δεν προσβάλλονταν τόσο εύκολα, επομένως ελάχιστες ήταν οι αφορμές πρόκλησης σε μονομαχία, την οποία εντούτοις οι αδελφότητες ήθελαν να διατηρήσουν, γι’αυτό επινόησαν συμβολικές προσβολές π.χ. είσαι βλάκας. Οι ξένοι περιηγητές εκείνη την εποχή δικαιολογημένα καταπλήσσονταν από την εμμονή των Γερμανών σπουδαστών με την ξιφομαχία, την οποία δεν χαρακτήριζαν και με τα καλύτερα σχόλια.

    Το έθιμο της ακαδημαΪκής ξιφασκίας συνεχίστηκε και κατά τις αρχές του 20ου αιώνα, αν και σιγά-σιγά άρχισε να φθίνει. Μετά την επάνοδο τω Ναζί, οι αδελφότητες αυτές, αν και αρχικά χρησιμοποιήθηκαν απ΄΄ο το καθεστώς για τη στρατολόγηση νέων μελών, γρήγορα θεωρήθηκαν δυνητικά φυτώρια επαναστατών και έκλεισαν, οπότε αναβίωσαν μετά το 1945. Σήμερα οι ξιφομαχούσες αδελφότητες είναι αρκετά λίγες, και δεν υποχρεώνουν όλες τα μέλη τους να ξιφομαχούν. Ιστορικά η ξιφομαχία θεωρούταν καθαρά αντρική ενασχόληση, και παρόλο που ιδρύθηκαν και γυναικείες αδελφότητες (ελάχιστες), καμία δεν εφήρμοσε την ξιφομαχία. Φυσικα΄δεν υπάρχει κάτι σήμερα που να εμποδίζει τις γυναίκεςνα ξιφομαχούν, αλλά πλέον δε συνηθίζεται γενικώς. Για να κρατηθεί η παράδοση και να μη συγχυστεί η ξιφομαχία με σημερινό άθλημα, οι μονομάχοι επιλέγουν απομονωμένες περιοχές, γι’αυτό και είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθούν βιντεοσκοπημένοι αγώνες. Οι περισσότεροι κρύβουν τις ουλές τους μέσα στα μαλλιά ή τα γένια τους. Παρόλα αυτά υπάρχουν μικρές ομάδες ανά τον κόσμο που ξιφομαχούν με το γερμανικό τρόπο ως πολεμική τέχνη, ακόμα και στην Ελλάδα.

    Πηγές:
    ακαδημαΪκή ξιφασκία
    άρθρο της αγγλικής Wikipedia για την ακαδημαΪκή ξιφασκία
    άρθρο της αγγλικής Wikipedia για τις ξιφομαχικές ουλές

    Όσο κι αν σας φαίνεται παράξενο, προφανώς σε μία σημερινή καθώς πρέπει δημοκρατία απαγορεύονται ακόμα και τα αστεία κατά ανθρώπων άλλων φυλών. Τις συνέπειες της παράβασης αυτής
    βίωσε
    ένας φιλήσυχος 44χρονος Βρετανός ονόματι Neil Phillips, που διευθύνει κατάστημα σάντουιτς στο Ρούτζλεϊ του Σταφορντσάιαρ, ο οποίος συνελήφθη από την αστυνομία στις 10 Δεκεμβρίου στο σπίτι του, τρεις βδομάδες μετά τη διάπραξη του εγκλήματος. Το έγκλημα; Σύγκρινε την αργή διακοπή της λειτουργίας του υπολογιστή του με τη μακρά νοσηλεία του Νέλσον Μαντέλα. Είπε ότι ο υπολογιστής του αργεί τόσο πολύ να κλείσει, ώστε τον ονόμασε Νέλσον Μαντέλα. Αυτό ήταν αρκετό για να συλληφθεί, να του παρθούν αποτυπώματα και δείγματα dna, να μείνει κρατούμενος για 8 ώρες κι έπειτ ανα αφεθεί ελεύθερος λόγω ανεπαρκών στοιχείων για ποινική δίωξη. Φανταστείτε τι θα περνούσε αν έβρισκαν υποτιθέμενο ύποπτο υλικό στον υπολογιστή του!

    Υπαίτιος για τη σύλληψη ήταν ένας τοπικός σύμβουλος του κόμματος των φιλελευθέρων του συνασπισμού του Τιμ Τζόουνς, ο οποίος παραπονέθηκε στην αστυνομία για το αστείο.

    Εντάξει, είμαστε αντιρατσιστές, αλλά δε βάζουμε μέσα όποιον κάνει πλάκα. Με την ίδια λογική, όλα αυτά τα ρατσιστικά ανέκδοτα που κυκλοφορούν, και τα λένε συχνά και Μαύροι μεταξύ τους, είναι ανάρμοστα. Τελικά οι φιλελεύθεροι καταλήγουν στις πρακτικές των μισητών αντιπάλων τους. Σε τι θα διαφέρουν στο μέλλον άραγε απ’αυτούς; Μάλλον μόνο στο όνομα.

    Η Βρετανία είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση στο θέμα του ρατσισμού. Επειδή έχει βεβαρυμένο ιστορικο από την εποχή που κατέσφαξε και καταλήστεψε όλον τον κόσμο με την αυτοκρατορία της, προσπαθεί τώρα να διορθώσει τα αδιόρθωτα εφαρμόζοντας υποτίθεται αντιρατσιστική πολιτική. Μετανάστες από χώρες τις κοινοπολιτείας γίνονται εύκολα δεκτοί, και κάθε υπόνοια ρατσιστικού λόγου καταδικάζεται. Τους έχουν δημιουργήσει κλίμα συλλογικής ενοχής, τιμωρία που φαίνεται να τους αρμόζει, αλλά στην πραγματικότητα οι σημερινοί Βρετανοί δεν έχουν άμεση σχέση με τα εγκλήματα του παρελθόντος – όχι ότι δε θα μπορούσαν να τα ξανακάνουν – και δε θά’πρεπε να αντιμετωπίζονται ως μόνιμα ένοχοι από το ίδιο τους το κράτος. Εκεί λοιπόν έστω και η παραμικρή αναφορά στον καθημερινό λόγο που θα μπορούσε να θεωρηθεί προσβλητική προς άτομα άλλων εθνοτήτων κατακρίνεται. Θυμάμαι ένα περιστατικό που μου διηγήθηκε η μητέρα μου, όταν ταξίδεψε πέρυσι στο Λονδίνο, οπότε είπε για πλάκα σ’έναν ταξιτζή για τους πολλούς Μαύρους κι αυτός κόντεψε να την βγάλει απ’το ταξί. Δεν ήθελε να τους υποτιμήσει, απλώς παραξενεύτηκε από το μεγάλο αριθμό των μεταναστών. Μην ανησυχείται όμως, θά’ρθουν και στην Ελλάδα αυτά.

    Από:
    εδώ

    ΜΟΝΟΜΑΧΙΕΣ

    ΑΘΗΝΑΙΟΓΡΑΦΟΣ Τίμος Μωραϊτίνης αποδίδει το έθιμο στο ρομαντικό πνεύμα που διέκρινε την εποχή και επισημαίνει ότι η συμμετοχή σε μια μονομαχία αποτελούσε τίτλο τιμής για τον συμμετέχοντα:

    «…Αλλά ιπποτισμός χωρίς κινδύνους και χωρίς επίδειξιν γενναιότητος δεν ήτο δυνατόν να εννοηθή. Ο ιππότης έπρεπε να έχη τουλάχιστον μίαν μονομαχίαν ή έστω και μιαν πρόσκλησιν που κατέληξεν αδόξως εις συμβιβασμόν με τον αντίπαλον».

    Οι αφορμές για πρόσκληση σε μονομαχία δεν χρειαζόταν να είναι σπουδαίες. Οι Αθηναίοι μπορούσαν να μονομαχήσουν ακόμη και για ψύλλου πήδημα. Ένα παρεξηγημένο βλέμμα, μία αδέξια έκφραση αρκούσαν κάποτε για να οδηγήσουν τους Αθηναίους στο «πεδίο της τιμής», όπου ο θιγείς επιζητούσε «να λάβει ικανοποίηση».

    Ο εκδότης της εφημερίδας «Ακρόπολις» Βλάσσης Γαβριηλίδης σχολίαζε σχετικά: «Έτσι όπως κατήντησε το θέατρον του Φαλήρου, καλύτερα να πέφτης από την εξέδρα του χωρίς να ξέρης κολύμπι παρά να πηγαίνης εκεί χωρίς να ξέρης να μονομαχής!».

    Αν οι Αθηναίοι επεδείκνυαν τόση έφεση προς τις μονομαχίες όταν ήταν νηφάλιοι, μπορεί κανείς να φανταστεί ότι η κατανάλωση οινοπνεύματος θα ενίσχυε αυτή την έφεση. Ο Μωραϊτίνης αναφέρει μια σχετική περίπτωση που αφορά ένα κέντρο διασκέδασης στην Κηφισιά:

    «Η τσιγγάνικη ορχήστρα του Ράντο Τσολάκ τραβούσε πάρα πολύ κόσμο και ιδίως τους οπαδούς του πιοτού, που τόσο τους γοήτευε το δοξάρι του Τσολάκ. Όπως ήταν όμως φυσικό, το πιοτό και τα παθητικά βιολιά άναβαν τα αίματα. Κι έτσι το πάρκο, κάπου-κάπου μετεβάλλετο σε θέατρο ζωηρών επεισοδίων που τελείωναν σε μονομαχίες».

    Ο ίδιος πάντα συγγραφέας γράφει για την ασήμαντότητα των κινήτρων που μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια μονομαχία:

    «…Ένα επεισόδιον δεν ήταν δύσκολο να ευρεθή για να δοθή αφορμή μιας συναντήσεως εις το πεδίον της τιμής. Όπλα και μάρτυρες υπήρχαν πάντοτε. Εκείνο που έλειπε ήταν ο αντίπαλος. Κάποτε ο ιππότης συναντούσε τυχαίως στο δρόμο τον αλλοίθωρο που τον στραβοκύτταζε. Αυτό ήταν μία αφορμή.

    ― Γιατί με κυττάξατε, κύριε;

    ― Δεν σας κύτταξα, κύριε.

    ― Σας λέγω ότι με κυττάξατε.

    ― Σας είπα, δεν σας κύτταξα.

    ― Πολύ καλά.

    »Την επομένην ο αλλοιθωρίζων άνθρωπος, που δεν εκύτταξε, εδέχετο δύο μάρτυρες και ωδηγείτο εις το πεδίον της τιμής, όπου, συμφώνως με τας οδηγίας του Ταβερνιέ, εδέχετο μίαν σφαίραν εις το κρανίον. Κι έτσι έκλεινε τα μάτια και δεν εκύτταζε πλέον».

    Ο έρωτας ήταν μια από τις αιτίες που οδηγούσαν συχνά σε μονομαχίες. Ένας από τους ήρωες του θεατρικού έργου «Υπαίθριοι Αθήναι» δηλώνει αρειμάνια και ερωτόπληκτα:

    «Ναι το αίμα μου θα χύσω

    και για σε θα χτυπηθώ

    κι αν τυχόν και ξεψυχήσω

    σένανε θα θυμηθώ.

    Θα μονομαχήσω φως μου

    διά σε θα χτυπηθώ

    διά σε το φως του κόσμου

    διά σε θα στερηθώ ».

    Η ειδησεογραφία των εφημερίδων της εποχής επιβεβαιώνει ότι η προσφυγή στα όπλα ως μέσο επίλυσης και των μικρότερων διαφορών ήταν εξαιρετικά ευχερής. Ένα παράδειγμα προσφέρει η «Εφημερίς» της 21ης Ιανουαρίου 1896, αναφερόμενη σε λογομαχία δύο κατά συνθήκην σοβαρών προσώπων, η οποία απέληξε σε πρόσκληση σε μονομαχία: «Επεισόδιον λυπηρόν συνέβη χθες την μεσημβρίαν μεταξύ του αρχιάτρου του πολεμικού ναυτικού και τινος ιατρού του αυτού σώματος. Ενώ ούτοι εκάθηντο μετ’ άλλων πολιτών εν τω παρά τη Β. αποβάθρα καφενείω του Δ. Αλεξανδροπούλου και συνωμίλουν, ανεφύει μεταξύ των ζωηρά έρις, ην ηκολούθησαν βαρείαι φράσεις, αίτινες θα είχον δυσάρεστα αποτελέσματα, αν οι παρακαθήμενοι εν τω καφενείω δεν προελάμβανον να επέμβουν.

    Εν τούτοις το επεισόδιον δεν περιωρίσθη έως εδώ, διότι καθά εμάθομεν ο κ. αρχίατρος απέστειλε τους μάρτυράς του, όπως ζητήσωσιν ικανοποίησιν παρά του αντιπάλου του».

    Την ασημαντότητα των κινήτρων που οδηγούσαν σε μονομαχίες σατιρίζει και ο Σουρής, χωρίς ωστόσο να συμμερίζεται την απαισιόδοξη πρόβλεψη του Μωραϊτίνη σχετικά με την έκβασή τους. Έγραφε λοιπόν ο Σουρής στο Ημερολόγιο του Σκόκου, του έτους 1893:

    «Εικών μονομαχίας εν Ελλάδι που την ακούν και φρίττουν κι από τον Άδη

    ―Το ξεύρεις πως μ’ επρόσβαλες;

    ―εγώ; δεν το γνωρίζω.

    ―Αυτό που σου λε ’γω και σε διασπαθίζω.

    Σου λέγω πως μ’ επρόσβαλες, γραπτώς και διά ζώσης,

    κ’ ευθύς ικανοποίησιν οφείλεις να μου δώσης.

    ―Αφού το απαιτείς λοιπόν αντίρρησιν δεν έχω

    Κ’ εις το πεδίον της τιμής με το ρεβόλβερ τρέχω.

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    Εντός αγρού ευρίσκονται κι οι δύο ερημοτά του

    και πρόκειται να κτυπηθούν φρικτά μέχρι θανάτου.

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . ..

    Τραβά ο ένας και περνά η σφαίρα απ’ τη μέση,

    τραβά ο άλλος και περνά η σφαίρα απ’ την άκρη…

    κι’ αφού κανένας δεν μπορεί νεκρός ’ς τη γη να πέση

    σφικταγκαλιάζονται κι οι δυο και χύνουν μαύρο δάκρυ.

    Και γίνονται αχώριστοι και πάλι σαν πρωτύτερα.

    Και είμαστε κι’ εμείς καλά κι εκείνοι πιο καλύ-

    τερα».

    Την ίδια σκωπτική στάση έναντι των προθέσεων των μονομαχούντων είχε επιδείξει ο Σουρής και στον πρωιμότερο (1884) διάλογό του «Το Επιτήδευμα και το Δρομοκαΐτειο», όπου οι ήρωές του Φασουλής και Περικλέτος σχολιάζουν:

    «ΠΕΡΙΚΛΕΤΟΣ

    Αλήθεια τι ακούγεται για τις μονομαχίες;

    ΦΑΣΟΥΛΗΣ

    Τι να σου πω βρε Περικλή, πολλές επιδημίες!

    Και μήπως είναι μόνο μια, θαρρείς, μονομαχία;

    εδώ, μωρέ, θα κτυπηθή η πυροβολαρχία,

    θα κτυπηθή το πεζικό, το ιππικό οι ναύτες,

    οι σκαπανείς, οι έμποροι, οι φοιτηταί,

    οι ράφτες.

    ΠΕΡΙΚΛΕΤΟΣ

    Μα πες μου έγινε καμμιά πραγματική ως τώρα;

    ΦΑΣΟΥΛΗΣ

    Και μήπως δεν ακούονται πέντ’ έξη κάθε ώρα;

    ΠΕΡΙΚΛΕΤΟΣ

    Τότε λοιπόν θα γέμισαν από νεκρούς οι δρόμοι.

    Σαν πόσοι εσκοτώθηκαν;

    ΦΑΣΟΥΛΗΣ

    Θαρρώ, κανείς ακόμη.

    ΠΕΡΙΚΛΕΤΟΣ

    Αμ’ τότε τι χρειάζεται η τόση ιστορία;

    ΦΑΣΟΥΛΗΣ

    Να’ έτσι για να γίνεται ολίγη φασαρία».

    Ο «Ραμπαγάς», από την πλευρά του (φύλλο της 20ής Ιουλίου 1886) επεσήμαινε στο ίδιο μοτίβο: «Πάντοτε είναι βέβαιός τις εκ των προτέρων ότι αμφότεροι οι αντίπαλοι θα φάγωσι μετά τον ανώδυνον συριγμόν δύο σφαιρών, την μακαρονάδα των με τους μάρτυράς των.

    »Μονομαχία θα πη, αφού την θέλετε, κύριοι, να σταθείτε ο εις απέναντι του άλλου πέντε βήματα και πυροβολήσητε ταυτοχρόνως εις το πρόσταγμα, εν, δύο, τρία! Ή να κτυπηθείτε με ξίφος, ότε αφεύκτως εις των δύο θα αιματωθή βεβαίως, αν και μας διηγήθησαν τοιαύτην μίαν μονομαχίαν καθ’ ην οι ξιφομαχούντες ήσαν τόσον αδέξιοι, ώστε έλαβον περισσοτέραν ανάγκην του ράπτου παρά του χειρουργού, διότι επληγώθησαν, αλλά μόνον εις τα υποκάμισα».

    Αν η σάτιρα διογκώνει την πραγματικότητα, συχνά η πραγματικότητα έφτανε στα όρια του γελοίου στην περίπτωση των αθηναϊκών μονομαχιών. Μια τέτοια περίπτωση, στην οποία η μοναδική απώλεια υπήρξε ένα… κουμπί αναφέρεται στην «Παλιγγενεσία» της 20ής Ιανουαρίου 1894: «Χθες περί ώραν 2 μ.μ. εν τω πολυγώνω του πυροβολικού έλαβε χώραν η ένεκα του μεταξύ των ιλάρχων κ. Τριγγέτα και Μεταξά λαβόντος χώραν επεισοδίου προκληθείσα μονομαχία. Κατά ταύτην γενομένην από αποστάσεως 25 βημάτων και ενώπιον των κ.κ. Κ. Σμόλενιτς, αντισυνταγματάρχου του πυροβολικού και Ιφ. Κοκκίδου, αντισυνταγματάρχου του μηχανικού, παραστάντων ως μαρτύρων του πρώτου και των κ.κ. Αργυρόπουλου και Βακάλογλου, ταγματαρχών του πυροβολικού και του ιατρού κ. Βελλίνη, η σφαίρα του κ. Τριγγέτα απέκοψε το κατά την οσφύν κομβίον της περισκελίδος του κ. Μεταξά, μεθ’ ο, τη παρεμβάσει των μαρτύρων εθεωρήθη λήξασα η μονομαχία».

    Πάντως, πέραν από τη σκωπτική διάθεση των ευθυμογράφων, η αναίμακτη απόληξη των αθηναϊκών μονομαχιών εθεωρείτο στην πραγματικότητα ως ικανοποιητική, αφού σε αντίθετη περίπτωση η μικρή αθηναϊκή κοινωνία της εποχής θα θρηνούσε πολυάριθμους νεκρούς και τραυματίες. Διερμηνεύοντας αυτή την ανακούφιση, η «Εφημερίς» (φύλλο της 3ης Φεβρουαρίου 1896) εκτιμούσε ότι οι μονομαχίες καταλήγουν «πολύ σωστά και ανθρώπινα εις γεύματα και γλέντια».

    Ως τόπος διεξαγωγής της μονομαχίας επελέγετο συνήθως κάποιος ανοικτός χώρος στα ακατοίκητα περίχωρα της πόλης.

    Στις 31 Ιανουαρίου 1896 η «Εφημερίς» περιέγραφε μια μονομαχία που είχε διεξαχθεί την προηγουμένη στο Δαφνί: «Μονομαχία έλαβε χώραν χθες μ.μ. εις το Δαφνί μεταξύ του πρώην εισαγγελέως κ. Αχιλ. Τσιμπουράκη και του ανθυπολοχαγού κ. Συνωκίδη. Οι αντίπαλοι αντήλλαξαν μιαν μόνον βολήν άνευ αποτελέσματος. Μάρτυρες μεν του πρώτου παρίσταντο οι κ.κ. Ψύλλας, βουλευτής, και Τριγγέτας, ταγματάρχης, του δε δευτέρου οι αξιωματικοί κ.κ. Γκιταράκης και Βασιλάκος. Αίτιον υπήρξεν η υπό του ανθυπολοχαγού επίθεσις κατά του κ. Τσιμπουράκη επειδή ο τελευταίος, άλλοτε εισαγγελεύς ων, είχε καταδιώξει τον πρώτον».

    Το Φάληρο ήταν ένας άλλος, προσφερόμενος για μονομαχίες χώρος. Η «Παλιγγενεσία» της 14ης Ιανουαρίου 1894 αναφέρεται σε μια μονομαχία που είχε διεξαχθεί σ’ αυτό: «Χθες περί ώραν 3 μ.μ. εν τω Φαληρικώ πεδίω έλαβε χώραν μονομαχία διά πιστολίου μεταξύ του Γάστωνος Πονς, υιού του γραμματέως του γαλλικού προξενείου και του εκ Πειραιώς κ. Ιωάννη Βατίστα, διδάκτορος τα νομικά, καθ’ ην επληγώθη σοβαρώς κατά την δεξιάν κνήμην ο πρώτος».

    Όπως φαίνεται από τη συχνότητα της εμφάνισής του στη σχετική ειδησεογραφία, το Γουδί ήταν ο προσφιλέστερος τόπος των επίδοξων μονομάχων. Στις 3 Φεβρουαρίου 1896, η «Εφημερίς» περιέγραφε μονομαχία που είχε διεξαχθεί στην εν λόγω τοποθεσία:

    «Μονομαχία εγένετο χθες μ.μ. μεταξύ του αξιωματικού του Β. Ναυτικού κ. Αντωνόπουλου και του ακολούθου παρά τω υπουργείω των Εξωτερικών κ. Καυταντζόγλου ένεκεν επεισοδίου τινός συμβάντος εν χορώ. Αμφότεροι συνηντήθησαν εις την θέσιν Γουδί, εκτυπήθησαν δε διά ξίφους.

    Ο πρώτος υπέστη ελαφρότατον τραυματισμόν εις την δεξιάν χείραν και ούτως η μονομαχία έληξεν». Το «Άστυ» της ίδιας ημερομηνίας φέρει τον Αντωνόπουλο ως Αντωνιάδη και ως μάρτυρες του τελευταίου τους Βάσσο και Τυπάλδο και του Καυταντζόγλου τους Ρώμα και Μπούμπουλη. Στο Γουδί μονομάχησαν στις 31 Αυγούστου του 1895 ο ανθυπολοχαγός πυροβολικού Στ. Δελλαπόρτας και ο Θεόδ. Λάσκαρης με μάρτυρες τρεις υπολοχαγούς και έναν ανθυπολοχαγό. Ενώ στην ίδια τοποθεσία και στις 30 Ιουνίου 1895 οι βουλευτές Σμόλενιτς και Βασιλειάδης «αντήλλαξαν μίαν σφαίραν από απόστασιν 20 βημάτων άνευ αποτελέσματος».

    Όταν το όπλο της μονομαχίας δεν ήταν το περίστροφο, αλλά το ξίφος, η τελευταία μπορούσε να διεξαχθεί και σε κλειστούς χώρους. Το «Άστυ» της 9ης Φεβρουαρίου 1896 αναφέρεται σε μια μονομαχία που διεξήχθη σε αίθουσα ξιφασκίας: «Χθες περί την μεσημβρίαν έλαβε χώραν μονομαχία εν τω οπλασκητηρίω του καθηγητού της ξιφασκίας κ. Όθ. Ηλιοπούλου μεταξύ δύο σημαιοφόρων του Βασ. Ναυτικού. Αποτέλεσμα της μονομαχίας υπήρξεν ο ακίνδυνος τραυματισμός του ενός εις το μετακάρπιον της δεξιάς χειρός. Κατά πιστοποίησιν του παραστάντος ιατρού κ. Κατζουράκη, ο κτυπηθείς ήτο ανίκανος να εξακολουθήση την περαιτέρω μονομαχίαν». Η «Εφημερίς» της ίδιας ημερομηνίας αναφέρει ότι μάρτυρες των μονομαχησάντων ήταν οι ανθυποπλοίαρχοι Πινότης και Δουρούτης για τον ένα και Τσιριμπίκος και Ρατζηκότσικας για τον άλλο και οι «Καιροί» προσθέτουν ότι «η πάλη διεξήχθη μετά γενναιότητος και δεξιότητος».

    Η μονομαχία ήταν σχεδόν αποκλειστικό προνόμιο των στρατιωτικών και των ευρωπαϊζουσών ανώτερων κοινωνικών τάξεων. Αξιωματικοί, βουλευτές, πολιτευτές προσέφευγαν αφειδώς στα όπλα χάριν της τιμής.

    Ακόμη και μια πολιτική αντιπαράθεση στο κοινοβούλιο μπορούσε να γίνει αφορμή πρόσκλησης σε μονομαχία, όπως διαπιστώνουμε από την ακόλουθη είδηση που δημοσίευσε η «Ακρόπολις» στις 17 Φεβρουαρίου 1896: «Μονομαχία μεταξύ του Δημάρχου κ. Δ. Καλλιφρονά και του βουλευτού κ. Μαύρου πρόκειται να γίνει συνεπεία επεισοδίου εν τη Βουλή. Του βουλευτού υπαινιχθέντος εις την προχθεσινήν συνεδρίασιν τον δήμαρχον, ο δεύτερος θεωρήσας τους υπαινιγμούς ως ύβριν προσωπικήν απέστειλεν ως μάρτυράς του τους κ.κ. Μαστραπάν και Στάικον».

    Η περίπτωση πάντως του Ψυχάρη, ο οποίος κάλεσε σε μονομαχία τον καθηγητή της γλωσσολογίας Χατζηδάκι με αιτία τις διαφορετικές απόψεις τους για το γλωσσικό ζήτημα, είναι μάλλον πέραν των ορίων της φαντασίας του σύγχρονου αναγνώστη.

    Κάποτε και οι λαϊκές τάξεις, εμπνεόμενες φαίνεται από τον οίστρο της αριστοκρατίας, προσέφευγαν στη μονομαχία ως μέσο επίλυσης των διαφορών τους. Στον Τύπο της εποχής αλιεύουμε μια ανάλογη περίπτωση που αγγίζει τα όρια της μυθιστορίας:

    «Δράμα εν τη θαλάσση. Ο Επαμ. Μηλιώτης κρεωπόλης και ο Αλ. Μωραΐτης, λεμβούχος, διέκειντο εν θανασίμω προς αλλήλους εχθρότητι διά λόγους τιμής. Προ τριών ημερών συναντηθέντες μετά προηγουμένην συνεννόησιν απεφάσισαν να μονομαχήσωσι κατά παράδοξον και πρωτοφανή όλως τρόπον. Απεφάσισαν δηλονότι να εισέλθωσι εν τη λέμβω και αφ’ ου αναχθώσιν εις το πέλαγος να παλαίσωσιν εν τη λέμβω μέχρις ου ο εις εκ των δύο κατορθώση και πνίξη τον αντίπαλόν του. Ο μεν λεμβούχος επερείδετο εις την εμπειρίαν του εις τα της θαλάσσης ο δε κρεωπόλης εις την σωματικήν του ανδρείαν.

    »Όταν ήλθεν η κρίσιμος στιγμή οι μονομάχοι ευρέθησαν εις μακράν της παραλίας απόστασιν και αφού εξεδύθησαν τα ενδύματά των ήρξαντο της πάλης ήτις διήρκεσεν εφ’ ικανήν ώραν, αποτέλεσμα δε αυτής υπήρξεν ο πνιγμός αμφοτέρων προελθών εκ της ανατροπής της λέμβου».

    Ως έχουσα να κάνει με την τιμή αλλά και τη σωματική ακεραιότητα των συμμετεχόντων, η μονομαχία εθεωρείτο κάτι πολύ σοβαρό και η διεξαγωγή της δεν μπορούσε να αφεθεί στην τύχη. Αντίθετα, μάλιστα, όφειλε να διεξαχθεί με βάση ένα αυστηρά καθορισμένο τυπικό, το οποίο την καθιστούσε οιονεί ιεροτελεστία. Το τυπικό, αλλά και τη φιλοσοφία της μονομαχίας εξέθεταν ποικίλα εγχειρίδια.

    Το υπό τον τίτλο «Κώδιξ Μονομαχίας» του απότακτου αξιωματικού του Οικονομικού Σωκράτη Χαλκιόπουλου φαίνεται ότι υπήρξε αρκετά δημοφιλές ώστε να σημειώσει «τη επιμόνω απαιτήσει» του αναγνωστικού κοινού και δεύτερη «βελτιωμένη» έκδοση «εν Πειραιεί» το 1901 (αγνοούμε τον χρόνο και τον τόπο της πρώτης έκδοσης).

    Το εγχειρίδιο του Χαλκιόπουλου είναι μια μεθοδική μονογραφία χωρισμένη σε τρία μέρη απαρτιζόμενα από 14 κεφάλαια εκ 227 συνολικά άρθρων. Αρχικά ο συγγραφέας αιτιολογεί το έθιμο της μονομαχίας συνδέοντάς το με ανάλογα έθιμα από την αρχαία ελληνική ιστορία και επικαλούμενος παραδείγματα όπως οι μονομαχίες του Ετεοκλή με τον Πολυνείκη, του Αίαντα με τον Έκτορα, και των τριακόσιων Αργείων κατά τριακοσίων Λακεδαιμονίων στη Θηρέα.

    Προς επίρρωση της θέσης του ως προς το δικαιολογημένο της μονομαχίας ο Χαλκιόπουλος παραθέτει τις απόψεις του νομικού Κωνσταντίνου Ν. Κωστή, όπως εκτίθενται στο έργο του τελευταίου «Ερμηνεία του εν Ελλάδι ισχύοντος Ποινικού Νόμου» (τόμος Β’ σελ. 31):

    «Η μονομαχία ούτε υπό την έποψιν του δικαίου, ούτε υπό την έποψιν της ηθικής δικαιολογείται, αλλ’ όμως βέβαιον είναι ότι οι υπάρχοντες θεσμοί εισίν εν πολλαίς περιπτώσεσιν ανεπαρκείς προς ικανοποίησιν της προσβληθείσης τιμής. Η τιμή, κατά τας επικρατούσας εν τοις καθ’ ημάς χρόνοις δοξασίας, βάσιν έχει ουχί πολιτικήν, αλλά κοινωνικήν ιδέαν, ούσα το απεικόνισμα της ηθικής αξίας εκάστου εν τη συνειδήσει των συμπολιτών αυτού και η αναγνώρισις αυτής παρά των ομοίων του, ώστε οσάκις συμβή προσβολή της τιμής μόνος αρμόδιος δικαστής είναι η κοινή συνείδησις και η κοινή περί αυτής κρίσις. Η διά της δικαστικής οδού διδομένη ικανοποίησις είναι ανεπαρκής διότι η δικαστική απόφασις βεβαιοί μόνον το άδικον της γενομένης προσβολής, ουδόλως όμως δύναται να καταστρέψη την εκ της προσβολής ενδεχομένην να επέλθη αλλοίωσιν εν τη κοινή συνειδήσει.

    Την έλλειψιν ταύτην επιδιώκει ν’ αναπληρώση η διά της μονομαχίας ικανοποίησις, ήτις χρησιμεύει ουχί ως μέσον εκδικήσεως, αλλ’ ως μέσον επανορθώσεως της τιμής αποδεικνύουσα ότι τοσούτον πολύτιμον κτήμα θεωρείται η τιμή, ώστε απέναντι αυτής ο κίνδυνος ή η βεβαιότης του θανάτου εις ουδέν λογίζεται».

    Στην αρχή του κυρίως σώματος του «Κώδικα» προσδιορίζεται η προσβολή (άρθρο 1) και οι διαβαθμίσεις της (άρθρο 2) και διευκρινίζεται ότι «Αντικατάστασις προσβολέως ουδέποτε επιτρέπεται». Σε μονομαχίες απαγορεύεται κατά τον κώδικα η συμμετοχή ανηλίκων (κάτω των 21) με εξαίρεση τους φοιτητές. Αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμη η προσβολή από του βήματος της Βουλής και η προσβολή διά του Τύπου αξιολογούνται ως λόγοι πρόσκλησης σε μονομαχία.

    Στο 22ο άρθρο ο συγγραφέας ορίζει ότι οι μονομαχίες των οποίων αίτιο υπήρξε η δυσφήμηση γυναικών ή η προσβολή της οικογενειακής τιμής του εγκαλούντος καλούνται «μέχρις εσχάτων» και «πρέπει αναγκαίως να καταλήγωσιν αν όχι εις θάνατον, τουλάχιστον μέχρι τελείας εξαντλήσεως ενός των αντιπάλων».

    Ένα δείγμα του ιπποτικού πνεύματος της εποχής μας δίνει το άρθρο 23 του «Κώδικα», σύμφωνα με το οποίο κάθε καθωσπρέπει άντρας είχε την υποχρέωση να υπερασπίζεται την τιμή θιγόμενης γυναίκας: «Η κατά γυναικός μη συνοδευομένης προσβολή είναι ύβρις και περιφρόνησις εκ μέρους του προσβολέως προς πάντα άνθρωπον ευ ηγμένον, ακούσαντα την προσβολήν, και τω τελευταίω τούτω επιβάλλεται να ζητήση ικανοποίησιν και αν ακόμη η προσβληθείσα κυρία έχη οικογένειαν δυναμένην να εκδικήση την προσβολήν».

    Η αποθέωση, πάντως, του καθωσπρεπισμού βρίσκεται στο άρθρο 29 του «Κώδικα», το οποίο επιτάσσει την με άκρα ευγένεια σύνταξη της πρόσκλησης σε μονομαχία. Ο εγκαλών, επιτάσσει το άρθρο, πρέπει να απευθύνει στον εγκαλούμενο «διά των μαρτύρων του πάντοτε έγγραφον πρόσκλησιν συντασσομένην υπό τύπον επιστολής καταληγούσης εις την εν χρήσει παρά τη καλή κοινωνία καθιερωμένην φράσιν: “Δέξασθε παρακαλώ, την διαβεβαίωσιν της προς Υμάς άκρας υπολήψεώς μου”».

    Ο κώδικας τιμής της εποχής απέκλειε ουσιαστικά την εκ μέρους του εγκαλούμενου σε μονομαχία άρνηση, παρά μόνο για λόγους που είχαν σχέση με τον εγκαλούντα (αν ο τελευταίος ήταν υπερήλικας, ασθενής, κατώτερης κοινωνικής τάξης κ.λπ.). Σε κάθε άλλη περίπτωση εκείνος που αρνείτο να προσέλθει στο «πεδίο της τιμής» ήταν καταδικασμένος να αντιμετωπίσει την περιφρόνηση της κοινωνίας: «Ο αρνούμενος μονομαχίαν άνευ λόγου αποβλέποντος τον αντίπαλον αυτού είνε προγεγραμμένος παρά του Κοινωνικού Νόμου και οφείλει πας έντιμος άνθρωπος ν’ αποφεύγη αυτόν». Σε περίπτωση άρνησης του εγκαλούμενου, οι μάρτυρες (δύο τον αριθμό) του εγκαλούντος συνέτασσαν πρωτόκολλο αρνήσεως μονομαχίας ως τεκμήριο του εξευτελισμού του αρνούμενου.

    Πάντως η επιτακτική δεοντολογία των μονομαχιών άφηνε και κάποια περιθώρια συνδιαλλαγής. Ο Χαλκιόπουλος γράφει σχετικά:

    «Διά να ενθαρρύνωμεν μάλιστα τους μάρτυρας εις συνδιαλλαγήν (ικανοποιούσαν τον προσβεβλημένον, μη παραβλάπτουσαν δε και την τιμήν του προσβάλλοντος) παραθέτομεν αυτοίς ενταύθα το αθάνατον του Αλφόνσου Καρ ρητόν: “Δεν φονεύουσιν αι αιχμαί των ξιφών ούτε αι σφαίραι των πιστολίων αλλ’ οι μάρτυρες”, όπερ φρονούμεν επαρκές διά να εννοήσωσι την μεγάλην αυτών ευθύνην απέναντι της Κοινωνίας διά πάσαν μονομαχίαν, όταν μάλιστα αύτη εξ επουσιωδών λόγων αποφασισθείσα καταλήξη και εις αιματοχυσίαν».

    Ο συγγραφέας του «Κώδικος» παίρνει θέση και κατά της υπερβολικής έφεσης προς μονομαχία την οποία επεδείκνυαν οι σύγχρονοί του: «Τασσόμεθα υπέρ του εθίμου της μονομαχίας προκειμένου περί προσβολών βαρειών, μετ’ αικίας και οικογενειακής τιμής και επιβάλλομεν διά την πρώτην χύσιν αίματος εκ μικράς πληγής, διά την δευτέραν εκ σοβαράς και διά την τρίτην θάνατον. Αποκηρύσσομεν τας ένεκα μικρών ή ολίγον σοβαρών λόγων μονομαχίας, τας λόγω επιδείξεως και τας άνευ αποτελέσματος, δι’ ας θεωρούμεν υπευθύνους τους αποφασίζοντας ταύτας αδεξίους μάρτυρας».

    Το άρθρο 82 του «Κώδικα» προβλέπει μία ακόμη ασφαλιστική δικλίδα προς αποφυγή της προσφυγής στη χρήση των όπλων, αναφέροντας ότι, «η αναγνώρισις του λάθους εκ μέρους εκείνου ο οποίος το διέπραξε ουδόλως προσβάλλει την τιμήν του». Σε ανάλογη περίπτωση οι μάρτυρες συνέτασσαν και οι αντίπαλοι συνυπέγραφαν το πρωτόκολλο συνδιαλλαγής.

    Σε άλλο κεφάλαιο ο «Κώδικας» του Χαλκιόπουλου αναφέρεται λεπτομερώς στα όπλα που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για τη μονομαχία. Ιδού π.χ. τι λέει σχετικά με τα ξίφη: «Τα ξίφη δέον να ώσιν: 1. Ομοιοβαρή, 2ον Ισομεγέθη, 3ον Στέρεα και εν καλή καταστάσει, 4ον Αιχμηρά, 5ον Της αυτής ποιότητος, 6ον Ομογενή, 7ον Όχι κοπτερά, 8ον Να μη φέρωσιν οδόντας, 9ον Να μη διαφέρουσι αι λαβαί αυτών, 10ον Να μη διαφέρωσι τα ελάσματα αυτών και 11ον Το κέντρον βαρύτητος αυτών να ευρίσκεται επί του αυτού σημείου αποστάσεως από της λαβής και της αιχμής».

    Μία καθώς πρέπει μονομαχία δεν μπορούσε να διεξαχθεί χωρίς γιατρό «…συνεπιφέροντα τα απολύτως αναγκαία χειρουργικά εργαλεία και τα διά τα τραύματα απαιτούμενα αντισηπτικά φάρμακα, όπως εν ανάγκη παράσχη τοις τραυματισθείσι τας πρώτας της επιστήμης αυτού βοηθείας», όπως αναφέρεται στο υπ’ αρ. 95 άρθρο του «Κώδικα».

    Περαίνοντας το πόνημά του, ο Χαλκιόπουλος συμβούλευε τους υποψήφιους μονομάχους να εκτελέσουν πριν τη μονομαχία γυμναστικές ασκήσεις για προθέρμανση, να κάνουν τη «φυσική ανάγκη» τους και να φορούν «ευρέα ρούχα». Ακόμη και η επιλογή των υποδημάτων εθεωρείτο σημαντική: «…Φέρατε υποδήματα μεταχειρισμένα μετά πελμάτων ευρέων και χαμηλών υποπτερνίων (τακούνια) διά την ευστάθειαν του σώματος…».

    Η συχνότητα των μονομαχιών στην Αθήνα της τελευταίας δεκαετίας του 19ου αιώνα ήταν τέτοια ώστε η διεξαγωγή μιας μονομαχίας δεν εθεωρείτο ως εξαιρετική είδηση και ο Τύπος της εποχής δεν της αφιέρωνε παρά ελάχιστες από τις γραμμές του.

    Η «Εφημερίς» του Δ. Κορομηλά φαίνεται ότι έκανε μια απόπειρα να δώσει πιο ζωντανές περιγραφές των μονομαχιών. Ένα βράδυ, στο σπίτι του Σουρή, ο Κορομηλάς ζήτησε από τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Μιχαήλ Μητσάκη να αναλάβει το σχετικό εγχείρημα.

    Ο Χρήστος Αγγελομάτης γράφει σχετικά με αυτό το επεισόδιο: «Ο Μητσάκης έκαμε το σημείωμα και το υπέβαλε στον ταμία Βάμπαρην, ο οποίος ολίγου δειν έπιπτεν άπνους. Ο Μητσάκης εζητούσε, κατόπιν συνεργασίας με την συντροφιά, ένα κλακ, δύο ζεύγη γάντια, τρία ζεύγη μεταξωτές κάλτσες, πλήρες φράκο, δύο λευκές γραβάτες και τρία πουκάμισα. Και φυσικώ τω λόγω, η σημείωσις ετάφη στο συρτάρι του Βάμπαρη». (Τα Ρωμαντικά Χρόνια, σελ. 374.) Έτσι οι μονομαχίες καταδικάστηκαν να λαθροβιούν στον περιορισμένο χώρο των μονόστηλων των τετρασέλιδων τότε αθηναϊκών εφημερίδων και στα έμμετρα σχόλια των ουκ ολίγων σατιρικών φύλλων της εποχής.

    Αυτές είναι διάφορες παράξενες λέξεις-κλειδιά από χρήστες που έψαχναν στο Διαδίκτυο και κατέληξαν στο ιστολόγιό μου. Οι λέξεις αυτές συνήθως έχουν να κάνουν με σεξ, μαγεία, περίεργες απορίες ή αστεία διατυπωμένες προτάσεις. Αυτήν την φορά κυριαρχούν αυτές με αισχρό ή σεξουαλικό περιεχόμενο, αλλά υπάρχουν και πολλά κουφά, τα οποία δε μπορώ ν’αφήσω ασχολίαστα.

    «ζάμπα με κέρατο και κέλυφος»
    Ζάμπα λέγεται ο φρύνος σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, λέξη σλαβικής προέλευσης. Επομένως ο αναζητητής περιγράφει κάποιο μυθικό ή εξωγήινο ζώο.
    «τα κουνέλια πρέπει να σφάζονται»
    «πουτάνες κατ’οίκον επίσκεψη»
    «πιο κολλαγόνο είναι καλό του ψαριού ή το ζωικό»
    «εγώ μαθαίνω για τα κουνέλια»
    «τρώγεται το κατοικίδιο κουνέλι;»
    «ταΐσματος σπέρματος μαύρη μαγεία βιβλία»
    «πολυκατοικία με πράσινο φυτό κρέμεται»
    Και ελπίζεις πως θα βρεις το μέρος που ψάχνεις μ’αυτήν την περιγραφή; Εναλλακτικά, κάποιος θα μπορούσε να ψάχνει συγκεκριμένο κείμενο που περιέχει αυτό το απόσπασμα, αν και μου φαίνεται απίθανο.
    «του έβαλαν δύσοσμα υγρά στην εξάτμιση»
    «βίντεο του δίνοντας την ιαπωνική μουνί»
    «τερμοκίπιο για αυγά»
    «παχύ έντερο διαφυγή πορδής»
    «θα πεταχτώ από το μπαλκόνι»
    Διφορούμενο. Θα μπορούσε να εννοεί ότι θα πεταχτεί κάτω απ’το μπαλκόνι ή θα πεταχτεί από το μπαλκόνι με την μεταφορική έννοια ότι θά’ρθει βιαστικά από εκεί. Άραγε μέσα απ’όλη την ομάδα όσων έχουν επισκεφθεί το Ιστολόγιο, που δεν είναι και μικρή, έχει αυτοκτονήσει κανείς στην πράξη; Φυσικά δεν υπονοώ ότι το περιεχόμενο του ιστολογίου μου θα μπορούσε να ωθήσει κάποιον στην αυτοκτονία.
    «κουνέλι τι έχει όταν βγάλει αίμα από το στόμα»
    Προφανώς έχει σοβαρο πρόβλημα! Γιατί δεν τρέχουν στον κτηνίατρο και ψάχνουν στις μηχανές αναζήτησης τι θα μπορούσαν νά’χουν τα ζώα τους με τόσο σοβαρά συμπτώματα; Αν το παιδάκι σου άρχιζε ξαφνικά να τρέμει και να μη μιλάει, θα το πήγαινες στα επείγοντα ή θά’ψαχνες στο Ίντερνετ;
    «καλλιέργεια γαρύφαλλω σε σακούλες»
    «τρόπος να απολαύσεις τη μαλακία»
    Γιατί όπως λέει και η παροιμία, αν πετύχει η μαλακία τύφλα νά’χει το γαμήσει.
    «αν ακουμπήσει σπέρμα στο αιδοίο υπάρχει κίνδυνος εγκυμοσύνης»
    Θεωρητικά υπάρχει.
    «μαγεία με σαπούνι και καρφί»
    «καθυστερημένη αγελάδα»
    Ωχ, πιθανό Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ κι εδώ!
    «το κουνέλι έχει καλό κρέας»
    Καλά, τι έγινε και βρίσκω τόσες αναζητήσεις για φάγωμα κουνελιών; Τόσο βαριά έπεσε η κρίση που σκέφτονται να φάνε τα κουνέλια τους;
    «γαμήσια με γυναίκες χήρες βίντεο»
    «μάνες που καυχιούνται για τσουτσούνια των αγοριών τους»
    «καλλωπισμός μουνιού»
    «κουνέλια για παραγωγή γούνας»
    «κάκτος σκάι με έντομα»
    Γνωστός μύθος για κάποιον υποτιθέμενο κάκτο ή άλλο είδος φυτού, ο οποίος σκάει κι από μέσα βγαίνουν εκατομμύρια μυρμήγκια, αράχνες ή άλλα μικροσκοπικά ζωίφια. Δεν ισχύει. Σε ορισμένες αφηγήσεις ο κάκτος φαίνεται από πριν πως είναι κούφιος μέσα με κινούμενα όντα, επειδή δονείται.
    «ζητείται τρανσέξουαλ στο Augsburg”
    «βίντεο που βάζουν κωλόχερα σε λεωφορείο»
    «μπορούν να κάνουν μάγια με τα χύσια»
    «λεμονοκυπάρισσο πώς να το χαλάσω»
    «κουρού όστρακο καθάρισμα»
    «πηδάει την κοπέλα του με ψεύτικο καυλί και την ψωλή του»
    «ψάρια ενυδρείου το κεφάλι μοιάζει με μυαλό»
    «δέντρο ψευδακακία σε μικρή γλάστρα σε μπαλκόνι»
    «Θεσσαλονίκη μασάζ μπουρδέλα»
    Πολλά παράνομα πορνεία βαφτίζονται χώροι μασάζ για κάλυψη.
    «σκληρά γαμήσια αρσενικά βίντεο»
    «κολλαγόνο πόσιμο μαλιά»
    «γαμάνε ναυτικοί στα λιμάνια του εξωτερικού;»
    Καλά, πόσο αφελής θά’πρεπε νά’ταν αυτή που τό’γραψε αυτό;
    «Πού μπορώ να βρω σκύλο να γαμήσει μουνί;»
    «παράλυση μπροστινών άκρων προβάτου»
    Ωχ, άραγε τρομώδης νόσος;
    «ντατούρα αίσθηση δυνάμεις»
    «πώς καταλαβαίνουμε πώς αδιαθετάνε οι θηλυκές σκύλες»
    «Θεός και Τσιγγάνοι»
    «λύσσα κουνέλια»
    «χαράκωμα στο όνειρο»
    «αντρικό ομοίωμα ντούρο»
    «ερωτικές ιστορίες με αφέντρες»
    «πώς μπορείς να κάνεις βουντού»
    «ευνουχισμένος άντρας σε ζώνη αγνότητας»
    Καλά από τέτοια ακραία φετίχ υπάρχουν πολλά.
    «βυζαντινή στάση στο σεξ»
    «porn εγγονός γαμάει τη γιαγιά του»
    «τσιγγάνικες κατάρες»
    “Μερέσα”, που σημαίνει να πεθάνεις. Χρησιμοποιείται ως βρισιά αρκετά συχνά. Άλλες δεν ξέρω.
    «αιμομιξία ψυχολογικά προβλήματα ζωή, θάνατος»
    «γριές με τριχωτά μουνιά να ψάχνουν νεαρούς για σεξ»
    «κυρία κρύβει το μουνί της σε αντρικό κίλο»
    Τι είναι κίλο; Ή ήθελε να γράψει τίποτε άλλο;
    «πώς να κοροΪδέψω έναν παοκ που πίνει ρετσίνα κόκα κόλα»
    Είναι θαύμα πάντως που μπορείς να χρησιμοποιείς τις μηχανές αναζήτησης. Συνήθως τόσο χαμηλής νοημοσύνης άτομα δε μπορούν ν’ανταπεξέλθουν ούτε στο γκουγκλ.
    «σεξ αληθινές ιστορίες παντρεμένες με λεσβίες»
    «αεροσυνοδός πιπώνει»
    «ψωλές σε αντρικά κωλαράκια»
    «η καυλιάρα παπαδιά»
    «νόσος Alzheimer σίτιση από τη μύτη»
    «χιτίνη ερπετά»
    «γυναίκες που τσακώνονται στο ρινγκ και γαμιούνται»
    Τι;
    «ιερέας πέφτει σε αρσενοκοιτία πώς επιτιμάται»
    Νομίζω πως καθαιρείται κατά το Πηδάλιο.
    «ματωμένα αιμοφόρα αγγεία στους όρχεις»
    «βόας τρώει λιοντάρι»
    «ο άντρας μου τρώει πούτσα μπροστά μου»
    «πώς σου ανεβεί η αδρεναλίνη»
    «πορνό ιταλικό τριχωτά μουνάκια»
    «καυλωμένες μαμάδες ψάχνουν μικρά αγόρια»
    «βίντεο δωρεάν γυναίκες να μαλακίζονται και να χύνουν»
    «άσπρα πηκτά υγρά μετά την ωορηξία δηλώνουν μη γονιμοποίηση»
    «γαμήσια με το σκύλο της»
    «απόκρυφα γαμήσια»
    «άλογο γλείφει γυναίκες για γαμήσι»
    «πορνόγερος βίντεο κοπρολαγνεία»
    «φοιτήτριες πρώτο δοκιμάζουν πρωκτικό σεξ»
    «φτιάχνω μόνος μουνάρες Ελληνίδες»
    «τρόποι καλής μαλακίας»
    «πώς σκοτώνει ο σκαραβαίος»
    Ο σκαραβαίος δεν είναι σαρκοφάγο.
    «γέροι πηδάνε πιτσιρίκες φωτογραφίες και βίντεο από ελληνικές ταινίες»
    «ελληνικά γαμήσια και χύσιμο μέσα στο μουνί»
    «ιστορίες σεξ με βιασμό και χύσιμο μέσα στο μουνί»
    «γαμήσια με τρανσέξουαλ»
    «φουσκωμένο μουνί xxx”
    «παρδαλές καπότες»
    «χάμστερ ψυχολογία»
    Έχει την ψυχολογία κάθε μικρού γούνινου θηλαστικού. Φοβάται συνεχώς μην το φάνε, αγαπάει τα παιδάκιατου, τα οποία όμως συχνά του πεθαίνουν χωρίς να μπορεί να τα βοηθήσει, και γενικά ζει μέσα στο φόβο και την ανησυχία. Γι’αυτό θα πρέπει να τό’χουμε σ’ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον, να το αγαπάμε και να μην το τρομάζουμε, για να μας εμπιστευτεί κι αυτό.
    «παππούς ψήνει την ππιτσιρίκα να την γαμήσει»
    «χαζός γεωλόγος θέματα»
    «αφέντρα δουλειές του σπιτιού»
    «γαμήσι με τριχωτή γριά»
    «μέρες πριν το κουνέλι is what language”
    Μάλλον το κομμάτι είναι αντιγραφή από κάποιον που δεν ξέρει ελληνικά, ή από βλάκα.
    “τιμές πορνείων»
    «τι σημαίνει μυγάδες»
    Μιγάδες με ι, όχι υ, δενέχουν σχέση με τις μύγες! Οι απόγονοι γονέων διαφορετικών φυλών. Δεν το θεωρώ τόσο χαζή απορία, γιατί ξέρω πολλούς που νομίζουν ότι οι μιγάδες είναι απλώς αυτοί με μελαμψό δέρμα.
    «μετά από κάκωση στο κεφάλι νευρικότητα αμνησία»
    «όταν στην κατασκήνωση από μια ομάδα έχει διάρροια και μετά το κολλάει ο άλλος έχει να τον πονάει η κοιλιά του πάνω και κάτω κι έχει πρήξιμο»
    Τι;
    «τρόποι θεραπείας από βουντού»
    «ελληνική πόρνη γυναίκα πηδάει άντρας με λάστιχο πουλί»
    «θέλω τεράστιο καυλί»
    «κατουριέμαι και καυλώνω»
    Ομοράσι! Γιαπωνέζικο φετίχ με κατούρημα.
    «βουντού με χελώνες»
    «γερμανικά γαμήσια στην παραλία»
    «είναι αμαρτία να γλείφεις τα γεννητικά όργανα του άντρα σύμφωνα με την ορθοδοξία»
    Καλά, σύμφωνα με την ορθοδοξία οτιδήποτε πέρα από απλό ιεραποστολικό μέσα στο γάμο, και καθαρά για την τεκνοποίηση, είναι αμαρτία, ξεφυλλίστε λίγο το Πηδάλιο και δείτε!
    «ρούχα πούτσα και χορός»
    «την κατούρησα μέσα στον πρωκτό»
    «καυλωμένες 60άρες με οργασμό»
    «εκχύλισμα του Θιβέτ, μυρίζει το στόμα»
    “μουνί με γεύση φράουλα»
    «φώτο μουνιά με έρπη»
    «ξόρκι για να εξαφανίσω την τράπουλα»
    «ανώμαλο βίντεο γαμάω την πεθερά μου στο σπίτι της»
    «γιατροσόφια για την αποβολή του χασίς από τον οργανισμό»
    «τι χρώμα είναι η πούτσα όταν καυλώνει»
    «θάμνος που τραβάει τον άνθρωπο στην Αφρική»
    Μύθος είναι αυτό, κανονικά τέτοιο φυτο δεν υπάρχει.
    «ψάχνω αφέντρα να με γαμάει»
    “τα πιο φθινά χάμστερ»
    «βρωμάει ο κορμός του δέντρου»
    «μας βλέπουν τα κουνέλια»
    «ιστορίες γκέι πατέρας γαμάει τον γιο»
    «μουνάκια καύλα σέξι Καναδά»
    «καρύδια Νέας Γουινέας φυτό φροντίδα»
    «ελαιοτριβεία μεγάλα βυζιά»
    “παίρνω πόσιμο κολλαγόνο γιατί πονά»
    Μύθος είναι, το κολλαγόνο δε βοηθά σε τίποτα.
    «μικρό. κινέζικο. πιπίνι. γαμιέται»
    «η μεγαλύτερη κλανιά ιπποπόταμου σε zoo”
    «όνειρο με γυρίνους»
    «σε περιμένω παντού»
    «σκαθάρι φοιτήτριες γαμιούνται βίντεο»
    «ζώο που γεννούσε αυγά αλλά θήλαζε τα μικρά του»
    Ακόμα υπάρχουν ελάχιστα τέτοια θηλαστικά.
    «για να ξεκινήσει ένας μανάβης περιπλανόμενος τι χαρτιά χρειάζεται»
    Καλά, ως τώρα απ’τις πιο αστείες αναζητήσεις που έχω διαβάσει!
    «γιατί η χελώνα ξηράς μου κοιμάται συνέχεια;»
    Με την πτώση της θερμοκρασίας πέφτει και ο μεταβολισμός των ερπετών.
    «γιος γαμάει μπαμπά»
    «της τον έσπασα τον παρθενικό υμένα»
    «Μετατρόν στύση»
    «ένα σκαθάρι με δαγκάνες μαύρο και πολλά πόδια»
    Πάνω από έξι πόδια δε γίνεται να έχει. Συχνά όμως ο φόβος παραμορφώνει τα πράγματα, όπως τα φίδια, που πολλοί τα βλέπουν πολύ μεγαλύτερα απ’ό,τι είναι στην πραγματικότητα.
    «κάκτοι δηλητήριο αυξάνει thc κάνναβης»
    «μουνιά παχύσαρκα»
    «η γέννα της Λίμπο»
    Ωχ, ξέρουν τη Λίμπο την κουνελίτσα μου!
    «η πόσθη μου κρεμάστηκε φόρουμ»
    Πάνε κάνε περιτομή!
    «γυναικεία υπανάπτυκτα αρχίδια»
    Μύθος κι αυτό, οι ωοθήκες είναι το αντίστοιχο των όρχεων στις γυναίκες, που αναπτύσσονται εμβρυικά απ’τον ίδιο πρόδρομο.
    «τρόπος να μετριάσω τη χαρμάνα από την ηρωίνη»
    «δωδεκάχρονες γυμνές»
    «youtube βάτραχος πίπα»
    Όσο παράξενο κι αν ακούγεται, το γένος βατράχων Pipa υπάρχει.

    Ενώ λοιπόν τον προηγούμενο καιρό τεμπέλιαζα – εντάξει, ξέρω πως είναι κακό αυτό – και δεν είχα τη διάθεση να γράψω μεγάλο άρθρο για κάποιον λόγο, τώρα ο χρόνος μου έχει περιοριστεί απότομα, επειδή παρακολουθώ το ιεκ τηλεφωνικής, κι ενώ θέλω να γράψω, δε μπορώ. Στο ιεκ αυτό αποφάσισα να μπω, επειδή η γνώση αυτού του επαγγέλματος ίσως αποδειχθεί σημαντική στο μέλλον, π.χ. αν δε μπορώ να βρω εύκολα δουλειά αλλού, αν κι αμφιβάλλω πως θα υπάρχουν πολλές θέσεις για τηλεφωνιτές τότε, εφόσον οι περισσότερες εταιρείες ή ιδρύματα τους αντικαθιστούν με ηλεκτρονικούς. Αυτό το άβολο απογευματινό εξάωρο, που την Πέμπτη είναι εφτάωρο, στις καθημερινές, εκτός του ότι με εμποδίζει να κάνω τις πρότερές μου δραστηριότητες, όπως να παρακολουθώ μαθήματα στο πανεπιστήμιο ή να γυμνάζομαι, είναι ακόμα στο μεγαλύτερο μέρος του άχρηστο για μένα, αφού πολλά απ’τα μαθήματα, όπως υπολογιστές, μπρέιλ ή αγγλικά δεν τα χρειάζομαι. Ευτυχώς υπάρχει η δυνατότητα απαλλαγής απ’αυτά τα μαθήματα με τα ανάλογα πιστοποιητικά, την οποία θα πρέπει να κάνω σύντομα. Εάν το αίτημά μου εγκριθεί απ’τη διεύθυνση, τότε θά’χω πολύ λιγότερες ώρες.

    Το χρόνο που απομένει συνήθως δεν τον περνάω στο ιστολόγιο. Παρόλο που κανονικά μπορώ να γράψω άρθρο, έχω την εντύπωση πως ο χρόνος δε μου φτάνει και τελικά δεν ενεργώ, αν και μικρά άρθρα θα μπορούσα να γράψω. Όσον αφορά όμως τα μεγάλα, εδώ έχουμε πρόβλημα. Θέλω να γράψω για παράδειγμα μια αναφορά για το ταξίδι μου στη Βαρκελόνη μεταξύ 21 και 25 Οκτωβρίου, η οποία, εκτός από αρκετό χρόνο για τη συγγραφή της, θέλει κι αρκετή σκέψη για τη σύνταξή της. Αυτό για να το κάνω καλά χρειάζομαι αρκετές ώρες, γιατί αλιώς, αν το σπάω σε μικρά κομμάτια κάθε μέρα, θα χάνω τον ηρμό μου. Επίσης έχω κάποια αποθηκευμένα προσχεδιακά άρθρα, τα οποία θέλουν διορθώσεις κι έπιτα δημοσίευση. Το μόνο άρθρο που έγραψα αυτό το διάστημα ήταν μια πλήρης αναδιατύπωση ενός
    παλαιότερου άρθρου
    για την ιστοσελίδα fridge.gr, μια σελίδα που παρακολουθώ ανελλειπώς, για την οποία δεν ήξερα και τόσα πολλά τότε που έγραψα το άρθρο, γι’αυτό έπρεπε να το ξαναγράψω απ’την αρχή.

    Παρόλα αυτά εξακολουθώ να παρακολουθώ και ν’απαντώ στα σχόλια, όπως και να μαζεύω παράξενες λέξεις κλειδιά για την επόμενη τέτοια δημοσίευση. Επίσης θα πρέπει ν’αναδιοργανώσω ορισμένες κατηγορίες, όπως για παράδειγμα αυτήν της θρησκείας την οποία πρέπει να διασπάσω, ή αυτήν της αρχαιότητας την οποία θα πρέπει να επεκτείνω ώστε να υπάρχει κατηγορία που να καλύπτει τους αμερικανικούς πολιτισμούς. Αυτά ίσως τα ξεκινήσω από σήμερα.

    Τέλος έχω ν’ανακοινώσω με μεγάλη μου χαρά πως η επισκεψιμότητα ανεβαίνει. Το απόλυτο ρεκόρ ήταν στις 6 Οκτωβρίου, με 1.203 προβολές!

    Έμαθα ότι οι ισπανόφωνοι του Μεξικού, όταν θέλουν να πούνε φιλαράκια, παρέα κλπ λένε «κουάτες», ισπ. «cuates”. Το αρσενικό είναι «cuate” και το θηλυκό «cuata”, πληθ. «cuatas”. Το χρησιμοποιούν όπως ακριβώς εμείς θα λέγαμε φιλαράκια, αλλά σπανιότερα σημαίνει και διδυμάκια. Όπως φαίνεται, είναι από τις λίγες, η μοναδική δηλαδή που ξέρω εγώ, αργκό λέξεις που έχουν μυστικιστικό υπόβαθρο.

    Η ετυμολογία ανάγεται στο νάουατλ «coatl”, με ασυνήθιστη διττή ερμηνεία, είτε φίδι είτε δίδυμος. Στην πραγματικότητα πολλές μεξικανοΪσπανικές λέξεις προέρχονται απευθείας απ’αυτήν τη γλώσσα, η οποία ομιλούταν από τους Αζτέκους και σχετιζόμενα φύλα σε μεγάλη περιοχή του σημερινού Μεξικού, οι οποίες όμως έχουν προσαρμοστεί στα ισπανικά και δε διακρίνονται εύκολα, αν και συνήθως όσες τελειώνουν σε –te (από –tl), έχουν πολλά j ή είναι τοπωνύμια που τελειώνουν σε –co, -tlan ή έχουν tl μέσα τους είναι τέτοιες. Λίγες τέτοιες λέξεις έχουν διαδοθεί απ’τα ισπανικά σε πολλές άλλες γλώσες, ώστε σήμερα να θεωρούνται διεθνείς, όπως τομάτα (από tomatl), τσίλι (από chilli), αβοκάντο (από ahacatl = όρχις), σοκολάτα (από zocolatl = πικρό νερό), οσελότος (από ocelotl = ιαγουάρος), αξολότλ (από axolotl = σκύλος του νερού), κογιότ (από coyotl), πεγιότ (από peyotl), κλπ.

    Το «coatl” (προφέρεται «κόατλ», με ο μακρό), με το σπανιότερο και παλιότερο τύπο «cohuatl”, είναι το γνωστό συνθετικό σε πολλάονόματα αζτεκικω΄ν και ναουατλικών γενικότερα θεών, ανθρωπωνυμίων και τοπωνυμίων και στα περισσότερα λεξικά αποδίδεται ως όφις. Έτσι έχουμε Quetzalcoatl (Κετσαλκόατλ, ο μεγάλος φτερωτός όφις των μεσοαμερικανικών πολιτισμών), Mixcoatl (Μιξκόατλ ο νεφέλινος όφις που ταυτίζεται με το Γαλαξία και είναι ο θεός του κυνηγιού και των νομάδων), Cihuacoatl (σιουακόατλ, η γυναίκα φίδι του Κάτω Κόσμου), Coatepec (κοατέπεκ, ο τόπος του όρους των φιδιών, τοπωνύμιο), Coatzinco (Κοατσίνκο, ο τόπος του ιερού φιδιού), και πολλά ακόμα που δε θυμάμαι. Επίσης φίδι ήταν το σύμβολο μιας μέρας του μεσοαμερικανικού ημερολογίου, που συνδεόταν με το μεσοαμερικανικό θεό Κετσαλκόατλ. Για αυτόν θα γίνει λόγος παρακάτω, διότι έχει κεντρική σημασία στο συμβολισμό.

    Από τα τόσα πολλά ονόματα που το περιέχουν, είναι προφανές ότι το φίδι είχε σπουδαία σημασία στη θρησκεία των νάουατλ φυλών. Στην πραγματικότητα το φίδι είναι ένα απ’τα παλαιότερα και πλέον διαδεδομένα σύμβολα παγκοσμίως, όπως και ο
    σταυρός
    Ή η σβάστικα, με πάμπολλες σημασίες. Επιστημονικά αυτό θα μπορούσε να εξηγηθεί από το ιδιαίτερο σχήμα του, διαφορετικό απ’αυτό άλλων ζώων της ξηράς, από συγκεκριμένες ιδιότητές του π.χ. η ικανότητά του ν’αλλάζει δέρμα ή το δηλητήριο κάποιων ειδών, ή από τον
    αρχέγονο φόβο
    Που συνήθως εμπνέει στους ανθρώπους. Ίσως τελικά ο φόβος αυτός να’ταν η πρώτη αιτία μυθοποίησης του ζώου αυτού, κι όλα τα υπόλοιπα να κατασκευάστηκαν αργότερα από προσπάθειες ερμηνείας του ζώου αυτού απ’τους πρωτόγονους. Έτσι σε πολλές θρησκείες, και συχνά άσχετες μεταξύ τους, αν και δεν πιστεύω πως υπάρχουν πραγματικά άσχετες θρησκείες, όλες ξεκίνησαν από μία αρχική, το φίδι έχει τη σημασία του κακού ή του εχθρού του καλού, π.χ. ο Κατηραμένος Όφις της εβραϊκής Γένεσης, ο αιγυπτιακός Άποφις που προσπαθεί να καταπιεί τον ήλιο ή ο αρχαιοελληνικός Πύθων, εχθρός του φωτεινού Απόλλωνα. Μια ακόμα μεγάλη τάση στην παγκόσμια μνυθοποίηση του φιδιού είναι η σύνδεσή του με τη σοφία και τη γνώση, κάτι που ίσως μας φαίνεται περίεργο, αφού το φίδι δε φημίζεται για τη νοημοσύνη του. Όπως και σ’άλλες περιπτώσεις όμως, άλλα μπορεί να’ταν τα χαρακτηριστικά που οδήγησαν σ’αυτήν τη σύνδεση, αν και δε θεωρώ απίθανο να υπερεκτίμησαν οι πρωτόγονοι τις ικανότητές του – εδώ υπάρχουν ακόμα σήμερα άνθρωποι που πιστεύουν ότι τα φίδια κυνηγάνε επίτηδες τους ανθρώπους για να τους δαγκώσουν! Ίσως το απλό και απέριττο σχήμα του, χωρίς άκρα και λοιπά πρόσθετα, να συμβολίζει την απόλυτη γνώση, ίσως πάλι η ακινησία του για πολύ καιρό να υποδηλώνει διαλογισμό, του οποίου σύμβολο ήταν στους απωανατολίτικους λαούς. Κατά μια άλλη υπόθεση, γιατί για τέτοια πράγματα μόνο υποθέσεις μπορούν να γίνονται, η στενή σχέση του φιδιού με το έδαφος και τα φυτά και τους μύκητες που βρίσκονται πάνω ή μέσα του, του δίνει τη γνώση των φαρμακευτικών, τοξικών ή ενθεογόνων/παραισθησιογόνων ιδιοτήτων τους, ενώ πολλές φορές το δηλητήριο του φιδιού συνδέεται με φαρμακευτικά ή δηλητηριώδη βότανα. Γι’αυτό και συχνά τα φίδια σχετίζονται με την ιατρική, όπως στην περίπτωση του Ασκληπιού, ή φυλάγουν αρχαία μυστικά, όπως στην περίπτωση του Πύθωνα, αλλά και σε πολλούς νεότερους θρύλους με φίδια που φυλάγουν θησαυρούς. Εναλλακτικά, η συμπεριφορά πολλών μεγάλων φιδιών να προστατεύουν την περιοχή τους, η οποία συνήθως βρίσκεται κοντά σε κάποια τρύπα στο έδαφος που μπορεί να’ναι δίπλα σε κάποιον ναό ή άλλο ιερό κτίσμα, μπορεί να’ταν αυτό που έδωσε την εντύπωση πως προσπαθούν να φυλάξουν κάποιο μυστικό.

    Ως σύμβολο της σοφίας και της γνώσης λοιπόν, μπορούμε να βρούμε το φίδι σε πολλούς πολιτισμούς, από την Αίγυπτο, την Ελλάδα, την Εγγύς Ανατολή, μέχρι και την Ινδία και τις απωανατολικές χώρες. Συχνά από χθόνιο σύμβολο το φίδι αποκτά φτερά ή γίνεται κατακόρυφο, όπως σε κάποιες σέκτες του
    γνωστικισμού,
    για να δηλώσει την ουράνια ή την πνευματική γνώση. Στην Άπω Ανατολή παίρνει συχνά τη μορφή του κινέζικου δράκου (λονγκ), με διάφορους συμβολισμούς, με κυριότερους αυτούς της γονιμότητας, της αφθονίας, της ευημερίας, του ουρανού και κατ’επέκτασιν της βασιλικής εξουσίας. Παρόμοιοι ηλιακοί συμβολισμοί απαντώνται και σε διάφορες φυλές Ινδιάνων της Αμερικής, που μπορεί ή όχι να’χουν σχέση με τις ασιατικές πίστεις, απ’όπου άλλωστε προήλθαν αυτοί οι λαοί. Το φίδι επίσης κι εδώ έχει συμβολισμούς γονιμότητας, χθόνιων δυνάμεων αλλά και τη σημασία της πύλης του επίγειου με τον κάτω κόσμο, ιδίως σε φυλές της Νότιας Αμερικής (εδώ δεν υπάρχει σχέση με τον Ασκληπιό;). Δεν παύει ούτε κι εδώ όμως να’χει και την έννοια του κακού. Σε πολλές και διάφορες βορειοαμερικανικές φυλές για παράδειγμα, πιστευόταν ότι το πνεύμα του κροταλία μπορούσε να φέρει ξηρασία, πλημμύρες, φωτιές κι άλλες καταστροφές στους ανθρώπους.

    Ως ουράνιο και ηλιακό σύμβολο το συναντούμε σε διάφορες βορειοαμερικανικές φυλές, όπως στους Νάτσες του Μισσισιπή, όπου παρέπεμπε στον ήλιο και κατ’επέκτασιν στον υιό του ήλιου, στον αρχηγό της φυλής δηλαδή – η εξουσία είναι θεΪκή. Στη Μεσοαμερική, στην περιοχή δηλαδή που περιλαμβάνει το Μεξικό, τη Γουατεμάλα και μέχρι περίπου το μέσο της Κεντρικής Αμερικής, όπου αναπτύχθηκαν μεγάλοι πολιτισμοί με συστηματική γεωργία και μεγάλες πόλεις, το φίδι είχε διάφορες σημασίες, όπως γονιμότητα (οι περισσότερες θεότητες της γης είχαν φίδια στις απεικονίσεις τους), βασιλική εξουσία (π.χ. η ζώνη του Ουιτζιλοπότστλι είχε έναν κροταλία), ή γνώση, τον ήλιο κλπ, με τη μορφή του θεού που στα νάουατλ λέγεται Κετσαλκόατλ. Ο φτερωτός αυτός όφις είχε μακρά και διαπολιτισμική ιστορία στη Μεσοαμερική, όπου προφανώς, αφού γεννήθηκε στον πολιτισμό των Ολμέκων, με την πρώτη του απεικόνιση σε μια ολμεκική στήλη του 900 π.Χ., διαδόθηκε σ’όλους τους επόμενους γειτονικούς πολιτισμούς, γι’αυτό συχνά οι μύθοι περί Κετσαλκόατλ τον παρουσιάζουν σαν νά’ρθε από άλλη χώρα με τους ανθρώπους του, ή να ταξίδεψε μακριά, αντίστοιχο με την ελληνοποίηση που κάναμε στους ξενόφερτους θεούς της δικής μας μυθολογίας, που συνήθως γεννιούνται ή ταξιδεύουν μακριά, π.χ. Διόνυσος, Άδονις. Το όνομά του θα’ταν προφανώς ίδιο για όλες τις γλώσσες της περιοχής, αφού και στα γιουκατεκικά μάγια λέγεται «κουκουλκάν», που είναι ταυτόσημης σημασίας με το νάουατλ όνομα. Σε παλαιότερες απεικονήσεις παρουσιαζόταν ως φίδι καλυμμένο με πούπουλα, σιγά-σιγά όμως απέκτησε ανθρώπινη μορφή με τη ζωόμορφη απεικόνιση να διατηρείται μόνο σε σύμβολα και συντομογραφίες. Συνήθως απεικονιζόταν ως γενειοφόρος γέροντας, φορώντας πολλές φορές τη μάσκα του ανέμου.

    Ο Κετσαλκόατλ είναι αντίστοιχος του αρχαιοελληνικού Απόλλωνα και Προμηθέα ή του αιγυπτιακού Θωθ
    (Ερμής ο Τρισμέγιστος)
    Ως ο βασικός εκπολιτιστής θεός. Αυτός έδωσε στους ανθρώπους τη φωτιά, το καλαμπόκι, το ημερολόγιο, και όλες τις τέχνες που τον βοήθησαν να επιβιώσει και να ιδρύσει πολιτισμό. Επίσης είναι προστάτης των καλών τεχνών, των γραμμάτων και του ιερατικού λειτουργήματος. Οι δύο ανώτατοι αρχιερείς του κράτους των Αζτέκων άλλωστε έφεραν τον τίτλο του (Quetzalcoatl tlamacazqui), δηλαδή θυσιαστές του Κετσαλκόατλ. Κατά τα’άλλα ωστόσο το ιερατειο του Κετσαλκόατλ ήταν ξεχωριστό απ’αυτά άλλων λατρειών, με διαφορετικά έθιμα. Αναφέρεται σε μεταγενέστερους κώδικες ότι ο θεός αυτός απεχθανόταν τις ανθρωποθυσίες, αλλ’αυτό πιθανότατα αποτελούσε προσπάθεια χριστιανοποίησης του θεού για να γίνει αποδεκτός στους Ισπανούς. Ως ουράνια θεότητα, επίσης ήταν θεός του ανέμου «Ehecatl”, που μπορούσε να φέρει τα σύννεφα της βροχής, επομένως έμμεσα ήταν και θεός της γονιμότητας. Η μέρα του ανέμου στο ιερό ημερολόγιο ήταν υπό τη δική του προστασία. Κέντρο της λατρείας του στην κοιλάδα του Μεξικού ήταν το Cholollan ή ισπανικά Τσολούλα, που σημαίνει καταφύγιο όπου κατέφυγαν οι εναπομείναντες Τολτέκοι από την καταστροφή, όπου κατέφθαναν προσκηνητές απ’όλες τις φυλές της περιοχής. Εκεί υπάρχει ακόμα η μεγαλύτερη πυραμίδα στον κόσμο, χτισμένη διαδοχικά επί γενεές, με βάση μήκους 400 μέτρων, μεγάλο μέρος της οποίας ακόμα είναι θαμμένο κι ανεξερεύνητο. Οι Ισπανοί παρομοίαζαν το κέντρο αυτό με τη Μέκα ή την Ιερουσαλήμ του Παλαιού Κόσμου.

    Στη μυθολογία των Αζτέκων, για τους οποίους έχουμε άλλωστε τα περισσότερα στοιχεία, ο Κετσαλκόατλ είναι κεντρικής σημασίας θεός, και συχνά συγχέεται με ιστορικά πρόσωπα. Κατά μια ερμηνεία γεννήθηκε απευθείας από τον πρωταρχικό διττό θεό Ομετέοτλ, κι έλαβε τη δύση με συμβολικό χρώμα το λευκό, όταν οι τέσερις βασικοί θεοί (Τεσκατλιπόκα = καπνισμένοι καθρέφτες, δυσνόητοι) χώρισαν τον κόσμο). Κατά μια άλη εκδοχή, γεννήθηκε από τη θεά Τσιμάλμαν, είτε με πατέρα το Μιξκόατλ, είτε όταν αυτή κατάπιε ένα κομμάτι νεφρίτη – υπάρχουν κι άλλες παρθενικές γεννήσεις στη μυθολογία αυτήν, όπως η γέννηση του Ουιτζιλοπότστλι από μια μπάλα από φτερά, επομένως η χριστιανική περίπτωση απέχει πολύ απ’το να είναι η μοναδική. Γενικώς οι μυθολογίες κάθε θρησκείας έχουν πολλαπλές εκδοχές που αντιφάσκουν, παρόλα αυτά ο πιστός τις θεωρεί όλες αληθείς κι αλληλοσυμπληρούμενες! Ο Κετσαλκόατλ ήταν ο προαιώνιος εχθρός του σκοτεινού Τεσκατλιπόκα, του ακατονόμαστου και πιο μοχθηρού των μεγάλων θεών, που πήρε την εξουσία του βορρά (οι Αζτέκοι απ’το βορρά κατέβηκαν, άρα ήταν τόπος κακού γι’αυτούς), με συμβολικό χρώμα το μαύρο και είχε παρόμοιες ιδιότητες με το χριστιανικό Διάβολο, αφού έβαζε πονηρές σκέψεις στους ανθρώπους, προκαλούσε διχόνοια, άλλαζε απρόσμενα τη μοίρα των ανθρώπων, προστάτευε τους σκοτεινούς μάγους, και εφηύρε τον πόλεμο για να’χουν τροφή οι θεοί, ενώ ο Κετσαλκόατλ ήταν καθαρά αγαθό στοιχείο. Οι δύο αυτές δυνάμεις εναλλάσσονταν συνεχώς στις τέσσερις προηγούμενες δημιουργίες και καταστροφές του κόσμου, με τη σημερινή υπό την επικυριαρχία του Τεσκατλιπόκα, ο οποίος με δόλο πήρε την εξουσια απ’τον Κετσαλκόατλ. Ο Κετσαλκόατλ αρχικά συμμετείχε στη δημιουργία του ανθρώπου, φέρνοντας στο φως απ’τον Κάτω Κόσμο με τη βοήθεια του Ξόλοτλ τα οστά των νεκρών της προηγούμενης εποχής, αναμιγνύοντάς τα με καλαμπόκι και δίνοντας το αίμα του για να τα ζωογονήσει. Επειδή οι θεοί έδιναν συνεχώς το αίμα τους για να συντηρήσουν τον κόσμο, οι άνθρωποι είχαν την υποχρέωση να τους το ανταποδίδουν με τη μορφή των ανθρωποθυσιών. Αργότερα λοιπόν ο σκοτεινός θεός θέλησε να ξαναπάρει την εξουσία του κόσμου, και, σ’ένα μύθο όπου συγχέεται ο Κετσαλκόατλ με τον Τολτέκο βασιλιά του 10ου αι. Ce Acatl Topiltzin Quetzalcoatl (Ένα Καλάμι – χρονολογία γέννησης – ο ευγενής μας Κετσαλκόατλ), ο οποίος είχε αναπτύξει αρκετά την πόλη του (Τόλαν), εμφανίστηκε και τον αποπλάνησε, του’δωσε ποτό να πιεί για να τον ρίξει στις ακολασίες, κι όταν αυτός κατάλαβε την απάτη εγκατέλειψε τον κόσμο, κι από τότε κυριαρχεί η αταξία στο Μεξικό. Κατά ορισμένους μύθους, όταν ο Κετσαλκόατλ έφυγε απ’τον κόσμο, μετέβη στην αφροδίτη, γι’αυτό και ο Εωσφόρος είναι σύμβολό του. Πιθανότατα η ιστορία αυτή νά’ναι μια μυθοποιημένη αφήγηση της πτώσης των Τολτέκων εξαιτίας εισβολών από βαρβαρικές φυλές. Οι Αζτέκοι θαύμαζαν τα επιτευγματα των Τολτέκων, τους οποίους θεωρούσαν εκπολιτιστές τους – πιθανόν τις σφαγές χιλιάδων αιχμαλώτων πολέμου τις θεωρούσαν ανώτερο πολιτισμό! Άλλωστε η λέξη για τον πολιτισμό στη γλώσσα τους ήταν “toltecayotl”, που μπορεί ν’αποδοθεί ως τολτεκότητα ή τολτεκισμός.

    Όταν οι Ισπανοί ήρθαν στην Πόλη του Μεξικού ή Τενοτστιτλάν, η υποδοχή τους ήταν αρχικά θερμή. Για να σκιαγραφήσουν αργότερα τους ιθαγενείς ως βλάκες, παγανιστές κλπ, κατασκεύασαν το μύθο ότι οι Ινδιάνοι θεωρούσαν τον Κορτέζ ως τον επιστρέφοντα Κετσαλκόατλ. Παρόλα αυτά κάτι τέτοιο δε μαρτυράται στους πρώτους κώδικες μετά την ισπανική κατάκτηση, ούτε σε κώδικες μη επηρεασμένους από Ισπανούς ή βαθιά προσηλυτισμένους ιθαγενείς. Η λατρεία του Κετσαλκόατλ πάντως ήταν ευρέως διαδεδομένη, και οι Ισπανοί τη χρησιμοποίησαν για να προσηλυτίσουν τους ιθαγενείς. Επειδή ο Κετσαλκόατλ είχε αρκετά κοινά στοιχεία με τον Ιησού Χριστό, οι ιεραπόστολοι τον συνέδεσαν με τον απόστολο Θωμά, ο οποίος κατά την παράδοση πήγε να κηρύξει και πέρα απ’το Γάγγη. Αργότερα οι Μορμόνοι ταύτισαν τον Κετσαλκόατλ με το Χριστό, ο οποίος επισκέφθηκε την Αμερική τις μέρες που ήταν νεκρός, παρότι στην πραγματικότητα Ο Κετσαλκόατλ, με τη γενική μορφή του πουπουλένιου φιδιού, προηγείται του Χριστού σχεδόν μιας χιλιετίας – άλλωστε η μορμονική θρησκεία έχει δομηθεί πάνω σε εξόφθαλμες ιστορικές ανακρίβειες, αυτό δε θα μπορέσουν να ταιριάσουν κάπως;

    Ο Κετσαλκόατλ αποτελούσε επίσης το θετικό μέρος ενός δίπολου με το δίδυμο αδερφό του Ξόλοτλ, σκοτεινό θεο ψυχοπομπό με τη μορφή μαύρου σκύλου, αντίστοιχου του αιγυπτιακού Άνουβι. Ήταν επίσης θεός των τεράτων και των δυσμορφιών, των παράξενων ασθενειών, του κεραυνού και προστάτης του ιερού παιχνιδιού της μπάλας, το οποίο πιστευόταν ότι ενώνει τον πάνω με τον κάτω κόσμο, ενώ σύμβολό του ήταν η Αφροδίτη ως αποσπερίτης. Αυτοί οι δύο δεν ήταν εχθροί, αλλά εντελώς αντίθετοι. Από εκει ίσως ξεκίνησε ο συσχετισμός του Κετσαλκόατλ με τους διδύμους. Συχνά στους κώδικες αποκαλείται δίδυμος ή πολύτιμος δίδυμος, από τη μεταφορική ανάλυση του ονόματός του, όπου το πούπουλο μπορέι ν’αποδοθεί κι ως όμορφος ή πολύτιμος, αφού πολλά πολυτελή αντικείμενα στολίζονταν με φανταχτερά πούπουλα. Αλλιώς ίσως προέρχεται από τη μεξικανική δεισιδαιμονία ότι τα φίδια συναντώνται σε ζευγάρια, οπότε αν κανείς βρει φίδι στο δρόμο το ταίρι του παραμονεύει πιο πέρα, κάτι όχι πλήρως αναληθές στην Αμερική όπου τα ζευγάρια των κροταλιών συνήθως παραμένουν μαζί για αρκετές μέρες κατά την περίοδο αναπαραγωγής. Σύμφωνα με μια άλλη ερμηνεία ενός μεξικολόγου στο Διαδίκτυο, η διττή φύση του φιδιού ανάγεται σε αρκετά διπλά χαρακτηριστικά του σώματός του, όπως στη διχαλωτή γλώσσα του ή στα δύο πέη των αρσενικών, μολονότι αν κάποιος φτάσει σ’αυτό το επίπεδο μπορεί να ισχυριστεί πως οτιδήποτε εξηγεί ένα σύμβολο. Επειδή όμως οι υποθέσεις για την ερμηνεία της θρησκείας δε μπορούν να ελεγχθούν τόσο εύκολα επιστημονικά όπως άλλα πράγματα, άρα θα μπορούσε ο καθένας να πει το κοντο του και το μακρύ του
    (βλ. το ιερό μανιτάρι κι ο σταυρός),
    θα πρέπει νά’μαστε πιο προσεκτικοί στις θεωρίες που διατυπώνουμε γι’αυτά τα θέματα. Πάλι κοντά και μακριά θα λέγονται, αλλά μέσα σε πιο λογικά πλαίσια. Πέρα από δίδυμος, το «κόατλ» έχει χρησιμοποιηθεί για να καταδείξει μια ομάδα, ιδίως στα ποιητικά κείμενα, όπως «cuahuicoatl”, ομάδα δέντρων, που σημαίνει δάσος. Έτσι η λέξη έφτασε στη σημερινή της σημασία. Μπορει να προήλθε απ’τον ίδιο τον Κετσαλκόατλ, ή ο συμβολισμός νά’ταν πρότερός του. Αν σκεφτούμε πόσο φαντασιακή ήταν αυτή η θρησκεία, με πληθώρα ερμηνειών για κάθε στοιχείο της, όλα υποβοηθούμενα από χρήση παραισθησιογόνων, δε θα μας φανεί και τόσο παράξενη μια τέτοια μεταστροφή νοήματος σε μια λέξη. Από την άλλη υπάρχουν τέτοιες μεταστροφές σε διάφορες άλλες θρησκείες ανά τον κόσμο και χωρίς τη χρήση τέτοιων ουσιών, αν και δε μπορούμε νά’μαστε εντελώς σίγουροι για το τελευταίο. Ίσως πάλι οι ουσίες να μην έχουν άμεση σχέση με τη φαντασιακότητα κάθε θρησκείας.

    Πηγές για το μέγα Κετσαλκόατλ:
    άρθρο της αγγλικής Wikipedia για τον Κετσαλκόατλ
    άρθρο της ελληνικής Βικιπαίδειας για τον Κετσαλκόατλ
    ο Κετσαλκόατλ
    άρθρο της αγγλικής Wikipedia για τη Μεγάλη Πυραμίδα του Τσολόλλαν

    Παρεμπιπτόντως, σήμερα στο Μεξικό γιορτάζεται η ημέρα των νεκρών. Εορτή με στοιχεία καθολικισμού και παραδόσεων ιθαγενών, αποτελεί μία απ’τις σημαντικότερες θρησκευτικές εορτές του Μεξικού. Οι Μικτέκοι έρχονται απ’τον κόσμο τους στους ανθρώπους, οι άνθρωποι προσφέρουν διάφορα αναθήματα στα πνεύματα, και η μέρα είναι μια καλή αφορμή για επανένωση σκορπισμένων οικογενειών.

    Follow

    Get every new post delivered to your Inbox.

    Join 28 other followers